Mikoloji

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle uzun süreli sistemik kortikosteroid tedavisi alan $65$ yaşındaki erkek hastada; yeni gelişen ateş, öksürük ve hemoptizi şikayetleri başlıyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT) kavitasyon ve çevresinde düşük dansiteli alan (halo belirtisi) izlenen bir nodül saptanıyor. Bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin mikroskobik incelemesinde dar açıyla ($45^\circ$) dallanan, düzenli septalı hifler görülüyor.

Bu hastadaki klinik tablo ve olası etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bilinen herhangi bir kronik hastalık öyküsü bulunmayan ve immünsüpresif ilaç kullanmayan $42$ yaşındaki erkek hasta; son bir aydır devam eden öksürük, nefes darlığı ve son bir haftadır eklenen şiddetli baş ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde sağ üst lobda $3\text{ cm}$ çapında düzgün sınırlı nodüler bir lezyon (kriptokokom) saptanıyor. Beyin omurilik sıvısı ($BOS$) incelemesinde lenfositik pleositoz, protein yüksekliği ve glukoz düşüklüğü izleniyor. Çini mürekkebi preparatında geniş kapsüllü maya hücreleri görülüyor. İzole edilen etkenin tür ayrımı için yapılan çalışmada, kanavanin-glisin-bromtimol mavisi ($CGB$) agarda $48$ saat sonunda mavi renk oluşumu gözleniyor.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Yoğun bakım ünitesinde yatan ve çoklu antibiyotik tedavisi alan bir hastanın kan kültüründen izole edilen maya mantarı, konvansiyonel biyokimyasal yöntemlerle hatalı olarak $Candida$ $haemulonii$ olarak tanımlanmıştır. Ancak izolatın ileri incelemesinde $42^{\circ}C$'de üreyebildiği, flukonazole intrinsik dirençli olduğu ve amfoterisin B'ye karşı da duyarlılığının azaldığı saptanmıştır. Hastane ortamında yüzeylere tutunarak salgınlara neden olabilen bu fırsatçı etken aşağıdakilerden hangisidir?

Ekinokandin grubu antifungal ilaçların (mikafulgin, anidulafungin vb.) etki mekanizması ve spektrumu göz önüne alındığında; bu ilaçların Candida türlerine karşı fungusidal etki göstermesine karşın, aşağıdaki mantarlardan hangisine karşı temel olarak fungustatik etki sergilediği bilinmektedir?

Bir mikrobiyoloji laboratuvarında izole edilen üç farklı dermatofit cinsinin ($K$, $L$, $M$) morfolojik özellikleri ve doku tropizmleri (tutulum bölgeleri) aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Buna göre $K$, $L$ ve $M$ harfleri ile temsil edilen dermatofit cinsleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?

$54$ yaşında bir erkek hasta, sağ diz çevresinde yaklaşık $4$ yıldır devam eden, yavaş büyüyen, ağrısız şişlik ve üzerinden zaman zaman iltihaplı akıntı gelen fistül ağızları şikayetiyle başvuruyor. Akıntı örneğinde yapılan incelemede beyaz-sarı renkli, yumuşak kıvamlı granüller saptanıyor. Granüllerin $\%10$ KOH ile ezilerek incelenmesinde $2-5 \mu m$ çapında hiyalin (şeffaf), septalı hifler ve klamidosporlar izleniyor. Sabouraud dekstroz agarda üretilen kolonilerin mikroskobik incelemesinde, annellidlerden tek tek köken alan, kahverengi renkli, limon şeklinde annellokonidyumlar saptanıyor. Bu tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$25$ yaşında bir çiçekçi, sağ elinde gül dikeni batması sonrası gelişen ve yaklaşık iki haftadır iyileşmeyen ülsere bir nodül şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede, eldeki primer lezyondan başlayarak ön kola doğru uzanan, lenfatik drenaj hattı üzerinde dizilmiş, ağrısız, subkutan yerleşimli nodüller saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etken ve tanısal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$8$ yaşındaki erkek çocuk, sağ uyluk bölgesinde yaklaşık $3$ aydır devam eden, ağrısız, sınırları net olmayan, odunsu sertlikte (woody-hard) ve giderek büyüyen bir şişlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede kitle üzerindeki deri hiperpigmente görülmekle birlikte herhangi bir ülserasyon veya akıntı saptanmıyor. Alınan derin doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; dermis ve cilt altında yoğun eozinofilik amorf materyal (Splendore-Hoeppli fenomeni) ile çevrelenmiş, geniş çaplı, ince duvarlı ve seyrek septalı hif yapıları gözleniyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Brezilya’nın kırsal kesiminde tarım işçisi olarak çalışan 48 yaşındaki erkek hasta; progresif nefes darlığı, öksürük ve son üç aydır ağız mukozasında iyileşmeyen ağrılı yaralar şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede servikal lenfadenopati ve orofaringeal bölgede "moriform" (dutsu) görünümünde ülseratif lezyonlar saptanıyor. Lezyon kazıntısının %10’luk KOH (potasyum hidroksit) ile yapılan mikroskobik incelemesinde, kalın hücre duvarına sahip bir ana maya hücresinden çok sayıda küçük tomurcuklanmanın meydana geldiği "pilot dümeni" (mariner's wheel) görünümü izleniyor.

Bu hastadaki klinik tabloya neden olan mantar etkeninin laboratuvar üretimi ve morfolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$55$ yaşında Akut Myeloid Lösemi ($AML$) tanısıyla kemoterapi alan ve sonrasında derin nötropenisi ($<100/mm^3$) gelişen erkek hastada; geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen ateş ve gövdede merkezleri nekrotik, ağrılı purpurik nodüller saptanıyor. Kan kültüründe üreyen mayanın mısır unlu Tween $80$ agarda yapılan mikroskobik incelemesinde blastokonidiyumların yanı sıra gerçek hif yapıları ve artrokonidiyumlar bir arada gözleniyor. Üreaz testi pozitif saptanan ve antifungal duyarlılık testinde amfoterisin $B$ için yüksek $MİK$ (dirençli) değerleri saptanan bu etken aşağıdakilerden hangisidir?

Ayağında travma öyküsü olan $32$ yaşındaki bir tarım işçisinde, zamanla gelişen ağrısız kitle, çok sayıda sinüs ağzı ve bu sinüslerden gelen siyah renkli granüller saptanmıştır. Granüllerin mikroskobik incelemesinde geniş ve septalı hif yapıları ile klamidosporlar gözlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyalize giren ve alüminyum/demir yüklenmesi için deferoksamin tedavisi alan bir hastada, orbital sellülit ve hızla ilerleyen yüzde ağrılı nekrotik bir lezyon gelişiyor. Alınan biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesinde geniş, bölmesiz (pseptasız) ve dik açılı dallanma gösteren hif yapıları saptanıyor. Bu tabloya neden olan en olası etken ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

28 yaşında bir veteriner teknikeri, sol el bileğinde iki hafta önce başlayan ve sonrasında lenfatik drenajı izleyerek ön kola doğru doğrusal bir hat boyunca yayılan ağrısız nodüler lezyonlar nedeniyle başvuruyor. Öyküsünden lezyonların, sokakta bulduğu ve hasta görünümlü bir kedi tarafından tırmalanması sonrası başladığı öğreniliyor. Biyopsi materyalinin histopatolojik incelemesinde, maya hücrelerinin etrafında eozinofilik antijen-antikor çökeltilerinden oluşan "asteroid cisimcikleri" (Splendore-Hoeppli fenomeni) saptanıyor. Bu klinik tablodan sorumlu olan etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bahçe işleriyle uğraştıktan sonra ön kolunda kaşıntılı, eritematöz ve halka şeklinde deri lezyonu gelişen bir hastadan alınan deri kazıntısı Wood lambası ile incelenmiş ve floresan saptanmamıştır. Yapılan mikroskobik incelemede bol miktarda ince çeperli, uçları yuvarlak ve genellikle $4-6$ hücreli makrokonidyumlar gözlendiğine göre, bu hastadaki en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Diyabetik bir hastanın oral mukozasından alınan sürüntü örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde; maya hücrelerinin tomurcuklanıp uzayarak oluşturduğu, hücrelerin birleşme yerlerinde belirgin daralmalar (boğumlanmalar) gösteren yapılar saptanmıştır. Bu mikroskobik görünüm aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

$42$ yaşında bir orman işçisi, sol kolunda yaklaşık $18$ ay önce küçük bir papül olarak başlayan, zamanla genişleyerek verrüköz (siğil benzeri) plak halini alan, ağrısız lezyonlar şikayetiyle dermatoloji polikliniğine başvuruyor. Lezyondan alınan kazıntı örneğinin $\%10$'luk $KOH$ ile incelenmesinde; koyu renkli, kalın duvarlı, yatay ve dikey bölmelere sahip "sklerotik cisimcikler" (Medlar cisimcikleri) saptanıyor. Bu infeksiyona yol açan mantar grubu için aşağıdakilerden hangisi en karakteristik özelliktir?

Antifungal ilaçların birlikte veya ardışık kullanımında ortaya çıkan etkileşimler, ilaçların etki mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Bir deneyde, mantar hücrelerinin 'A' ilacı ile ön işleme tabi tutulmasının, hücre membranındaki temel bir sterolün biyosentezini durdurarak 'B' ilacının bağlanabileceği hedef molekül sayısını azalttığı ve böylece 'B' ilacının fungisidal etkisini önemli ölçüde engellediği saptanmıştır.

Antifungal ilaçlar arasındaki bu farmakodinamik antagonizma ve etki mekanizmaları dikkate alındığında, 'A' ve 'B' ilaç çifti aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

*Pneumocystis jirovecii* enfeksiyonunun (Pneumocystis pnömonisi) toplumda yayılmasında ve bireyler tarafından kazanılmasında rol oynayan temel bulaş yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Akut miyeloid lösemi nedeniyle kemoterapi alan ve $16$ gündür ağır nötropenisi ($ANS < 100/\mu L$) devam eden bir hastada yüksek ateş, öksürük ve plöretik yan ağrısı gelişiyor. Toraks BT'de nodüler lezyonlar ve çevresinde 'halo belirtisi' izleniyor. Serum galaktomannan testi pozitif saptanan hastanın bronkoalveoler lavaj ($BAL$) örneğinde yapılan mikroskobik incelemede $45^\circ$ açıyla dallanan, bölmeli hifler görülüyor. Hastaya başlanan vorikonazol tedavisine rağmen klinik ve radyolojik düzelme sağlanamıyor. Yapılan moleküler incelemelerde, hastanın daha önce hiç azol tedavisi almamış olmasına rağmen etkenin çevresel kaynaklı dirençli bir suş olduğu belirleniyor.

Bu hastada görülen antifungal direnç mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Brezilya’da bir kahve plantasyonunda çalışan $45$ yaşında erkek hasta; ağız mukozasında ağrılı ülseratif lezyonlar, servikal lenfadenopati ve ilerleyici nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Mukozal lezyondan alınan biyopsi örneğinin gümüşleme ($GMS$) boyamasında, merkezdeki büyük bir ana hücreden ince boyunlarla çıkan çok sayıda küçük tomurcuklanma gösteren ("pilot dümeni" görünümü) maya hücreleri izleniyor. Bu enfeksiyona neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?