Yazım ve Noktalama

1356 questions

Birleşik sözcüklerin yazımında, sözcüğü oluşturan kelimelerin ses ve anlam özelliklerini koruyup korumadığı belirleyicidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Toplantının sonunda hazırlanan raporu incelenmesi için genel müdürlüğe arz etti.

Konuşmacı, konunun ana hatlarını diğer detaylardan ayırt etmek için örnekler verdi.

Eski mahallesini ve çocukluk arkadaşlarını terketmek onun için hiç de kolay olmadı.

Yolculuk boyunca pencereden dışarıdaki uçsuz bucaksız bozkırı hayranlıkla seyretti.

Yeni taşındıkları evin pencereleri güneydoğu yönüne baktığı için sabahları güneş alıyordu.

Show answer & explanation

Answer: Eski mahallesini ve çocukluk arkadaşlarını terketmek onun için hiç de kolay olmadı.

Answer

Cümledeki 'terketmek' sözcüğü, herhangi bir ses olayı içermediği için 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Cümledeki 'terketmek' sözcüğü 'terk' ismi ve 'etmek' yardımcı fiilinden oluşmuştur. Birleşik fiillerin bitişik yazılabilmesi için ilk kelimede bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) meydana gelmesi gerekir. 'Terk' kelimesinde herhangi bir ses olayı olmadığı için 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükler tespit edilir.

"arz etti", "ayırt etmek", "terketmek", "seyretti", "güneydoğu" sözcükleri incelenmek üzere belirlenir.

Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu daraltmak gerekir.

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerin (etmek/olmak) yazım kuralı kontrol edilir.

"terk" sözcüğünde ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gibi bir ses olayı olmadığı görülür.

TDK kurallarına göre ses olayı içermeyen yardımcı fiil birleşmeleri ayrı yazılmalıdır.

Hatalı yazım belirlenir.

"terketmek" ifadesinin bitişik yazılması kurala aykırıdır; doğrusu "terk etmek" olmalıdır.

Kuralın doğrudan ihlal edildiği seçenek yanlış cevabı oluşturur.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Practice More

Etmek ve olmak yardımcı fiillerinin yanında 'yapmak' ve 'eylemek' ile kurulan yapıları da inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 642Question →

Kesme işareti, kısa çizgi ve yay ayracın işlevleri dikkate alındığında aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Tevfik Fikret (1867-1915) Servetifünun edebiyatının en önemli temsilcilerinden biridir.

Ankara-Konya arasındaki hızlı tren seferleri vatandaşlar tarafından yoğun ilgi görüyor.

Sanatçı, son eserinde "toplumsal gerçeklik" konusunu derinlemesine ele almış.

Osmanlı'lar, fethettikleri topraklarda hoşgörü politikasını esas almışlardır.

Bu akşamki toplantıda konuşmacı; eğitim, kültür ve sanat üzerine önemli bilgiler verdi.

Show answer & explanation

Answer: Osmanlı'lar, fethettikleri topraklarda hoşgörü politikasını esas almışlardır.

Answer

Osmanlı'lar sözcüğünün geçtiği cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.

Türkçede özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki (-lar / -ler) ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Osmanlılar' kelimesinde çokluk eki kullanıldığı için kesme işaretinin kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalama işaretlerini (yay ayraç, kısa çizgi, tırnak işareti, kesme işareti) tespit et.

Cümlede 'Osmanlı'lar' ifadesinde kesme işaretinin kullanıldığı görülmektedir.

Soruda istenen hatalı kullanımı bulmak için her bir işaretin işlevini kontrol etmek gerekir.

Kesme işaretinin özel isimlere gelen ekleri ayırma kuralını hatırla.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.

Çoğul eklerinin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağı temel bir noktalama kuralıdır.

Tespit edilen kuralı seçeneklere uygula.

'Osmanlılar' kelimesindeki '-lar' eki çoğul eki olduğu için kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.

Hatalı kullanımı belirleyerek doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Özel adlara getirilen çoğul eklerinin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin de (Avrupa Birliği hariç) kesme işaretiyle ayrılmadığını hatırlayarak benzer sorular çözebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 643Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kısaltmaların kullanımıyla ilgili kurallar Türk Dil Kurumu tarafından belirlenmiştir. Bu kurallara göre büyük harflerle yapılan kısaltmalarda son harfin okunuşu, küçük harflerle yapılan ölçü birimi kısaltmalarında ise kelimenin tam okunuşu esas alınır. Ayrıca, gelenekleşmiş olan T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Yeni yönetmelik taslağı, T.H.Y. personeline yönelik bazı sosyal hakların iyileştirilmesini öngörüyor.

Gündemdeki dil tartışmalarıyla ilgili olarak TDK'ya başvurup görüş almak en doğru adım olacaktır.

Depodaki malzemelerin toplam ağırlığı 150 kg'den fazla olduğu için nakliye sırasında sorun yaşandı.

Kültürel mirasımızı tanıtan belgesel serisinin ilk bölümü bu akşam TRT'nin ana kanalında yayınlanacak.

Mühendislik hesaplamalarında 2 mm.'lik sapmaların bile yapının güvenliğini tehlikeye attığı belirtildi.

Show answer & explanation

Answer: Kültürel mirasımızı tanıtan belgesel serisinin ilk bölümü bu akşam TRT'nin ana kanalında yayınlanacak.

Answer

Kültürel mirasımızı tanıtan belgesel serisinin TRT'nin ana kanalında yayınlanacağını belirten cümle yazım bakımından tamamen doğrudur.

Doğru seçenekte yer alan 'TRT'nin' ifadesi, Türk Dil Kurumu'nun belirlediği her iki temel kurala da uygundur: Büyük harflerle yapıldığı için nokta içermemektedir ve ek, kısaltmanın son harfi olan 'T'nin (te) okunuşuna göre ince ünlülü olarak getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

Büyük harflerle yapılan kısaltmaların nokta kullanımını denetle.

T.C. ve T. dışındaki (THY gibi) büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmayacağı tespit edildi.

TDK kurallarına göre büyük harfli kısaltmalarda noktalama istisna bir durumdur.

Büyük harfli kısaltmalara gelen eklerin son harfin okunuşuna uygunluğunu kontrol et.

