Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 821Question →

Bir spor kulübünün düzenleyeceği yaz turnuvası için hazırlanan bilgilendirme metninde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Müsabakalarda dereceye giren sporculara 2'şer madalya verilecektir.

Answer

Müsabakalarda dereceye giren sporculara 2'şer madalya verilecektir ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır.
Üleştirme bildiren sayılar (ikişer, beşer vb.) Türkçede her zaman yazıyla yazılmalıdır. Cümlede geçen '2'şer' kullanımı rakamla yapıldığı için yazım yanlışıdır; doğrusu 'ikişer' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Üleştirme sayılarını kontrol et
Cümledeki '2'şer' ifadesi bir üleştirme sayısıdır.
Üleştirme sayılarının yazım kuralını hatırlamak gerekir.
2
Üleştirme sayılarının yazım kuralını uygula
Türkçede üleştirme sayıları (ikişer, beşer, yedişer vb.) asla rakamla gösterilmez, sadece yazıyla yazılır.
TDK'nin 'Sayıların Yazımı' kurallarına göre bu zorunluluktur.
3
Yanlışı düzelt
İfadenin doğru hali 'ikişer' şeklinde olmalıdır.
Hatalı kullanımı tespit edip doğru formu belirlemek çözümü kesinleştirir.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki sayılara ve bu sayıların ek alıp almadığına dikkat edin.
2
Özellikle paylaştırma (üleştirme) bildiren sayıların (ikişer, üçer...) rakamla mı yoksa yazıyla mı yazıldığına odaklanın.
3
TDK kuralına göre '7'şer' gibi kullanımlar yanlıştır; bu tür sayılar sadece yazıyla yazılabilir.

Practice More

Sıra sayılarının ekle yazımında (örneğin 2'nci mi yoksa 2'inci mi) yapılan ünlü düşmesi hatalarını inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Sayıların yazımını kontrol ederken şu dört temel kuralı hızlıca gözden geçirebilirsiniz: 1. Sayılar ayrı yazılır mı? (Elli beş), 2. Tarihler doğru mu? (12 Mayıs), 3. Sıra sayıları doğru mu? (3.), 4. Üleştirme yazıyla mı? (ikişer).
Estimated Time:45s
Question 822Question →

Belediye kütüphanesinin dijital arşivleme ve restorasyon çalışmaları kapsamında hazırlanan teknik raporun sonuç bölümünden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Arşivdeki el yazmaları, nemden korunması için hazırlanan özel kutulara 33'erli gruplar hâlinde yerleştirilerek depolara kaldırıldı.

Answer

Arşivdeki el yazmalarının kutulara yerleştirilme biçimini anlatan cümlede geçen '3'erli' ifadesi hatalıdır; doğrusu 'üçerli' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, üleştirme (paylaştırma) sayıları kesinlikle rakamla yazılmaz. Bu nedenle '3'erli' yazımı hatalıdır ve 'üçerli' şeklinde düzeltilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sayı ifadelerini tespit et.
Cümlede '3'erli' şeklinde bir üleştirme (paylaştırma) sayısı kullanılmıştır.
Sayıların yazım kurallarını denetlemek için önce ilgili ifadelerin türünü belirlemek gerekir.
2
Üleştirme sayılarının yazım kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre üleştirme sayıları asla rakamla (33'er, 55'er vb.) yazılmaz; her zaman yazıyla (üçer, beşer) yazılmalıdır.
Bu kural, Türkçedeki sayıların yazımı konusundaki en temel ve en çok karıştırılan kurallardan biridir.
3
Hatalı kullanımı düzelt ve diğer seçenekleri kontrol et.
'3'erli' yerine 'üçerli' yazılması gerektiği sonucuna varılır. Diğer seçeneklerdeki sayı gruplarının ayrı yazılması, tarihlerin yazımı ve sıra sayılarının ekleri doğrudur.
Kesin sonuç için çeldiricilerin doğru yazıldığından emin olunmalıdır.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki sayılara odaklanın: 'bin iki yüz yetmiş beş', '15 Mart', '3'erli', '2'nci' ve 'yüzde yirmi beş'.
2
Paylaştırma (üleştirme) bildiren sayıların rakamla yazılıp yazılamayacağını düşünün.
3
TDK'ye göre 'üçer', 'beşer' gibi ifadeler her zaman harflerle yazılmalıdır; rakam kullanımı bir yazım kusurudur.

Practice More

Sayıların yazımı konusunu pekiştirmek için sıra sayılarına gelen eklerin (örneğin 6'ncı vs 6'ıncı) doğruluğunu test eden sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Sayıların yazımını kontrol ederken şu dört temel kuralı sırasıyla uygulayabilirsiniz: 1. Sayı grupları ayrı mı? 2. Sıra sayısı eki sayının okunuşuna uygun mu? 3. Üleştirme sayısı yazıyla mı yazılmış? 4. Tarihlerde kesme işareti doğru kullanılmış mı?
Estimated Time:50s
Question 823Question →

Türkçede "etmek, olmak" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde; eğer isim soylu kelimede bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi varsa kelimeler bitişik yazılır, herhangi bir ses olayı yoksa ayrı yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Öğretmenin tahtaya yazdığı önemli başlıkları defterine hemen notetti.

Answer

Önemli başlıkların deftere 'notetti' şeklinde bitişik yazıldığı seçenek yanlıştır; doğrusu 'not etti' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; etmek, olmak gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde isim unsurunda bir ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır. 'Not' kelimesi ile 'etmek' fiili birleşirken herhangi bir ses olayı yaşanmadığı için 'not etti' şeklinde ayrı yazılmalıdır. 'Notetti' yazımı bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yardımcı fiillerle kurulan birleşik yapıları tespit et.
notetti, fark etti, talep etti, şükretti, seyretti.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Bu yapıların isim kısımlarında (not, fark, talep, şükür, seyir) ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol et.
'Not', 'fark' ve 'talep' kelimelerinde ses olayı yoktur; 'şükür' ve 'seyir' kelimelerinde ünlü düşmesi vardır.
Bitişik veya ayrı yazılma kuralının uygulanıp uygulanmayacağını belirlemek için ses olaylarını kontrol etmek gerekir.
3
Ses olayı olmayan birleşik fiillerin ayrı yazılması gerektiğini hatırla.
'Not etti' ayrı yazılmalıdır ancak cümlede 'notetti' şeklinde bitişik yazılmıştır.
TDK kurallarına göre ses olayına uğramayan yardımcı fiiller ayrı yazılır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Birleşik fiillerin yazımında isim kısmında ses düşmesi (sabır -> sabretmek) veya ünsüz türemesi (his -> hissetmek) olup olmadığına bakın.
2
Eğer kelime birleşirken hiçbir harf kaybolmuyor veya eklenmiyorsa, bu kelimeleri birbirinden ayırmanız gerekir.
3
'Not etti' örneğinde olduğu gibi, 'not' ve 'etmek' birleşirken isimde bir değişiklik oluyor mu?

