Hukukun Yaptırımları (Müeyyideler)
72 questions
Hukuk düzeni, koyduğu kurallara aykırı davranılması durumunda bu kuralların etkinliğini sağlamak amacıyla çeşitli yaptırımlar (müeyyideler) öngörmüştür. Bu yaptırımlar, ihlalin mahiyetine ve ilgili olduğu hukuk dalına göre farklı isimler alır.
Buna göre;
. Hukuki işlemin kurucu unsurları mevcut olmasına rağmen, işlemin konusunun emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırı olması nedeniyle baştan itibaren geçersiz sayılması,
. İdarenin tesis ettiği bir işlemin yetki, şekil veya amaç yönünden hukuka aykırı bulunması üzerine idari yargı organları tarafından geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması,
. Bir borçlunun, mahkeme ilamına veya kanuni yükümlülüğüne rağmen borcunu kendi rızasıyla yerine getirmemesi durumunda, devlet gücüyle bu borcun ifa edilmesinin sağlanması,
durumlarının karşılık geldiği yaptırım türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?
Hukukun yaptırım (müeyyide) sistemi içerisinde yer alan; işlemin kurucu unsurlarındaki eksiklik (Yokluk), emredici hükümlere aykırılık (Mutlak Butlan) ve idari işlemin hukuka aykırılığı (İptal) kavramlarının hukuki sonuçları ve uygulama usulleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu üç yaptırım türü arasındaki temel farkları en doğru şekilde ifade eder?
Hukuk düzeni, hem kişilerin hem de devlet organlarının işlem ve eylemlerinin hukuk kurallarına uygunluğunu sağlamak amacıyla çeşitli yaptırımlar (müeyyideler) öngörmüştür. Bu yaptırımlar, ihlalin gerçekleştiği hukuk dalına ve işlemin niteliğine göre farklılık arz eder.
Buna göre;
I. Bir idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya amaç unsurlarından biri bakımından hukuka aykırı olması durumunda idari yargı kararıyla ortadan kaldırılması,
II. Ayırt etme gücüne sahip bir ergin olmayan kişinin (sınırlı ehliyetsiz), yasal temsilcisinin izni olmadan yaptığı bir satış sözleşmesinin hukuk dünyasındaki akıbeti,
III. Kanunun aradığı kurucu unsurların (örneğin resmi memur huzurunda irade beyanı) eksikliği nedeniyle bir işlemin en baştan itibaren hiç oluşmamış sayılması,
durumlarını ifade eden hukuk yaptırımları aşağıdakilerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?
Bir trafik kazasında kusurlu bulunan bir sürücünün, karşı tarafın aracında meydana gelen maddi hasarı mahkeme kararı doğrultusunda ödemekle yükümlü tutulması; hukuk düzeninin öngördüğü aşağıdaki yaptırım türlerinden hangisine örnektir?
Hukuka aykırı bir idari işlemin, menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan bir dava sonucunda yargı organınca geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması yaptırımı ile; özel hukukta kurucu unsurları mevcut olan bir hukuki işlemin emredici hukuk kurallarına, ahlaka veya kamu düzenine aykırılık nedeniyle hakim tarafından resen dikkate alınarak baştan itibaren geçersiz sayılması durumu, sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Hukuk kurallarına aykırı hareket eden kişilere karşı devlet gücüyle uygulanan tepkiye yaptırım (müeyyide) denir. Hukuk düzenimizde toplumsal barışı ve adaleti sağlamak amacıyla çeşitli yaptırım türleri öngörülmüştür.
Buna göre, hukuk kurallarının yaptırımları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Türk hukuk sisteminde hukuk kurallarının ihlali durumunda karşılaşılan yaptırım (müeyyide) türlerinin özellikleri, uygulama alanları ve hukuki nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Hukuk kurallarının ihlali durumunda uygulanan yaptırımlardan biri olan 'hükümsüzlük' (geçersizlik) ve türleri ile ilgili olarak;
I. Ayırt etme gücüne sahip bir küçüğün, yasal temsilcisinin izni olmadan gerçekleştirdiği borç altına girme işlemleri 'tek taraflı bağlamazlık' yaptırımına tabidir.
II. Kurucu unsurları mevcut olmasına rağmen; konusu kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan işlemler 'yokluk' ile maluldür.
III. Bir idari işlemin unsurlarındaki hukuka aykırılık nedeniyle yargı organlarınca ortadan kaldırılmasına yönelik 'iptal' kararı, işlemi tesis edildiği andan itibaren geçersiz kılar.
yargılarından hangileri doğrudur?
Bir belediyenin, mevzuata uygun şekilde işletme ruhsatı almış bir esnafın ruhsatını, herhangi bir yasal gerekçe göstermeksizin geri alması üzerine; esnafın idari yargıda açtığı dava sonucunda bu işlemin hukuka aykırı bulunarak hukuk aleminden tamamen silinmesini sağlayan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk kurallarına aykırı davranışların devlet gücüyle engellenmesi veya sonuçlarının giderilmesi amacıyla uygulanan yaptırımlar, ihlal edilen kuralın niteliğine göre çeşitlilik gösterir.
Bir borç ilişkisinde borcunu rızasıyla yerine getirmeyen kişinin, alacaklının talebi üzerine devlet gücüyle borcunu ifaya zorlanması
Tarafların bir sözleşme yaparken kanunun emredici hükümlerine aykırı hareket etmesi sonucunda işlemin hukuk aleminde geçersiz sayılması
Kamu hizmeti yürüten bir devlet memurunun görevine geç gelmesi nedeniyle hakkında maaş kesintisi uygulanması
Yukarıda verilen durumlar sırasıyla aşağıdaki yaptırım türlerinden hangisi ile ilişkilendirilebilir?
Hukuk düzeninde yaptırımlar, ihlal edilen kuralın niteliğine ve ortaya çıkan hukuka aykırılığın türüne göre farklı isimler alır. Buna göre; bir idari makamın tesis ettiği hukuka aykırı işlemin yargı kararıyla ortadan kaldırılması ile bir hukuki işlemin kurucu unsurlarından (irade beyanı, konu, taraflar gibi) en az birinin eksikliği nedeniyle hiç oluşmamış sayılması durumları, sırasıyla aşağıdaki yaptırımlardan hangisi ile ifade edilir?
Ayırt etme gücüne sahip yaşındaki bir lise öğrencisinin, velisinin haberi ve rızası olmadan bir beyaz eşya mağazasından taksitle oyun bilgisayarı satın alması durumunda; bu sözleşme veli tarafından onaylanana kadar mağazayı bağlamasına rağmen öğrenciyi borç altına sokmamaktadır. Türk hukuk sistemine göre, bu olayda söz konusu olan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?