TRT (te-re-te) sonuna gelen '-nin' ekinin doğru, TDK (te-de-ke) sonuna gelen '-ya' ekinin ise harf okunuşuna aykırı olduğu görüldü.

Türkçede harfler 'e' ünlüsüyle okunur ve ekler bu ses değerine göre belirlenir.

Ölçü birimi kısaltmalarının (kg, mm) yazım standartlarını incele.

Ölçü birimlerinde nokta kullanılmayacağı ve eklerin kelimenin tam okunuşuna (kilogramdan) göre geleceği anlaşıldı.

Ölçü birimleri uluslararası simge niteliği taşıdığından özel bir ek ve yazım kuralına tabidir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Estimated Time:1m 15s

Question 644Question →

Üniversite senatosu tarafından hazırlanan bir duyuru metninde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

T.C. Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan yeni akademik takvim, tüm fakültelerde eş zamanlı olarak uygulanacaktır.

Laboratuvarda incelenen maden örneklerinin ağırlığının

250\text{ mg'dan}

(miligramdan) daha az olduğu saptanmıştır.

Üniversite bünyesinde düzenlenen sempozyuma katılacak konuklar için THY’nin tarifeli seferleri ile ulaşım sağlandı.

Hazırlanan tezlerdeki kaynakça düzeninin doğruluğu için TDK’nın güncel yazım kılavuzuna uyulması zorunludur.

Teknik çizimlerde yer alan verilere göre, iki kolon arasındaki açıklığın

15\text{ mm'yi}

(milimetreyi) geçmemesi gerekmektedir.

Show answer & explanation

Answer: Hazırlanan tezlerdeki kaynakça düzeninin doğruluğu için TDK’nın güncel yazım kılavuzuna uyulması zorunludur.

Answer

Hazırlanan tezlerdeki kaynakça düzeninin doğruluğu için TDK’nın güncel yazım kılavuzuna uyulması zorunludur.

TDK kısaltması büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre büyük harfli kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. TDK kısaltmasının son harfi olan 'K', Türkçede 'ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek 'nin' olmalıdır. Dolayısıyla 'TDK’nın' yerine 'TDK’nin' yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

Büyük harflerle yapılan kısaltmaları belirle.

Metinde T.C., THY ve TDK kısaltmaları bulunmaktadır.

Büyük harfli kısaltmaların ek alma ve noktalama kuralları farklıdır.

TDK kısaltmasına getirilen eki kontrol et.

TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Getirilen ek 'nın' değil, 'nin' olmalıdır.

Büyük harfli kısaltmalarda ekler kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.

Diğer kısaltmaların (mg, mm, T.C., THY) kurallara uygunluğunu teyit et.

T.C. noktalı kullanımıyla, mg ve mm kelime açılımına göre aldıkları eklerle, THY ise son harfe göre aldığı ekle doğrudur.

Hatalı seçeneğin tek olduğunu doğrulamak için tüm seçenekler analiz edilmelidir.

Key Concept

Kısaltmalarda Ek Getirme ve Noktalama Kuralları

Estimated Time:50s

Question 645Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen devlet memurları, anayasal hak ve ödevlerini yerine getirirken liyakat esaslarına göre hareket etmelidir.

Bağımsız mahkemelerce gerçekleştirilen idari yargı denetimi, idarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğunu denetleyerek hak kayıplarını önler.

Stratejik planlama süreci, kurumun geleceğini şekillendiren en önemli aşama, titizlikle yürütülmelidir.

Kamusal alanda uygulanan resmî yazışma kuralları, kamu kurumları arasındaki iletişimin standartlara ve resmî dile uygun olmasını sağlar.

Anayasal bir kurum olan Sayıştay tarafından yapılan denetimler, kamu kaynaklarının verimli ve etkili bir biçimde kullanılıp kullanılmadığını raporlar.

Show answer & explanation

Answer: Stratejik planlama süreci, kurumun geleceğini şekillendiren en önemli aşama, titizlikle yürütülmelidir.

Answer

Stratejik planlama süreci ile ilgili cümlede virgül ara sözü ayırmak için kullanılmıştır.

Stratejik planlama süreci ile ilgili seçenekte virgül, 'kurumun geleceğini şekillendiren en önemli aşama' şeklindeki ara sözü belirtmek amacıyla kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, cümle içindeki ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna virgül konur. Diğer tüm seçeneklerde ise virgül, yüklemden uzak düşmüş olan özneyi vurgulamak ve metnin okunabilirliğini artırmak amacıyla kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki virgülün kullanım amaçlarını inceleyiniz.

Dört cümlede virgülün özneden sonra, bir cümlede ise bir açıklama grubunun (ara söz) başında ve sonunda kullanıldığı görülmektedir.

Virgülün Türkçedeki farklı işlevlerini ayırt etmek sorunun çözümünde temel adımdır.

Özne vurgulama görevini kullanan cümleleri gruplandırınız.

Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen devlet memurları, Bağımsız mahkemelerce gerçekleştirilen idari yargı denetimi, Kamusal alanda uygulanan resmî yazışma kuralları ve Anayasal bir kurum olan Sayıştay tarafından yapılan denetimler ifadelerinden sonra gelen virgüller özneyi belirtmektedir.

Türkçede uzun cümlelerde özneyi yüklemden ayırmak için virgül kullanımı yaygın bir kuraldır.

Farklı görevde olan cümleyi saptayınız.

'Stratejik planlama süreci'nden sonra gelen 'kurumun geleceğini şekillendiren en önemli aşama' ifadesi bir ara sözdür ve virgüller bu yapıyı ayırmak için kullanılmıştır.

Ara sözlerin başına ve sonuna virgül konulması kuralı, özne vurgulama kuralından işlevsel olarak farklıdır.

Key Concept

Virgülün cümle içindeki işlevleri (Özne vurgulama ve ara söz ayırma)

Practice More

Virgülün 'ara söz' görevini pekiştirmek için ara sözlerin kısa çizgilerle (-) de ayrılabileceğini unutmayınız.

Estimated Time:50s

Question 646Question →

Edebiyat eleştirmenleri metinleri çözümlerken sadece içerik ve üslup özelliklerine değil, noktalama işaretlerinin metne kattığı anlam derinliğine de odaklanırlar. Bu perspektifle hazırlanan aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama kuralları açısından hatalıdır?

Eserin ana teması, bireyin modern toplumdaki yabancılaşma sürecini çarpıcı bir dille ele almaktadır.