Practice More

Benzer şekilde 'terk etmek', 'arz etmek' ve 'var olmak' gibi ses olayı barındırmayan diğer sık kullanılan birleşik fiilleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeleri birleştirip hızlıca okuduğunuzda bir sesin düştüğünü veya ikizleştiğini (türediğini) hissetmiyorsanız, büyük ihtimalle ayrı yazılmaları gerekiyordur.
Estimated Time:45s
Question 824Question →

Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül (,) konmaz. Ancak metin içinde art arda gelen zarf-fiil eki almış kelimeler varsa bu kelimeler arasına virgül konur.

Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı bir noktalama yanlışına yol açmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Şehre varınca, hemen en yakın otobüs durağına gidip beklemeye başladı.

Answer

Şehre varınca ile başlayan cümlede virgül kullanımı yanlıştır çünkü tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül konmaz.
Doğru cevap olan cümlede 'varınca' sözcüğü zarf-fiil görevindedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Eğer birden fazla zarf-fiil eş görevli olarak sıralansaydı virgül kullanılabilirdi ancak burada tek bir kullanım söz konusudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki zarf-fiil eklerini tespit edin.
'Varınca' kelimesindeki '-ınca' eki bir zarf-fiil ekidir.
Kuralın uygulanabilmesi için kelimenin türünün belirlenmesi gerekir.
2
Zarf-fiilden sonra başka bir zarf-fiil gelip gelmediğini kontrol edin.
Cümlede 'varınca'dan sonra başka bir zarf-fiil (eş görevli) bulunmamaktadır.
TDK kuralına göre virgül ancak art arda gelen zarf-fiiller arasında kullanılabilir.
3
Noktalama kuralını uygulayın.
Tek zarf-fiilden sonra virgül konulduğu için bu bir noktalama hatasıdır.
Zarf-fiiller cümle içinde zarf tümleci kurar ve temel cümleye bağlaçsız bağlanırken virgül gerektirmezler.

Key Concept

Zarf-fiillerden sonra virgül kullanımı kuralı ve istisnası.

Hints

1
Cümlelerdeki zarf-fiil (-ip, -erek, -ince vb.) alan kelimelere odaklanın.
2
Bir cümlede birden fazla zarf-fiil varsa aralarına virgül konabilir, ancak tek bir tane varsa konmaz.
3
'Varınca' kelimesinden sonra gelen virgüle dikkat edin; cümlede başka bir zarf-fiil grubu var mı?

Practice More

Şart eki olan '-se / -sa' ekinden sonra da virgül kullanılmayacağını unutmayın; bu iki kural KPSS'de sıkça birlikte sorulur.

Alternative Method

Zarf-fiil bulunan yerlerde virgülü kaldırıp cümleyi okuyun; eğer anlam bozulmuyorsa ve yapı gereği ihtiyaç yoksa (tekil kullanım), virgül gereksizdir.
Estimated Time:50s
Question 825Question →

Bir akademisyen, hazırladığı bilimsel makalenin son kontrolünü yaparken kısaltmaların yazımı konusunda Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel kılavuzunu esas almaktadır. Buna göre, akademisyenin metninde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Araştırma kapsamında incelenen belgelerin bir kısmının 19. yy.da kaleme alındığı, paleografi uzmanları tarafından onaylandı.

Answer

Araştırma kapsamında incelenen belgelerin bir kısmının 19. yy.da kaleme alındığı cümlesinde kısaltmaların yazımı doğrudur.
19. yy.da ifadesinde 'yy.' kısaltması sonunda nokta barındırdığı için kural gereği ek kesme işaretiyle ayrılmamıştır. Bu kullanım TDK'nin 'Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz' kuralına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Noktalı kısaltmaları kontrol et.
Alm.dan ve yy.da örneklerinde olduğu gibi, sonunda nokta bulunan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.
TDK kurallarına göre noktalı kısaltmalarda ekler doğrudan eklenir.
2
Üs işaretli kısaltmaları incele.
m2m^2 lik ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır.
Üs işaretli birim kısaltmalarında ekler kesme ile ayrılmaz, üssün okunuşu esas alınır.
3
Büyük harfli kısaltmaların eklerini kontrol et.
DSİ'ye ve THY'nin doğru biçimlerdir; DSİ'ne ve THY'nın yanlış kullanımlardır.
Kısaltma bir kelime gibi okunmuyorsa (NATO, UNESCO gibi değilse), son harfin sesine göre ek getirilir.

Key Concept

Kısaltmalara getirilen eklerin; kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf), sonunda nokta bulunup bulunmamasına ve üs işareti içermesine göre belirlenmesi.

Hints

1
Cümlelerdeki kısaltmaların sonundaki işaretlere (nokta, üs) ve büyük harfli kısaltmaların son harflerine odaklanın.
2
TDK kurallarına göre noktalı kısaltmalara (Alm., yy. gibi) gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığını hatırlayın.
3
Büyük harfli kısaltmalarda eklerin son harfin sesine göre geldiğini (DSİ'ye, THY'nin gibi) ve üslü ifadelerde kesme kullanılmadığını unutmayın.

Practice More

Benzer şekilde T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarındaki istisnai nokta kullanımını ve bu kısaltmalara gelen eklerin yazımını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemiyle; Alm.'dan, m2m^2'lik, DSİ'ne ve THY'nın ifadelerindeki belirgin kural ihlallerini tespit ederek doğru seçeneğe ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 826Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve akademik metinlerde, sözcüklerin imla kurallarına uygun yazılması hem dil bilinci hem de mesleki özen açısından kritik bir öneme sahiptir. Özellikle günlük dilde telaffuzu birbirine benzeyen ancak anlamları ve yazımları farklı olan sözcükler, metinlerin niteliğini olumsuz etkileyebilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üstlendiği önemli görevlere rağmen sergilediği mütevazi tavırlar, onun iş arkadaşları arasında saygınlığını artırdı.

