Examkin

Yargı

927 questions

Question 881Question →

Kamu gücü tarafından, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden birinin ihlal edildiğini iddia eden bir kişinin Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) yoluna gidebilmesi için öncelikle sağlaması gereken temel usul şartı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması

Answer

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için temel usul şartı, olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olmasıdır.
Anayasa'nın 148. maddesine göre, bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının (istinaf, temyiz vb.) tamamının tüketilmiş olması zorunludur. Bu ilkeye 'ikincillik ilkesi' denir. Başvurucu, hakkının ihlal edildiğini iddia ettiği nihai kararın kesinleşmesinden itibaren 30 gün içinde başvurmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hak ihlali iddiasına konu olan davanın sürecini inceleyin.
Davanın yerel mahkeme, istinaf ve temyiz gibi süreçlerden geçmiş olması gerektiğini belirleyin.
Bireysel başvuru 'ikincil' bir yoldur; yani asıl mahkemeler sorunu çözemediğinde gidilir.
2
Başvuru şartlarını Anayasa'nın 148. maddesi çerçevesinde değerlendirin.
İdari ve yargısal başvuru yollarının tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol edin.
Yargı yolları tüketilmeden yapılan başvurular 'başvuru yollarının tüketilmemesi' nedeniyle reddedilir.

Key Concept

Bireysel Başvurunun İkincilliği İlkesi

Hints

1
Bireysel başvuru, normal mahkeme süreçleri bittikten sonra başvurulan bir 'son çare' niteliğindedir.
2
Anayasa Mahkemesine gitmeden önce tüm 'olağan' yolların bitmiş olması gerekir.
3
Eğer davanız henüz Yargıtay veya Danıştay aşamasındaysa, bireysel başvuru yapamazsınız; çünkü yollar henüz tüketilmemiştir.

Practice More

Bireysel başvuru süresinin (30 gün) ve hangi hakların bu kapsama girdiğinin (Anayasa + AİHS ortak alanı) tekrar edilmesi faydalı olacaktır.
Estimated Time:50s
Question 882Question →

Türk hukuk sisteminde "yüksek mahkeme" sıfatı, sadece mahkemelerin hiyerarşik üstünlüğünü değil, aynı zamanda bu kurumların anayasal metindeki yerini ve sınırlı sayısını (numerus clausus) ifade eder. 20172017 Anayasa değişiklikleri sonrasında askeri yargı kollarının tasfiye edilmesiyle yüksek mahkemelerin yapısı güncel halini almıştır. Buna göre, 19821982 Anayasası'nın güncel metni dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir "Yüksek Mahkeme" olarak kabul edilmez?

Show answer & explanation

Answer: Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Answer

Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), bir yüksek mahkeme değil; hâkimlik ve savcılık mesleğine kabul, atama, nakil ve disiplin gibi özlük işlerini yürüten idari nitelikli bir üst kuruldur.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu, yargı organlarının yönetiminden sorumlu idari bir kuruldur ve Anayasa'nın yüksek mahkemeleri saydığı listede yer almaz. Bir yüksek mahkemenin temel özelliği, bir yargı kolunun en üst karar mercii olmasıdır; oysa HSK dava çözen bir mahkeme statüsünde değildir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümündeki "Yüksek Mahkemeler" alt başlığını incelemek.
Bu başlık altında sadece dört kurumun yer aldığı görülür: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Anayasa'da kimlerin yüksek mahkeme olduğu açıkça ve sınırlı sayıda belirtilmiştir.
2
20172017 değişiklikleri sonrası durumu kontrol etmek.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılmıştır.
Güncel listede sadece sivil yüksek mahkemeler kalmıştır.
3
Seçeneklerdeki kurumların anayasal statüsünü karşılaştırmak.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile Sayıştay gibi kurumların "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında değil, ayrı maddelerde düzenlendiği tespit edilir.
Bir kurumun yargı bölümünde olması veya isminde "yüksek" kelimesi geçmesi (YSK gibi) onun teknik anlamda bir yüksek mahkeme olduğu anlamına gelmez.

Key Concept

Anayasal Yüksek Mahkemeler Listesi

Hints

1
19821982 Anayasası'nda yüksek mahkemeler sınırlı sayıda sayılmıştır.
2
20172017 yılından önce 6 tane olan yüksek mahkeme sayısı, askeri yargının kaldırılmasıyla 4'e düşmüştür.
3
Sayıştay, HSK ve YSK yargı bölümünde yer alsa da anayasal olarak "Yüksek Mahkeme" başlığı altında geçmezler.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının hangi yüksek mahkemeden seçildiğini araştırarak uyuşmazlık yargısının yapısını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 883Question →

1982 Anayasası’nın "Mahkemelerin bağımsızlığı" başlıklı 138. maddesi uyarınca, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına karşı tutumu ve yükümlülükleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.

Answer

Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
1982 Anayasası'nın 138. maddesi, hukuk devleti ve kuvvetler ayrılığı ilkelerinin bir gereği olarak, kesinleşmiş mahkeme kararlarının dokunulmazlığını düzenler. Yasama ve yürütme organları ile idarenin bu kararları değiştirme, iptal etme veya uygulamayı geciktirme gibi bir yetkisi yoktur. Bu mutlak bir yükümlülüktür.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138. maddesinin son fıkrasını analiz etme
İlgili hüküm: "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."
Yargı kararlarının diğer devlet erkleri üzerindeki mutlak bağlayıcılığını anlamak için anayasal temeli belirlemek gerekir.
2
Kuvvetler ayrılığı ilkesi çerçevesinde diğer organların sınırlarını belirleme
Yasama ve yürütmenin yargısal alana müdahale edemeyeceği, kararları iptal edemeyeceği veya erteleyemeyeceği sonucuna ulaşılır.
Hukuk devleti ilkesi, yargı kararlarının idari veya yasama tasarruflarıyla etkisiz hale getirilmesini yasaklar.