Şair, imgelerle örülü şiirlerinde toplumsal gerçekliği estetik bir süzgeçten geçirerek okuyucuya sunar.

Yazar; öyküleri, denemeleri ve eleştiri yazılarıyla çağdaş Türk edebiyatının çok yönlü sanatçılarından biridir.

Eleştirmenin, son yıllarda kaleme aldığı inceleme yazıları akademik çevrelerde büyük yankı uyandırmıştır.

Evet, metindeki kapalılık okuyucunun hayal gücünü tetikleyerek metne aktif bir katılım sağlamaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Eleştirmenin, son yıllarda kaleme aldığı inceleme yazıları akademik çevrelerde büyük yankı uyandırmıştır.

Answer

Eleştirmenin, son yıllarda kaleme aldığı inceleme yazıları akademik çevrelerde büyük yankı uyandırmıştır cümlesindeki virgül kullanımı hatalıdır.

Doğru cevap olan cümlede 'Eleştirmenin yazıları' ifadesi bir belirtili isim tamlamasıdır. Türkçede isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına (araya başka sözcükler girmiş olsa dahi) virgül konulması noktalama kurallarına aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki sözcük gruplarını ve dil bilgisi yapılarını belirleyin.

Cümlede 'Eleştirmenin yazıları' şeklinde bir belirtili isim tamlaması bulunmaktadır.

Yanlış kullanımın tamlama yapısından kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için temel ögeleri ayırmak gerekir.

Virgülün (,) isim tamlamalarındaki kullanım kuralını hatırlayın.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulamaz.

Noktalama kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için ilgili kuralı referans almak gerekir.

İnceleme yapılan cümledeki virgülün konumunu değerlendirin.

Virgül, tamlayan olan 'Eleştirmenin' sözcüğünden hemen sonra kullanılarak tamlama bütünlüğünü bozmuştur.

Kural ihlalinin gerçekleştiği noktayı net bir şekilde saptamak için bu adım gereklidir.

Key Concept

İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulmaması kuralı.

Practice More

İsim tamlamaları ve sıfat tamlamalarının arasına virgül girip girmeyeceği konusunu pekiştirmek için karma tamlamalar içeren cümleleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 0s

Question 647Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde dil kurallarına riayet edilmesi, sadece bir şekil şartı değil aynı zamanda kurumsal kimliğin ve profesyonelliğin bir göstergesidir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Şirket içindeki münferit disiplin sorunları, kurumun genel çalışma huzurunu bozmayacak şekilde çözüme kavuşturulmuştur.

Sanatsal üretimin en temel öğesi olan yaratıcılık, disiplinli bir çalışma süreciyle birleştiğinde kalıcı eserler ortaya çıkar.

İtfaiye ekipleri, yangın söndürme çalışmaları sırasında suyun tazyikini ayarlayarak çevre binaların zarar görmesini engelledi.

Mesleki eğitimin yanı sıra sosyal sorumluluk projelerine de katılım sağlanması, bireysel gelişim açısından büyük önem taşır.

Konferans salonundaki ses düzeni ve hoparlör yerleşimi, konuşmacının sesinin her noktadan net duyulmasını sağladı.

Show answer & explanation

Answer: Sanatsal üretimin en temel öğesi olan yaratıcılık, disiplinli bir çalışma süreciyle birleştiğinde kalıcı eserler ortaya çıkar.

Answer

Sanatsal üretimin en temel öğesi olan yaratıcılık, disiplinli bir çalışma süreciyle birleştiğinde kalıcı eserler ortaya çıkar.

Cümlede geçen 'öğesi' sözcüğünün yazımı yanlıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre kelimenin aslı 'öge' (unsur, parça) şeklindedir. Dolayısıyla bu kelimeye gelen ekler de bu köke uygun olmalı ve 'ögesi' şeklinde yazılmalıdır. 'ğ' harfi ile kullanım hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerde yer alan ve yazımı sıklıkla karıştırılan sözcükleri tespit et.

'münferit', 'öğesi', 'tazyikini', 'yanı sıra' ve 'hoparlör' sözcükleri incelenmelidir.

Yazım yanlışını bulmak için riskli sözcüklerin TDK standartlarına göre kontrol edilmesi gerekir.

Tespit edilen her sözcüğü TDK Güncel Yazım Kılavuzu'na göre değerlendir.

'münferit', 'tazyik', 'yanı sıra' ve 'hoparlör' kelimeleri kılavuza uygun yazılmıştır.

Bu kelimeler hem yabancı kökenli olmaları hem de söyleyiş farklılıkları nedeniyle yaygın hata yapılan kelimelerdir.

'Öge' sözcüğünün yazım kuralını uygula.

'öğe' şeklinde bir kullanım TDK'de bulunmamaktadır; kelimenin doğru biçimi 'öge' olduğu için iyelik eki almış hali de 'ögesi' olmalıdır.

'öge' kelimesinde yumuşak g (ğ) harfi bulunmaz, g harfi ile yazılır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Standart Sözcükler

Practice More

TDK Yazım Kılavuzu'nda yer alan 'öge', 'tazyik', 'hoparlör' ve 'münferit' gibi yabancı kökenli sözcüklerin listesini düzenli aralıklarla gözden geçirmek, bu tarz seçici sorularda hata payını azaltacaktır.

Estimated Time:1m 30s

Question 648Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmamıştır?

Kurumun stratejik hedefleri arasında şu maddeler yer almaktadır: dijitalleşme, verimlilik ve sürdürülebilirlik.

Sınavda başarılı olmanın temel kuralı şudur; her gün sistemli ve programlı soru çözmek.

Arşiv odasında şu belgeler tasnif edilmiştir: Dilekçeler, raporlar ve resmi yazışmalar.

Yeni yönetmeliğin en çok tartışılan maddesi şuydu, mesai saatlerinin esnetilmesi kararı.

Mülakatta adaylara şu yetkinlikler soruldu; stres yönetimi, iletişim ve problem çözme.

Show answer & explanation

Answer: Kurumun stratejik hedefleri arasında şu maddeler yer almaktadır: dijitalleşme, verimlilik ve sürdürülebilirlik.

Answer

Kurumun stratejik hedefleri arasında şu maddeler yer almaktadır: dijitalleşme, verimlilik ve sürdürülebilirlik.