Answer

Cümlede geçen 'mütevazi' sözcüğü yanlış yazılmıştır; alçak gönüllü anlamında 'mütevazı' kullanılmalıdır.
Cümlede kişinin 'alçak gönüllü' olduğu belirtilmek istenmiştir. TDK'ye göre bu anlamdaki sözcüğün doğru yazımı 'mütevazı' şeklindedir. Seçenekte kullanılan 'mütevazi' sözcüğü ise 'paralel' anlamına gelen farklı bir kelimedir ve bu bağlamda kullanımı yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli veya yazımı sık karıştırılan sözcükleri (inisiyatif, kılavuz, orijinal, mütevazi, stajyer) belirle.
Odaklanılması gereken sözcükler tespit edildi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kelimelerde yoğunlaşır.
2
Sözcüklerin bağlamdaki anlamlarını kontrol et.
D seçeneğindeki sözcüğün 'alçak gönüllü' anlamında kullanıldığı belirlendi.
Bazı kelimeler sesteş veya yakın sesli olup farklı anlamlara gelebilir.
3
Belirlenen kelimenin TDK Yazım Kılavuzu'ndaki güncel karşılığını kontrol et.
Alçak gönüllü anlamındaki kelimenin 'mütevazı', paralel anlamındaki kelimenin ise 'mütevazi' olduğu saptandı.
Anlam-yazım uyumsuzluğunu tespit etmek için kuralı uygulamak gerekir.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcükler (Mütevazı vs. Mütevazi)

Hints

1
Cümledeki kelimelerin telaffuzuna değil, TDK'nin belirlediği standart yazımlarına odaklanın.
2
Özellikle 'i' ve 'ı' harflerinin kullanımı ile yabancı kökenli kelimelerin Türkçeleşmiş formlarına dikkat edin.
3
'Alçak gönüllü' anlamına gelen kelimenin son harfinin 'ı' mı yoksa 'i' mi olduğunu hatırlamaya çalışın. 'Mütevazi'nin geometriyle ilgili olduğunu unutmayın.

Practice More

İçinde 'unvan', 'doküman' ve 'egzoz' gibi kelimelerin geçtiği benzer bir soru çözerek bilgi seviyenizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeleri hecelerine ayırarak veya köken benzerliklerini düşünerek yazımı kontrol edebilirsiniz. Ancak en kesin yöntem, kavramsal olarak 'paralel' ve 'alçak gönüllü' arasındaki farkı ayırt etmektir.
Estimated Time:50s
Question 827Question →

Virgül (,), cümle içerisinde birbiriyle anlam bakımından karışabilecek sözcükleri ayırarak anlamın netleşmesini sağlar. Bu kullanımda virgül kaldırıldığında cümlenin anlamı tamamen değişebilir veya bir sözcük kendinden sonra gelen ismin sıfatı durumuna düşebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) "anlam karışıklığını önlemek" amacıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genç, kadının elindeki paketleri taşımasına yardım etti.

Answer

Virgülün anlam karışıklığını önlediği cümle, "Genç, kadının elindeki paketleri taşımasına yardım etti." ifadesidir.
Doğru cevap olan cümlede virgül kullanılmadığı takdirde "genç" kelimesi "kadın" kelimesinin sıfatı olur (genç kadın). Virgül kullanıldığında ise "genç" bir isim/özne olarak belirtilmiş ve eylemi yapan kişi olduğu netleşmiştir. Bu durum, virgülün anlam karışıklığını önleme görevinin klasik bir örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümlelerde virgülün kaldırılması durumunda anlamın değişip değişmediğini kontrol et.
Doğru cevapta virgül kaldırıldığında "genç bir kadın" tamlaması oluşurken, virgüllü halinde yardım eden kişinin bir "genç" olduğu anlaşılmaktadır.
Anlam karışıklığı, bir sözcüğün türünün (isim/sıfat) belirsizleşmesiyle ortaya çıkar.
2
Diğer seçeneklerdeki virgül görevlerini analiz et.
Sıralı cümleler, eş görevli sözcükler, hitap ve ara söz kullanımları tespit edildi.
Yanlış seçeneklerin elenmesi için temel kuralların bilinmesi gerekir.

Key Concept

Anlam Karışıklığını Önleme İşlevi

Hints

1
Cümlelerdeki virgülleri zihninizden çıkarıp cümleyi tekrar okuyun. Hangisinde cümlenin yapısı veya tamlama durumu değişiyor?
2
Bir ismin önündeki kelime hem sıfat hem de ayrı bir özne olabiliyorsa, orada virgülün anlam karışıklığını önleme görevi vardır.
3
"Genç kadın" mı yoksa "Genç birisi, kadına yardım mı etti?" ikilemine odaklanın.

Practice More

Noktalı virgülün özneyi belirtme görevini çalışarak bu konuyla olan farkını pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Sıfat tamlaması testi yapabilirsiniz: Virgülü kaldırdığınızda 'Nasıl?' sorusuna cevap veren bir yapı oluşuyorsa (Nasıl kadın? Genç kadın), o virgül anlam karışıklığını önlemek için konulmuştur.
Estimated Time:45s
Question 828Question →

Türkçede tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlığın yayımladığı "Yeni Eğitim Vizyonu"'ndaki hedefler tek tek açıklandı.

Answer

Bakanlığın yayımladığı bir belgeden bahsedilen ve tırnak işaretinden sonra gereksiz yere kesme işareti kullanılan seçenek yanlıştır.
Doğru cevap olan cümlede, tırnak içine alınmış olan 'Yeni Eğitim Vizyonu' ifadesinden sonra gelen '-ndaki' eki kesme işaretiyle ayrılmıştır. Ancak TDK güncel kılavuzuna göre tırnak işaretiyle kapatılan sözlere getirilen ekler için ayrıca kesme işareti kullanılmaz. Doğru yazım '"Yeni Eğitim Vizyonu"ndaki' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tırnak işareti ve eklerin kullanım kuralını gözden geçir.
TDK kuralı: 'Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.'
Tırnak işareti zaten ayırıcı bir görev üstlendiği için ikinci bir ayırıcıya (kesme işareti) ihtiyaç duyulmaz.
2
Cümledeki kullanımı incele.
"Yeni Eğitim Vizyonu"'ndaki ifadesinde tırnaktan sonra (') işareti kullanılmıştır.
Kurala aykırı bir kullanım tespit edilmiştir.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalama işaretlerini (yay ayraç, kısa çizgi, uzun çizgi) kontrol et.
Tüm işaretlerin kendi görevlerine uygun (tarih aralığı, ara söz, kesin olmayan bilgi vb.) kullanıldığı görülür.
Yanlışlığın sadece tırnak ve kesme işareti kombinasyonunda olduğunu teyit etmek için.

