Anlam Bilgisi

956 questions

Question 701Question

Bilimsel ilerleme, yalnızca doğruluğu kanıtlanmış bilgilerin üst üste eklenmesiyle gerçekleşmez; aksine, hatalı hipotezlerin ayıklanma süreci bu gelişimin can damarıdır. Her başarısız deney, gidilmemesi gereken bir yolu işaret ederek araştırmacıyı doğruya bir adım daha yaklaştırır. Bu bakımdan bilim tarihi, sadece başarıların değil, aslında yanlışlanmış düşüncelerin de birikimidir. Dolayısıyla hata, bilimin önünde bir engel değil, gerçeğe giden yolun en güvenilir rehberidir.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bilimsel gelişimde yanlışlanan düşünceler ve hatalar, gerçeğe ulaşmayı sağlayan kurucu ve yol gösterici bir değere sahiptir.

Answer

Bilimsel gelişimde yanlışlanan düşünceler ve hatalar, gerçeğe ulaşmayı sağlayan kurucu ve yol gösterici bir değere sahiptir.
Doğru seçenek, paragrafta sunulan 'hatanın bir engel değil, rehber olduğu' ve 'bilimsel gelişimin can damarı' olduğu yönündeki ifadeleri kapsayarak asıl anlatılmak isteneni en kapsamlı ve doğru şekilde yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin konusunu belirle
Metnin konusu bilimsel süreçte 'hata' ve 'başarısızlık' kavramlarının yeridir.
Paragrafın tamamında hataların bilimi nasıl etkilediği üzerinde durulmaktadır.
2
Yazarın ana iletisini (ana düşünceyi) saptanması
Yazar, hatayı bir engel değil, doğruya ulaştıran bir araç (rehber) olarak görmektedir.
Metnin son cümlesi ('Dolayısıyla...' ile başlayan kısım) genellikle ana düşünceyi barındıran sentez cümlesidir.
3
Seçeneklerle karşılaştırılması
Seçeneklerde 'hatanın yol gösterici değeri' vurgusunu taşıyan yargı belirlenmiştir.
Hatanın kurucu ve rehber rolü vurgulanan seçenek metnin tamamını en iyi kapsayan ifadedir.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce (Vurgulanmak İstenen İleti)

Hints

1
Paragrafın girişindeki 'hata' kavramının olumlu mu yoksa olumsuz mu nitelendiğine dikkat edin.
2
Metnin son cümlesindeki 'rehber' ve 'engel değil' ifadeleri yazarın asıl amacını özetlemektedir.
3
Yazarın bilim tarihini nasıl tanımladığına bakın; sadece başarılar mı yoksa yanlışlanmış fikirler mi ön planda?

Practice More

Ana düşünce sorularında 'asıl anlatılmak istenen' ifadesi geçtiğinde, tüm paragrafı şemsiye gibi örten, en genel ve kapsamlı yargıyı aramanız gerektiğini unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 702Question

(I) Kurumun vizyonunu paydaşlara daha net aktarmak gayesiyle logo ve slogan tasarımında köklü değişikliklere gidildi. (II) Yapılan bu değişiklikler, personelin kurumsal aidiyet duygusunu pekiştirdiği için çalışma verimliliğinde gözle görülür bir artış sağlandı. (III) Sektördeki dijital dönüşüm süreçlerine uyum sağlamak adına bilişim altyapısına yönelik yatırımlar son çeyrekte hızlandırıldı. (IV) Bilişim sistemleri tüm birimlerde güncellenince eski veri tabanındaki bazı dosyaların işlenmesinde teknik aksaklıklar meydana geldi. (V) Meydana gelen bu teknik aksaklıklar kısa sürede giderilirse kurum içi veri akışında herhangi bir kesinti yaşanmayacaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde "amaç-sonuç" ilişkisi söz konusudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Numaralanmış cümlelerden birincisi ve üçüncüsü amaç-sonuç ilişkisi kurmaktadır.
Doğru seçenek olan 'I ve III' ifadesindeki cümlelerde eylemler (değişikliklere gidilmesi ve yatırımların hızlandırılması), belirli bir hedefi gerçekleştirmek üzere yapılmıştır. Birinci cümlede 'gayesiyle', üçüncü cümlede ise 'adına' ifadeleri eylemin yöneldiği amacı açıkça ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümleyi 'Hangi amaçla?' sorusuyla analiz etmek
Cevap: Kurumun vizyonunu aktarmak amacıyla. 'Gayesiyle' ifadesi burada bir hedefi (amaç) işaret eder.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, ulaşılmak istenen bir hedef doğrultusunda yapılır.
2
İkinci cümleyi analiz etmek
Cevap: Verimlilik artışı sağlandı çünkü aidiyet duygusu pekişti. 'Pekiştirdiği için' ifadesi bir neden bildirir.
Neden-sonuç cümlelerinde sebep olan eylem zaten gerçekleşmiştir.
3
Üçüncü cümleyi 'Hangi amaçla?' sorusuyla analiz etmek
Cevap: Sektördeki dönüşüme uyum sağlamak amacıyla. 'Adına' kelimesi burada amaç anlamı katmıştır.
Modern Türkçede '-mak adına' kalıbı sıklıkla amaç-sonuç ilişkisi kurmak için kullanılır.
4
Dördüncü ve beşinci cümleleri değerlendirmek
Dördüncü cümle 'güncellenince' zarf-fiiliyle neden, beşinci cümle ise '-se' ekiyle koşul anlamı taşımaktadır.
Farklı anlam ilgilerini eleyerek sadece amaç bildirenleri seçmek gerekir.

Key Concept

Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi Ayrımı

Hints

1
Cümlelerdeki yargılara 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi sebeple?' sorularını yöneltmeyi deneyin.
2
'Gaye', 'adına', 'maksadıyla' gibi kelimeler genellikle amaç-sonuç ilişkisi kurar.
3
Birinci ve üçüncü cümlelerde eylem bir hedefi gerçekleştirmek üzere yapılmışken, ikinci ve dördüncü cümlelerde eylem bir sebebe dayalı olarak gerçekleşmiştir.

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için bu cümlelerdeki 'için' edatlarının yerine 'amacıyla' ve 'sebebiyle' kelimelerini getirerek sağlamasını yapın.

Alternative Method

Cümlelerdeki 'için' veya benzeri edatların yerine 'amacıyla' kelimesini getirin. Eğer cümle anlamlı kalıyorsa o cümle bir amaç-sonuç cümlesidir.
Estimated Time:1m 30s
Question 703Question

İskelede bekleyen kalabalık, vapurun yanaşmasıyla birlikte hareketlendi. Halatlar atıldı, kapaklar gürültüyle açıldı. Genç adam, elindeki eski çantayı sıkıca kavrayıp kalabalığın arasına karıştı. Merdivenleri ikişer ikişer çıkarak üst güverteye ulaştı. Rüzgârın yüzüne çarpmasıyla derin bir nefes aldı ve boş bulduğu ilk sandalyeye ilişiiverdi.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Öyküleme

Answer

Parçanın genelinde bir kahramanın iskeleden vapura geçiş süreci, bir dizi eylem (hareket) ve zaman akışı içinde verildiği için doğru cevap öykülemedir.
Doğru cevap olan anlatım biçimi, metindeki olayların birbiri ardına sıralanması ve bir devinim (hareket) içermesi nedeniyle öykülemedir. Metinde kahramanın vapura biniş süreci bir film şeridi gibi canlandırılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki temel yargıları ve fiilleri incele.
Hareketlendi, atıldı, açıldı, karıştı, ulaştı, nefes aldı, ilişiiverdi gibi eylem bildiren ifadeler tespit edildi.
Anlatım biçimini belirlemek için metnin durağan mı yoksa hareketli mi olduğunu anlamak gerekir.
2
Zaman ve olay akışını kontrol et.
Vapurun yanaşmasından başlayıp adamın sandalyeye oturmasına kadar geçen bir süreç (olay dizisi) mevcuttur.
Öyküleme tekniği, olayların bir 'video kaydı' gibi birbirini izlemesi esasına dayanır.
3
Betimleyici unsurların baskınlığını değerlendir.
Eski çanta, gürültüyle gibi sıfat ve zarflar olsa da bunlar olay akışının önüne geçmemiştir.
Eğer hareket durmuş olsaydı ve sadece vapurun veya iskelenin özellikleri anlatılsaydı teknik betimleme olurdu.