Stratejik hedeflerin sıralandığı cümlede, örneklerin geleceğini bildirmek için iki nokta doğru kullanılmıştır. Ayrıca 'dijitalleşme' sözcüğü bir özel isim olmadığı ve burada bir liste sunulduğu için küçük harfle başlatılarak yazım kurallarına uyulmuştur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.

Cümlelerde açıklama mı yapılacağı yoksa örnek mi sıralanacağı tespit edilir.

İki noktanın kullanım amacı, sonrasındaki yazım kuralını (büyük/küçük harf) belirler.

İşaret seçimini kontrol edin.

Açıklama ve örnekleme öncesinde sadece iki nokta (:) kullanılabilir; noktalı virgül (;) veya virgül (,) kullanılamaz.

Noktalama işaretlerinin görevlerini birbiriyle karıştırmamak gerekir.

İşaretten sonraki ilk kelimenin harf büyüklüğünü denetleyin.

Örnekler sıralanıyorsa küçük harf, tam bir cümle kuruluyorsa büyük harf kuralı uygulanır.

TDK yazım kurallarına göre iki noktadan sonraki büyük/küçük harf ayrımı en sık yapılan hata türüdür.

Key Concept

İki Noktanın Kendisinden Sonra Örnek Verilecek veya Açıklama Yapılacak Cümlelerin Sonunda Kullanılması

Question 649Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî yazışmalarda ve raporlarda noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, iletilmek istenen mesajın netliği ve resmîyetin korunması açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Liyakat esaslarına göre yapılan atamalar, kamu kurumlarının kurumsal hafızasının korunmasında ve verimliliğin artırılmasında kilit rol oynar.

Sınava girecek adaylar; yanlarında sınav giriş belgesi, geçerli kimlik kartı ve yumuşak uçlu kurşun kalem bulundurmak zorundadır.

Genç, memurun masasının üzerinde duran mühürlü zarfı büyük bir merakla süzdükten sonra odadan ayrıldı.

Gerek kurum içindeki iletişim kanallarının güçlendirilmesi, gerekse dış paydaşlarla olan ilişkilerin geliştirilmesi stratejik hedeflerimiz arasındadır.

Sayın Kurum Müdürü, sunduğumuz projenin bütçe planlaması ve uygulama takvimi hakkındaki detayları ekteki dosyada bulabilirsiniz.

Show answer & explanation

Answer: Gerek kurum içindeki iletişim kanallarının güçlendirilmesi, gerekse dış paydaşlarla olan ilişkilerin geliştirilmesi stratejik hedeflerimiz arasındadır.

Answer

Tekrarlı bağlaçların (gerek... gerekse...) kullanıldığı cümlelerde bağlaçların arasına virgül konulması hatalıdır.

Türkçede 'gerek... gerekse', 'hem... hem', 'ne... ne' gibi tekrarlı bağlaçların arasına herhangi bir noktalama işareti, özellikle de virgül konulmaz. İlgili seçenekte 'güçlendirilmesi' kelimesinden sonra gelen virgül, bu dil bilgisi kuralını ihlal etmektedir.

Step-by-Step Solution

Cümledeki virgülün konumunu ve çevresindeki sözcük türlerini inceleyin.

Cümlede 'gerek... gerekse...' tekrarlı bağlacının kullanıldığı görülmektedir.

Türkçede belirli bağlaçların virgül kullanımını engelleyip engellemediğini tespit etmek gerekir.

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) tekrarlı bağlaçlarla ilgili noktalama kuralını hatırlayın.

'Hem... hem', 'gerek... gerek', 'ya... ya' gibi bağlaçların arasına virgül konulmayacağı kuralına ulaşıldı.

Dil bilgisi kuralları uyarınca bağlaçlar zaten bağlama görevini üstlendiği için ek bir noktalama işaretine ihtiyaç duymazlar.

Seçeneklerdeki diğer kullanımları kontrol ederek doğruluğunu teyit edin.

Diğer seçeneklerde özne ayırma, anlam karışıklığını önleme ve hitap gibi görevlerin doğru uygulandığı görüldü.

Hatalı olan seçeneğin tek olduğundan emin olmak için tüm seçeneklerin analizi gereklidir.

Key Concept

Bağlaçlardan önce veya sonra virgül kullanılmaması kuralı.

Hints

Cümledeki bağlaçlara ve bunların virgülle olan ilişkisine dikkat edin.

Practice More

Bağlaçlarla ilgili diğer noktalama yasaklarını (ve, veya, ya da bağlaçlarından önce virgül gelmemesi gibi) tekrar edebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 650Question →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Edebiyatımızda "Huzur" romanı, Doğu-Batı çatışmasını en derin ve estetik haliyle işleyen en önemli eserlerden biridir.

Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889-1974), Milli Edebiyat Dönemi'nin sanat anlayışını eserlerine büyük bir ustalıkla yansıtmıştır.

19. yy.'da sanayileşmenin etkisiyle birlikte Avrupa'da büyük bir toplumsal dönüşüm ve kentleşme süreci yaşanmıştır.

Sanatçı; şiirlerini, denemelerini ve mektuplarını tek bir ciltte toplayarak okurlarının beğenisine sundu.

Türk-İslam sentezi düşüncesi, Cumhuriyet dönemi fikir hayatında uzun yıllar boyunca en çok tartışılan konulardan biri olmuştur.

Show answer & explanation

Answer: 19. yy.'da sanayileşmenin etkisiyle birlikte Avrupa'da büyük bir toplumsal dönüşüm ve kentleşme süreci yaşanmıştır.

Answer

19. yy.'da sanayileşmenin etkisiyle birlikte Avrupa'da büyük bir toplumsal dönüşüm ve kentleşme süreci yaşanmıştır.

Cümledeki '19. yy.' ifadesi sonunda nokta bulunan bir kısaltmadır. Yazım kuralları gereği, sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz; ek noktadan hemen sonra kelimenin okunuşu esas alınarak yazılır. Dolayısıyla ifadenin '19. yy.da' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

Cümledeki kısaltmanın ve ek alım biçiminin incelenmesi

Cümlede geçen '19. yy.' ifadesinin yüzyıl anlamındaki noktalı bir kısaltma olduğu tespit edilmiştir.

Noktalama kuralları kısaltmanın türüne göre (noktalı veya noktasız) değişiklik gösterir.