Key Concept

Tırnak işareti ile kesme işaretinin birlikte kullanımı (Yazım Tasarrufu)

Hints

1
Cümlelerdeki tırnak ve kesme işaretinin yan yana geldiği yerlere dikkat edin.
2
Bir kelime zaten tırnak içine alınmışsa, ona gelen eki ayırmak için başka bir işaret gerekir mi?
3
TDK'ya göre tırnak işareti kesme işaretinin görevini de yerine getirdiği için ekler doğrudan tırnaktan sonra yazılır.

Practice More

Tırnak işaretinin diğer bir kullanımı olan eser adlarının metin içindeki gösterimi ve ardından gelen eklerin yazımı üzerine benzer örnekler çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 829Question →

Türkçede özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Ancak özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işaretinin ve ekin yazımıyla ilgili dikkat edilmesi gereken özel bir kural bulunmaktadır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun "Kiralık Konak" adlı romanında üç kuşak arasındaki çatışma anlatılır.

Answer

Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun ifadesinde kesme işaretinin yay ayraçtan sonra kullanılması yanlıştır; ek ve kesme işareti yay ayraçtan önce (Yakup Kadri’nin) gelmelidir.
Türkçede bir özel isimden sonra parantez içinde açıklama yapılacaksa, isme getirilen ek parantezden önce yazılmalı ve kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Soruda ise ek parantezden sonra getirilerek kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel ismi ve eki tespit et.
Özel isim 'Yakup Kadri', getirilen ek ise tamlayan eki olan '-nin' ekidir.
Kesme işaretinin nereye konulacağını belirlemek için kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Yay ayraç içindeki açıklama ile ekin ilişkisini Türk Dil Kurumu kurallarına göre kontrol et.
TDK kuralına göre: Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.
Ek, parantez içindeki açıklamaya değil, doğrudan özel isme aittir.
3
Hatalı kullanımı düzelt.
Hatalı olan 'Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun' yazımı, 'Yakup Kadri’nin (Karaosmanoğlu)' olarak düzeltilmelidir.
Dil bilgisi kuralları uyarınca ek asıl isme eklenmelidir.

Key Concept

Yay Ayraç ve Kesme İşaretinin Birlikte Kullanımı

Hints

1
Cümlelerdeki özel isimlere getirilen eklerin parantez ve kesme işaretiyle olan ilişkisine odaklanın.
2
Özellikle soyadı veya ek bilgi parantez içinde verildiğinde, isme gelen ekin parantezin içinde mi yoksa dışında mı olması gerektiğini düşünün.
3
TDK'ye göre ek, parantez açılmadan hemen önce isme yapıştırılmalı ve kesmeyle ayrılmalıdır.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin (Avrupa Birliği hariç) hiçbir zaman kesmeyle ayrılmadığını pekiştirmek için benzer örnekler çözebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer parantez içindeki bilgiyi cümleden çıkardığınızda 'Yakup Kadri'nin' şeklinde bir yazım kalıyorsa, parantez varken de bu yapının bozulmaması gerektiğini hatırlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 830Question →

Resmi raporlarda ve ulaşım projelerinde sıkça kullanılan, 'yol' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin yazımı TDK güncel kılavuzuna göre belirli kurallara tabidir. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Limanın genişletilmesiyle birlikte bölgedeki denizyolu taşımacılığının ve ticaret hacminin gelişmesi bekleniyor.

Answer

Limanın genişletilmesiyle birlikte bölgedeki denizyolu taşımacılığının gelişmesi beklenen seçenekte hata yapılmıştır; 'deniz yolu' ayrı yazılmalıdır.
Türkçede 'yol' sözcüğüyle kurulan ve ulaşım yollarını belirten 'deniz yolu', 'hava yolu', 'kara yolu', 'demir yolu' ve 'çevre yolu' gibi birleşik kelimelerin tamamı ayrı yazılır. Ancak 'denizyolu' taşımacılığıyla ilgili cümlede bu ifade bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir. 'Otoyol' ise bu kuralın dışında kalarak bitişik yazılan bir istisnadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'yol' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeleri tespit etme.
Tespit edilen kelimeler: çevre yolu, hava yolu, kara yolu, otoyol, denizyolu.
Yazım kuralının hangi kelimeler üzerinde uygulanacağını belirlemek için.
2
TDK'nin ulaşım yollarıyla ilgili kuralını hatırlama.
Kural: 'Yol ve ulaşımla ilgili birleşik kelimeler ayrı yazılır.' (Örn: deniz yolu, hava yolu, kara yolu, demir yolu, köprü yol).
Kelime grubunun genel yazım standardını belirlemek için.
3
İstisnai durumları kontrol etme.
'Otoyol' kelimesi bu gruptaki yaygın bir istisnadır ve bitişik yazılır.
Hatalı seçenekle karıştırılabilecek doğru yapıları ayırt etmek için.
4
Hatalı kullanımı belirleme.
'denizyolu' şeklinde bitişik yazılan ifade kurala aykırıdır, 'deniz yolu' olmalıdır.
Yanlış yazımı tespit ederek çözüme ulaşmak için.

Key Concept

Ulaşım Yollarıyla Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerde geçen ulaşım ve güzergah bildiren 'yol' kelimelerine odaklanın.
2
TDK'ye göre hava, kara ve deniz gibi ulaşım mecralarının isimleri 'yol' kelimesiyle birleştiğinde nasıl yazılır? Hatırlamaya çalışın.
3
'Otoyol' bitişik yazılırken; deniz, hava ve kara yollarının ayrı yazılması gerektiğini unutmayın.