Key Concept

Öyküleme (Narrative), olayların bir zaman akışı, kişi ve mekân bağlamında hareketli bir biçimde aktarılmasıdır.

Hints

1
Metindeki fiillere (eylemlere) odaklanın. Bir hareketlilik mi var yoksa bir durumun fotoğrafı mı çekilmiş?
2
Parçada bir kahraman, bir yer ve bir zaman dilimi içerisinde gelişen olaylar zinciri olup olmadığını kontrol edin.
3
Eğer metni okurken gözünüzün önünde bir film sahnesi canlanıyorsa bu öykülemedir; sadece bir fotoğraf karesi canlanıyorsa betimlemedir.

Practice More

Öyküleme ve betimleme tekniklerinin iç içe geçtiği metinlerde 'ağır basan' unsuru bulmak için fiil yoğunluğuna bakın.

Alternative Method

Metni şu soruyla test edin: 'Burada ne anlatılıyor?' sorusuna bir olay akışıyla (önce şu oldu, sonra bu oldu) cevap veriliyorsa öykülemedir.
Estimated Time:50s
Question 704Question

Yayımlanan son genelge ile mülki idare amirlerinin görev sahaları ve denetim yetkileri açık bir biçimde çizilmiştir.

Bu cümledeki 'çizilmiştir' sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Belirlenmiş, sınırları saptanmıştır

Answer

Cümledeki 'çizilmiştir' sözcüğü, yetki ve görevlerin kapsamını belirlemek, yani sınırlarını saptamak anlamında kullanılmıştır.
Cümlede geçen 'genelge', 'görev sahası' ve 'denetim yetkisi' ifadeleri idari bir çerçeveyi işaret etmektedir. Bu bağlamda 'çizilmek' eylemi, bu yetkilerin kapsamının ne olduğu, nerede başlayıp nerede bittiğinin netleştirilmesi, yani sınırlarının saptanması anlamını karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kavramları belirleme
Genelge, görev sahası ve denetim yetkisi kavramları tespit edildi.
Sözcüğün anlamı, içinde bulunduğu bağlama (bağlamsal anlam) göre şekillenir.
2
Bağlamsal analizi gerçekleştirme
Görev ve yetki gibi kavramların 'resmedilmesi' değil, kapsamının tayin edilmesi gerektiği anlaşıldı.
Resmi belgelerde (genelge gibi) kullanılan dil, genellikle net tanımlar ve sınırlar belirlemeyi amaçlar.
3
Anlam eşleştirmesi yapma
Belirlemek ve sınırlarını saptamak ifadesinin cümleye tam uyum sağladığı görüldü.
Kelime, temel anlamından uzaklaşarak soyut bir çerçeve belirleme (yan/mecaz anlam) görevini üstlenmiştir.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki 'görev sahaları' ve 'denetim yetkileri' ifadelerinin ne tür bir işlem gerektirdiğini düşünün.
2
Bir genelge, yetkilerin resmini mi yapar yoksa sınırlarını mı belirler?
3
Buradaki 'çizmek' eylemi, bir şeyin kapsamını tayin etmek, çerçevesini oluşturmak anlamında kullanılmıştır.

Practice More

Sözcüklerin temel, yan ve mecaz anlamlarını ayırt etmek için benzer bağlamdaki 'yürütmek' veya 'bağlamak' gibi fiillerin kullanıldığı cümleleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 705Question

Kurum içindeki verimliliği artırmak adına düzenlenen toplantılarda, somut çözüm önerileri yerine sürekli geçmişteki hataların tartışılması, çalışanlar arasında havanda su dövüldüğü algısını oluşturmuştur. Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Boş yere uğraşmak, bir sonuç alınamayacak işlerle vakit kaybetmek

Answer

Deyim, bir sonuç alınamayacak işlerle boş yere vakit kaybetmek anlamını taşımaktadır.
Doğru cevap, deyimin mecaz anlamını tam olarak karşılamaktadır. 'Havanda su dövmek', yapılması mantıksız ve sonuçsuz bir eylemi temsil ederek, herhangi bir yarar sağlamayan uğraşları ifade etmek için kullanılır. Cümlede de çözüm üretilmeyen toplantıların bu durumda olduğu belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili 'havanda su dövmek' deyimini tespit et.
Deyimin gerçek anlamda (havanda su dövmek fiziksel olarak imkansız/faydasızdır) yapılamayacak bir işe işaret ettiği görülür.
Deyimlerin çoğu mecaz anlamlıdır ve mantıksız görünen eylemler genellikle boşa giden çabayı simgeler.
2
Cümledeki bağlam ipuçlarını (somut çözüm üretilememesi, sürekli eski hataların konuşulması) değerlendir.
Yapılan toplantıların verimsiz olduğu ve bir ilerleme kaydedilemediği sonucuna varılır.
Söz öbeklerinin anlamı, içinde bulundukları cümledeki diğer kelimelerle şekillenir.
3
Seçenekler arasından 'verimsizlik ve boşa giden emek' anlamını karşılayan ifadeyi bul.
Boş yere uğraşmak ve sonuç alınamayacak işlerle vakit kaybetmek ifadesi uygun bulunur.
Metindeki 'algı oluşturma' durumu, sürecin yararsızlığına yapılan bir eleştiridir.

Key Concept

Deyimlerin Cümledeki Anlamı

Hints

1
Deyimdeki 'su dövmek' eyleminin bir sonuç getirip getirmeyeceğini hayal edin.
2
Cümledeki 'somut çözüm önerisi olmaması' ifadesi, yapılan işin niteliği hakkında ne söyler?
3
Bu deyim, bir kişinin hiçbir işe yaramayan bir işle çok meşgul görünmesini eleştirmek için kullanılır.

Practice More

Benzer şekilde 'boşa kürek çekmek' deyiminin anlamını ve bu cümledeki kullanım farkını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Deyimi cümleden çıkarıp yerine seçeneklerdeki ifadeleri koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 706Question

Anadolu’da 13. yüzyılda temelleri atılan Ahilik, sadece bir esnaf teşkilatlanması değil; aynı zamanda bir ahlak, eğitim ve sosyal dayanışma sistemidir. Ahi Evran tarafından kurulan bu yapı, esnafın mesleki gelişimini sağlarken dürüstlük, cömertlik ve sabır gibi değerleri de merkeze almıştır. Teşkilat bünyesinde usta-çırak ilişkisiyle meslek öğretilirken aynı zamanda fütüvvetname adı verilen ilkelerle bireyin karakteri şekillendirilirdi. Üretimde kaliteyi denetleyen, fiyatları kontrol altında tutan ve ihtiyacı olan üyelerine maddi destek sağlayan bu sistem, toplumsal düzenin korunmasında kilit bir rol oynamıştır. Ahilik, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecinde de etkili bir unsur olmuştur.