Key Concept

Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Kararların Bağlayıcılığı

Hints

1
Anayasa'nın 138. maddesi mahkemelerin sadece bağımsızlığını değil, kararlarının 'dokunulmazlığını' da korur.
2
Kuvvetler ayrılığı ilkesine göre, bir organ (yasama/yürütme) diğerinin (yargı) alanına müdahale ederek kararları değiştirebilir mi?
3
Anayasa metninde bu yükümlülük için 'hiçbir suretle değiştiremez' ve 'geciktiremez' ifadeleri açıkça kullanılmıştır.

Practice More

Yargı yetkisinin 2017 değişikliği ile 'tarafsızlık' unsurunu da içerdiğini ve Article 9'u tekrar incelemeyi unutmayın.
Estimated Time:50s
Question 884Question →

1982 Anayasası'nda düzenlenen yargı sistemine göre, yüksek mahkemeler arasında yer alan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısı, başkanlık makamı ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlığı görevini, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yürütür.

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlığı görevini, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yürütür.
Doğru ifade, Uyuşmazlık Mahkemesi başkanının Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından görevlendirildiğini belirtir. Bu, Türk yargı sisteminde mahkemeler arası çatışmaları çözen bu kurumun tarafsızlığını ve Anayasa Mahkemesi ile olan bağını temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Mahkemenin idari yapısını analiz etme
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyeleri Yargıtay ve Danıştay'dan gelirken, başkanı Anayasa Mahkemesi'nden gelir.
Yüksek mahkemeler arasındaki iş birliğini ve tarafsızlığı sağlamak için başkanlık makamı AYM üyesine verilmiştir.
2
Anayasa Mahkemesi ile olan hiyerarşiyi değerlendirme
AYM ile diğer mahkemeler arasında bir görev uyuşmazlığı çıktığında AYM'nin kararı üstündür.
Anayasa'nın 158. maddesi açıkça AYM kararının esas alınacağını belirtir, bu durum Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetkisinin istisnasıdır.
3
Kararların niteliğini kontrol etme
Mahkemenin verdiği kararlar 'kesin' niteliktedir.
Yargı kollarının çatışmasını sonlandıran nihai merci olduğu için üst bir denetim mekanizması öngörülmemiştir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Bağımsız Yapısı ve AYM Üstünlüğü Kuralı

Hints

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl görevi, adli yargı (Yargıtay kolu) ile idari yargı (Danıştay kolu) arasındaki çatışmaları bitirmektir.
2
Mahkemenin başkanının hangi 'Yüksek Mahkeme'nin üyesi olduğuna dikkat edin. Bu kurum en üst yargı denetim organıdır.
3
Başkan AYM tarafından görevlendirilir ve mahkemenin kararları yargı yollarının çatışmasını kesin olarak sonlandırır; ayrıca AYM kararlarıyla çelişen durumlarda özel bir kural uygulanır.

Practice More

Adli ve idari yargı kolları arasındaki 'olumlu' ve 'olumsuz' görev uyuşmazlığı kavramlarını inceleyerek bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 885Question →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay, genel temyiz mercii olmasının yanı sıra belirli uyuşmazlıklarda "ilk derece mahkemesi" sıfatıyla da görev yapmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar arasında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlıklar ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları

Answer

Bakanlıklar ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak olan düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı uyuşmazlıklardan biridir.
Danıştay, kural olarak bir temyiz mahkemesidir; ancak 2575 sayılı Danıştay Kanunu gereği, bakanlıkların ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının (örneğin TTB, TBB) ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerine ve diğer düzenleyici işlemlerine karşı açılan davalar ilk derece mahkemesi olarak doğrudan Danıştay'da karara bağlanır.

Step-by-Step Solution

1
Danıştay'ın görev tanımının analiz edilmesi
Danıştay hem bir 'temyiz' mahkemesi (üst mahkeme) hem de bazı davalar için 'ilk derece' mahkemesidir.
Soruda Danıştay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla baktığı uyuşmazlık türünü tespit etmemiz istenmektedir.
2
Dava türlerinin yargı kollarının ve derecelerinin ayırt edilmesi
Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Anayasa Mahkemesi'nin; yerel idari işlemler İdare Mahkemesi'nin; kamulaştırma bedeli ise adli yargının görev alanındadır.
Seçeneklerdeki uyuşmazlıkların hangi mahkemeye ait olduğunu bilmek yanlış seçenekleri elememizi sağlar.
3
Danıştay Kanunu Madde 24 uyarınca özel görevlerin belirlenmesi
Ülke çapında uygulanan yönetmelikler ve düzenleyici işlemler doğrudan Danıştay'da (ilk derecede) görülür.
Bu görev, idari yargı sisteminde davanın hızlandırılması ve ülke birliğinin sağlanması amacıyla Danıştay'a verilmiş özel bir yetkidir.

Key Concept

Danıştay'ın İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri

Hints

1
Danıştay'ın kural olarak bir temyiz mercii olduğunu ancak 'ülke çapında' bir etki doğuran işlemler için ilk derece mahkemesi olduğunu unutmayın.
2
Düzenleyici işlemler (yönetmelik gibi) eğer tüm Türkiye'yi ilgilendiriyorsa, doğrudan en üst idari mahkemeye gidilir.

Practice More

Danıştay'ın 'istişari görüş' (danışma) görevlerini ve üyelerinin seçilme oranlarını (1/4 - 3/4) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:55s
Question 886Question →

Yargı kollarının hiyerarşik yapısında en üst noktada bulunan ve kararları diğer mahkemeler için bağlayıcı veya kesin nitelik taşıyan "Yüksek Mahkemeler", Türk anayasal düzeninde sınırlı sayıda belirlenmiştir. Buna göre, 19821982 Anayasası'nda yer alan yargı düzenlemeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir yüksek mahkeme değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay

Answer

Sayıştay, anayasal sistemimizde bir yüksek mahkeme değil, yüksek bir denetleme kurumudur.
Türk hukuk sisteminde yüksek mahkemeler dört tanedir: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan bir kurum olup kararları kesin nitelikte olsa da anayasal olarak "Yüksek Mahkeme" başlığı altında düzenlenmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümündeki "Yüksek Mahkemeler" başlığı altındaki düzenlemeler incelenir.
Anayasa'da yüksek mahkemelerin isimleri tek tek belirtilmiştir.
Anayasal sınıflandırmayı doğru tespit etmek için yasal metne bakılmalıdır.
2
20172017 Anayasa değişiklikleri sonrası güncel yüksek mahkeme listesi oluşturulur.
Listede Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yer almaktadır.
Askeri yargının kaldırılmasıyla değişen güncel yapıyı anlamak gerekir.
3
Seçeneklerdeki kurumlar ile anayasal liste karşılaştırılır.
Sayıştay'ın bu listede yer almadığı görülür.
Sayıştay bir yargı mercii olsa da anayasal hiyerarşide yüksek mahkeme başlığı altında değildir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi Sayılması

Hints

1
19821982 Anayasası'na göre sadece dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır.
2
20172017 yılındaki anayasa değişikliği ile askeri nitelikli yüksek mahkemeler (Askeri Yargıtay ve AYİM) kaldırılmıştır.
3
Bir kurumun yargı bölümünde yer alması veya kararlarının kesin olması, onun mutlaka bir 'Yüksek Mahkeme' olduğu anlamına gelmez; anayasal başlık belirleyicidir.

Practice More

Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) anayasal statüsünü ve neden yüksek mahkeme sayılmadıklarını inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 887Question →

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısı içerisinde bir Bakanlık tarafından hazırlanan ve ülke genelinde uygulanacak olan bir yönetmeliğin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptal davası açılmak istenmektedir. 19821982 Anayasası ve 25752575 sayılı Danıştay Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu davada ilk derece mahkemesi olarak görevli yargı mercisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay

Answer

Bakanlıklar tarafından çıkarılan ve tüm ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptal davalarına ilk derece mahkemesi olarak Danıştay bakar.
Danıştay, idari yargı kolunda hem bir temyiz mercii hem de kanunla belirlenen bazı davalar için ilk derece mahkemesidir. Bakanlıkların çıkardığı ve tüm ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin iptal davaları, Danıştay Kanunu uyarınca doğrudan Danıştay'da açılır. Bu durum Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığı istisnai ve önemli alanlardan biridir.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin niteliğini ve kapsamını belirle.
İşlem bir 'Bakanlık yönetmeliği'dir ve uygulama alanı 'tüm ülke'dir.
Yargı yetkisini belirlemek için işlemin hiyerarşik konumu ve etki alanı bilinmelidir.
2
İdari yargıdaki görev kurallarını hatırla.
Genel görevli mahkemeler İdare Mahkemeleridir, ancak istisnai olarak bazı davalar doğrudan Danıştay'da açılır.
Danıştay Kanunu uyarınca merkezi idarenin ülke genelini ilgilendiren düzenleyici işlemleri Danıştay'ın ilk derece görev alanına girer.
3
Uygun yargı merciini seç.
Dava doğrudan Danıştay'da açılmalıdır.
Bakanlıkların ülke çapındaki yönetmelikleri Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar arasındadır.

Key Concept

Danıştay'ın İlk Derece Mahkemesi Sıfatıyla Görevleri

Hints

1
Yönetmeliklerin yargısal denetiminin hangi yargı kolunda (adli mi, idari mi, anayasa mı) yapıldığını belirleyin.
2
İşlemi yapan makam (Bakanlık) ve işlemin etki alanı (tüm ülke) görevli mahkemeyi belirlemede kritiktir.
3
Normalde idare mahkemelerinde başlayan süreç, ülke genelini ilgilendiren düzenleyici işlemlerde doğrudan en üst idari yargı organına taşınır.

Practice More

Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevleri ile ilk derece mahkemesi olarak baktığı diğer dava türlerini (örneğin Cumhurbaşkanı kararları) karşılaştırın.
Estimated Time:50s
Question 888Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemelere göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSKHSK) bünyesinde bulunan "doğal üyeler" ve kurulun çalışma düzenini belirleyen "daire sayısı" ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Doğal Üyeler: Adalet Bakanı ve Adalet Bakanı Yardımcısı / Daire Sayısı: 22

Answer

Doğal üyeler Adalet Bakanı ve Adalet Bakanı Yardımcısı'dır; kurul 22 daire halinde çalışır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu, 1313 üyeden oluşan ve iki daire halinde çalışan bir kurumdur. Kurulun başkanı Adalet Bakanı'dır. Adalet Bakanı Yardımcısı ise kurulun diğer doğal üyesidir. Geri kalan 1111 üye Cumhurbaşkanı (44 üye) ve TBMM (77 üye) tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

1
Kurulun başkanlık makamını belirle.
Başkan Adalet Bakanı'dır.
Anayasa gereği Adalet Bakanı kurulun başkanıdır.
2
Seçimle gelmeyen (doğal) üyeleri tespit et.
Adalet Bakanı Yardımcısı (müsteşar yerine gelen makam) doğal üyedir.
20172017 anayasa değişikliği ile müsteşarlık makamı kaldırılmış, yerine ilgili bakan yardımcısı getirilmiştir.
3
Kurulun iç teşkilatlanmasını kontrol et.
Kurul iki daire halinde çalışır.
Anayasa m. 159159 uyarınca HSK iki daire halinde organize edilmiştir.

Key Concept

HSK'nın Doğal Üyeleri ve Daire Yapısı

Hints

1
HSK üye sayısı 20172017 yılında 1313 olarak belirlenmiştir.
2
Kurulda sadece iki makam seçimle gelmez; biri bakan, diğeri ise onun yardımcısıdır.

Practice More

HSK üyelerinin görev sürelerini ve TBMM tarafından seçilen üyelerin hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, avukat vb.) geldiğini tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 889Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemelere göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yetki ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üye seçer.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden iki üye seçer.
Doğru ifadeye göre TBMM, Sayıştay Genel Kurulunun her boş üyelik için göstereceği üç aday arasından toplamda iki üye seçme yetkisine sahiptir. Bu, 20172017 anayasa değişiklikleri sonrası netleşmiş güncel bir hükümdür.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısını ve seçici organları belirle.
Mahkeme toplam 1515 üyeden oluşur. Bu üyelerin 1212 tanesini Cumhurbaşkanı, 33 tanesini TBMM seçer.
Anayasa'nın 146146. maddesi üye yapısını bu şekilde tanımlar.
2
TBMM'nin üye seçtiği kaynakları tasnif et.
TBMM: 22 üyeyi Sayıştay'dan, 11 üyeyi Baro Başkanları arasından seçer.
TBMM'nin sınırlı seçim yetkisi bu iki kurumla sınırlandırılmıştır.
3
Seçim usulünü kontrol et.
Her boş üyelik için kurumlar üçer aday gösterir, TBMM bunlar arasından gizli oyla seçim yapar.
Aday gösterme ve seçim kotası anayasal bir kuraldır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve Seçici Organlar

Hints

1
Anayasa Mahkemesinin 1515 üyesinden sadece 33 tanesi TBMM tarafından seçilir.
2
TBMM'nin üye seçtiği iki ana kaynak vardır: Sayıştay ve Baro Başkanları.

Practice More

Cumhurbaşkanının doğrudan seçtiği 44 üyenin hangi meslek gruplarından (üst kademe yöneticileri, avukatlar vb.) olabileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 890Question →

1982 Anayasası uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın kendi iç işleyişi kapsamında; Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, başkanvekilleri ve daire başkanlarının seçilme usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilirler.

Answer

Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve diğer yönetim kadrosu, kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilirler.
Doğru ifadeye göre Danıştay Başkanı ve Başsavcısı, dışarıdan bir atama ile değil, Danıştay'ın kendi Genel Kurulu içinden çıkan bir irade ile gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla 44 yıl için seçilir. Bu durum, idari yargının en üst merciinin özerkliğini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Danıştay'ın idari yapısını analiz etme
Danıştay, hem bir yüksek mahkeme hem de bir danışma organıdır ve kendi başkanını seçme yetkisine sahiptir.
Yüksek mahkemelerin kendi başkanlarını seçmesi, yargı bağımsızlığının bir gereğidir.
2
Seçim usulünü ve süresini belirleme
Seçim, Genel Kurul tarafından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğu (1/2+11/2 + 1) ile yapılır.
Anayasa'nın 154. ve 155. maddeleri bu süreci açıkça tanımlamıştır.
3
Görev süresini teyit etme
Görev süresi 44 yıldır ve süresi bitenler yeniden seçilebilir.
Yüksek yargı organlarında devamlılık ve yenilenme dengesi için bu süre belirlenmiştir.

Key Concept

Danıştay'ın Kendi Başkanını Seçme Yetkisi ve Yargı Bağımsızlığı

Hints

1
Yüksek mahkemeler (Yargıtay ve Danıştay), kendi başkanlarını genellikle kendi içlerinden seçerler.
2
Bu seçimde aranan sayısal yeterlilik, üye tamsayısının yarısından bir fazlasıdır (salt çoğunluk).
3
Seçilen başkanın görev süresi, bir milletvekili seçim dönemi kadar yani 4 yıldır.

Practice More

Danıştay üyelerinin yüzde kaçının Cumhurbaşkanı, yüzde kaçının HSK tarafından seçildiğini tekrar ederek bu soruyla ilişkilendirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 891Question →

1982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay ile Danıştay'ın kararları arasında; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler konusunda bir uyuşmazlık çıkması durumunda izlenecek hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay kararı esas alınır.

Answer

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre, Sayıştay'ın kesin hükümleri aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz. Ancak aynı maddede, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasında bir uyuşmazlık çıkması durumunda 'Danıştay' kararının esas alınacağı açıkça belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenen, mali denetim ve yargılama yapan bir kuruluştur.
Kurumun görev ve yetki sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
Sayıştay kararlarının niteliğini incele.
Sayıştay kararları kesin hükümdür ve bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
Genel kuralın kesinlik olduğunu teyit etmek için gereklidir.
3
Anayasa'nın 160. maddesindeki özel uyuşmazlık hükmünü hatırla.
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ve Sayıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı esas alınır.
Soruda sorulan spesifik istisnayı tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Sayıştay ve Danıştay Kararlarının Çatışması

Hints

1
Sayıştay kararları kesin olsa da bazı durumlarda başka bir yüksek yargı organının görüşü tercih edilir.
2
Anayasa'nın 160. maddesinde vergi uyuşmazlıkları için özel bir kurumun adı geçer.
3
Vergi uyuşmazlıklarında genel yetkili yargı organı olan Danıştay'ın kararı, Sayıştay ile çelişirse üstün gelir.

Practice More

Sayıştay'ın üyelerinin kim tarafından seçildiğini ve denetimleri kimin adına yaptığını tekrar edin.
Estimated Time:45s
Question 892Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları çerçevesinde, Sayıştay'ın görevleri ve yetki alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Siyasi partilerin mali denetimini doğrudan gerçekleştirir ve bu konuda kesin hükümler verir.

Answer

Siyasi partilerin mali denetimini Anayasa Mahkemesi yapar; Sayıştay ise bu görevde Anayasa Mahkemesine sadece yardımcı olur. Dolayısıyla Sayıştay'ın bu konuda doğrudan kesin hüküm verme yetkisi yoktur.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay'ın siyasi partiler üzerindeki rolünü yanlış tanımlamaktadır. 19821982 Anayasası'nın 6969. maddesine göre, siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır. Sayıştay bu süreçte sadece Anayasa Mahkemesine teknik destek ve yardım sağlamakla yükümlüdür; bu konuda kendi başına kesin hüküm verme yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın genel denetim yetkisini inceleyin.
Sayıştay, merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri TBMM adına denetler.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca bu kurumların hesaplarını kesin hükme bağlamak Sayıştay'ın görevidir.
2
Siyasi partilerin mali denetimine ilişkin özel hükmü (Anayasa Madde 6969) kontrol edin.
Siyasi partilerin denetimi Anayasa Mahkemesi'nin görevindedir.
Parti kapatma ve mali denetim gibi hassas konular yargının en üst organı olan Anayasa Mahkemesi'ne bırakılmıştır.
3
Sayıştay'ın siyasi parti denetimindeki rolünü belirleyin.
Sayıştay sadece teknik yardım sağlar, kararı Anayasa Mahkemesi verir.
Anayasa'da açıkça 'Anayasa Mahkemesi bu denetim görevini yerine getirirken Sayıştaydan yardım sağlar' ifadesi yer alır.

Key Concept

Sayıştay'ın Denetim Yetkisi ve İstisnaları

Hints

1
Sayıştay'ın kime karşı sorumlu olduğuna ve hangi kurum adına denetim yaptığına dikkat edin.
2
Siyasi partilerin denetimi konusunda Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay arasındaki görev paylaşımını hatırlayın.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin görevlerini ve hangi kurumlardan yardım aldığını (Yüce Divan süreci dahil) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 0s
Question 893Question →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa'nın ilgili hükümleri uyarınca doğrudan Sayıştay tarafından yerine getirilir.

Answer

Siyasi partilerin mali denetiminin doğrudan Sayıştay tarafından yapıldığını belirten ifade yanlıştır; bu denetim Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
Siyasi partilerin mali denetimi, 19821982 Anayasası'nın 6969. maddesi uyarınca doğrudan Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilir. Bu süreçte Sayıştay sadece Anayasa Mahkemesi'ne yardımcı olmakla görevlendirilmiştir. Dolayısıyla siyasi partilerin 'doğrudan' Sayıştay tarafından denetlendiği ifadesi anayasal olarak hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü analiz et.
Sayıştay bir yüksek mahkeme değil, mali yargı organıdır.
Yüksek mahkemeler Anayasa'da sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılmıştır.
2
Sayıştay'ın denetim yetkisinin kapsamını incele.
Merkezi yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri denetler.
TBMM adına kamu kaynaklarının kullanımını denetlemek temel görevidir.
3
Siyasi partilerin denetim usulünü kontrol et.
Anayasa'nın 6969. maddesi uyarınca denetimi Anayasa Mahkemesi yapar.
Sayıştay bu denetimde sadece teknik destek ve yardım sağlayan yardımcı organ konumundadır.

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Görev Alanı ve Siyasi Parti Denetimi

Hints

1
Siyasi partilerin kapatılmasına veya denetimine hangi mahkeme karar verir, hatırlayınız.
2
Anayasa Mahkemesi'nin görevlerini düşünün; Sayıştay bu görevlerin hangisinde 'yardımcı' rolündedir?
3
Sayıştay kamu idarelerini TBMM adına denetlerken, siyasi partileri denetleme yetkisi en üst yargı mercilerinden biri olan Anayasa Mahkemesi'ne aittir.

Practice More

Sayıştay ile Danıştay arasındaki yetki uyuşmazlıklarının hangi konularla sınırlı olduğunu ve hangi mahkemenin kararının esas alındığını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 894Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve 20172017 yılında gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri göz önünde bulundurulduğunda, Danıştay’ın görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yürütme organı tarafından hazırlanan tüzük tasarılarını incelemek ve bunlar hakkında görüş bildirmek.

Answer

Yürütme organı tarafından hazırlanan tüzük tasarılarını incelemek ve bunlar hakkında görüş bildirmek ifadesi yanlıştır; çünkü tüzükler 20172017 değişikliği ile kaldırılmıştır.
Danıştay'ın tüzük tasarılarını inceleme görevi, 20172017 Anayasa değişiklikleri ile tüzüklerin hukuk sisteminden kaldırılması neticesinde sona ermiştir. Güncel anayasa metninde bu görev artık yer almamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Danıştay'ın anayasal görevlerini güncel mevzuat (19821982 Anayasası m. 155155) çerçevesinde belirle.
Danıştay'ın yargısal (temyiz, ilk derece mahkemesi) ve idari (imtiyaz görüşü) görevleri olduğu saptanır.
Anayasal çerçeveyi bilmek yanlış olanı elemeyi sağlar.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin yürütme ve idari yargı üzerindeki etkilerini analiz et.
Başbakanlık makamının ve tüzük çıkarma yetkisinin kaldırıldığı, kanun tasarılarının artık hükümetçe gönderilmediği görülür.
Değişikliklerin güncel görev tanımını nasıl daralttığını anlamak gerekir.
3
Seçeneklerde yer alan 'tüzük inceleme' görevini güncel durumla kıyasla.
Tüzükler artık hukuk sisteminde yer almadığı için Danıştay'ın böyle bir görevinin kalmadığı sonucuna varılır.
Var olmayan bir normun (tüzük) inceleme görevi de teknik olarak imkansızdır.

Key Concept

Danıştay'ın Anayasal Görevleri ve 2017 Değişiklikleri

Hints

1
Danıştay'ın görevlerini değerlendirirken 20172017 yılında kaldırılan hukuki düzenlemeleri hatırlayın.
2
Başbakanlık makamının kaldırılmasıyla birlikte, Danıştay'ın 'kanun tasarılarını' ve 'tüzükleri' inceleme yetkisi de sona ermiştir.
3
Şu anki sistemde tüzük yerine Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri bulunmaktadır; ancak Danıştay bu kararnameler hakkında görüş bildirmez.

Practice More

Danıştay üyelerinin seçim oranlarını ve görev sürelerini (12 yıl, bir kez) tekrar edin.
Estimated Time:50s
Question 895Question →

19821982 Anayasası’na göre Anayasa Mahkemesi; norm denetimi, bireysel başvuru ve Yüce Divan yargılaması gibi temel sütunların yanı sıra bazı idari ve seçimsel yetkilere de sahiptir. Bu yetkiler, anayasal düzenin korunması ve yüksek yargı organları arasındaki işleyişin düzenlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi'nin görev ve yetkileri kapsamında yer alan bir faaliyet değildir?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay üyelerinin dörtte birini (1/41/4) seçmek ve atamak.

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte birini (1/41/4) seçmek ve atamak Anayasa Mahkemesi'nin görevlerinden biri değildir.
Doğru yanıt olan seçenek, bir yürütme ve idari atama yetkisidir. 19821982 Anayasası uyarınca Danıştay üyelerinin dörtte birini seçme yetkisi Cumhurbaşkanı'na, geri kalan üyeleri seçme yetkisi ise HSK'ya verilmiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu süreçte herhangi bir seçme veya atama görevi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesi'nin denetim yetkilerini hatırla.
Mahkeme; kanunları, Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerini (olağan dönem) ve Meclis İçtüzüğünü denetler.
Anayasa Mahkemesi'nin temel varlık sebebi anayasal uygunluk denetimidir.
2
Seçim ve atama yetkilerini kontrol et.
Kendi başkanını, başkanvekillerini ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçer.
Yargı bağımsızlığı gereği bazı iç seçimleri kendisi yapar.
3
Danıştay üye seçim usulünü diğer kurumlarla karşılaştır.
Danıştay üyelerinin 1/41/4'ü Cumhurbaşkanı, 3/43/4'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
Anayasa Mahkemesi'nin diğer yüksek mahkemelerin (Yargıtay, Danıştay) üyelerini seçme yetkisi yoktur.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi'nin görev dağılımı ve diğer kurumlarla yetki sınırları.

Hints

1
Anayasa Mahkemesi'nin seçim yetkilerini düşünürken sadece 'Uyuşmazlık Mahkemesi' ile olan özel bağına odaklanın.
2
Yüksek mahkemelere üye seçen kurumlar genellikle Cumhurbaşkanı ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu'dur (HSK).
3
Danıştay üyelerinin seçimi 1/41/4 ve 3/43/4 oranlarıyla paylaştırılmıştır; bu paydaşlar arasında Anayasa Mahkemesi yer almaz.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısını ve Anayasa Mahkemesi ile olan başkanlık ilişkisini tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemi: AYM'nin görevlerini 'Denetim', 'Yargılama' ve 'Seçim' olarak gruplandırın. Seçeneklerdeki atama yetkisinin genel bir devlet personel ataması (Danıştay üyeliği) olduğunu fark ederek eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 896Question →

1982 Anayasası'nın 138. maddesinde düzenlenen "Mahkemelerin bağımsızlığı" ilkesi gereğince, yargı yetkisinin kullanılmasında dışarıdan gelebilecek müdahaleler anayasal düzeyde engellenmiştir. Bu kapsamda yasama organının faaliyetleri ile yargı süreci arasındaki ilişkiye dair bazı kısıtlamalar öngörülmüştür.

Buna göre, görülmekte olan bir dava (derdest dava) süreciyle ilgili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde gerçekleştirilmesi Anayasa tarafından kesin olarak yasaklanan faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili olarak Meclis genel kurulunda görüşme yapılması veya beyanda bulunulması

Answer

Yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili olarak Meclis çatısı altında görüşme yapılması veya beyanda bulunulması
1982 Anayasası'nın 138. maddesine göre; 'Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.' ifadesi yer almaktadır. Bu kural, davanın sonucunu etkileyebilecek siyasi baskıların önüne geçmeyi amaçlayan 'derdest dava yasağı' olarak bilinir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Madde 138'in incelenmesi
Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi kapsamında yasama, yürütme ve idarenin yargıya müdahale edemeyeceği kuralı belirlenir.
Yargı bağımsızlığının korunması için güçler ayrılığı ilkesinin gereği olarak bu kısıtlamalar getirilmiştir.
2
Derdest dava (görülmekte olan dava) kuralının analizi
Görülmekte olan bir dava hakkında yasama meclisinde soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya beyanda bulunulamaz.
Meclis çatısı altında yapılacak siyasi tartışmaların, bağımsız mahkemeler ve hâkimler üzerinde baskı oluşturması engellenmek istenmiştir.
3
Seçeneklerin anayasal yetki sınırları açısından değerlendirilmesi
Kanun değişikliği veya mahkeme kuruluşu gibi işlemler genel yetki içindeyken, dava sürecine dair beyanlar spesifik yasak kapsamındadır.
Yasama organı soyut ve genel kurallar koyabilir ancak somut bir yargılama sürecine müdahale edemez.

Key Concept

Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Yasama Müdahalesi Yasağı

Hints

1
Anayasa'nın 138. maddesinde TBMM'nin 'görülmekte olan bir dava' üzerindeki sınırlarını düşünün.
2
Yasama organı genel kurallar koyabilir ancak hâkimin karar verme sürecindeki özgürlüğüne (beyan, soru, görüşme yoluyla) dokunamaz.

Practice More

Anayasa Madde 138'de yer alan 'yasama ve yürütme organlarının mahkeme kararlarını değiştiremeyeceği' kuralını da inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:55s
Question 897Question →

Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası'na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi, bu görevini yerine getirirken diğer yüksek mahkemelerle olan hiyerarşik ilişkisine dikkat etmek zorundadır. Buna göre, Uyuşmazlık Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında aşağıdakilerden hangisi uygulanır?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.
Anayasa'nın 158. maddesinde belirtildiği üzere, diğer mahkemelerle Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır. Uyuşmazlık Mahkemesi normal şartlarda adli ve idari yargı mercileri arasındaki çatışmaları çözse de, uyuşmazlığın tarafı veya konusu Anayasa Mahkemesi'ni ilgilendiriyorsa Anayasa Mahkemesi'nin iradesi üstün tutulur.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini belirle.
Adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmek.
Mahkemenin kuruluş amacı farklı yargı yollarının sınırlarını belirlemektir.
2
Anayasa Mahkemesi ile olan ilişkiyi incele.
Anayasa Mahkemesi'nin diğer tüm mahkemeler üzerinde bir önceliği bulunmaktadır.
Anayasa'nın 158. maddesi bu konuda açık bir hüküm içermektedir.
3
Çatışma durumunda hangi kararın üstün geleceğini tespit et.
Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler (Uyuşmazlık Mahkemesi dahil) arasında görev uyuşmazlığı çıkarsa Anayasa Mahkemesi'nin kararı uygulanır.
Anayasal hiyerarşide Anayasa Mahkemesi'nin görev alanı önceliklidir.

Key Concept

Uyuşmazlık Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi Arasındaki Görev Önceliği

Hints

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin adli ve idari yargı arasındaki 'hakem' rolünü düşünün.
2
Anayasa Mahkemesi'nin Türk yargı sistemindeki en üst düzey ve özel konumunu hatırlayın.
3
Anayasa'nın 158. maddesi, diğer mahkemelerle AYM çatıştığında kimin sözünün geçeceğini açıkça belirtir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanının hangi mahkemenin üyeleri arasından seçildiğini tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 898Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemelere göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSKHSK) üye yapısı ve seçim usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 1313 üyeden oluşan Kurulun 77 üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM), 44 üyesi ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Answer

Kurulun toplam 1313 üyeden oluştuğunu, bunlardan 77 üyenin TBMMTBMM ve 44 üyenin Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini belirten ifade doğrudur.
19821982 Anayasası'nın 159159. maddesine göre Hakimler ve Savcılar Kurulu 1313 üyeden oluşur. Bu üyelerin ikisi doğal üye (Adalet Bakanı ve Yardımcısı), geri kalan 1111 üyenin 77'si TBMMTBMM, 44'ü ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

1
Kurulun toplam üye sayısını ve doğal üyelerini belirle.
Toplam 1313 üye vardır. Adalet Bakanı (Başkan) ve Adalet Bakanı Yardımcısı doğal üyelerdir.
Anayasa'nın 159159. maddesi uyarınca kurulun çekirdek yapısını bu iki makam oluşturur.
2
Seçimle gelen üyelerin dağılımını analiz et.
77 üye TBMMTBMM tarafından, 44 üye ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
20172017 anayasa değişikliği ile getirilen yeni dengeli seçim modelidir.
3
Görev süresi ve yeniden seçilme şartlarını kontrol et.
Üyeler 44 yıl için seçilir ve görev süresi bitenler tekrar seçilebilir.
Kurulun sürekliliğini ve tecrübe aktarımını sağlamak amaçlanmıştır.

Key Concept

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 1313 üyeli yapısı ve TBMMTBMM/Cumhurbaşkanı arasındaki 7/47/4 seçim dağılımı.

Hints

1
20172017 anayasa değişikliklerinden sonra kurulun üye sayısı önemli ölçüde azaltılmıştır.
2
Kurulun başında yürütme organından bir bakan bulunur ve yasama organı (TBMMTBMM) üyelerin çoğunluğunu seçer.
3
Toplam 1313 üyenin 22'si makamları gereği (doğal) oradadır; kalan 1111 üye ise 77 ve 44 şeklinde iki farklı organ tarafından paylaşılarak seçilir.

Practice More

HSK'nın daire sayısını ve bu dairelerin görev dağılımını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 899Question →

19821982 Anayasası'na göre, bir kanunun Anayasa'ya esas (içerik) bakımından aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası (soyut norm denetimi) açma yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, yasama organının temsilcisi sıfatıyla tek başına iptal davası açma yetkisine sahiptir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı'nın yasama organını temsil etmesi ona doğrudan iptal davası açma yetkisi vermez; bu yetki sadece Cumhurbaşkanı'na, en fazla üyeye sahip iki parti grubuna ve üye tamsayısının 1/5'ine aittir.
1982 Anayasası'nın 150. maddesine göre, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğü'nün iptali için doğrudan iptal davası açma yetkisi sadece Cumhurbaşkanı'na, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri (120120 milletvekili) tutarındaki üyelere verilmiştir. TBMM Başkanı'nın böyle bir yetkisi yoktur.

Step-by-Step Solution

1
1982 Anayasası'nın 150. maddesinde düzenlenen iptal davası açmaya yetkili olanları (süjeleri) hatırla.
Yetkili süjeler: Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tamsayısının en az 1/5 tutarındaki milletvekilleridir.
Anayasa yargısında soyut norm denetimi yapabilmek için dava açma hakkının kime ait olduğunun bilinmesi gerekir.
2
Seçeneklerde verilen makamları ve süreleri yasal düzenleme ile karşılaştır.
TBMM Başkanı, Anayasa'da sayılan bu yetkili süjeler arasında yer almamaktadır.
TBMM Başkanı'nın görevi meclisi temsil etmek ve yönetmektir, yargısal denetimi başlatma yetkisi yoktur.

Key Concept

İptal Davası Açmaya Yetkili Süjeler

Hints

1
İptal davası açabilecek olanlar Anayasa'nın 150. maddesinde sınırlı sayıda (numerus clausus) belirtilmiştir.
2
Yasama organının başı olan kişinin, yasama işlemlerine karşı yargıya gitmesi mantık olarak yetki karmaşasına yol açacağı için bu yetki ona verilmemiştir.

Practice More

Kanunların şekil bakımından denetimi ile esas bakımından denetimi arasındaki süre ve süje farklılıklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 900Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSKHSK) başkanlık ve teşkilat yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kurulun Başkanı olan Adalet Bakanı, Kurul dairelerinin çalışmalarına katılmaz.

Answer

Kurulun Başkanı olan Adalet Bakanı, Kurul dairelerinin çalışmalarına katılmaz.
Adalet Bakanı, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSKHSK) başkanıdır. Ancak Anayasa'nın 159159. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, Adalet Bakanı kurul dairelerinin çalışmalarına katılmaz. Bu düzenleme, yargı bağımsızlığını ve dairelerin teknik çalışmalarındaki tarafsızlığı korumayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Kurulun başkanlık makamını ve doğal üyelerini belirleme.
Adalet Bakanı başkan, Adalet Bakanı Yardımcısı ise doğal üyedir.
19821982 Anayasası'na göre HSKHSK'nın iki doğal üyesi bulunmaktadır.
2
Başkanın ve doğal üyenin dairelerdeki görevlerini analiz etme.
Başkan (Adalet Bakanı) daire çalışmalarına katılmazken, Bakan Yardımcısı katılır.
Anayasa'nın 159159. maddesi başkanın tarafsızlığını korumak amacıyla daire çalışmalarından muaf tutulmasını öngörür.
3
Sekretarya ve yargı denetimi gibi diğer teşkilat özelliklerini kontrol etme.
Sekretarya özerktir ve sadece meslekten çıkarma kararı yargı denetimine tabidir.
Kurulun bağımsızlığını güçlendirmek ve yargısal süreçleri hızlandırmak için bu düzenlemeler getirilmiştir.

Key Concept

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) Başkanlık ve Çalışma Usulü

Hints

1
Adalet Bakanı'nın Kurul Başkanı sıfatıyla her yetkiye sahip olup olmadığını düşünün.
2
Kurulun daireleri, asıl karar verici organlardır; başkanın bu teknik kararlardaki rolüne odaklanın.

Practice More

HSK üyelerinin TBMM tarafından seçilen 77 üyesinin hangi kontenjanlardan seçildiğini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 45 / 47Next
Yargı Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 45 | Examkin