Practice More

'İç, dış ve sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (sıra dışı, hafta içi vb.) yazım kurallarını gözden geçirerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Mantıksal kodlama: 'Otoyol' dışındaki tüm ulaşım yollarını (kara, hava, deniz, demir, çevre) birer 'açık yol' gibi düşünerek her zaman aralarında boşluk (ayrı yazım) olması gerektiğini varsayabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 831Question →

Bir arkeolojik kazı raporunun teknik inceleme bölümünden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kazı alanından çıkarılan her bir seramik parçası, envanter kaydı için 6'şar adetlik gruplar halinde tasnif edilerek laboratuvarlara sevk edilmiştir.

Answer

Kazı alanından çıkarılan seramik parçalarının gruplandırılmasını anlatan seçenekte yer alan '6'şar' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları her zaman yazı ile (altışar) yazılmalıdır.
Türkçede üleştirme (paylaştırma) sayıları (ikişer, beşer, onar vb.) kesinlikle rakamla yazılamaz. '6'şar' ifadesi rakam içerdiği için yazım yanlışıdır; doğrusu 'altışar' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki sayısal ifadeleri tespit et.
on sekizinci, yüzde 12,5, 6'şar, 14.00'te ifadeleri belirlendi.
Yazım yanlışı taraması için ilgili tüm birimlerin kontrol edilmesi gerekir.
2
Üleştirme (paylaştırma) sayıları kuralını hatırla.
Türk Dil Kurumu'na göre üleştirme sayıları (2'şer, 5'er vb.) rakamla yazılmaz.
Bu kural, sayıların yazımında en sık sorulan ve karıştırılan istisnalardan biridir.
3
Hatalı ifadeyi düzelt.
6'şar ifadesi 'altışar' olarak yazılmalıdır.
Rakamla yazım bu kategori için yazım yanlışı kabul edilir.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki saatlere, yüzdelik ifadelere ve paylaştırma (üleştirme) sayılarına dikkat edin.
2
Üleştirme sayıları için TDK'nın 'rakam mı yoksa yazı mı' konusundaki özel kuralını hatırlayın.
3
Türkçede 2'şer, 3'er gibi rakamla başlayan üleştirme sayıları her zaman yazım yanlışı kabul edilir.

Practice More

Sıra sayılarının yazımında (2'nci gibi) ünlünün düşüp düşmediğini kontrol eden soruları inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki sayıları sesli okuyun; 'on dörtte' gibi ses olaylarına uyum sağlayan ve 'altışar' gibi harfle yazılması gereken özel yapıları fark etmeye çalışın.
Estimated Time:1m 30s
Question 832Question →

Noktalama işaretleri, duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek amacıyla kullanılır. Bu işaretlerin işlevlerine uygun kullanılmaması anlam karmaşasına ve yazım yanlışlarına yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sosyal bilimlerde araştırmacının temel ilkesi şudur: elde edilen verilerin nesnel bir biçimde analiz edilmesi.

Answer

İki noktanın doğru kullanıldığı cümle, temel bir ilkenin açıklandığı ve açıklama cümle niteliğinde olmadığı için küçük harfle başlandığı 'Sosyal bilimlerde araştırmacının...' ile başlayan seçenektir.
İki noktadan sonra gelen 'elde edilen verilerin nesnel bir biçimde analiz edilmesi' ifadesi, 'temel ilke'nin ne olduğunu açıklayan bir gruptur. Bu ifade tam bir cümle (yüklemi olan bağımsız bir yargı) niteliğinde olmadığı için küçük harfle başlatılmıştır. Bu kullanım, Türk Dil Kurumu'nun 'İki noktadan sonra gelen ifade cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar' kuralına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
2

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifade bir cümle mi yoksa sadece bir kelime/kavram grubu mu? Buna odaklanın.
2
Cümle niteliği taşımayan (yüklemi olmayan) açıklamaların küçük harfle başlaması gerektiğini unutmayın.
3
Açıklama yapılacak veya örnek verilecek yerlerde noktalı virgül (;) değil, her zaman iki nokta (:) kullanılır.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin 'bağımsız bir cümle' olduğu durumları pekiştirmek için Atatürk'ün vecizelerinin kullanıldığı noktalama sorularını çözebilirsiniz.
Estimated Time:55s
Question 833Question →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Emeklilik işlemleri için SGK'nın ilgili birimine dilekçe vermeniz gerekiyor.

Answer

Sosyal Güvenlik Kurumu kelimesinin kısaltması olan SGK'ye getirilen ekin, kısaltmanın son harfi olan 'K'nin (ke) okunuşuna uygun olarak 'nin' şeklinde yazılması gerekir.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler kısaltmanın son harfinin okunuşuna dayanır. SGK kısaltması 'Se-Ge-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek 'nın' değil, 'nin' olmalıdır. 'SGK'nın' yazımı, kısaltmanın açılımı olan 'Sosyal Güvenlik Kurumu'nun' ifadesine veya hatalı olan 'ka' okunuşuna dayandığı için yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmanın türünü belirleyin.
Cümledeki SGK büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harfli ve küçük harfli kısaltmaların ek alma kuralları farklıdır.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını uygulayın.
Ek, kısaltmanın açılımına göre değil, son harfin okunuşuna göre getirilir (Se-Ge-Ke).
Türkçede kısaltmalarda 'K' harfi her zaman 'ke' sesiyle okunur.
3
Diğer seçeneklerdeki özel kuralları kontrol edin.
Noktalı kısaltmalar (Alm.) ve üst işaretli kısaltmalarda (m2m^2) kesme işareti kullanılmadığını doğrulayın.
Bu istisnai kurallar yazım yanlışlarını tespit etmek için kritiktir.

Key Concept

Kısaltmalara getirilen ekler; kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf), sonunda nokta bulunup bulunmamasına veya üs işareti içerip içermemesine göre belirlenir.

Hints

1
Büyük harfli kısaltmalarda eki getirirken kısaltmayı harf harf okuyun.
2
Türkçede 'K' harfinin 'ka' diye bir okunuşu olmadığını, her zaman 'ke' olarak seslendirildiğini unutmayın.
3
Nokta ile biten (vb., Alm.) veya üs işareti taşıyan (m2m^2, cm3cm^3) kısaltmalarda ekten önce asla kesme işareti (') kullanılmaz.

Practice More

TDK ve TRT gibi sıkça sorulan diğer büyük harf kısaltmalarının aldığı ekleri pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Kısaltma sorularında şu dörtlü kontrol listesini kullanabilirsiniz: 1. Büyük harf mi? (Harf okunuşu) 2. Küçük harf mi? (Kelime okunuşu) 3. Nokta var mı? (Kesme yok) 4. Üs var mı? (Kesme yok).
Estimated Time:45s
Question 834Question →

Bir devlet okulunun fen laboratuvarı için hazırlanan 'Malzeme ve Ekipman Takip Raporu'ndan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Laboratuvarın yıllık cihaz alım planı, TDK'nın yayımladığı bilim terimleri sözlüğündeki güncel terminolojiye göre revize edildi.

Answer

Cümledeki 'TDK'nın' ifadesinde kısaltmanın son harfi olan 'K', 'ka' şeklinde yanlış okunarak ek getirilmiştir; doğru yazım 'TDK'nin' olmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için 'TDK' kısaltmasına getirilen ek 'TDK'nin' şeklinde olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, harfin halk ağzındaki 'ka' okunuşuna dayandığı için hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kısaltmaları ve onlara getirilen ekleri belirle.
TÜBİTAK'ın, g'lık, T.C., vb.leri, TDK'nın, Alm.dan gibi ifadeler incelenir.
Yanlışlığın hangi tür kısaltmada (büyük harf, küçük harf, ölçü birimi, noktalı kısaltma) olduğunu saptamak gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını uygula.
TDK kısaltması 'te-de-ke' olarak okunur. Son harf 'ke' olduğu için ek 'nin' olmalıdır.
Türkçede 'K' harfinin 'ka' diye bir okunuşu yoktur, bu yaygın bir hatadır.
3
Noktalı kısaltmaların ve ölçü birimlerinin kurallarını kontrol et.
Ölçü biriminde kelime okunuşu (gramlık) esas alınır. Noktalı kısaltmalarda (vb.leri, Alm.dan) kesme işareti kullanılmaz.
TDK yazım kurallarına göre noktalı kısaltmalarda nokta işareti kesme işaretinin görevini de üstlenir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Hints

1
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımına değil, harflerin okunuşuna odaklanın.
2
Türkçede 'K' harfinin nasıl okunduğunu hatırlayın; 'ka' mı yoksa 'ke' mi?
3
Nokta ile biten kısaltmalarda ek getirilirken kesme işareti (') kullanılmaz, bu kuralın uygulandığı şıkları eleyin.

Practice More

Büyük harfli olup kelime gibi okunan (UNESCO, NATO, TÜBİTAK) kısaltmaların ek alma kurallarını tekrar ediniz.

Alternative Method

Kısaltmaları harf harf kodlayarak okuma yöntemi (T-D-K) sayesinde 'TDK-nin' sonucuna daha hızlı ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 835Question →

Resmî yazışmalarda kurallara uygun hareket etmek, dilin doğru kullanımı açısından büyük önem taşır. Özenle hazırlanmış dilekçeler, dikkatle seçilmiş kelimeler, kurallara uygun ifadeler ( )

Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yere, cümlenin anlatımca tamamlanmadığını (eksiltili olduğunu) belirtmek için aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Üç nokta (...)

Answer

Anlatımı tamamlanmamış, yüklemi bulunmayan cümlelerin sonuna üç nokta (...) getirilmelidir.
Verilen cümlede 'dilekçeler', 'kelimeler' ve 'ifadeler' gibi unsurlar sıralanmış ancak cümleyi bir yargıya bağlayan 'vardır', 'bulunur' veya 'görülür' gibi bir yüklem kullanılmamıştır. Türkçede yüklemi bulunmayan, anlatımı tamamlanmamış bu tür eksiltili cümlelerin sonuna üç nokta (...) konur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yüklemini kontrol et.
Cümlede yargı bildiren bir fiil veya ek fiil almış bir isim (yüklem) bulunmadığı görülür.
Bir cümlenin tamamlanıp tamamlanmadığını anlamanın temel yolu yüklemin varlığını kontrol etmektir.
2
Cümlenin anlam yapısını incele.
Cümlede örneklerin (dilekçeler, kelimeler, ifadeler) sıralandığı ancak bir sonuca bağlanmadığı fark edilir.
Eksiltili cümlelerde genellikle benzer örneklerin devam edebileceği sezdirilir.
3
Uygun noktalama işaretini belirle.
Tamamlanmamış cümleler için kural gereği üç nokta seçilir.
Türkçede eksiltili cümlelerin sonuna üç nokta konması temel bir imla kuralıdır.

Key Concept

Eksiltili Cümlelerde Üç Nokta Kullanımı

Hints

1
Cümlenin sonuna 'vardır' veya 'görülür' gibi bir kelime eklenmiş mi, yoksa cümle yarıda mı kesilmiş?
2
Yüklemi olmayan (eksiltili) cümlelerde, benzer örneklerin sürdürülebileceğini belirtmek için hangi işareti kullanırız?
3
Sıralanan örneklerden sonra cümlenin bittiğini gösteren bir fiil yoksa, bu durum genellikle üç nokta (...) ile gösterilir.

Practice More

Eksiltili cümlelerin yüklemi varmış gibi algılanıp nokta ile bitirilmesi sık yapılan bir hatadır. Benzer cümleler kurarak yüklemin olup olmadığını kontrol etme alıştırması yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 836Question →

Türkçede cümle içerisinde soru sözcüğü veya soru eki bulunsa dahi, eğer cümlenin ana yüklemi bir bildirme (açıklama) yapıyorsa bu cümlenin sonuna soru işareti konmaz.

Buna göre; "Bunca zahmete katlanarak hazırladığınız bu kapsamlı raporun yönetim kurulu tarafından neden dikkate alınmadığını, eksiklerin neler olduğunu öğrenebildiniz mi, orası meçhul ( )" cümlesinin sonuna aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: .