Sonunda nokta bulunan kısaltmalara ek getirilme kuralının uygulanması

Türk Dil Kurumu kurallarına göre sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işareti (') ile ayrılmaz.

Nokta işareti zaten bir sınır belirlediği için kesme işaretinin kullanımı yazım yanlışına yol açar.

Hatalı yazımın düzeltilmesi

İfadenin doğru yazımı '19. yy.da' şeklinde olmalıdır.

Ek, noktadan sonra kelimenin okunuşuna uygun olarak (yüzyılda) getirilmelidir.

Key Concept

Noktalı kısaltmalarda kesme işareti kullanımı

Estimated Time:55s

Question 651Question →

Resmî yazışmalarda dil bilgisi ve noktalama kurallarına uyulması, belgelerin netliği ve kurumun profesyonelliği açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Vatandaşların dilekçeleri, ilgili birimler tarafından titizlikle incelenmektedir.

Toplantıda maliyetler, gelirler ve gelecek yılın bütçesi üzerine konuşuldu.

Yöneticiler kararını verdi, uygulama süreci için gerekli talimatları yayımladı.

Sayın Bakan, kurumumuza gerçekleştirdiği ziyarette personelin sorunlarını dinledi.

Kurumumuzun, stratejik planı doğrultusunda hazırlanan projeler başarıyla tamamlandı.

Show answer & explanation

Answer: Kurumumuzun, stratejik planı doğrultusunda hazırlanan projeler başarıyla tamamlandı.

Answer

Kurumumuzun stratejik planı ifadesinde tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulması hatalıdır.

Cümlede geçen 'kurumumuzun stratejik planı' ifadesi bir belirtili isim tamlamasıdır. 'Kurumumuzun' kelimesi tamlayan, 'stratejik planı' kelime grubu ise tamlanandır. Türkçede tamlayan ile tamlanan arasına virgül veya başka bir noktalama işareti getirilmesi kural hatasıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki kelime gruplarını ve tamlamaları belirleyin.

'Kurumumuzun stratejik planı' ifadesinin bir belirtili isim tamlaması olduğu tespit edildi.

Tamlamaların yapısını anlamak, araya işaret gelip gelmeyeceğini belirlemek için ilk adımdır.

Noktalama kuralları çerçevesinde tamlamaların arasını kontrol edin.

Türkçe dil bilgisi kurallarına göre isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına herhangi bir noktalama işareti konulmaz.

Virgülün yanlış kullanımını (tamlamayı bölme) tespit etmek temel kuraldır.

Key Concept

İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulmaz.

Estimated Time:45s

Question 652Question →

Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Öykü, roman ve tiyatro türlerinde eserler veren yazar; bu eserlerinde toplumsal aksaklıkları, bireysel çatışmaları ve aşkı ana tema olarak seçmiştir.

Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde etkinlik, verimlilik; personel yönetiminde ise liyakat, kariyer ve sadakat ilkeleri esas alınır.

Resmî yazışma kurallarına göre hazırlanan dosyada şu belgeler eksikti; dilekçe örneği, nüfus cüzdanı fotokopisi ve ikametgâh belgesi.

Atasözleri, bir milletin hayat tecrübesini yansıtan özlü sözlerdir; onlar, bazen bir öğüt, bazen de bir uyarı niteliği taşır.

Bahar gelince ağaçlar çiçek açar, kuşlar cıvıldar; yaz gelince ekinler sararır, toprak kavrulur.

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışma kurallarına göre hazırlanan dosyada şu belgeler eksikti; dilekçe örneği, nüfus cüzdanı fotokopisi ve ikametgâh belgesi.

Answer

Dosyada eksik olan belgelerin sıralandığı cümlede, açıklama ve örneklendirmeden önce kullanılan noktalı virgül yanlıştır; burada iki nokta kullanılmalıdır.

Resmî yazışmalarla ilgili cümlede 'şu belgeler eksikti' ifadesiyle bir açıklama/örneklendirme yapılacağı sinyali verilmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilmelidir. Dolayısıyla burada kullanılan noktalı virgül (;) noktalama hatasına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalı virgülün kullanım amacını belirle.

"Şu belgeler eksikti" ifadesinden sonra bir liste (örneklendirme) geldiği görülmektedir.

Noktalama işaretlerinin işlevini belirlemek için cümlenin anlam akışını analiz etmek gerekir.

TDK kuralları çerçevesinde 'noktalı virgül' ve 'iki nokta' ayrımını hatırla.

Kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur; noktalı virgül (;) ise gruplandırma, özne ayırma veya sıralı cümleleri ayırma görevindedir.

İki işaretin en sık karıştırılan görevlerini ayırt etmek hatayı saptamayı sağlar.

Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül kullanımlarını kontrol et.

Diğer seçeneklerde özneyi vurgulama (A), türleri ayırma (B) ve ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma (D, E) görevlerinin doğru uygulandığı teyit edilir.

Yanlış seçeneğin kesinliğinden emin olmak için tüm seçeneklerin kurallara uygunluğu incelenmelidir.

Key Concept

Noktalı virgül, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek yerlerde kullanılamaz; bu görev iki noktaya (:) aittir.

Alternative Method

Cümlede 'şu, şunlar, şöyledir' gibi işaret edici ifadelerden sonra bir liste geliyorsa, duraksamadan iki nokta (:) arayınız. Noktalı virgülün hiçbir zaman 'açıklama yapma' görevi olmadığını unutmamak en hızlı eleme yöntemidir.

Estimated Time:1m 30s

Question 653Question →

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan emeklilik bilgilendirme kılavuzundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

SGK'nin XXI. yüzyıl vizyonu uyarınca, sigortalılık süresi on beş yılı aşan vatandaşlara ek prim avantajı sunulmaktadır.

Maluliyet tespiti için müracaat eden sigortalılar, uzman doktor heyeti tarafından

2

'şerli gruplar halinde muayene edilmektedir.

2023

'te yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformuyla birlikte, prim ödeme gün sayısında yeni bir düzenlemeye gidilmiştir.

Sosyal Güvenlik Rehberi'nin

7

'nci sayfasında belirtilen şartları taşıyan adaylar, emeklilik başvurularını dijital ortamdan yapabilir.

Kuruma tahsilat için ibraz edilen çeklerin üzerindeki yüzellibin Türk lirası ibaresi, herhangi bir boşluk bırakılmadan yazılmıştır.