Bu parçada Ahilik teşkilatı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Teşkilata kabul edilmek için belirli bir eğitim seviyesine sahip olma şartı arandığına

Answer

Teşkilata kabul edilmek için belirli bir eğitim seviyesine sahip olma şartı arandığına
Doğru yanıt olan seçenek, metinde geçen 'eğitim' kavramını çarpıtarak sunmaktadır. Metin, teşkilatın üyelerine eğitim verdiğini söylerken; bu seçenek, üyelerin girmeden önce bir eğitime sahip olması gerektiğini iddia eder ki bu bilgi metinde yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana sınırlarını belirle.
Ahilik teşkilatının işlevleri, kuruluş ilkeleri ve toplumsal rolleri özetlenmektedir.
Yardımcı düşünce sorularında metnin dışına çıkmamak esastır.
2
Seçenekleri metinle tek tek karşılaştır.
Ahlaki boyut (1. cümle), usta-çırak ilişkisi (3. cümle), denetim ve piyasa düzeni (4. cümle), mesleki ve karakteristik gelişim (2. ve 3. cümle) metinde bulunmaktadır.
Parçada yer alan bilgilerin elenmesi doğru cevaba ulaştırır.
3
Metinde yer almayan veya metinle çelişen ifadeyi bul.
Teşkilata 'giriş şartı' olarak bir eğitim seviyesinden bahsedilmediği görülür.
Metinde verilen eğitim içeriği ile girişte beklenen eğitim şartı farklı kavramlardır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce

Hints

1
Paragrafta 'eğitim' kelimesinin geçtiği cümlelere odaklanın; eğitimin ne zaman ve nasıl verildiğine bakın.
2
Seçeneklerdeki 'şart' veya 'ön koşul' gibi sınırlayıcı ifadelere dikkat edin. Paragraf teşkilatın 'işleyişini' mi yoksa 'katılım kurallarını' mı anlatıyor?
3
Metinde usta-çırak ilişkisinden bahsedilmesi bir eğitim sürecini gösterir ancak bu sürece dahil olmak için gereken bir diploma veya seviyeden bahsedilmemiştir.

Practice More

Bu tip sorularda 'vurgulanmaktadır' (ana düşünce) ile 'değinilmemiştir' (yardımcı düşünce) farkını ayırt etmek için yapı testleri çözebilirsiniz.

Alternative Method

Olumsuz köklü sorularda seçenekleri tek tek okuyup paragrafın yanına not alarak (Örn: A şıkkı - yok, B şıkkı - 1. cümle gibi) ilerlemek hata payını düşürür.
Estimated Time:1m 30s
Question 707Question

Eleştiri, bir sanat yapıtının ya da düşünce ürününün hem olumlu hem de olumsuz yanlarını, belli ölçütler kullanarak ortaya koyma işidir. Çoğu kişi eleştiriyi sadece bir eseri yermek ya da beğenmemek olarak algılasa da aslında o, eserin gerçek değerini saptayan bir pusuladır. Öznel beğeniler rüzgâr gibidir, her an yön değiştirebilir; oysa eleştiri nesnel temellere dayanarak yapıtın kalıcılığını sorgular. Nitekim eleştiri üzerine kafa yoran bir düşünürümüz şöyle der: "Gerçek eleştirmen, sanat bahçesinin ayrık otlarını temizleyen değil, çiçeklerin nasıl daha gür açacağını gösteren bir rehberdir." Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Örneklendirme

Answer

Parçada eleştiri kavramı tanımlanmış, diğer unsurlarla karşılaştırılmış, somut benzerlikler kurulmuş ve bir düşünürün sözüyle pekiştirilmiştir; ancak somut örneklere yer verilmediği için doğru cevap örneklendirmedir.
Parçada eleştiri kavramı genel özellikleriyle ele alınmış, ancak bu kavramın uygulandığı somut bir örnek (örneğin bir kitabın adı veya ünlü bir eleştirmen ismi) metinde yer almamaktadır. Diğer tüm teknikler metinde açıkça mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki kavram tanımlarını kontrol et.
"Eleştiri... işidir." ifadesi bir tanımlamadır.
Tanımlama yoluyla eleştirinin sınırları çizilmiştir.
2
Metindeki kıyaslamaları ve 'oysa' gibi bağlaçları incele.
Öznel beğeniler ile nesnel eleştiri karşılaştırılmıştır.
Kavramın farkını vurgulamak için karşılaştırma kullanılmıştır.
3
Metindeki benzetme unsurlarını bul.
"Pusula", "rüzgâr gibi" ve "rehber" ifadeleri saptanmıştır.
Soyut bir kavramın somutlaştırılarak anlatılması sağlanmıştır.
4
Alıntı yapılıp yapılmadığını kontrol et.
Tırnak içinde bir düşünürün sözü paylaşılmıştır.
Yazar kendi görüşünü desteklemek için tanık gösterme yoluna gitmiştir.
5
Örnekleme olup olmadığını sorgula.
Metinde somut bir yapıt adı veya kişi ismi geçmemektedir.
Genel açıklamalardan öteye gidip somut örnekler verilmediği için örneklendirme yoktur.

Key Concept

Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları

Hints

1
Parçada 'nedir?' sorusuna cevap veren bir cümle olup olmadığına bakın.
2
'Oysa' ve 'gibi' kelimelerinin metindeki işlevlerini değerlendirin.
3
Tırnak içindeki bir sözün düşünceyi desteklemek için kullanılması 'tanık gösterme'dir; ancak bu teknikle bir eserin somut bir örneğinin verilmesini karıştırmayın.

Practice More

Anlatım biçimleri sorularında genellikle birden fazla teknik iç içe geçer; her birini tek tek bulup eleme yöntemini kullanın.
Estimated Time:1m 30s
Question 708Question

(I) Kamu yönetiminde etik ilkeler, devlet ve vatandaş arasındaki güven ilişkisinin temel taşını oluşturur. (II) Bu ilkeler, kamu görevlilerinin karar alma süreçlerinde tarafsızlık ve dürüstlük içinde hareket etmelerini sağlar. (III) Modern devletlerde liyakat sistemi, kamu görevlerine atamaların sadece yetkinlik esasına göre yapılmasını zorunlu kılar. (IV) Etik değerlerin kurumsallaşması, yolsuzlukla mücadelede ve şeffaflığın artırılmasında da belirleyici bir rol oynar. (V) Dolayısıyla bu kurallar dizisi, sadece bireysel bir vicdan meselesi değil, kurumsal bir zorunluluktur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Paragrafın genel akışını, etik konusundan farklı bir konuya (liyakat sistemi) geçen üçüncü cümle bozmaktadır.
Paragrafın genelinde kamu yönetimindeki 'etik' değerlerin önemi ve işlevinden bahsedilirken, liyakat sisteminden bahseden üçüncü cümle konunun dışına çıkarak akışı bozmuştur. Diğer tüm cümleler (I, II, IV, V) birbirini anlamca tamamlayan ve etik kavramı etrafında şekillenen bir yapı arz eder.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragrafın ana konusu 'kamu yönetiminde etik ilkeler ve bunların önemidir'.
Parçadaki cümlelerin çoğunluğu etik değerlerin güven, tarafsızlık ve kurumsallaşma üzerindeki etkisine odaklanmıştır.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları (bu ilkeler, dolayısıyla vb.) kontrol edin.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin birbirini tamamladığı görülmektedir.
İkinci cümledeki 'bu ilkeler' ifadesi birinci cümleye, beşinci cümledeki 'dolayısıyla' ifadesi ise genel yargıya bağlanır.
3
Konu dışına çıkan veya konuyu farklı bir perspektiften ele alan cümleyi tespit edin.
Üçüncü cümle liyakat (yetkinlik) sisteminden bahsetmektedir.
Liyakat etik ile ilgili bir kavram olsa da, bu parçadaki etik-güven-vicdan akışını yapısal olarak bölmektedir.

Key Concept

Düşüncenin akışını bozan cümleyi bulma

Hints

1
Paragrafın genelinde 'etik' kavramı mı yoksa 'liyakat' kavramı mı daha baskın?
2
Cümleler arasındaki geçiş ifadelerine (bu ilkeler, dolayısıyla) dikkat edin; bu ifadelerin hangi cümleleri birbirine bağladığını bulun.
3
Bir, iki, dört ve beşinci cümleler etik ilkeleri anlatırken, hangi cümle personel atama kriterlerine (liyakat) geçiş yapmıştır?

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, şüphelendiğiniz cümleyi paragraftan çıkarıp tekrar okuyun. Eğer anlam bütünlüğü kusursuz hale geliyorsa doğru yoldasınız demektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 709Question

Disiplin soruşturmasında tanık ifadelerinin tutanağa bağlanması, yargılama sürecinin sıhhati açısından kritik bir öneme sahiptir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bağlamak" sözcüğü, bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üst düzey toplantıda alınan kararların bir protokol metnine bağlanması, taraflar arasındaki kurumsal güveni pekiştirecektir.

Answer

Doğru cevap, sözcüğün 'belgelemek, resmi bir evrakla tespit etmek' anlamında kullanıldığı seçenektir.
Kök cümlede geçen 'tutanağa bağlamak' ifadesi, bir durumun resmi bir belgeyle tespit edilmesi ve hukuk aleminde görünür/ispatlanabilir kılınması anlamına gelir. 'Protokol metnine bağlamak' ifadesi de aynı şekilde, alınan kararların resmi bir belgeye dökülerek resmiyet kazanmasını ifade ettiği için anlamca tam bir uyum sergiler.

Step-by-Step Solution

1
Kök cümledeki bağlamı analiz et
'Tutanağa bağlamak' ifadesinin, bir işlemi yazılı ve resmi bir kanıta dönüştürmek olduğunu belirle.
Sözcüğün bürokratik dildeki özel kullanımını saptamak için bağlam analizi şarttır.
2
Seçeneklerdeki 'bağlamak' eylemlerini karşılaştır
Seçeneklerdeki 'sonuca bağlamak', 'kurala bağlamak' ve 'protokole bağlamak' arasındaki ince farkları ayırt et.
Üst düzey sorularda sözcüklerin tamamı soyut ve birbirine yakın anlamlarda verilir.
3
Belgeleme işlevini odak noktasına al
'Protokol metnine bağlamak' ifadesinin, kök cümledeki 'tutanağa bağlamak' ile aynı 'tespit ve belgeleme' işlevini gördüğünü saptan.
Hem tutanak hem de protokol, gerçekleşen bir olayın veya kararın resmi dökümüdür; bu belgeleri oluşturma eylemi 'bağlamak' fiiliyle karşılanır.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Hints

1
Cümledeki 'tutanak' sözcüğünün işlevine odaklanın; tutanak ne işe yarar?
2
'Bağlamak' sözcüğünün burada bir süreci bitirmekten ziyade, o süreci 'resmi bir forma sokmak' anlamında kullanılıp kullanılmadığını sorgulayın.
3
Seçeneklerde 'protokol', 'sözleşme' veya 'belge' gibi resmi evrak türleriyle birlikte kullanılan ve bu evraklara resmiyet kazandırma anlamı taşıyan ifadeye yönelin.

Practice More

Resmi yazışma ve hukuk dilinde sıkça kullanılan 'karşılamak', 'düşmek', 'yürütmek' gibi çok anlamlı sözcüklerin bürokratik bağlamlarını inceleyin.

Alternative Method

Sözcüğün yerine 'tespit etmek' veya 'belgelemek' kelimelerini koymayı deneyin. Hangi cümlede anlam bozulmadan korunuyorsa doğru cevap odur.
Estimated Time:2m 0s
Question 710Question

Geleneksel kamu yönetimi anlayışında verimlilik, genellikle birim zamanda üretilen evrak sayısı veya tamamlanan işlem hızıyla ölçülürdü. Ancak günümüzde dijitalleşmenin de etkisiyle asıl başarı; işlemlerin hızından ziyade, bu hizmetlerin vatandaşın hayatında yarattığı gerçek değer ve çözüm odaklılık ile tanımlanmaktadır. Yani artık sadece ne kadar çok iş yapıldığına değil, yapılan işin ne kadar toplumsal fayda sağladığına bakılmaktadır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Modern yönetim anlayışında başarının temel göstergesi, üretilen işin miktarından çok sağladığı nitelikli faydadır.

Answer

Modern yönetim anlayışında başarının temel göstergesi, üretilen işin miktarından çok sağladığı nitelikli faydadır.
Paragrafın bütününde geleneksel ve modern verimlilik anlayışları kıyaslanmaktadır. Son cümlede yer alan 'yani artık sadece ne kadar çok iş yapıldığına değil, yapılan işin ne kadar toplumsal fayda sağladığına bakılmaktadır' ifadesi, başarının ölçütünün miktardan ziyade sağlanan fayda (nitelik) olduğunu doğrudan vurguladığı için doğru cevap 'miktar yerine fayda' vurgusu yapan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Metni dikkatlice oku ve anahtar kelimeleri belirle.
Geleneksel (hız/miktar) ve Modern (değer/fayda) kavramları arasındaki karşıtlık belirlendi.
Paragrafın yapısını anlamak, ana düşünceye giden yolu netleştirir.
2
Düşüncenin yönünü değiştiren 'Ancak' ve özetleyen 'Yani' gibi bağlaçlara odaklan.
Yazarın asıl vurgulamak istediği düşüncenin son cümlede (sonuç bölümünde) toplandığı görüldü.
Bu tür paragraflarda ana düşünce genellikle sonuç cümlesinde 'yani, sonuç olarak' gibi ifadelerle verilir.
3
Son cümleyi en kapsamlı şekilde karşılayan seçeneği bul.
Nicelik (miktar) yerine nitelik ve fayda vurgusu yapan yargı doğru cevap olarak seçildi.
Ana düşünce, metnin tamamını kapsayan ve yazarın iletmek istediği temel mesajdır.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce Belirleme

Hints

1
Paragrafın özellikle 'Yani' ile başlayan son cümlesine dikkat ederek yazarın varmak istediği sonucu bulmaya çalışın.
2
Metinde 'miktar/hız' ile 'fayda/değer' arasında bir karşılaştırma yapıldığını fark edin; hangisinin daha önemli görüldüğünü belirleyin.
3
Yazar, günümüzde bir işin çok olmasından ziyade insanlara yararlı olmasının (nitelik) ön plana çıktığını savunmaktadır.

Practice More

Benzer yapıda, içinde 'oysa, ama, fakat' gibi zıtlık bildiren bağlaçlar bulunan paragraflarda ana düşüncenin genellikle bu bağlaçlardan sonra geldiğini unutmayın.

Alternative Method

Olumsuzlama yöntemi: Seçenekleri 'Bu metinden sadece bu cümleyi söylesem metnin tamamını özetlemiş olur muyum?' sorusuyla test edin. Sadece doğru seçenek metnin tamamını kapsayan bir özet niteliğindedir.
Estimated Time:1m 15s
Question 711Question

Hastane mimarisinde renk seçimi, yalnızca estetik bir tercih değil, hastaların iyileşme sürecini hızlandıran tıbbi bir gerekliliktir. Soft mavi ve yeşil tonları, kan basıncını düşürerek anksiyete seviyesini azaltırken, parlak beyazın aşırı kullanımı göz yorgunluğuna ve sterilite stresine yol açabilmektedir. Koridorlarda kullanılan toprak tonları ise güven hissi uyandırarak hastaların mekânla kurduğu bağı güçlendirir. Bu nedenle modern sağlık tesislerinde, her bölümün fonksiyonuna uygun bir renk paleti belirlenmektedir.

Bu parçada hastane mimarisinde renk kullanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Sağlık kurumlarındaki aydınlatma ünitelerinin renklerle olan teknik uyumuna

Answer

Sağlık kurumlarındaki aydınlatma ünitelerinin renklerle olan teknik uyumuna
Doğru cevap olan ifade metinde hiçbir şekilde geçmemektedir. Paragraf tamamen renklerin psikolojik ve fizyolojik etkileri üzerine yoğunlaşmış, ışıklandırma veya aydınlatma teknikleri gibi farklı bir donanımsal unsura değinmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar kelimeleri seçeneklerle eşleştirin.
Tıbbi gereklilik, kan basıncı, sterilite stresi ve mekânla kurulan bağ ifadelerinin metinde karşılığı bulunur.
Yardımcı düşünce sorularında metinde geçen her bir ayrıntı bir seçeneği eler.
2
Metinde bahsedilmeyen yeni bir kavramı veya teknik bir detayı arayın.
Aydınlatma üniteleri kavramının metnin hiçbir yerinde geçmediği görülür.
Yazarın değinmediği teknik detaylar veya konu dışı unsurlar genellikle doğru cevabı oluşturur.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce

Hints

1
Seçeneklerde geçen her bir yargıyı paragraftaki ilgili cümlelerle eşleştirmeye çalışın.
2
'Kan basıncı' ve 'güven hissi' gibi kavramların hangi renklerle ilişkilendirildiğine bakın.
3
Paragrafta sadece renklerden mi yoksa hastanenin diğer teknik ekipmanlarından da mı bahsediliyor?

Practice More

Benzer bir soru tipini çözmek için metindeki kavramların zıt anlamlılarını kullanarak yeni bir paragraf oluşturulabilir.

Alternative Method

Olumsuz köklü sorularda seçenekleri metin üzerinde çizerek eleme yöntemi en güvenilir yoldur.
Estimated Time:1m 15s
Question 712Question

Günümüzde kamu kurumlarının vatandaş nezdindeki güvenilirliğini artıran en temel unsurların başında şeffaflık gelmektedir. Şeffaf bir yönetim anlayışı, sadece yapılan işlemlerin duyurulması değil, aynı zamanda karar alma süreçlerine vatandaşın katılımının sağlanmasıdır. Hesap verebilirlik ilkesiyle birleşen bu yaklaşım, bürokratik engellerin azalmasına ve hizmet kalitesinin yükselmesine doğrudan katkı sağlar. Bilgi edinme hakkının etkin kullanımı sayesinde bireyler, devletin işleyişini denetleme şansı bulur. Sonuç olarak, şeffaflık ilkesini merkeze alan bir kamu yönetimi, toplumsal barışın ve kurumsal başarının anahtarıdır.

Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kamu yönetiminde şeffaflık, kurumsal güvenin ve başarının sağlanmasında temel bir rol oynamaktadır.

Answer

Kamu yönetiminde şeffaflığın, kurumsal güvenin ve başarının sağlanmasında temel bir rol oynadığını belirten seçenek doğrudur.
Metnin genelinde şeffaflığın hem vatandaşın güvenini kazandığı hem de hizmet kalitesini artırarak kurumsal başarıyı sağladığı anlatılmaktadır. Sonuç cümlesindeki 'başarının anahtarıdır' ifadesi bu yargıyı kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın giriş ve sonuç cümlelerini analiz edin.
Giriş cümlesinde şeffaflığın güven için temel olduğu, sonuç cümlesinde ise başarının anahtarı olduğu belirtilmektedir.
Ana düşünce genellikle metnin başında veya sonunda özetleyici bir yargı olarak sunulur.
2
Yardımcı düşünceleri ve konuyu seçeneklerden ayıklayın.
Bilgi edinme hakkı ve hesap verebilirlik gibi kavramlar metinde geçen detaylardır; bu detayları birleştiren kapsayıcı yargı ana düşüncedir.
Paragrafın ana düşüncesi, metindeki tüm detayları kapsayan en genel ve sonuç odaklı ifadedir.

Key Concept

Ana düşünce, bir parçada yazarın asıl anlatmak istediği mesajdır. Paragrafın bütününe "Yazar neden bu metni yazdı?" sorusu sorulduğunda alınan yanıttır.

Hints

1
Paragrafın özellikle son cümlesine dikkat edin; yazar burada metni bir sonuca bağlamaktadır.
2
Seçeneklerde 'şeffaflık' kavramının hem 'güven' hem de 'başarı' ile olan ilişkisini kuran tek ifadeyi bulun.
3
Metnin geneli 'şeffaflığın önemi' üzerinedir; bu önemi bir sonuca ulaştıran en kapsamlı yargıyı seçin.

Practice More

Benzer metinlerde 'anahtar', 'temel', 'sonuç olarak', 'kısacası' gibi ifadelerin geçtiği cümleler genellikle ana düşünceyi barındırır.

Alternative Method

Metni okurken 'Bu metnin yazılma amacı nedir?' sorusuna cevap arayın. Eğer bir seçenek metindeki sadece bir cümleyi özetliyorsa o yardımcı düşüncedir; eğer tüm paragrafa hakimse ana düşüncedir.
Estimated Time:45s
Question 713Question

Arpaçay’ın derin vadisine bakan geniş bir plato üzerinde yükselen Ani Harabeleri, tarihin sessiz tanığı gibidir. Kırmızımsı volkanik tüf taşından inşa edilmiş surlar, güneşin batışıyla birlikte binalara mistik bir kızıllık kazandırır. Kentin kalbinde yükselen heybetli katedral, ince taş işçiliği ve göğe yükselen kemerleriyle Orta Çağ mimarisinin zirvesini temsil eder. Bölgeyi gezen sanat tarihçileri, buradaki farklı dinî yapıların bir arada bulunmasını 'inançların kucaklaştığı kadim bir durak' olarak nitelendirir. Bugün bu ıssız kentte sadece rüzgârın uğultusu duyulsa da her bir taşın dili bize kadim bir hikâye anlatmaya devam etmektedir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sayısal verilerden yararlanma

Answer

Sayısal verilerden yararlanma
Doğru cevap olan sayısal verilerden yararlanma seçeneği metnin genelinde bulunmamaktadır. Metinde herhangi bir sayısal veri, istatistik veya nicel ölçüm içeren ifade yer almaz.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki görsel ögeleri ve niteleme sıfatlarını inceleyin.
Betimleme tekniği belirlendi.
Renkler (kırmızımsı, kızıllık) ve fiziksel özellikler (heybetli, ince işçilik) betimleyici ögelerdir.
2
Kıyaslama veya benzerlik kuran 'gibi' gibi edatları arayın.
Benzetme sanatı tespit edildi.
Harabelerin 'sessiz tanık' olarak nitelendirilmesi benzetmedir.
3
İnsan dışı varlıklara verilen insani eylemleri kontrol edin.
Kişileştirme bulundu.
Taşların bir dile sahip olması ve hikâye anlatması kişileştirmedir.
4
Metinde bir otoritenin veya grubun görüşünün doğrudan aktarılıp aktarılmadığına bakın.
Tanık gösterme belirlendi.
Sanat tarihçilerinin tırnak içindeki ifadesi bu tekniği doğrular.
5
Metni sayılar, oranlar veya istatistikler açısından tarayın.
Sayısal veri bulunamadı.
Metinde nesnel bir veri veya sayısal bir değer paylaşılmamıştır.

Key Concept

Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları

Hints

1
Metinde gözle görülebilen ayrıntıların (renk, şekil) verilip verilmediğine dikkat edin.
2
Tırnak içinde aktarılan bir görüş olup olmadığını kontrol edin.
3
Metinde herhangi bir rakam, yüzde veya kesin ölçü birimi görüyor musunuz?

Practice More

Farklı düşünceyi geliştirme yollarının bir arada kullanıldığı benzer paragraf analizleri yapabilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemi kullanarak; görsel ayrıntıları (betimleme), 'gibi' edatını (benzetme), tırnak içindeki ifadeyi (tanık gösterme) ve insani özellikleri (kişileştirme) hızlıca bularak sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 714Question

Düzenli kitap okuma alışkanlığı, zihinsel kapasiteyi geliştirmenin en etkili yollarından biridir. Okumak, beyni yeni bilgilerle beslerken aynı zamanda farklı bakış açıları kazanmamıza olanak tanır. Bu süreç, bireyin olayları daha geniş bir çerçeveden değerlendirmesini sağlar. Dolayısıyla kitap okumak, sadece bilgi edinmek değil, düşünce dünyamızı esneten ve zihni diri tutan temel bir faaliyettir.

Bu parçada vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kitap okuma alışkanlığı, zihinsel gelişimi destekleyen ve düşünce dünyasını zenginleştiren temel bir unsurdur.

Answer

Kitap okuma alışkanlığı, zihinsel gelişimi destekleyen ve düşünce dünyasını zenginleştiren temel bir unsurdur.
Doğru yanıt olan seçenek, metnin hem girişindeki 'zihinsel kapasiteyi geliştirme' vurgusunu hem de sonundaki 'düşünce dünyasını esnetme' sonucunu tam olarak kapsamaktadır. Metin boyunca savunulan temel yargı, okumanın zihinsel bir yapı taşı olduğudur.

Step-by-Step Solution

1
Metnin konusunu belirleme
Metin, düzenli kitap okuma alışkanlığı ve bunun zihin üzerindeki etkilerinden bahsetmektedir.
Ana düşünceyi bulmak için önce üzerinde durulan konuyu saptamak gerekir.
2
Yardımcı düşünceleri analiz etme
Yeni bilgilerle beslenme, farklı bakış açıları kazanma ve olayları geniş çerçeveden değerlendirme yardımcı unsurlardır.
Bu unsurlar birleşerek bizi asıl vurgulanmak istenen mesaja götürür.
3
Sonuç cümlesine odaklanma
Metnin sonundaki 'düşünce dünyamızı esneten ve zihni diri tutan temel bir faaliyettir' yargısı ana fikri özetler.
Paragrafın son cümlesi genellikle giriş ve gelişme bölümlerindeki düşünceleri bir sonuca bağlar.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce

Hints

1
Paragrafın ilk ve son cümlelerine dikkat ederek yazarın asıl derdinin ne olduğunu bulmaya çalışın.
2
Metinde geçen 'zihinsel kapasite', 'bakış açısı' ve 'düşünce dünyasını esnetmek' kavramlarını kapsayan en geniş yargıyı arayın.
3
Yazar 'Kitap okumak neden önemlidir?' sorusuna metnin sonunda nasıl bir yanıt veriyor? Bu yanıt sizi ana düşünceye götürecektir.

Practice More

Bir sonraki soruda, ana düşüncenin metnin başında verildiği örneklere odaklanarak yapısal farkları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 715Question

Türk kahvesi, sadece bir içecek değil; toplumsal hayatın merkezinde yer alan köklü bir ritüeldir. 16. yüzyıldan itibaren Osmanlı saraylarından halkın günlük yaşamına yayılan bu kültür, kendine has hazırlama ve sunum teknikleriyle dünyadaki diğer kahve türlerinden ayrılır. Kahvenin incecik öğütülmesi, cezvede ağır ateşte pişirilmesi ve telvesiyle servis edilmesi onu benzersiz kılar. Yanında sunulan bir bardak su ve lokum, misafirperverliğin zarif bir göstergesidir. Ayrıca "Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır." sözüyle pekişen bu gelenek, dostlukların ve sosyal bağların güçlenmesinde önemli bir rol üstlenir.

Bu parçada Türk kahvesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Farklı coğrafyalarda yetişen kahve çekirdeklerinin lezzet üzerindeki etkisine

Answer

Farklı coğrafyalarda yetişen kahve çekirdeklerinin lezzet üzerindeki etkisine metinde değinilmemiştir.
Metnin hiçbir yerinde kahve çekirdeklerinin hangi coğrafyalarda (örneğin Yemen, Brezilya vb.) yetiştiği veya bu bölgelerin kahvenin tadını nasıl değiştirdiği üzerine bir bilgi verilmemiştir. Bu seçenek metin dışı bir yorumdur.

Step-by-Step Solution

1
Metni analiz et
Metin Türk kahvesinin tarihi, hazırlanışı, sunumu ve toplumsal önemi üzerinedir.
Yardımcı düşünce sorularında metnin kapsamını belirlemek gerekir.
2
Seçenekleri metinle karşılaştır
Sosyal ilişkiler, özgün yöntemler, yaygınlaşma süreci ve ek ikramlar metinde yer almaktadır ancak çekirdeklerin yetiştiği bölgelerden bahsedilmemiştir.
Olumsuz köklü sorularda 'dışarıda kalan' bilgi aranır.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Değinilmeyen Yargı)

Hints

1
Paragrafta altı çizili veya olumsuz (değinilmemiştir, yoktur, çıkarılamaz) ifadelere dikkat edin.
2
Seçeneklerdeki anahtar kelimeleri (sosyal bağ, sunum tekniği, yaygınlık, çekirdek türü) metin içinde tarayın.
3
Metinde kahvenin 'nasıl yapıldığı' ve 'toplumsal yeri' anlatılırken 'nerede yetiştiğine' dair bir cümle var mı kontrol edin.

Practice More

Benzer bir paragrafta bu kez olumlu bir soru kökü (hangisine değinilmiştir) kullanarak temel yargıyı belirlemeye çalışın.
Estimated Time:55s
Question 716Question

Nanoteknoloji, maddenin atomik ve moleküler seviyede kontrol edilmesini sağlayan bir bilim dalıdır. Bu teknoloji ile malzemelerin yapısal özellikleri değiştirilerek çok daha dayanıklı, hafif ve esnek materyaller üretilmektedir. Bilim dünyasında yeni bir çığır açan bu yöntem, endüstriyel üretim süreçlerinde verimliliği en üst düzeye çıkarmayı amaçlar. Maddenin temel yapısına müdahale edilmesi, geleneksel yöntemlerle ulaşılamayan yeni teknolojik imkânları beraberinde getirir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Açıklama

Answer

Metinde bir konu hakkında bilgi verme ve öğretme amacı güdüldüğü için 'Açıklama' anlatım biçimi kullanılmıştır.
Doğru olan seçenek, bir konu hakkında bilgi vermeyi, bir şeyi öğretmeyi amaçlayan 'Açıklama' tekniğidir. Parçada nanoteknolojinin tanımı yapılmış, işlevi ve üretimdeki yeri hakkında nesnel bilgiler verilmiştir. Bu özellikler açıklayıcı anlatımın temel nitelikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Metnin yazılma amacını belirleyin.
Metin, nanoteknolojinin ne olduğunu ve ne işe yaradığını nesnel bir dille anlatmaktadır.
Anlatım biçimini belirleyen temel unsur yazarın metni yazış amacıdır.
2
Kullanılan dil ve üslubu analiz edin.
Tanımlayıcı, nesnel ve bilgi vermeye yönelik bir dil kullanılmıştır.
Açıklayıcı anlatımda duygulara yer verilmez, kavramlar açık ve net bir şekilde aktarılır.
3
Seçeneklerle karşılaştırın.
Olay akışı (öyküleme), gözlemleme (betimleme) veya görüş çatışması (tartışma) içermediği için cevap açıklamadır.
Bilgi verme odaklı her metin açıklayıcı anlatım kategorisine girer.

Key Concept

Açıklayıcı Anlatım (Açıklama)

Hints

1
Yazarın bu metni size bir şey öğretmek için mi yoksa bir olay anlatmak için mi yazdığını düşünün.
2
Metinde nesnellik mi yoksa öznellik mi ağır basıyor? Tanımlamalar yapılmış mı?
3
Bilgi verme amacı güden ve ansiklopedik bir dil kullanan metinlerde kullanılan anlatım biçimine odaklanın.

Practice More

Tartışmacı anlatımın kullanıldığı bir metin okuyarak aradaki 'amaç' farkını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Metindeki '...bilim dalıdır', '...amaçlar' gibi ifadeler nesnel bir tanımlama ve bilgi verme süreci olduğunu gösterir. Eğer metin bir tartışma olsaydı 'bence, oysa, aksine' gibi ifadeler yer alırdı.
Estimated Time:45s
Question 717Question

Osmanlı Devleti’nde "narh" sistemi, temel ihtiyaç maddeleri için devlet eliyle fiyat belirlenmesi esasına dayanan bir uygulamadır. Bu sistemin temel amacı, hem üreticinin emeğinin karşılığını almasını sağlamak hem de tüketicinin fahiş fiyatlarla karşı karşıya kalmasını önleyerek sosyal adaleti tesis etmektir. Narh belirlenirken ilgili esnaf grubunun temsilcileri, bilirkişiler ve kadı bir araya gelerek ham madde maliyeti, işçilik ve makul bir kâr payını dikkate alırdı. Böylece piyasadaki arz-talep dengesi korunur, haksız rekabetin ve karaborsacılığın önüne geçilirdi. Ekonomik istikrarın anahtarı kabul edilen bu uygulama, yüzyıllar boyunca çarşı ve pazar düzenini sağlamıştır.

Bu parçada narh sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Belirlenen fiyatların hangi periyotlarla ve ne şekilde denetlendiğine

Answer

Belirlenen fiyatların hangi periyotlarla ve ne şekilde denetlendiğine dair bir bilgi metinde yer almamaktadır.
Doğru seçenek olan ifadede belirtilen 'zaman aralığı' veya 'denetim periyodu' bilgisi metinde geçmemektedir. Metin, fiyatın 'nasıl' belirlendiğine ve 'niçin' uygulandığına odaklanmıştır; ancak 'ne sıklıkla' güncellendiğine dair bir açıklama içermez.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar kavramları belirle.
Narh sistemi, fiyat belirleme, sosyal adalet, paydaşlar (kadı, esnaf vb.) ve ekonomik istikrar kavramları tespit edildi.
Yardımcı düşünce sorularında metnin sınırlarını çizmek için temel unsurları saptamak gerekir.
2
Seçenekleri metinle tek tek karşılaştır.
Paydaşlar (A), korunan kesimler (B), maliyet unsurları (D) ve piyasa düzeni (E) bilgilerinin metinde karşılığı bulundu.
Olumsuz köklü sorularda 'eleme yöntemi' en güvenilir yoldur.
3
Metinde eksik olan bilgiyi saptayarak sonucu doğrula.
Metinde 'denetim sıklığı' veya 'zaman aralığı' kavramlarına dair hiçbir veri bulunmadığı görüldü.
Yardımcı düşünce sorularında doğru cevap, metinde hiç geçmeyen veya metinle çelişen ifadedir.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Olumsuz Soru Kökü)

Hints

1
Metinde narhın belirlenmesinde kimlerin rol aldığına ve hangi amaçla yapıldığına dikkat edin.
2
Maliyet unsurları (ham madde, işçilik vb.) metinde geçiyor mu? Seçeneklerle eşleştirin.
3
Metinde 'sıklık', 'zaman', 'her ay' veya 'periyot' gibi kavramların olup olmadığını kontrol edin.

Practice More

Narh sistemi gibi somut ve tarihi süreçleri anlatan metinlerde, yazarın vermediği sayısal verilere veya zaman kısıtlarına odaklanan seçenekler genellikle doğru cevaptır.
Estimated Time:1m 15s
Question 718Question

Hizmet içi eğitim seminerlerine katılımın düşük olması, personelin yeni mevzuata uyum sağlamasını zorlaştırmaktadır.

Bu cümlede aşağıdaki anlam ilişkilerinden hangisi söz konusudur?

Show answer & explanation

Answer: Neden - sonuç

Answer

Cümlede 'neden-sonuç' ilişkisi bulunmaktadır; personelin uyum sağlamasının zorlaşması bir sonuç, seminerlere katılımın düşük olması ise bu sonucun nedenidir.
Bu cümlede personelin mevzuata uyum sağlamasının zorlaşması eylemi, bir sebebe dayandırılmıştır. Zorlaşmanın gerekçesi 'katılımın düşük olması'dır. Türkçede yargının bir gerekçeyle verildiği bu tür cümleler neden-sonuç ilişkisi taşır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı ve bu yargıya yol açan durumu belirleyin.
Ana yargı (sonuç): 'Uyum sağlamanın zorlaşması'. Buna yol açan durum: 'Katılımın düşük olması'.
Cümlenin temel anlamını ve bölümleri arasındaki ilişkiyi anlamak için.
2
Yargılar arasındaki ilişkiyi '-dığı için' veya 'nedeniyle' ifadeleriyle test edin.
'Katılım düşük olduğu için uyum zorlaşmaktadır' ifadesi anlamlıdır.
Neden-sonuç ilişkisini sağlamasını yaparak doğrulamak için.
3
Amaç-sonuç seçeneğini elemek için '-mak amacıyla' testini uygulayın.
'Katılımın düşük olması amacıyla uyum zorlaşmaktadır' ifadesi anlamsızdır.
Neden ve amaç kavramlarının karıştırılmasını önlemek için.

Key Concept

Neden-Sonuç İlişkisi

Hints

1
Cümledeki yargının bir gerekçeye (sebebe) dayanıp dayanmadığını kontrol edin.
2
Cümlenin ortasına '-dığı için' ifadesini getirerek okumayı deneyin.
3
'Zorlaşma' durumunun neden kaynaklandığı açıkça belirtilmiştir; bu durum sizi doğrudan neden-sonuç ilişkisine götürür.

Practice More

Neden-sonuç ile amaç-sonuç farkını pekiştirmek için içinde '-mak üzere' ve '-dığı için' geçen cümleleri karşılaştırın.

Alternative Method

Cümleyi 'Neden zorlaşmaktadır?' sorusuna cevap verecek şekilde analiz edin: 'Seminerlere katılım düşük olduğu için.' Bu cevap sizi neden-sonuç ilişkisine ulaştırır.
Estimated Time:45s
Question 719Question

Kimi çevrelerce sanatın, toplumsal fayda gütmekten uzak, sırf estetik bir haz aracı olduğu iddia edilir. Bu yaklaşım, sanatın tarih boyunca üstlendiği dönüştürücü rolü bütünüyle reddetmektir. Sanat, yalnızca güzel olanın peşinde koşmak değil, hakikatin çarpıcı bir yansımasını sunmaktır. Tolstoy’un dediği gibi: "Sanat, bir insanın yaşadığı duyguyu, başkalarına da geçirmesidir." Bu aktarım gerçekleşmediği sürece, bir yapıtın kalıcılığından söz etmek mümkün müdür? Sanatçı, toplumu bir aynanın karşısına oturtur ve ona hiç görmediği kusurlarını fısıldar.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tartışma - Tanık gösterme

Answer

Parçanın anlatımında 'Tartışma' anlatım biçimi ve 'Tanık gösterme' düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır.
Doğru seçenek olan ifadede belirtildiği üzere, yazar önce genel kabul görmüş bir kanıyı eleştirmiş (tartışma), ardından bu eleştirisini Tolstoy gibi saygın bir ismin sözüyle temellendirmiştir (tanık gösterme). Bu yapı, metnin hem anlatım biçimini hem de düşünceyi geliştirme yolunu tam olarak açıklar.

Step-by-Step Solution

1
Parçanın giriş cümlesini analiz etme
Yazar, 'Kimi çevrelerce...' diyerek karşı çıktığı bir görüşü ortaya koymuştur.
Tartışma tekniği genellikle karşı çıkılan bir düşüncenin belirtilmesiyle başlar.
2
Yazarın tutumunu belirleme
Yazar 'Bu yaklaşım... reddetmektir' ve 'Oysa...' gibi ifadelerle kendi tezini savunmaktadır.
Yazarın okuyucunun fikrini değiştirme çabası tartışma anlatım biçiminin temelidir.
3
Düşünceyi geliştirme yolunu tespit etme
Yazar, kendi görüşünü desteklemek için Tolstoy'un doğrudan bir sözüne yer vermiştir.
Alanında yetkin bir kişinin sözünün paylaşılması 'Tanık Gösterme' olarak adlandırılır.
4
Sonuç bölümünü değerlendirme
Sözde soru cümlesiyle ('mümkün müdür?') okuyucu düşündürülmeye çalışılmıştır.
Retorik sorular tartışma tekniğinin ikna ediciliğini artırır.

Key Concept

Tartışma Anlatım Biçimi ve Tanık Gösterme

Hints

1
Parçanın başında yer alan 'iddia edilir' ve 'reddetmektir' gibi sözcüklere dikkat edin.
2
Yazar kendi görüşünü desteklemek için ünlü bir sanatçının doğrudan alıntısını kullanmış mı?
3
Bir görüşe karşı çıkılıyorsa 'Tartışma', bu görüşü desteklemek için birinin sözü paylaşılıyorsa 'Tanık Gösterme' vardır.

Practice More

Tartışma ve Açıklama arasındaki farkları pekiştirmek için, nesnel bir bilgi metni ile öznel bir eleştiri metnini yan yana inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Metni okurken şu soruları sorun: 1. Yazar benimle bir konuyu mu tartışıyor (bir fikre karşı mı çıkıyor)? 2. Yazar görüşünü ispatlamak için bir otoriteden alıntı yaptı mı?
Estimated Time:1m 30s
Question 720Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı (amaç-sonuç ilişkisi) belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Bilişim sektöründeki nitelikli iş gücü açığını kapatmak üzere üniversitelerde yeni sertifika programları hayata geçirildi.

Answer

Bilişim sektöründeki iş gücü açığını kapatmak hedefiyle sertifika programlarının açıldığını belirten cümle amaç-sonuç ilişkisi içermektedir.
Bilişim sektöründeki iş gücü açığını kapatmayı hedefleyen cümlede, eylemin (sertifika programı açılması) henüz gerçekleşmemiş bir gayeye hizmet ettiği görülmektedir. '-mak üzere' kalıbı cümleye net bir amaç anlamı katmış ve eylemin 'hangi hedefe yönelik' yapıldığını açıklamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki temel eylemleri (yüklemleri) ve bu eylemlere bağlanan gerekçeleri tespit edin.
Temel eylemler: hayata geçirildi, kesmek zorunda kaldı, durduruldu, şansınız olur, gözlemlendi.
Anlam ilişkisini belirlemek için eylemin 'hangi temele' dayandığını anlamak gerekir.
2
Eylemlere 'Hangi amaçla?' ve 'Neden?' sorularını yönelterek cevapları test edin.
Sertifika programları 'Hangi amaçla?' açıldı? -> İş gücü açığını kapatmak amacıyla (Uygun). Diğerleri 'Neden?' sorusuna daha net cevap verir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir; neden-sonuçta ise eylem gerçekleşmiş bir sebebe dayanır.
3
Linguistik belirteçleri (ek ve edatları) kontrol edin.
Doğru seçenekte kullanılan '-mak üzere' edatı, cümleye 'amacıyla' anlamı katmıştır.
'-mak için', '-mak üzere', 'diye' gibi yapılar genellikle amaç bildirirken; '-dığı için', '-den dolayı', 'nedeniyle' gibi yapılar neden bildirir.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi: Eylemin hangi hedefe veya gayeye yönelik yapıldığını bildiren cümlelerdir.

Hints

1
Cümledeki eylem henüz gerçekleşmemiş bir 'hedef' için mi yapılmış, yoksa gerçekleşmiş bir 'sebebe' mi dayanıyor?
2
Cümledeki '-mak üzere', '-dığı için' veya 'nedeniyle' gibi ek ve edatların yerine 'amacıyla' kelimesini getirmeyi deneyin.
3
Bilişim sektöründeki açık henüz kapatılmamıştır, programlar bu açığı kapatma 'hedefiyle' açılmıştır.

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki ince farkı pekiştirmek için 'için' edatının her iki anlamda kullanıldığı cümleleri karşılaştırın.

Alternative Method

Cümleyi ikiye bölün: Gerekçe kısmının gerçekleşip gerçekleşmediğine bakın. Eğer gerçekleşmişse neden-sonuç, gerçekleşmesi istenen bir durumsa amaç-sonuçtur.
Estimated Time:45s
PreviousPage 36 / 48Next
Anlam Bilgisi Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 36 | Examkin