Answer

Cümlenin sonuna nokta (.) getirilmelidir çünkü bu bir bildirme cümlesidir.
Cümle, yapı bakımından karmaşık görünse de 'orası meçhul' ifadesiyle bir yargı bildirmektedir. 'Neden', 'neler' ve 'mi' unsurları cümlenin öznesi/nesnesi durumundaki yan cümleciklerin bir parçasıdır. Temel cümle soru anlamı taşımadığı için nokta kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yüklemini belirleyin.
Cümlenin ana yüklemi 'meçhul' (meçhuldür) sözcüğüdür.
Cümlenin bir soru mu yoksa bildirme mi olduğunu anlamak için ana yargıya bakılmalıdır.
2
Soru unsurlarının (neden, neler, mi) görevini inceleyin.
Bu unsurlar temel cümlenin nesnesi olan yan cümleciklerin içinde kalmaktadır.
Soru kelimeleri bazen sadece yan cümleyi kurmak için kullanılır, tüm cümleyi soruya dönüştürmez.
3
Cümlenin bütünündeki anlamı değerlendirin.
Cümle bir bilgi istemiyor, bir durumun (bilinmezliğin) haberini veriyor.
Bildirme cümlelerinin sonuna, içinde soru kelimesi olsa dahi nokta konur.

Key Concept

Dolaylı Soru ve Bildirme Cümlelerinde Noktalama

Hints

1
Cümlenin sonundaki 'meçhul' kelimesinin bir yüklem olup olmadığına dikkat edin.
2
İçinde soru sözcüğü bulunan her cümle her zaman soru sormaz; bazen bir durumu açıklar.
3
'Öğrenebildiniz mi' kısmı cümlenin asıl sorusu mu yoksa bir yan cümlecik mi?

Practice More

Dolaylı soru cümleleri ile gerçek soru cümleleri arasındaki farkı pekiştirmek için benzer yapılı cümleler kurun.

Alternative Method

Cümleyi 'Sizin öğrenebildiğiniz belli değil.' şeklinde basitleştirerek okuyun; bu durumda sonuna hangi işaretin geleceği daha net görülecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 837Question →

Kamu kurumlarına personel alımı sürecinde hazırlanan ilan metinlerinde ve resmî yazışmalarda kısaltmaların ve bu kısaltmalara getirilen eklerin yazımı büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yazışmalarda TDK'nın belirlediği güncel yazım kurallarına uyulması zorunludur.

Answer

Yazışmalarda TDK'nın belirlediği güncel yazım kurallarına uyulması zorunludur cümlesindeki 'TDK'nın' ifadesi yanlıştır; doğrusu 'TDK'nin' olmalıdır.
Türkçede ünsüz harflerin okunuşunda 'e' sesi kullanılır. TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde telaffuz edildiği için getirilen ilgi eki de bu sese uyum sağlayarak 'TDK'nin' olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, kısaltmanın 'Türk Dil Kurumu'nun' şeklinde açılmasına veya 'ka' şeklinde yanlış okunmasına dayandığı için hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmaların kuralını hatırla
Ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre gelir.
YÖK ve TDK gibi büyük harfli kısaltmalarda temel kural budur.
2
'K' harfinin Türkçedeki okunuşunu kontrol et
K harfi 'ka' değil, 'ke' olarak okunur.
TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunmalıdır.
3
Küçük harfli ve noktalı kısaltmaları incele
Noktalı kısaltmalarda (Alm., İng., vb.) ek kelimenin okunuşuna göre gelir ve kesme işareti kullanılmaz.
İng.yi ve vb.leri ifadeleri bu kurala tam olarak uymaktadır.
4
Ölçü birimlerini kontrol et
Ölçü birimlerinde (kg, m, cm) ek, kelimenin uzun okunuşuna göre gelir ve kesme işaretiyle ayrılır.
75 kg'lık ifadesinde ek 'kilogramlık' okunuşuna göre getirilmiş ve doğru yazılmıştır.

Key Concept

Kısaltmalara getirilen ekler; büyük harflerde son harfin okunuşuna, küçük harflerde ve ölçü birimlerinde ise kelimenin tam okunuşuna göre belirlenir.

Hints

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekin neye göre getirildiğini ve 'K' harfinin alfabedeki sesini hatırlayın.
2
TDK kısaltmasını açarak değil, harf harf okuyun: Te-De-Ke. Buna uygun bir ek gelip gelmediğine bakın.
3
Cevap, 'K' harfinin yanlış okunmasından kaynaklanan 'TDK'nın' ifadesidir; doğrusu 'TDK'nin' olmalıdır.

Practice More

Büyük harfli kısaltmalarda son harf 'K' olan diğer örnekleri (SGK, RTÜK, SSK) inceleyerek pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Kısaltma sorularında önce kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf) bakın. Büyükse sadece son harfe odaklanın, küçükse kelimeyi zihninizde açarak okuun.
Estimated Time:45s
Question 838Question →

Türkçede özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır; ancak kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ankara Valiliği'nin aldığı yeni karar doğrultusunda kamu kurumlarında mesai saatleri değişti.

Answer

Ankara Valiliği ifadesinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek yanlıştır; çünkü kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler bitişik yazılır.
Ankara Valiliği bir kamu kurumudur. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla ifadenin 'Ankara Valiliğinin' şeklinde bitişik yazılması gerekiyordu.

Step-by-Step Solution

1
Kesme işaretinin özel isimlerdeki ve kurum isimlerindeki kullanım kuralını hatırlayın.
Özel isimler (şehir, kişi vb.) ek alırken kesme kullanılır; kurum/kuruluş isimleri alırken kullanılmaz.
TDK'nin güncel yazım ve noktalama kılavuzundaki temel ayrımı uygulamak gerekir.
2
Cümlelerdeki özel isim ve kurum isimlerini tespit edin.
Kapadokya (özel isim), Ankara Valiliği (kurum), Cenap Şahabettin (özel isim), Türk-Alman (bağlantı).
Yanlışın hangi tür isimde yapıldığını belirlemek için kategorizasyon gereklidir.
3
Kurum adı olan 'Ankara Valiliği'ne getirilen eki kontrol edin.
Ekin kesme işaretiyle ayrıldığı görülmektedir, bu bir kural ihlalidir.
Kural gereği 'Ankara Valiliğinin' şeklinde bitişik yazılmalıydı.

Key Concept

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.

Hints

1
Cümlelerdeki özel isimlerin birer kurum mu yoksa yer/kişi adı mı olduğuna dikkat edin.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin (TDK'ye göre) kesme işaretiyle ayrılmadığını hatırlayın.
3
Ankara Valiliği bir kamu kurumudur; bu yüzden ona gelen ek 'ayrılmadan' yazılmalıdır.

Practice More

Kurum adları istisnasını pekiştirmek için 'Avrupa Birliği' istisnasını da araştırmanız faydalı olacaktır.

Alternative Method

Eğer bir ismin kurum olup olmadığından eminseniz, sonuna gelen eki ayırıp ayırmayacağınızı şu pratikle çözebilirsiniz: 'Türk Dil Kurumuna' derken ayırmıyorsanız, 'Ankara Valiliğine' derken de ayırmamalısınız.
Estimated Time:45s
Question 839Question →

Kurumsal yapılanmalarda görev ve yetki alanları belirlenirken benzer iş kollarının bir arada değerlendirilmesi esas alınır. **Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır?**

Show answer & explanation

Answer: Bakanlık merkez teşkilatında idari birimler olarak özel kalem, personel, strateji; icra birimleri olarak ise eğitim, sağlık, tarım genel müdürlükleri yapılandırılmıştır.

Answer

İdari ve icra birimlerinin kendi içlerinde virgülle ayrılıp birbirlerinden noktalı virgül ile ayrıldığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte, bakanlık birimleri 'idari' ve 'icra' olmak üzere iki ana kategoriye ayrılmıştır. İdari birimler kendi içinde (özel kalem, personel, strateji), icra birimleri ise kendi içinde (eğitim, sağlık, tarım) virgülle ayrıldığı için bu iki ana kategoriyi birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül (;;) kullanılmıştır. Bu kullanım, TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.' kuralına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki virgül kullanımını analiz edin.
'Özel kalem, personel, strateji' ve 'eğitim, sağlık, tarım' bölümlerinde kelimeler arası virgül bulunmaktadır.
Noktalı virgülün tür ve takımları ayırma görevi için öncelikle bu grupların kendi içlerinde virgül barındırması gerekir.
2
Cümlede bir gruplandırma veya kümeleme olup olmadığını kontrol edin.
Cümlede 'idari birimler' (1. Grup) ve 'icra birimleri' (2. Grup) şeklinde iki farklı küme mevcuttur.
Farklı kategorideki kavramları ayırmak noktalı virgülün temel görevlerinden biridir.
3
Noktalı virgülün konumunu ve çevresindeki işaretleri değerlendirin.
İki farklı grubun tam ortasında noktalı virgül (;;) kullanılmıştır.
Tür veya takımları ayıran noktalı virgül, bu grupların sınırını belirlemek için kullanılır.

Key Concept

Tür veya Takımları Ayıran Noktalı Virgül

Hints

1
Cümledeki virgüllere bakın. Eğer virgüllerle ayrılmış kelimeler iki farklı mantıksal küme oluşturuyorsa aradaki işaret noktalı virgüldür.
2
Cümledeki 'idari birimler' ve 'icra birimleri' ifadeleri arasındaki sınırın nasıl çizildiğine dikkat edin.
3
Örneklerden önce iki nokta konulurken, grupları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır. Şıklarda bu farkı arayın.

Practice More

Noktalı virgülün diğer iki görevi olan 'sıralı cümleleri ayırma' ve 'özneyi netleştirme' durumlarını inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi ikiye bölün. Eğer noktalı virgülün olduğu yere kadar bir liste, ondan sonra farklı içerikte başka bir liste başlıyorsa 'tür veya takımları ayırma' görevi kullanılmıştır.
Estimated Time:50s
Question 840Question →

Türkçede yabancı kökenli sözcüklerin veya günlük kullanımda galat-ı meşhur (yaygın yanlış) hâline gelmiş ifadelerin imlası, profesyonel dilde ve akademik metinlerde sıklıkla hata yapılan alanlardandır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kriz anlarında sorumluluk almaktan çekinmeyen liderlerin inisiyatif kullanarak süreci yönetmeleri, kurumsal istikrarın sağlanmasında kilit rol oynar.

Answer

Sorumluluk almaktan çekinmeyen liderlerin 'inisiyatif' kullanarak süreci yönettiğini belirten seçenek doğrudur; çünkü 'inisiyatif' sözcüğü imla kurallarına uygun yazılmıştır.
Doğru cevapta yer alan 'inisiyatif' sözcüğü, Fransızca 'initiative' kelimesinden dilimize geçmiş olup TDK kurallarına göre bu şekilde yazılır. 'İnsiyatif' şeklindeki kullanım yaygın bir hatadır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki yabancı kökenli ve karıştırılan sözcükleri tespit etme
Sözcükler: kollektif (A), mütevazi (B), döküman (C), inisiyatif (D), ünvan (E).
Yazım yanlışını bulmak için odaklanılması gereken anahtar kelimeler belirlenir.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'ndaki güncel halleriyle karşılaştırılması
Kolektif (tek l), Mütevazı (alçakgönüllü), Doküman (o ile), Unvan (u ile), İnisiyatif (doğru).
Sözcüklerin etimolojik kökenleri ve Türkçe ses uyumuna göre doğru formları teyit edilir.
3
Doğru seçeneğin belirlenmesi
Yalnızca 'inisiyatif' sözcüğünün bulunduğu cümle hatasızdır.
Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin hatalı yazımları elenerek doğru yanıta ulaşılır.

Key Concept

Yabancı Kökenli Sözcüklerin Yazımı ve Anlam Karışıklıkları

Hints

1
Yabancı dillerden Türkçeye geçen bazı sözcükler, günlük konuşma dilindeki söylenişlerinden farklı yazılabilir.
2
'Belge' anlamına gelen sözcüğün ilk ünlüsüne ve 'alçakgönüllü' ile 'paralel' arasındaki anlam farkına odaklanın.
3
'Unvan' ve 'doküman' sözcükleri 'u' ve 'o' harfleriyle başlar; 'inisiyatif' sözcüğünde ise 'i' harfi korunur.

Practice More

Benzer şekilde 'müteahhit', 'laboratuvar' ve 'entelektüel' gibi sözcüklerin yazımlarını da gözden geçirerek bu alandaki hakimiyetinizi artırabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüklerin köken dillerindeki (Fransızca, Arapça vb.) hallerini düşünmek, bazen Türkçedeki 'i' veya 'o' gibi ünlülerin korunup korunmadığına dair ipucu verebilir.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 42 / 68Next
Yazım ve Noktalama Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 42 | Examkin