Show answer & explanation

Answer: Maluliyet tespiti için müracaat eden sigortalılar, uzman doktor heyeti tarafından $2$ 'şerli gruplar halinde muayene edilmektedir.

Answer

Heyetin sigortalıları muayene etme düzenini belirten '2'şerli' ifadesi, üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılması gerektiği için hatalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, beşer, onar vb.) rakamla değil, daima yazıyla belirtilir. Bu nedenle '

2

'şerli' yazımı hatalıdır; doğrusunun 'ikişerli' olması gerekir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerde yer alan sayıların ve bunlara gelen eklerin yazımını kontrol et.

İkinci cümlede üleştirme anlamı katan bir sayı eki saptandı.

Türkçede sayıların yazımıyla ilgili en temel kurallardan biri üleştirme sayıları üzerinedir.

Üleştirme sayıları için TDK'nin belirlediği özel kuralı uygula.

Üleştirme sayılarının rakamla (

2

'şer) değil, yazıyla (ikişer) yazılması gerektiği görüldü.

TDK Yazım Kılavuzu uyarınca üleştirme sayıları hiçbir durumda rakamla gösterilemez.

Key Concept

Sayıların Yazımı ve Üleştirme Sayıları

Estimated Time:50s

Question 654Question →

Türkçede noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, ifadenin netliği ve anlam karışıklığının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Özellikle virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili kurallar, hem yapısal hem de anlamsal işlevlere sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yazar; şiir, roman ve deneme türlerindeki yetkinliğini bu son yapıtıyla bir kez daha kanıtlamıştır.

Kurumun vizyonu, teknolojik gelişmelere ayak uydurarak küresel pazarda rekabet gücünü artırmaktır.

Başarılı bir yönetici hem çalışanlarının görüşlerine değer vermeli, hem de kurumun stratejik hedeflerinden ödün vermemelidir.

Genç, mühendisin çizdiği projeyi hayranlıkla inceleyerek ona teknik detaylar hakkında sorular sormaya başladı.

Her sabah erkenden kalkar, günlük hazırlıklarını yapar ve büyük bir heyecanla işine giderdi.

Show answer & explanation

Answer: Başarılı bir yönetici hem çalışanlarının görüşlerine değer vermeli, hem de kurumun stratejik hedeflerinden ödün vermemelidir.

Answer

Tekrarlı bağlaçların (hem... hem...) arasında virgül kullanıldığı için noktalama hatası yapılan seçenek doğrudur.

Doğru cevap olan cümlede 'hem... hem...' tekrarlı bağlacı kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre 'hem... hem...', 'ya... ya...', 'ne... ne...' gibi tekrarlı bağlaçların arasına virgül veya başka bir noktalama işareti konulamaz. Bu nedenle cümlede virgül kullanımı bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki bağlaç yapılarını ve noktalama işaretlerini analiz etmek.

Cümlede 'hem... hem...' tekrarlı bağlacının kullanıldığı ve bağlaçların arasına virgül konulduğu görüldü.

Türkçede bağlaçların, özellikle tekrarlı bağlaçların noktalama kuralları açısından özel bir durumu vardır.

TDK noktalama kurallarını uygulamak.

Tekrarlı bağlaçlardan (hem... hem, ya... ya, ne... ne vb.) önce ve sonra virgül konulmayacağı kuralı tespit edildi.

Bağlaçlar zaten kelime veya cümleleri birbirine bağladığı için ek bir noktalama işaretine ihtiyaç duyulmaz ve kullanımı kural ihlalidir.

Key Concept

Tekrarlı Bağlaçlarda Noktalama

Practice More

Tekrarlı bağlaçların yanı sıra 've', 'veya', 'ama' gibi bağlaçlardan önce de virgül gelmeyeceğini unutmayın.

Alternative Method

Bağlaç kuralını hatırlamak için bağlacın olduğu yere parmağınızı koyun; eğer bağlaç cümleyi zaten bağlıyorsa virgülün orada 'fazlalık' olduğunu fark edebilirsiniz.

Estimated Time:55s

Question 655Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Oysaki biz bu projenin maliyet analizini yaparken döviz kurundaki dalgalanmaları da hesaba katmıştık.

Yeni binadaki yerleşimi bitirdiniz mi ki personel için yapılacak oryantasyon eğitiminin tarihini belirlediniz?

Kurum içi yazışmalarda ki dilin resmî ve ciddi olması, kurumsal itibarın korunması açısından oldukça önemlidir.

Bahçedeki ağaçlar çiçek açtı mı her yer bir başka güzel kokar, insanın çalışma şevki kendiliğinden artar.

Öyle ki bu belgelerin asılları elimize geçmeden süreci nihai bir karara bağlamamız mümkün olmayacaktır.

Show answer & explanation

Answer: Kurum içi yazışmalarda ki dilin resmî ve ciddi olması, kurumsal itibarın korunması açısından oldukça önemlidir.

Answer

Kurum içi yazışmalarda ki dilin resmî ve ciddi olması... cümlesinde yazım yanlışı vardır.

Cümledeki 'yazışmalarda ki dil' tamlamasında yer alan '-ki', hangi dil olduğu sorusuna cevap veren ve ismi niteleyen sıfat yapan bir ektir. Türkçede sıfat yapan '-ki' ve ilgi zamiri olan '-ki' her zaman sözcüğe bitişik yazılır. Bu cümlede ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki 'ki' ekinin/bağlacının görevini belirle.

"Yazışmalarda ki dil" ifadesinde 'ki', 'dil' ismini niteleyen bir sıfat oluşturmuştur.

Sıfat yapan '-ki' ekleri ve ismin yerini tutan ilgi zamiri olan '-ki' ekleri daima bitişik yazılır.

Diğer seçeneklerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını kontrol et.

"Oysaki" (kalıplaşmış), "da" (bağlaç-ayrı), "mi" (soru eki-ayrı), "açtı mı" (zaman anlamlı-ayrı), "öyle ki" (bağlaç-ayrı) kullanımları kurallara uygundur.

Bağlaç olan 'de' ve 'ki' ile soru eki olan 'mi' (hangi görevde olursa olsun) her zaman ayrı yazılır.

Key Concept

Sıfat yapan '-ki' eki ile bağlaç olan 'ki'nin ayrımı

Practice More

Bağlaç olan 'ki' ile ek olan '-ki'yi ayırt etmek için kelimenin sonuna '-ler' eki getirmeyi deneyebilirsiniz. Eğer '-kiler' yapısı anlamlı oluyorsa ektir ve bitişik yazılır; anlamsız oluyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Estimated Time:50s

Question 656Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde dilin imla kurallarına uygun kullanımı, ifadenin netliği ve doğruluğu açısından büyük önem taşır. Bazı sözcükler, kökenleri veya ses yapıları nedeniyle sıklıkla yanlış yazılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Kamu kurumlarının yürüttüğü projelerde kolektif bir çalışma anlayışının benimsenmesi, verimliliği artıran en önemli unsurdur.

Kütüphane görevlisi, araştırmacılar için eski dergilerden kestiği küpürleri tarih sırasına göre titizlikle tasnif etti.

Üniversite yönetimi, ilk sömestiri başarıyla tamamlayan öğrenciler için dönem sonunda bir kutlama programı düzenledi.

Kurum içi iletişimde sağlanan iş birliği, projelerin hedeflenen süreden önce tamamlanmasına olanak sağladı.

Hazırlanan raporun sonunda yer alan eklerin de kontrol edilmesi, sürecin aksamaması adına büyük önem taşımaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Kütüphane görevlisi, araştırmacılar için eski dergilerden kestiği küpürleri tarih sırasına göre titizlikle tasnif etti.

Answer

İçinde 'küpürleri' ifadesi geçen seçenek yanlıştır; sözcüğün doğru yazımı 'kupürleri' olmalıdır.

Cümledeki 'küpürleri' sözcüğü yanlıştır. Türk Dil Kurumu'na göre gazete veya dergiden kesilen parça anlamına gelen sözcüğün doğru yazımı 'kupür' şeklindedir. Günlük dilde 'küpür' olarak telaffuz edilmesi yaygın bir hatadır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılan sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: kolektif, küpür, sömestiri, iş birliği, tasdik (metin bağlamında), de bağlacı.

Yazım yanlışını bulmak için riskli kelimelerin belirlenmesi gerekir.

Tespit edilen 'küpür' sözcüğünün TDK Güncel Türkçe Sözlük'teki karşılığını kontrol et.

Sözcüğün Fransızca 'coupure' kökeninden geldiği ve 'kupür' şeklinde yazıldığı görülür.

Fransızcadan dilimize geçen bu kelimede 'u' ünlüsü korunur.

Diğer seçeneklerdeki çeldirici olabilecek sözcüklerin kurallarını gözden geçir.

'Kolektif' (tek l), 'sömestiri' (ünlü düşmesi olmaz), 'iş birliği' (ayrı yazılır) ve 'de' (bağlaç) kullanımlarının doğru olduğu onaylanır.

Hatalı şıkkın kesinleştirilmesi için diğer şıkların doğruluğu kanıtlanmalıdır.

Key Concept

Alıntı kelimelerin ve yaygın olarak karıştırılan teknik terimlerin TDK imla kurallarına göre doğru yazımı.

Estimated Time:50s

Question 657Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin kurallara uygun kullanımı, bilginin doğru aktarılması açısından kritik öneme sahiptir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

İhale komisyonu; teknik şartnameyi, mali tabloları ve referans mektuplarını incelemek üzere ek süre talep etti.

Yaşlı, memurun uzattığı belgeleri dikkatle imzaladıktan sonra teşekkür ederek odadan ayrıldı.

Kurum içi yazışmalarda sade, anlaşılır ve resmî bir dilin kullanılmasına azami özen gösterilmelidir.

Söz konusu denetim raporu vaktinde tamamlanmazsa, ilgili personelin disiplin soruşturması süreci başlatılacaktır.

Sayın Valim, ilimizdeki eğitim yatırımları hakkında hazırladığımız sunumu takdirlerinize arz ederim.

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu denetim raporu vaktinde tamamlanmazsa, ilgili personelin disiplin soruşturması süreci başlatılacaktır.

Answer

Şart eki (

-sa / -se

) almış sözcükten sonra virgülün kullanıldığı cümle hatalıdır.

Denetim raporuyla ilgili cümlede yer alan 'tamamlanmazsa' sözcüğü şart eki (

-sa

) almıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel noktalama kurallarına göre, metin içinde şart ekinden sonra virgül (

,

) konmaz. Bu kuralın ihlal edilmesi cümlede noktalama yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki virgüllerin hangi görevle kullanıldığı analiz edilir.

Virgüllerin sırasıyla; grup ayrımı, anlam karışıklığını önleme, eş görevli sözcükleri ayırma ve hitap amacıyla kullanıldığı görülür.

Virgülün kullanım alanlarını belirlemek, yanlış kullanımı tespit etmenin ilk adımıdır.

Virgülün kullanılmayacağı özel durumlar (yasaklı pozisyonlar) gözden geçirilir.

Şart eki (

-sa / -se

), zarf-fiil ekleri (tekil kullanımda) ve tekrarlı bağlaçlardan sonra virgül konulmayacağı hatırlanır.

Yazım ve noktalama kurallarındaki istisnalar, sınavda en çok sorgulanan alanlardır.

Denetim raporu ile başlayan cümledeki yapı incelenir.

'Tamamlanmazsa' kelimesindeki

-sa

şart ekinden hemen sonra virgülün getirildiği saptanır.

Kural gereği şart ekinden sonra virgül kullanımı bir noktalama yanlışıdır.

Key Concept

Şart Eklerinden Sonra Virgül Kullanımı

Practice More

Virgülün kullanılmadığı diğer durumları (zarf-fiil ekleri, tamlamalar, tekrarlı bağlaçlar) içeren sorularla pekiştirme yapabilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 658Question →

Toplantıda personel eğitimi, teknolojik altyapı çalışmaları ve bütçe planlaması titizlikle gözden geçirilmiş; kısa, orta ve uzun vadeli stratejiler tek tek belirlenmiştir.

Bu cümledeki noktalı virgülün (;) kullanım işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak

İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanmak

Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadeden önce kullanmak

Anlam belirsizliğini gidermek amacıyla zarf tümleçlerini vurgulamak

Show answer & explanation

Answer: Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak

Answer

Noktalı virgül bu cümlede, her biri kendi içinde virgülle ayrılmış ögelere sahip olan iki ayrı sıralı cümleyi birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır.

Cümle incelendiğinde, 'gözden geçirilmiş' ve 'belirlenmiştir' yüklemleriyle kurulan iki ayrı yargı grubu görülmektedir. Bu iki ana grup da kendi içinde eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül kullanmıştır. Türk Dil Kurumu'nun ilgili kuralına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin arasına karışıklığı önlemek için noktalı virgül konur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki yüklemleri ve ana yargıları belirleyin.

"gözden geçirilmiş" ve "belirlenmiştir" olmak üzere iki ana yüklem bulunmaktadır.

Noktalı virgülün birincil görevlerinden biri olan sıralı cümleleri ayırma işlevini test etmek için yargı sayısını bilmek gerekir.

Yüklemlerle ayrılan bölümlerin kendi içindeki noktalamasını kontrol edin.

Birinci bölümde "personel eğitimi, teknolojik altyapı" ve ikinci bölümde "kısa, orta ve uzun" ifadelerinde virgül kullanılmıştır.

Eğer sıralı cümlelerin içinde virgül varsa, bu cümleleri birbirinden ayırmak için virgül yerine noktalı virgül kullanılır.

Tespit edilen yapıyı TDK (Türk Dil Kurumu) kurallarıyla eşleştirin.

Yapı, "Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur." kuralıyla birebir örtüşmektedir.

Noktalama işaretlerinin işlevini doğru belirlemek için resmi dil kuralları referans alınmalıdır.

Key Concept

Sıralı Cümlelerin Ayrımı (Noktalı Virgül)

Estimated Time:1m 15s

Question 659Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (tırnak, kesme, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Halide Edib; "Sinekli Bakkal", "Ateşten Gömlek" ve "Vurun Kahpeye" gibi önemli eserlerin yazarıdır.

Ankara-İstanbul hızlı tren hattı, ulaşıma büyük bir kolaylık ve hız kazandırdı.

Arkadaşım yanıma gelerek: "Bugün kütüphaneye gidecek miyiz"? diye sordu.

Cahit Sıtkı Tarancı (1910-1956) edebiyatımızda "Otuz Beş Yaş" şairi olarak tanınır.

Reşat Nuri'nin "Çalıkuşu" adlı romanını lise yıllarımda büyük bir keyifle okumuştum.

Show answer & explanation

Answer: Arkadaşım yanıma gelerek: "Bugün kütüphaneye gidecek miyiz"? diye sordu.

Answer

Arkadaşım yanıma gelerek: 'Bugün kütüphaneye gidecek miyiz'? diye sordu.

TDK kurallarına göre, tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan nokta, soru işareti veya ünlem gibi işaretler tırnak içinde kalmalıdır. Arkadaşın sorusunu içeren cümlede soru işareti tırnağın dışına konularak bir noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki tırnak işareti (alıntı) kullanımını tespit etme.

Cümlede bir kişinin doğrudan sözü tırnak içinde verilmiştir.

Alıntı cümlelerin yazım kurallarını kontrol etmek gerekir.

Alıntı içindeki soru işaretinin yerini kontrol etme.

Soru işaretinin tırnak kapatıldıktan sonra konulduğu görülmektedir.

TDK kurallarına göre alıntı yapılan cümlenin kendi noktalama işareti tırnak içinde kalmalıdır.

Hatalı kullanımı saptama.

Doğru kullanım 'Bugün kütüphaneye gidecek miyiz?' şeklinde olmalıdır.

Tırnak dışına konulan soru işareti noktalama hatasına yol açmıştır.

Key Concept

Tırnak içindeki alıntıların sonuna gelen noktalama işaretleri tırnak içinde kalmalıdır.

Estimated Time:45s

Question 660Question →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Kurum içi yazışmalarda T.H.Y.'nin sunduğu kargo avantajlarından yararlanılması kararlaştırıldı.

Yeni hazırlanan yönetmelik taslağında TDK'nın güncel sözlük verilerine başvurulacağı açıklandı.

Deney raporunda ölçümlerin 15 mm.'den daha hassas yapılması gerektiği uzmanlarca belirtildi.

Fabrikadaki hammadde girişinde 50 kg'den fazla olan paketler detaylı kontrolden geçirildi.

Devlet memurları, T.C. kimlik numaralarıyla sisteme giriş yaparak başvurularını tamamladılar.

Show answer & explanation

Answer: Devlet memurları, T.C. kimlik numaralarıyla sisteme giriş yaparak başvurularını tamamladılar.

Answer

Türkiye Cumhuriyeti'nin kısaltması olan 'T.C.' ifadesinin kullanıldığı seçenek doğrudur.

Gelenekleşmiş olan 'T.C.' (Türkiye Cumhuriyeti) ve 'T.' (Türkçe) kısaltmaları dışında, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda nokta kullanılmaz. Bu cümlede 'T.C.' kısaltması kurallara uygun olarak noktalı şekilde kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

Kısaltmaların büyük harf veya ölçü birimi olup olmadığı belirlenir.

Cümlelerde büyük harfli kısaltmalar (THY, TDK, T.C.) ve ölçü birimleri (mm, kg) bulunmaktadır.

Yazım kuralları kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.

Büyük harfli kısaltmaların noktalama ve ek kuralları kontrol edilir.

THY noktasız yazılmalı, TDK'ye gelen ek 'ke' sesine göre (TDK'nin) olmalı, T.C. ise noktalı olarak doğru yazılmıştır.

Büyük harfli kısaltmalarda T.C. ve T. dışındakilerde nokta kullanılmaz ve ekler son harfe göre getirilir.

Ölçü birimleri ve küçük harfli kısaltmaların kuralları kontrol edilir.

Ölçü birimlerinde (mm) nokta kullanılmamalı, küçük harfli kısaltmalarda (kg) ek kelimenin açılımına (kilogramdan) göre gelmelidir.

Ölçü birimleri nokta almaz ve küçük harfli kısaltmalarda kelime okunuşu esastır.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilişi

Practice More

Büyük harfli kısaltmalarda sonu 'K' ile biten kurumlara (SGK, TDK, TÜBİTAK) getirilen eklere özellikle dikkat ediniz.

Estimated Time:1m 15s

PreviousPage 33 / 68Next

Yazım ve Noktalama

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes