Yazım ve Noktalama

1356 questions

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) görevleri üzerine çalışan bir araştırmacı, güncel metinleri incelemektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Türk Dil Kurumu'nun son yayımladığı güncel sözlükte, teknolojiyle birlikte dilimize giren yeni kelimeler de yer alıyor.

Yakup Kadri (1889-1974), romanlarında Tanzimat'tan Cumhuriyet'e kadar uzanan bir zaman dilimini toplumsal değişimlerle birlikte ele almıştır.

Sanatçı -her ne kadar bazı eleştirmenler aksini iddia etse de- şiirlerinde bireysel temalardan ziyade toplumsal meselelere eğilmiştir.

Halit Ziya Uşaklıgil'in "Mai ve Siyah"ı, Türk edebiyatında Batılı anlamdaki ilk modern roman kabul edilmektedir.

Fransızcadan Türkçeye çevrilen bu eserin dilimize kazandırılmasında, yazarın titiz üslubunun korunmasına özen gösterilmiş.

Show answer & explanation

Answer: Türk Dil Kurumu'nun son yayımladığı güncel sözlükte, teknolojiyle birlikte dilimize giren yeni kelimeler de yer alıyor.

Answer

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinde kesme işaretinin kullanılması hatalıdır.

Türkçede kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına getirilen çekim ekleri kesme işareti ile ayrılmaz. Türk Dil Kurumu bir kurum adı olduğu için getirilen ekin 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde bitişik yazılması gerekmektedir. Bu nedenle ilk seçenekte noktalama yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki özel isimleri ve bu isimlere getirilen ekleri tespit edin.

"Türk Dil Kurumu" bir kurum adıdır ve ona getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı görülmektedir.

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını hatırlamak gerekir.

Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen güncel noktalama kurallarını uygulayın.

TDK'ye göre "Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz."

Hatalı kullanımın nedenini bilimsel kurala dayandırmak gerekir.

Diğer seçeneklerdeki noktalama işaretlerini (yay ayraç, kısa çizgi, tırnak) kontrol edin.

Tarihlerin ayraçla gösterilmesi, ara sözlerin kısa çizgiyle belirtilmesi ve eser adlarının tırnak içine alınması kurallara uygundur.

Diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu teyit ederek kesin sonuca ulaşılır.

Key Concept

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.

Practice More

Kurum adlarına getirilen eklerin yazımı kuralını, 'Avrupa Birliği' istisnasını hatırlayarak tekrar edin.

Estimated Time:55s

Question 622Question →

Kamu kurumları tarafından hazırlanan raporlarda ve resmî yazışmalarda kısaltmaların kullanımı büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

TDK'nin internet sitesindeki güncellemeler kullanıcılar tarafından memnuniyetle karşılandı.

Gıda denetimlerinde, paketli ürünlerin her birinin 500 kg'dan ağır olduğu tespit edildi.

T.H.Y.'nin iç hat seferlerinde kış saati uygulamasına geçileceği resmen duyuruldu.

TRT'den emekli olan kıdemli spikerlerin katıldığı bir panel düzenlendi.

T.C. Millî Eğitim Bakanlığı binasında personeller için yeni bir eğitim programı planlandı.

Show answer & explanation

Answer: T.H.Y.'nin iç hat seferlerinde kış saati uygulamasına geçileceği resmen duyuruldu.

Answer

Türk Hava Yolları'nın kısaltması olan ifadenin 'T.H.Y.'nin' şeklinde noktalı olarak yazılması hatalıdır.

Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, kurum ve kuruluş adlarının kısaltmalarında harfler arasına nokta konulmaz. Sadece 'T.C.' (Türkiye Cumhuriyeti) ve 'T.' (Türkçe) kısaltmaları bu kuralın istisnasıdır. Bu nedenle 'T.H.Y.'nin' yazımı hatalıdır, doğrusu 'THY'nin' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Büyük harfli kısaltmaların yazım kuralını hatırla.

T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda harfler arasına nokta konmaz.

Yazım kılavuzunda büyük harfli kısaltmaların noktasız yazılması genel kuraldır.

Kısaltmalara gelen eklerin kuralını kontrol et.

Büyük harflerde son harfin okunuşu (THY-nin), küçük harflerde kelimenin okunuşu (kg-dan) esastır.

Kısaltmaların türüne göre ek getirme kuralı değişmektedir.

Seçeneklerdeki ifadeleri bu kurallarla karşılaştır.

Havalimanı ve ulaşım bağlamında kullanılan kısaltmanın arasına nokta konulduğu görülür.

Bu durum yazım kuralı ihlalidir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Noktalama Kuralları

Estimated Time:50s

Question 623Question →

Noktalı virgül (;), ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Kamu kurumlarında resmi yazışmaların sade, açık ve anlaşılır olmasına özen gösterilmeli; hazırlanan raporlarda ise nesnel, tutarlı ve veriye dayalı bir dil benimsenmelidir.

Stratejik yönetim planında bütçe, planlama, denetim birimleri; insan kaynakları, eğitim, halkla ilişkiler birimlerinden farklı bir hiyerarşik yapıda kurgulanmıştır.

Kurumun yeni atanan genç müdürü; çalışkan, vizyon sahibi ve liyakate önem veren kişiliğiyle kısa sürede tüm personelin takdirini kazandı.

Denetimler sonucunda hazırlanan raporun sonuç bölümünde şu hususlar vurgulanmıştır; personel yetersizliği, teknik donanım eksikliği ve bütçe disiplini.

Müdürlük makamına dilekçe, rapor, tutanak; valilik makamına ise resmi yazı, genelge, tebliğ gönderilmesi kararlaştırıldı.

Show answer & explanation

Answer: Kamu kurumlarında resmi yazışmaların sade, açık ve anlaşılır olmasına özen gösterilmeli; hazırlanan raporlarda ise nesnel, tutarlı ve veriye dayalı bir dil benimsenmelidir.

Answer

Resmi yazışmalar ve raporlamalarla ilgili kuralların sıralandığı seçenek, noktalı virgülün ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma işlevine uygun tek örnektir.

Doğru cevap olan cümlede iki bağımsız yargı (sıralı cümle) bulunmaktadır. İlk yargıda yazışma dillerinin özellikleri virgülle ayrılmış, ikinci yargıda ise raporlama dillerinin özellikleri virgülle ayrılmıştır. Ögeleri arasında virgül bulunan bu iki sıralı cümleyi bağlamak için noktalı virgül kullanımı TDK kurallarına tam uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin genel yapısını ve yargı sayılarını incele.

Doğru kabul edilen cümlede iki ayrı yüklem ('özen gösterilmeli' ve 'benimsenmelidir') bulunmakta, bu da yapının sıralı cümle olduğunu göstermektedir.

Noktalı virgülün 'sıralı cümleleri ayırma' işlevi için öncelikle birden fazla yargı gereklidir.

Sıralı cümlelerin kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol et.

Birinci cümlede 'sade, açık ve anlaşılır' kelimeleri; ikinci cümlede ise 'nesnel, tutarlı ve veriye dayalı' kelimeleri virgülle ayrılmıştır.

TDK kuralına göre, sıralı cümlelerin en az birinde virgül varsa, bu cümleleri ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül işlevlerini analiz ederek eleme yap.

Diğer seçeneklerde ya tür/takım gruplandırması yapılmış ya özne vurgulanmış ya da hatalı bir şekilde iki nokta yerine kullanılmıştır.

Soruda istenen özel işlev sadece dürüstlük ve raporlama dillerinin kıyaslandığı cümlede mevcuttur.

Key Concept

Noktalı Virgülün Sıralı Cümle İşlevi

Question 624Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yazışmalarda noktalama işaretlerinin kullanımı, bilginin netliği ve kurumsal dilin ciddiyeti açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, noktalama kuralları ve bu kurallara bağlı yazım ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kamu hukukunda tüzel kişilikler temel olarak ikiye ayrılır: kamu idareleri ve kamu kurumları.

Valilik makamının son tamiminde şu ifadeye yer verilmiştir: 'Mesai saatlerine riayet edilmesi hususunda gereken hassasiyet gösterilecektir.'

Kurumun yeni stratejik planında hedeflenen temel çıktılar şöyledir: Kurumsal kapasite artırılacak, hizmet içi eğitimler yaygınlaştırılacaktır.

Belediyenin iç denetim raporunda şu eksiklikler tespit edildi: bütçe disiplinine uyulmaması ve ihale süreçlerindeki usul hataları.

Başvuru esnasında adaylardan istenen evraklar şunlardır: Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi.

Show answer & explanation

Answer: Başvuru esnasında adaylardan istenen evraklar şunlardır: Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi.

Answer

Doğru cevap, başvuru esnasında istenen evrakların sıralandığı ve 'Öğrenim belgesi' ifadesiyle başlayan seçenektir.

Türk Dil Kurumu'nun noktalama kurallarına göre; iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşımıyorsa ve özel ad değilse küçük harfle başlar. 'Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi' ifadesi bir cümle değil, bir örnekler dizisidir. Bu nedenle 'öğrenim' sözcüğünün ilk harfi küçük olmalıdır. Diğer seçeneklerdeki büyük harf kullanımları ya cümlenin bağımsız bir yargı bildirmesinden ya da doğrudan aktarma (alıntı) olmasından dolayı doğrudur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki iki noktanın kullanım amacını belirle.

Cümlelerin bir kısmında açıklama yapılmış (cümle niteliğinde), bir kısmında ise örnekler sıralanmıştır.

İki noktadan sonraki yazım kuralı, gelen ifadenin cümle mi yoksa örnek mi olduğuna göre değişir.

İki noktadan sonra gelen bölümlerin yapısal özelliğini kontrol et.

Başvuru evraklarının sıralandığı cümlede 'Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği...' ifadesi bir cümle niteliği taşımaz, sadece bir listedir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse ve özel isim içermiyorsa küçük harfle başlar.

Yazım kuralları açısından hatalı olan seçeneği tespit et.

Öğrenim belgesi ifadesinin 'Ö' harfiyle büyük başlatılması kurala aykırıdır; 'öğrenim belgesi' şeklinde yazılmalıdır.

Sıralanan maddeler birer cümle yapısında olmadığı için küçük harf kuralı ihlal edilmiştir.

Key Concept

İki Noktadan Sonraki Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Alternative Method

İki noktadan sonra gelen kısmın sonuna nokta koyup koyamayacağınızı kontrol edin. Eğer bağımsız bir yargı (cümle) ise nokta konulabilir ve büyük harf gerekir; ancak sadece bir liste (örnekler) ise küçük harfle devam edilir.

Estimated Time:50s

Question 625Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Arkadaşlarıyla akşamüstü kafede buluşmak üzere sözleşti.

Bahçesinde yetiştirdiği çörek otlarını özenle topladı.

Hatasını farkettiğinde her şey için çok geç olmuştu.

Yeni taşındığı mahalleyi çok kısa sürede terk etti.

Ülkemizin güneydoğu sınırlarında denetimler sıkılaştırıldı.

Show answer & explanation

Answer: Hatasını farkettiğinde her şey için çok geç olmuştu.

Answer

Hatasını farkettiğinde her şey için çok geç olmuştu cümlesinde 'farketti' sözcüğünün yazımı yanlıştır.

Türkçe yazım kurallarına göre, 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi veya ses türemesi (benzeşme dahil değil) yoksa kelimeler ayrı yazılır. 'Fark etmek' sözcüğünde bu tür bir ses olayı bulunmadığı için ayrı yazılmalıdır; ancak cümlede 'farketti' şeklinde bitişik yazılarak hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiili tespit et.

Cümledeki birleşik fiil 'fark etmek' yapısıdır.

Etmek, olmak gibi yardımcı fiillerin yazım kuralını kontrol etmek için fiilin köküne bakılır.

Ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) olup olmadığını kontrol et.

'Fark' sözcüğüne 'etmek' fiili getirildiğinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesi gerçekleşmez.

Birleşik fiillerin bitişik yazılabilmesi için temel şart bir ses olayının meydana gelmesidir.

Kuralı uygula ve yazımı doğrula.

Ses olayı olmadığı için 'fark etti' şeklinde ayrı yazılmalıdır. Cümlede bitişik yazılması bir yazım hatasıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre ses olayı gerçekleşmeyen yardımcı fiilli birleşik kelimeler ayrı yazılır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Estimated Time:45s

Question 626Question →

Kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Yapılan son düzenlemelerle UNESCO'ya üye olan ülke sayısı artış gösterdi.

Yeni yayımlanan kılavuzda TDK'nın bazı sözcüklerin yazımında değişikliğe gittiği görülüyor.

Pazardan aldığımız elmaların 5 kg'dan fazla gelmesi bizi oldukça şaşırttı.

T.C. kimlik kartlarının yenilenmesi süreciyle ilgili resmi bir açıklama yapıldı.

İng.yi ana dili gibi konuşabilmek için uzun yıllar yurt dışında eğitim görmüş.

Show answer & explanation

Answer: Yeni yayımlanan kılavuzda TDK'nın bazı sözcüklerin yazımında değişikliğe gittiği görülüyor.

Answer

Türkçe harf sisteminde 'k' harfi 'ke' şeklinde telaffuz edildiği için TDK kısaltmasına getirilen ek 'TDK'nin' şeklinde olmalıdır; 'TDK'nın' kullanımı hatalıdır.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğundan 'TDK'nin' yazımı doğrudur. Seçenekteki 'TDK'nın' ifadesi bu kuralı ihlal etmektedir.

Step-by-Step Solution

Kısaltmanın türünü belirle.

TDK büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.

Büyük harfle yapılan kısaltmalarda kural, eklerin son harfin okunuşuna göre getirilmesidir.

Son harfin okunuşunu kontrol et.

TDK: Te-De-Ke.

Türkçede 'ka' diye bir harf yoktur, tüm sessiz harfler 'e' ünlüsüyle okunur.

Eki son harfe göre getir.

Te-De-Ke + nin = TDK'nin.

Ünlü uyumu kuralı gereği 'e' ince ünlüsünden sonra ince ünlü içeren ek gelmelidir.

Key Concept

Büyük Harfli Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarının kısaltmalarında 'K' harfiyle biten diğer örnekleri (SKK, YÖK vb.) inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 627Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Oysaki bu süreçte başarılı mı başarılı bir performans sergilenmişti; siz de bunu fark etmediniz mi?

Sanki bütün işler bitmişte sıra sadece bu ayrıntının tartışılmasına gelmiş gibi davranıyorsunuz.

Mademki projeyi onaylamadınız, o hâlde sizin de bu komisyonda yer almanıza gerek yok.

Belki dünkü toplantıda yaşananlar sizde de bir rahatsızlık uyandırmış olabilir.

Sınav sonuçları açıklandı mı öğrencilerin panosu önündeki bu kalabalık hiç eksilmez.

Show answer & explanation

Answer: Sanki bütün işler bitmişte sıra sadece bu ayrıntının tartışılmasına gelmiş gibi davranıyorsunuz.

Answer

Sanki bütün işler bitmiş de sıra sadece bu ayrıntının tartışılmasına gelmiş gibi davranıyorsunuz.

Cümlede geçen "bitmişte" kelimesindeki "de" unsuru bir bağlaçtır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmamakta, sadece daralmaktadır. Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. Ayrıca en önemli kural; bağlaç olan "de/da" kendisinden önceki kelimenin son harfi ne olursa olsun asla sertleşmeye uğrayıp "te/ta" şeklinde yazılamaz. Doğru yazımı "bitmiş de" şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarının görevlerini belirlemek.

"Sanki" (kalıplaşmış bağlaç), "bitmişte" (bağlaç olan de/da).

Yazım kuralını uygulamak için kelimenin ek mi yoksa bağlaç mı olduğunu anlamak gerekir.

Belirlenen görevlere göre yazım kuralını denetlemek.

"bitmişte" yazımı yanlıştır; bağlaç olan "de" ayrı yazılmalı ve asla "te" olmamalıdır.

Bağlaç olan de/da, ünsüz benzeşmesi kuralına girmez.

Key Concept

Bağlaç olan 'de'nin yazımı ve 'ki'nin kalıplaşmış kullanımları

Estimated Time:50s

Question 628Question →

Dışişleri Bakanlığının loş koridorlarında, elindeki gizli dosyayı —belki de devletin geleceğini— sıkıca kavramış olan genç diplomat; kapıdaki görevliyle göz göze geldi ( ) Görevli, şüpheci bir edayla sordu: — İsminiz ( ) Bu saatte, binada kimsenin kalmadığı bir vakitte burada ne arıyorsunuz ( ) Sessizlik ( ) Lütfen, kimliğinizi derhâl ibraz ediniz ( )

Bu parçada boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

(.) (?) (?) (...) (!)

(.) (.) (?) (...) (!)

(.) (?) (?) (.) (!)

(.) (?) (?) (...) (.)

(.) (.) (?) (.) (!)

Show answer & explanation

Answer: (.) (?) (?) (...) (!)

Answer

Metindeki boşluklara sırasıyla nokta, soru işareti, soru işareti, üç nokta ve ünlem işareti getirilmelidir.

Parçadaki ilk boşluk, yargısı tamamlanmış standart bir cümleyi bitirdiği için nokta ile kapatılmalıdır. 'İsminiz' ifadesi, soru sözcüğü barındırmamasına rağmen bir sorgulama tonuna sahip olduğu için Türk Dil Kurumu kuralları gereği soru işareti alır. Takip eden cümle doğrudan bir soru yapısıdır. 'Sessizlik' ifadesi, bir eylemin değil bir durumun askıda kaldığını simgeleyen eksiltili bir yapı olduğu için üç nokta gerektirir. Son cümle ise 'derhâl' ifadesiyle kuvvetlendirilmiş bir emir ve uyarı niteliği taşıdığından ünlem işareti ile sonlandırılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Birinci cümledeki yargı durumunu analiz et.

Nokta (.)

'...göz göze geldi' ifadesi tamamlanmış, bitmiş bir cümledir ve herhangi bir özel tonlama gerektirmez.

İkinci boşluktaki 'İsminiz' ifadesinin işlevini belirle.

Soru İşareti (?)

Soru eki veya sözü içermese de soru anlamı taşıyan (vurgu/tonlama yoluyla) 'İsminiz?' gibi ifadelerin sonuna soru işareti konur.

Üçüncü boşluktaki soru cümlesini kontrol et.

Soru İşareti (?)

'...ne arıyorsunuz' ifadesi gerçek bir soru cümlesidir ve cevap bekleyen bir yapıdır.

Dördüncü boşluktaki 'Sessizlik' kelimesinin anlatım özelliğini saptayınız.

Üç Nokta (...)

Yüklemi söylenmemiş, durumun sürekliliğini veya anlatımın kesildiğini bildiren eksiltili cümlelerin sonuna üç nokta konur.

Son cümledeki duygusal yoğunluğu ve kip yapısını değerlendir.

Ünlem (!)

'Derhâl' zarfıyla pekiştirilmiş, emir kipiyle kurulan ve kesinlik/heyecan bildiren cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Key Concept

Cümle sonu işaretlerinin anlamsal vurgu ve tonlamaya göre belirlenmesi.

Estimated Time:1m 15s

Question 629Question →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımı dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Türk Dil Kurumu'nun yayımladığı son kılavuzda, bazı sözcüklerin yazımında ve telaffuzunda değişikliğe gidildiği görülmektedir.

Necip Fazıl’ın 'Çile' adlı şiir kitabı, Türk edebiyatında metafizik ürpertinin en güçlü yansımalarından biri olarak kabul edilir.

Servetifünun edebiyatı (1896-1901), Türk şiirinin hem biçim hem de içerik açısından Batılı bir kimlik kazandığı önemli bir evredir.

Ankara-Sivas hızlı tren hattının hizmete girmesiyle birlikte, iki şehir arasındaki ulaşım süresi önemli ölçüde kısalmıştır.

Sanatçı; eserinde 'yalnızlık' kavramını, bireyin topluma karşı bir direnişi olarak değil, bir özgürleşme süreci olarak ele almaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Türk Dil Kurumu'nun yayımladığı son kılavuzda, bazı sözcüklerin yazımında ve telaffuzunda değişikliğe gidildiği görülmektedir.

Answer

Türk Dil Kurumu'nun ifadesindeki kesme işareti kullanımı yanlıştır; kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

Türk Dil Kurumu ifadesi bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde bitişik yazılması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki özel adlara ve kurumsal ifadelere getirilen ekleri incele.

İlk seçenekteki 'Türk Dil Kurumu' ifadesinin bir kurum adı olduğu tespit edildi.

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımıyla ilgili temel kuralı hatırlamak gerekir.

Kesme işaretinin kullanım kurallarını kontrol et.

TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığı doğrulandı.

Yanlış kullanımın kaynağını kural uyarınca belirlemek için bu adım gereklidir.

Diğer seçeneklerdeki kısa çizgi, yay ayraç ve tırnak işaretlerinin görevlerini değerlendir.

Eser adlarının tırnakla, tarih aralıklarının kısa çizgi ve yay ayraçla, şehir bağlantılarının kısa çizgiyle gösterildiği ve bu kullanımların doğru olduğu görüldü.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak ve hatanın sadece bir cümlede olduğunu teyit etmek amaçlanır.

Key Concept

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Practice More

Kurum ve kuruluş adları istisnasını hatırlamak için Avrupa Birliği ifadesinin bu kuralın tek istisnası (Avrupa Birliği'ne) olduğunu not edebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 630Question →

Noktalı virgül (;) kullanımı açısından hangi seçenekteki cümlede bir hata bulunmamaktadır?

Sebzelerden ıspanak, pırasa, lahana; meyvelerden ise elma, armut, ayva kış mevsiminde daha fazla tüketilir.

Kamu görevlisi şu kurala riayet etmelidir; vatandaşlara karşı her zaman nazik ve yardımcı olunmalıdır.

Tecrübeli gazeteci; güncel gelişmeleri takip etmek için her sabah farklı kaynaklardan haberleri tarardı.

Yolculuk oldukça yorucu geçmişti; ancak varılan yerin güzelliği tüm yorgunluğu unutturmuştu.

En sevdiği tarihî mekanları gezdi; Topkapı Sarayı, Ayasofya ve Yerebatan Sarnıcı.

Show answer & explanation

Answer: Sebzelerden ıspanak, pırasa, lahana; meyvelerden ise elma, armut, ayva kış mevsiminde daha fazla tüketilir.

Answer

Sebzelerden ıspanak, pırasa, lahana; meyvelerden ise elma, armut, ayva kış mevsiminde daha fazla tüketilir cümlesinde noktalı virgül kullanımı doğrudur.

Doğru olan cümlede noktalı virgül, sebzeler ve meyveler şeklinde oluşturulmuş iki farklı grubu birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Her iki grubun kendi içinde virgüllerle ayrılmış ögeleri (ıspanak, pırasa... ve elma, armut...) bulunduğu için bu grupları ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılması Türk Dil Kurumu standartlarına tam uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki tür ve takım ayrımı gerektiren ögeleri belirleyin.

Sebzeler (ıspanak, pırasa, lahana) ve meyveler (elma, armut, ayva) olmak üzere iki farklı kategori bulunmaktadır.

Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgüllerle ayrılmış türleri birbirinden ayırmaktır.

Virgüllerle ayrılmış grupların yapısını inceleyin.

Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrılmış öğeler içermektedir.

Grupların kendi içinde virgül içermesi, grupları ayırmak için noktalı virgülü zorunlu kılar.

TDK kuralları çerçevesinde diğer seçeneklerdeki yaygın hataları analiz edin.

Diğer seçeneklerde açıklama öncesi, örnekleme öncesi veya gereksiz vurgu amaçlı yanlış noktalama kullanıldığı görülmektedir.

İki nokta ve virgülün görevleri ile noktalı virgülün görevleri arasındaki farkların bilinmesi doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takım Ayırma Görevi

Practice More

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevi ile virgülün aynı görevini karşılaştıran sorular çözerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 631Question →

Bir şehrin gelişim planı hazırlanırken farklı uzmanlık alanlarının görüşlerine başvurulması ve bu süreçlerin raporlanması, kurumsal dilin doğru kullanımıyla anlam kazanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına uygun kullanılmıştır?

Projeye onay verilmesi için şu teknik şartların sağlanması istenir; çevresel etki raporu, zemin etüdü ve imar izni.

Mimarlar estetik, işlevsellik ve çevre uyumuna odaklanır; mühendisler ise dayanıklılık, maliyet ve güvenlik kriterlerini değerlendirir.

Yeni yerleşim bölgesi; kentin batı yakasında ulaşım hatlarına yakın bir noktada inşa edilecektir.

Şantiye sahasındaki tüm incelemeler tamamlandı; ancak; henüz temel atma aşamasına geçilmedi.

Belediye encümenine; park, bahçe ve çevre düzenlemesi konularında tam yetki verilmiştir.

Show answer & explanation

Answer: Mimarlar estetik, işlevsellik ve çevre uyumuna odaklanır; mühendisler ise dayanıklılık, maliyet ve güvenlik kriterlerini değerlendirir.

Answer

Mimarların ve mühendislerin görevlerinin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanımı doğrudur.

Doğru kullanımın yer aldığı cümlede, kendi içinde virgüllerle ayrılmış iki farklı ana yargı (mimarların ve mühendislerin çalışma alanları) bulunmaktadır. TDK'nin 'Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.' kuralı uyarınca, bu iki yargının birbirine karışmasını önlemek amacıyla araya noktalı virgül getirilmesi uygun görülmüştür.

Step-by-Step Solution

Cümlenin yapısını ve yargılarını analiz etmek

Cümle, 'odaklanır' ve 'değerlendirir' yüklemlerine sahip iki ayrı sıralı cümleden oluşmaktadır.

Sıralı cümlelerin arasındaki bağın nasıl kurulacağını belirlemek gerekir.

Yargıların içindeki noktalama işaretlerini kontrol etmek

İlk yargıda 'estetik, işlevsellik ve çevre uyumu'; ikinci yargıda 'dayanıklılık, maliyet ve güvenlik' ifadeleri kendi içinde virgülle ayrılmıştır.

TDK kuralına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler noktalı virgülle ayrılmalıdır.

Key Concept

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmada noktalı virgülün kullanımı

Estimated Time:1m 0s

Question 632Question →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Sanatçının yeni albümünde şu temalar ön plana çıkıyor; yalnızlık, hüzün ve geçmişe duyulan özlem.

Bakanlığın yayımladığı genelgede şu husus vurgulanmıştır: kamu kaynaklarının verimli kullanılması devletin temel görevidir.

Yeni projenin temel hedefleri şu şekilde belirlenmiştir: Verimliliği artırmak ve maliyetleri düşürmek.

Yahya Kemal Beyatlı'nın şu dizesi her şeyi özetler: 'Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul!'

Kütüphanenin rafları iki ana bölüme ayrılmıştı, romanlar ve şiir kitapları.

Show answer & explanation

Answer: Yahya Kemal Beyatlı'nın şu dizesi her şeyi özetler: 'Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul!'

Answer

Yahya Kemal Beyatlı'nın dizesini içeren cümle, hem iki noktanın kullanımı hem de büyük harf kuralı bakımından doğrudur.

Alıntıların tanıtımında iki nokta kullanımı uygundur. Ayrıca tırnak içinde verilen alıntı cümleler büyük harfle başlar. Yahya Kemal Beyatlı'nın dizesinin yer aldığı seçenek hem noktalama hem de büyük harf kurallarına tam uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki iki noktanın (veya yerine kullanılan işaretlerin) görevini belirleyin.

Cümlelerde açıklama, örnekleme ve alıntı yapma görevlerinin üstlenildiği görülmektedir.

Doğru noktalama işaretini seçmek için cümlenin amacını anlamak gerekir.

İki noktadan sonra gelen bölümlerin cümle niteliği taşıyıp taşımadığını kontrol edin.

Seçeneklerde bağımsız bir cümle, alıntı dize ve kavram grupları (öbekler) bulunmaktadır.

TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen ifade cümle ise büyük harfle, örnek ise küçük harfle başlar.

Seçeneklerdeki büyük/küçük harf ve işaret tercihlerini kurallar doğrultusunda denetleyin.

Alıntı yapılan dize dışındaki seçeneklerde ya işaret yanlışı (noktalı virgül, virgül) ya da büyük/küçük harf hatası yapıldığı saptanmıştır.

Hatalı kullanımları eleyerek doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük Harf Kuralı

Estimated Time:1m 30s

Question 633Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Olayları değerlendirirken sergilediği sağduyulu yaklaşım, krizin yönetilmesinde etkili oldu.

Bahçedeki aslanağzı çiçeklerinin kokusu, akşamüzeri tüm mahalleyi sarıyordu.

Yeni aldığı baş ucu lambasını çalışma masasının hemen yanına yerleştirdi.

Yazar, son kitabının önsözünde toplumsal sorunlara dair çarpıcı çözüm önerileri sunmuş.

Vadedilen imkanların sağlanmaması, ekip içinde büyük bir hayal kırıklığı yarattı.

Show answer & explanation

Answer: Yazar, son kitabının önsözünde toplumsal sorunlara dair çarpıcı çözüm önerileri sunmuş.

Answer

Kitapların başındaki sunuş yazısını ifade eden 'ön söz' kelimesinin ayrı yazılması gerekir.

Türk Dil Kurumu'nun birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallarına göre; 'ön, art, yan, karşı, iç, dış, orta' gibi kelimelerin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kural uyarınca 'ön söz' ifadesinin de ayrı yazılması gerekmektedir. Cümlede 'önsöz' şeklinde bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Birleşik sözcükleri tespit et.

Cümlelerde geçen 'sağduyu', 'aslanağzı', 'akşamüzeri', 'baş ucu', 'önsöz' ve 'vadedilen' kelimeleri incelenir.

Yazım yanlışı analizi için birleşik yapıdaki kelimelerin belirlenmesi ilk adımdır.

Anlam kaybı ve yapısal kuralları hatırla.

Sağduyu ve aslanağzı anlam kaybı; akşamüzeri ise yer bildirmeyen 'üzeri' eki nedeniyle bitişik yazılmalıdır. Baş ucu ise konum bildirdiği için ayrı yazılır.

Birleşik kelimelerin yazımı genellikle kelimelerin anlamlarını koruyup korumamasına bağlıdır.

Ön ek gibi kullanılan sözcüklerin kuralını uygula.

TDK kuralına göre 'ön, art, yan, karşı, iç, dış' gibi sözlerin başa getirilmesiyle oluşan terimler ayrı yazılır.

Ön söz, ön yargı gibi kelimelerin neden ayrı yazıldığını anlamak için bu kural esastır.

Hatalı seçeneği belirle.

'Önsöz' kelimesinin bitişik yazılması bu kurala aykırı bir durumdur.

Kural dışı yazım, sorunun cevabını oluşturur.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ön Söz Kuralı)

Alternative Method

Birleşik sözcüklerde 'ikinci kelime anlamını koruyor mu?' testi genellikle işe yarar. Ayrıca 'ön' ile başlayan (ön yargı, ön söz vb.) kelimelerin neredeyse tamamının ayrı yazıldığını hatırlamak sınavda hız kazandırır.

Estimated Time:1m 15s

Question 634Question →

Kamu kurumlarındaki resmî yazışma kuralları ve Türk Dil Kurumunun güncel yazım kılavuzu dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımı noktalama hatasına yol açmıştır?

Kurulun oy birliğiyle aldığı bu stratejik karar, personelin tayin ve terfi süreçlerinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak nitelendirilmektedir.

Bölge müdürü az önce makamından ayrıldı, elindeki dosyaları arşiv birimine bırakmak üzere hızlı adımlarla asansöre doğru yöneldi.

Sınav sonuçları açıklandı mı, mülakat aşamasına geçmeye hak kazanan adayların listesi kurumun resmî internet sitesinde ilan edilecektir.

Sayın Komisyon Başkanı, sunumumuza geçmeden önce teknik şartnamedeki bazı hususların netleştirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Yayımlanan son yönetmelik, devlet memurlarının hizmet içi eğitim programlarına katılım şartlarını ve sürelerini yeniden düzenlemektedir.

Show answer & explanation

Answer: Sınav sonuçları açıklandı mı, mülakat aşamasına geçmeye hak kazanan adayların listesi kurumun resmî internet sitesinde ilan edilecektir.

Answer

Sınav sonuçları hakkında bilgi veren cümlede kullanılan virgül hatalıdır çünkü zarf-fiil görevindeki 'mi' ekinden sonra virgül gelmez.

Doğru cevap olan cümlede 'açıklandı mı' ifadesindeki 'mı' eki, cümleye 'açıklandığı zaman' anlamı katarak zarf-fiil işlevi görmüştür. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre, bu şekilde kullanılan eklerden sonra virgül getirilmesi noktalama yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki virgülün konumunu ve çevresindeki ekleri analiz et.

Virgülün 'açıklandı mı' ifadesinden hemen sonra geldiği görülmektedir.

Virgülün kullanımını engelleyen özel bir durum olup olmadığını tespit etmek gerekir.

'mı / mi' ekinin cümledeki işlevini belirle.

Buradaki 'mı' eki soru sormamakta, 'açıklandığı zaman / açıklanınca' anlamı katarak zarf-fiil görevi üstlenmektedir.

Ekin işlevi, noktalama kuralının belirlenmesinde kritiktir.

TDK'nin 'mı / mi' ile ilgili özel noktalama kuralını hatırla.

Metin içinde -ınca / -ince anlamıyla zarf-fiil görevinde kullanılan mı / mi ekinden sonra virgül konmaz.

Yazım kılavuzundaki istisnai kuralların uygulanması doğruluğu sağlar.

Key Concept

Zarf-fiil görevindeki 'mı/mi' ekinden sonra virgül kullanımı

Practice More

Zarf-fiil eklerinden (-arak, -ınca, -ıp vb.) sonra virgül gelmeme kuralını ve bu kuralın 'ard arda gelen zarf-fiiller' istisnasını tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 635Question →

Sayıların yazımı ile ilgili kurallar göz önüne alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Okulumuzun düzenlediği kompozisyon yarışmasında 2'nci olduğunu öğrenince çok sevindi.

Sporcular, antrenman öncesinde sahada 5'erli gruplar oluşturarak ısınma hareketleri yaptılar.

Olayın üzerinden tam yetmiş beş yıl geçmesine rağmen acısı hâlâ taze.

II. Dünya Savaşı'nın sonuçları tüm dünyada derin izler bırakmıştır.

Sınavda sorulan soruların birçoğu 1945'te yürürlüğe giren yasalarla ilgiliydi.

Show answer & explanation

Answer: Sporcular, antrenman öncesinde sahada 5'erli gruplar oluşturarak ısınma hareketleri yaptılar.

Answer

Üleştirme sayılarının rakamla yazıldığı '5'erli' ifadesinin bulunduğu seçenek hatalıdır; doğrusu 'beşerli' olmalıdır.

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kurallarına göre üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) rakamla değil, yazıyla yazılmalıdır. Bu nedenle '5'erli' kullanımı hatalıdır; bu ifadenin 'beşerli' şeklinde yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki sayıları ve bunlara gelen ekleri tespit et.

Sıra sayısı (2'nci), üleştirme sayısı (5'erli), metin içi sayı (yetmiş beş), Romen rakamı (II.) ve tarih eki (1945'te) belirlendi.

Hangi kuralın hangi kelimeye uygulanacağını belirlemek için.

Üleştirme sayılarının yazım kuralını hatırla.

Türk Dil Kurumu'na göre üleştirme sayıları rakamla yazılamaz.

Sorudaki temel çeldiriciyi ve yanlışlığı tespit etmek için.

'5'erli' ifadesini bu kurala göre değerlendir.

İfadenin rakamla yazıldığı ve kurala aykırı olduğu görüldü.

Yanlış olan seçeneği doğrulamak için.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Question 636Question →

Noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, metnin akademik ve profesyonel dil standartlarına uygunluğu açısından kritik bir öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yunus Emre (1240?-1320), şiirlerinde kullandığı arı Türkçe ile dilimizin gelişimine ve korunmasına büyük katkı sağlamıştır.

Üniversitemizin Hukuk Fakültesi'nden mezun olan genç hukukçular, adalet sisteminde önemli görevler üstlenmeye hazırlanıyor.

Edebiyatımızın usta ismi; roman, hikâye ve deneme türlerindeki başarısını "Huzur" adlı yapıtıyla bir kez daha kanıtlamıştır.

Ankara-İstanbul yüksek hızlı tren hattı, iki metropol arasındaki ulaşım süresini önemli ölçüde kısaltarak konforlu bir seyahat imkânı sunuyor.

Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyelik süreci, hem siyasi hem de ekonomik reformların hızlanmasında itici bir güç olmuştur.

Show answer & explanation

Answer: Üniversitemizin Hukuk Fakültesi'nden mezun olan genç hukukçular, adalet sisteminde önemli görevler üstlenmeye hazırlanıyor.

Answer

Üniversitemizin Hukuk Fakültesi'nden mezun olan genç hukukçular... cümlesinde 'Hukuk Fakültesi'nden' ifadesindeki kesme işareti hatalıdır.

B seçeneğinde yer alan 'Hukuk Fakültesi' ifadesi bir kuruluş adıdır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Hukuk Fakültesi'nden' değil, 'Hukuk Fakültesinden' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki özel adlara ve kurumlara getirilen ekleri kontrol et.

B seçeneğinde bir üniversite birimi olan 'Hukuk Fakültesi' ifadesine ek getirildiği görülmektedir.

TDK kuralları gereği kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı özel bir kurala tabidir.

TDK'nin kurum, kuruluş ve iş yeri adlarına getirilen eklerle ilgili kuralını hatırla.

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Bu kural, resmiyet bildiren bu tür yapıların bütünlüğünü korumak ve yazım birliğini sağlamak için konulmuştur.

B seçeneğindeki kullanımı kurala göre değerlendir.

'Hukuk Fakültesi' bir kuruluş adıdır, dolayısıyla gelen '-nden' eki kesmeyle ayrılmamalıdır.

Hatalı kullanımın tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmamızı sağlar.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Alternative Method

Cümlelerdeki özel isimlerin niteliğini (kişi adı mı, kurum adı mı) belirlemek, hangi kuralın uygulanacağını hızlıca görmenizi sağlar.

Estimated Time:1m 15s

Question 637Question →

Yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt vb.) ve yapı adlarında (saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb.) kullanılan özel isimlere dâhil olan tür bildiren sözcükler büyük harfle başlatılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Şehrin batısında yer alan Konya Ovası, Türkiye'nin tahıl ambarı olarak bilinmektedir.

Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktalarından biri olan Sakarya Meydan Muharebesi büyük bir zaferle sonuçlanmıştır.

Geçen yaz tatilinde Çanakkale Boğazı'ndan geçerek Ege sahillerine ulaşmak oldukça keyifliydi.

Mimari yapısıyla dikkat çeken Zinciriye medresesi, bölgenin en çok ziyaret edilen tarihî mekânları arasındadır.

Uzmanlar, Güneydoğu Anadolu'da tarımsal verimliliği artırmak için yeni sulama projeleri geliştiriyorlar.

Show answer & explanation

Answer: Mimari yapısıyla dikkat çeken Zinciriye medresesi, bölgenin en çok ziyaret edilen tarihî mekânları arasındadır.

Answer

Zinciriye medresesi ifadesinde 'medresesi' sözcüğü büyük harfle başlatılmalıdır.

Zinciriye Medresesi bir yapı adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt ve benzeri yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlamalıdır. 'Zinciriye medresesi' yazımında 'medresesi' sözcüğünün küçük harfle başlatılması bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki özel isimleri ve onlara bağlı tür adlarını belirleyin.

Konya Ovası, Sakarya Meydan Muharebesi, Çanakkale Boğazı, Zinciriye medresesi, Güneydoğu Anadolu.

Yazım kurallarına uygunluğun denetlenmesi için önce ilgili ögelerin tespiti gerekir.

Yapı adlarıyla ilgili Türk Dil Kurumu (TDK) kuralını hatırlayın.

Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt, medrese gibi yapı adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.

Hatalı seçeneği belirlemek için temel kuralın uygulanması gerekir.

Zinciriye medresesi ifadesini kurala göre kontrol edin.

Yapı adı olduğu için 'Zinciriye Medresesi' şeklinde yazılmalıdır.

Tür bildiren 'medrese' sözcüğü özel ismin parçası olduğu için büyük harfle başlatılmamıştır.

Key Concept

Yapı Adlarının Yazımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarının yazımı ile yapı adlarının yazımı arasındaki 'kesme işareti' farkını inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 638Question →

Vatandaşlık başvuru merkezinin geniş bekleme salonu her sabah erkenden dolup taşıyordu (I) Koridorda sırasını bekleyen yaşlılar, elinde evraklarla koşturan gençler, meraklı gözlerle etrafı inceleyen çocuklar (II) Görevli memur, kalabalığın gürültüsünü bastırmak istercesine sordu: T.C. Kimlik numaranız (III) Evraklarınızı eksiksiz bir şekilde derhâl teslim ediniz (IV)

Bu parçada numaralanmış yerlere getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

. / ... / ? / !

. / . / ? / !

. / ... / . / !

. / ... / ? / .

... / . / ? / !

Show answer & explanation

Answer: . / ... / ? / !

Answer

Doğru noktalama işaretleri sırasıyla nokta, üç nokta, soru işareti ve ünlem işaretidir.

Doğru cevap olan seçenekteki işaretler, parçadaki cümlelerin dil bilgisel yapılarına tam olarak uygundur: İlk cümle tamamlandığı için nokta, ikinci cümle eksiltili olduğu için üç nokta, üçüncü ifade cevap beklediği için soru işareti ve son cümle kesin bir emir bildirdiği için ünlem işareti ile bitirilmelidir.

Step-by-Step Solution

İlk cümlenin yargısını kontrol et.

Cümle tamamlanmış bir yargı bildirdiği için (I) numaralı yere nokta (.) gelmelidir.

Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.

İkinci cümlenin yüklemini ve tamamlanma durumunu incele.

Cümlede yüklem bulunmadığı ve örnekler sıralanıp bırakıldığı için (II) numaralı yere üç nokta (...) gelmelidir.

Anlamca tamamlanmamış (eksiltili) cümlelerin sonuna üç nokta konur.

Üçüncü ifadenin anlam özelliğini değerlendir.

Soru eki veya sözcüğü (mi, ne, nasıl vb.) içermese de bir cevap beklediği (intonasyon) için (III) numaralı yere soru işareti (?) gelmelidir.

Soru sözü veya eki olmadığı halde soru anlamı taşıyan ifadelerin sonuna soru işareti konur.

Dördüncü cümlenin tonlamasını ve iletisini belirle.

Cümle kesin bir emir ve uyarı anlamı taşıdığı için (IV) numaralı yere ünlem işareti (!) gelmelidir.

Emir, hitap, ünlem ve heyecan bildiren cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Key Concept

Cümle sonu işaretlerinin kullanım görevleri (Nokta, Üç Nokta, Soru İşareti, Ünlem)

Practice More

Eksiltili cümleler ile yüklemi devrik olan cümleleri karıştırmamak için cümleyi öğelerine ayırmayı deneyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 639Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Şehrin gürültüsünden uzaklaşıp tepeden denizi seyretmek, yorgunluğumuzu bir nebze olsun dindirmişti.

Adaylar, güncel bilgilerle donattıkları özgeçmişlerini sisteme yükleyerek mülakat gününü beklemeye başladılar.

Siyasetçi, partisinin seçim stratejisine yönelik yaptığı özeleştiriyle seçmenlerin takdirini kazandı.

Bahçenin bir köşesinde kendiliğinden yetişen aslanağzı çiçekleri, etrafa hoş bir görünüm katıyordu.

Yeni projenin hayata geçirilmesi sürecinde kurumlar arası iş birliği büyük bir önem arz etmektedir.

Show answer & explanation

Answer: Siyasetçi, partisinin seçim stratejisine yönelik yaptığı özeleştiriyle seçmenlerin takdirini kazandı.

Answer

Siyasetçinin yaptığı 'özeleştiriyle' ifadesinin yer aldığı cümlede yazım yanlışı yapılmıştır çünkü bu sözcüğün 'öz eleştiriyle' şeklinde ayrı yazılması gerekmektedir.

Doğru cevap olan cümlede geçen 'özeleştiri' sözcüğü yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, 'öz' sözcüğüyle kurulan ve herhangi bir ses olayı ya da köklü anlam değişikliği içermeyen 'öz eleştiri', 'öz güven', 'öz saygı' gibi birleşik kelimeler ayrı yazılmalıdır. 'Özgeçmiş' ve 'özveri' gibi sözcükler ise bu kuralın kalıplaşmış istisnalarıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik yapılı sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: 'seyretmek', 'özgeçmiş', 'özeleştiri', 'aslanağzı', 'iş birliği'.

Yazım kuralının hangi kelime üzerinde sorgulandığını belirlemek gerekir.

TDK'nin birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallarını her bir sözcük için süzgeçten geçir.

'Seyretmek' ünlü düşmesi içerdiği için bitişiktir. 'Aslanağzı' anlam kayması (bitki adı) olduğu için bitişiktir. 'İş birliği' anlamını koruduğu için ayrıdır.

Kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için gereklidir.

'Öz' sözcüğüyle kurulan yapıların kalıplaşma durumunu analiz et.

'Özgeçmiş' ve 'özveri' TDK tarafından bitişik kabul edilirken; 'öz eleştiri', 'öz güven', 'öz saygı' gibi yapılar ayrı yazılır.

Bu soru grubundaki en ince ve ayırt edici kural 'öz' ile kurulan yapıların farklılık göstermesidir.

Hatalı olan seçeneği belirle.

'Özeleştiri' olarak bitişik yazılan ifadenin 'öz eleştiri' şeklinde ayrı yazılması gerektiği sonucuna ulaşılır.

Yazım kuralına aykırı olan tek kullanımın bu olduğu saptanır.

Key Concept

Öz sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin yazımı ve kalıplaşmış yapılar

Practice More

Öz sözcüğüyle kurulan diğer yapıları (öz güven, öz denetim, öz saygı) inceleyerek kalıplaşmış istisnaları (özveri, özgeçmiş) hafızanıza almanız bu tip soruları çözmenizi kolaylaştıracaktır.

Estimated Time:1m 30s

Question 640Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; yer adları, kurum isimleri, belirli tarihler ve özel gün adları gibi pek çok alanı kapsamaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Orta Asya'dan göç eden topluluklar, Batı kültürünün şekillenmesinde ve modern Avrupa'nın temelinde önemli bir rol oynamıştır.

Geçen hafta sonu Ankara Kalesi'ni ziyaret eden turist kafilesi, bölgenin tarihî dokusu hakkında rehberden bilgi aldı.

Türkçenin doğru ve etkili kullanımı konusunda çalışmalar yürüten Türk Dil Kurumu, yeni bir sözlük yayımlamaya hazırlanıyor.

Her yıl Haziran ayının üçüncü Pazar günü kutlanan Babalar Günü, bu sene de çeşitli etkinliklerle karşılandı.

Toros Dağları'nın eteklerinde yer alan köyler, Akdeniz'in doğusunda gelişen tarım faaliyetlerinin merkezini oluşturmaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Her yıl Haziran ayının üçüncü Pazar günü kutlanan Babalar Günü, bu sene de çeşitli etkinliklerle karşılandı.

Answer

Her yıl haziran ayının üçüncü pazar günü şeklinde yazılması gereken ifade hatalıdır.

Doğru cevap olan seçenekteki 'Haziran' ve 'Pazar' sözcükleri bir yazım yanlışı içermektedir. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, belirli bir tarih (rakam veya sayı) bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar. 'Haziran ayının üçüncü pazar günü' ifadesi belirli bir yıla veya takvim gününe işaret etmediği, genel bir zaman tanımı yaptığı için küçük harfle yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki ay ve gün adlarının (Haziran, Pazar) kullanım bağlamını inceleyiniz.

Bu sözcüklerin belirli bir yılı veya gün sayısını (örneğin 15 Haziran 2026 gibi) ifade edip etmediğini kontrol ediniz.

TDK kurallarına göre ay ve gün adlarının büyük harfle başlaması için belirli bir tarihe bağlı olmaları gerekir.

Belirli bir tarih içermeyen 'haziran ayının üçüncü pazar günü' ifadesindeki kuralı uygulayınız.

Cümlede herhangi bir rakam bulunmadığı için bu kelimelerin küçük harfle başlaması gerektiği sonucuna ulaşılır.

Genel bir zaman dilimini ifade eden ay ve gün adları küçük harfle yazılır.

Key Concept

Belirli Tarih Bildirmeyen Ay ve Gün Adlarının Yazımı

PreviousPage 32 / 68Next

Yazım ve Noktalama

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution