Hukukun Yaptırımları (Müeyyideler)
72 questions
Hukuk kurallarının ihlali durumunda karşılaşılan yaptırımlar (müeyyideler), işlemin niteliğine ve ihlal edilen kuralın ait olduğu hukuk dalına göre çeşitlilik gösterir.
Buna göre;
I. Bir taşınmaz satış sözleşmesinin, kanunun emredici hükümlerine aykırı bir konuyla düzenlenmesi sonucu baştan itibaren geçersiz sayılması,
II. Bir kamu görevlisinin, mevzuatta belirtilen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranması nedeniyle amiri tarafından 'uyarma' cezasına çarptırılması,
III. Bir valilik tarafından alınan hukuka aykırı bir idari kararın, açılan dava sonucunda yargı organı tarafından hukuk aleminden silinmesi
öneklerinde belirtilen yaptırım türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Bir kimsenin, mülkiyetinde bulunan bir taşınır malı teslim etme borcunu vadesi gelmesine rağmen kendi rızasıyla yerine getirmemesi üzerine, alacaklının talebiyle yetkili devlet makamlarınca bu malın borçludan zorla alınarak alacaklıya verilmesi şeklinde uygulanan yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kimsenin borçlandığı bir edimi (yükümlülüğü) kendi rızasıyla zamanında yerine getirmemesi durumunda; alacaklının talebi üzerine devlet gücü aracılığıyla bu edimin zorla yerine getirilmesini sağlayan hukuk yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?
Bir gazetenin, ünlü bir iş insanı hakkında gerçeğe aykırı ve asılsız haberler yaparak bu kişinin toplum nezdindeki itibarını zedelemesi üzerine, iş insanı mahkemeye başvurmuştur. Yapılan yargılama sonucunda mahkeme, söz konusu gazetenin mağdur edilen iş insanına yaşadığı manevi yıkımın ve itibar kaybının bir nebze de olsa telafi edilmesi amacıyla belirli bir miktar para ödemesine hükmetmiştir.
Bu olayda, mahkemenin verdiği karar aşağıdaki yaptırım (müeyyide) türlerinden hangisinin kapsamına girmektedir?
Resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan bir evlilik işlemi,
Ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun olan bir kimsenin gerçekleştirdiği evlilik işlemi,
Hukuka aykırı bir idari işlemin, idari yargı mercileri tarafından geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması.
Yukarıda verilen durumların tabi olduğu hukuki yaptırım (müeyyide) türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Hukuk düzeninde, kişilerin kurallara aykırı davranışlarına veya hukuka aykırı şekilde kurmaya çalıştıkları işlemlere yönelik öngörülen yaptırımlar (müeyyideler) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kamu hizmeti yürüten bir kurumda görevli memur (S)'nin, kurumun mesai saatlerine uymaması nedeniyle yetkili disiplin amiri tarafından 'aylıktan kesme' cezasına çarptırılması, hukuk sistemimizde öngörülen aşağıdaki yaptırım türlerinden hangisine bir örnektir?
Trafik kurallarını ihlal ederek kırmızı ışıkta geçen ve bu esnada başka bir araca çarparak maddi hasara yol açan bir sürücüye, trafik ekiplerince idari para cezası uygulanmış; ayrıca açılan dava sonucunda mahkemece karşı tarafın zararını ödemesine karar verilmiştir.
Bu olayda, mahkemenin sürücüyü karşı tarafın zararını karşılamaya mahkum etmesi aşağıdaki yaptırım türlerinden hangisinin kapsamına girer?
Antika eserlere ilgi duyan bir kişinin, satıcının kendisini yanıltması (hile) sonucunda aslında değersiz bir taklit olduğunu bilmediği bir vazoyu yüksek bir bedelle satın aldığı bir senaryoda; kurucu unsurları mevcut olan ancak irade sakatlığı ile sakatlanmış bu sözleşmeye uygulanacak yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuka aykırı bir idari işlemin, idari yargı yerleri (mahkemeler) tarafından iptal davası sonucunda ortadan kaldırılması ve işlemin tüm sonuçlarıyla sona ermesi şeklinde uygulanan yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?
Ayırt etme gücüne sahip yaşındaki bir lise öğrencisinin, yasal temsilcisinin (veli veya vasi) rızası bulunmaksızın bir teknoloji mağazasından taksitle bilgisayar satın alarak borçlandırıcı bir sözleşme imzalaması durumunda; bu hukuki işlemin sakatlığına bağlanan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk kurallarına aykırı bir davranışla başkasına verilen zararın, bu zararı veren kişi tarafından mali bir bedel ödenerek giderilmesini amaçlayan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kimsenin, yerine getirmekle yükümlü olduğu bir edimi (örneğin bir borcu veya bir mahkeme kararını) kendi rızasıyla yerine getirmemesi üzerine, devlet gücü aracılığıyla bu yükümlülüğün zorla yerine getirilmesi sağlanmaktadır.
Bu durum, hukuk kurallarına aykırılık halinde öngörülen aşağıdaki yaptırım türlerinden hangisi ile ifade edilir?
Hukuk kurallarına aykırılık durumunda devlet gücüyle karşılaşılacak sonucu ifade eden yaptırımlar (müeyyideler), hukuk dallarına göre çeşitlilik gösterir. Yaptırımların hukuki sonuçları ve işleyişleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Hukuk düzeninin öngördüğü yaptırımların (müeyyidelerin) nitelikleri, uygulama koşulları ve hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Bir boşanma davası sonucunda mahkeme, çocuğun velayetini anneye vermiştir. Ancak baba, mahkeme kararına rağmen çocuğu anneye teslim etmemektedir. Bunun üzerine anne, icra müdürlüğüne başvurarak devlet gücü yardımıyla çocuğun kendisine teslim edilmesini sağlamıştır. Bu olayda uygulanan hukuki yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk kurallarına aykırı olarak gerçekleştirilen işlemlere uygulanan yaptırımlar arasında yer alan 'mutlak butlan' ile 'yokluk' müeyyideleri, sonuçları bakımından benzerlik gösterse de yapısal olarak farklı niteliktedir. Bu iki yaptırım türü arasındaki yapısal farklar dikkate alındığında; kurucu unsurları mevcut olan ancak kamu düzenine, genel ahlaka veya hukukun emredici hükümlerine aykırı olan bir işlemin tabi olduğu yaptırım ve bu yaptırımın 'yokluk'tan temel farkı aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
Borçlar hukuku kapsamında, borcunu vadesi geldiği hâlde rızasıyla ifa etmeyen bir borçlunun; alacaklının talebi üzerine yetkili kamu organları ve devlet gücü aracılığıyla bu borcu yerine getirmeye zorlanması durumunda uygulanan hukuki müeyyide aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk düzeninde 'hükümsüzlük' yaptırımı; bir hukuki işlemin kanunun öngördüğü şekilde yapılmaması veya kanuna aykırı olması durumunda ortaya çıkar. Bu yaptırımın en ağır türü olan 'yokluk', işlemin kurucu unsurlarındaki eksiklik nedeniyle hukuk aleminde hiç oluşmadığını ifade ederken; 'mutlak butlan', işlemin kurulduğunu ancak ağır bir hukuka aykırılık nedeniyle baştan itibaren geçersiz sayıldığını ifade eder. İdare hukukunda ise bir işlemin başka bir erk (yasama veya yargı) yerine geçilerek yapılması durumuna 'fonksiyon gaspı' denir.
Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi hukuki niteliği itibarıyla 'yokluk' yaptırımı kapsamında değerlendirilir?
Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarından (temel öğelerinden) en az birinin eksik olması nedeniyle, söz konusu işlemin hukuk dünyasında hiç oluşmamış sayılması ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaması durumunu ifade eden yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?