Mikoloji

Mantar hücre duvarı ve sitoplazmik membranının yapısal bileşenleri, hem laboratuvar tanısında kullanılan yöntemlerin hem de bazı biyobelirteçlerin temelini oluşturur. Bu bileşenler ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut miyeloid lösemi nedeniyle kemoterapi alan ve ağır nötropenisi olan bir hastada, ateş ve akciğerde yeni gelişen infiltratlar saptanmıştır. İnvaziv pulmoner aspergillozis şüphesiyle alınan serum örneğinde, erken tanı amacıyla saptanması hedeflenen Aspergillus hücre duvarına özgü polisakkarit antijen aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların genel biyolojik özellikleri ve yapısal bileşenleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hastanede yatan ve geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı öyküsü olan hastalarda invaziv enfeksiyonlara ve salgınlara yol açan bir Kandida türü; flukonazole yüksek düzeyde direnç göstermesi, $42^\circ\text{C}$'de üreyebilmesi ve ticari otomatize sistemlerde sıklıkla *Candida haemulonii* olarak hatalı tanımlanması ile karakterizedir.

Bu özelliklere sahip olan fırsatçı maya mantarı aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel antifungal ilaçlardan olan azol türevleri ve amfoterisin B, mantar hücre membranındaki ergosterol molekülünü hedef alarak etki gösterirler. Ancak $Pneumocystis$ $jirovecii$ enfeksiyonlarında bu ilaçlar klinik olarak etkisizdir.

$Pneumocystis$ $jirovecii$'nin bu ilaçlara doğal olarak dirençli olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Granülomatoz polianjitis (Wegener) tanısıyla siklofosfamid ve yüksek doz metilprednizolon ($1 \text{ mg/kg/gün}$) tedavisi alan $52$ yaşında erkek hasta; son iki haftadır giderek artan nefes darlığı, kuru öksürük ve düşük dereceli ateş şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede takipneik izlenen hastanın akciğer oskültasyonunda belirgin rales saptanmıyor. Toraks tomografisinde her iki akciğerde perihiler yerleşimli yaygın buzlu cam dansiteleri izleniyor. Yapılan tetkiklerde $CD4^+$ T-lenfosit sayısı $140/\text{mm}^3$ olarak saptanıyor.

Bu hastada en olası etken olan mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mikrobiyoloji laboratuvarına gönderilen deri, saç ve tırnak örneklerinden izole edilen bir dermatofitin mikroskobik incelemesinde; septalı hifler boyunca tek tek dizilmiş, çok sayıda 'gözyaşı damlası' (tear-drop) görünümünde mikrokonidyum saptanmıştır. Makrokonidyumların ise oldukça nadir görüldüğü ve ince duvarlı, kalem şeklinde bir yapıya sahip olduğu not edilmiştir. Bu morfolojik bulgular aşağıdaki etkenlerden hangisi için karakteristiktir?

$32$ yaşında bir erkek hasta, tırnaklarında belirgin kalınlaşma ve sararma ile kasık bölgesinde kaşıntılı lezyonlar şikayetiyle başvurmuştur. Klinik muayenede onikomikoz ve tinea cruris saptanmış; ancak lezyonlu bölgelerdeki kılların ve saçlı derinin tamamen sağlıklı olduğu, fungal bir tutulum içermediği belirlenmiştir. Alınan deri kazıntısının mantar kültüründe; makroskobik olarak sarı-yeşil renkli, kadifemsi koloniler; mikroskobik incelemede ise mikrokonidyumların hiç bulunmadığı, buna karşın $2-5$ hücreli, ince ve düz duvarlı, armut veya topuz benzeri (karakteristik kümeler oluşturan) makrokonidyumlar saptanmıştır. Bu klinik ve mikrobiyolojik bulgular ışığında, etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

Gövdesinde çok sayıda, yer yer birleşme eğilimi gösteren, kaşıntısız ve hafif kepeklenen hiperpigmente maküler lezyonları olan $22$ yaşında bir erkek hastada, Wood lambası muayenesinde lezyonların altın sarısı floresan verdiği gözlenmiştir. Lezyon kazıntısının $\%10$'luk KOH ile yapılan mikroskobik incelemesinde kısa, kalın hifler ve maya hücrelerinden oluşan 'köfte-makarna' görünümü saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan etkenin laboratuvar tanısı ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mantar hücrelerinin saprofitik fazdan (oda ısısı) parazitik faza (vücut ısısı) geçişi sırasında meydana gelen morfolojik değişimler, hücre duvarı mimarisindeki biyokimyasal modifikasyonlar ve bu yapıların laboratuvar tanısındaki karakteristikleri değerlendirildiğinde; aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sistemik lupus eritematozus (SLE) tanısıyla yüksek doz metilprednizolon tedavisi almakta olan 45 yaşındaki kadın hasta, yaklaşık 10 gündür devam eden şiddetli baş ağrısı, bulantı ve ense sertliği şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan lomber ponksiyon incelemesinde; beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncının $280\ mmH_2O$ (artmış), lenfosit sayısının $120/mm^3$ (lenfositik pleositoz) ve glukoz düzeyinin $25\ mg/dL$ (düşük) olduğu saptanıyor. BOS örneğinin 'Niger seed' (Bird seed / Kuş yemi) agar besiyerindeki kültüründe 72 saat sonra koyu kahverengi koloniler ürediği gözleniyor. Bu besiyerinde pigment oluşumunu sağlayan temel fungal enzim aşağıdakilerden hangisidir?

$9$ yaşında bir kız çocuk, saçlı deride yaygın kepeklenme ve saçların kırılması şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede, saçların deri yüzeyi seviyesinden kırıldığı ve follikül ağızlarında "siyah nokta" (black dot) görünümü oluşturduğu saptanıyor. Wood ışığı incelemesinde etkilenen alanlarda floresan saptanmıyor.

Bu klinik tabloya en sık neden olan etkenin laboratuvar tanısı ve morfolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantarların laboratuvar tanısında uygulanan yöntemler, mantar hücresinin yapısal bileşenlerinin (hücre duvarı ve membran) özgün biyokimyasal özelliklerine ve çevresel uyaranlara verdikleri morfolojik yanıtlara dayanmaktadır. Buna göre, mantar hücresinin yapısal özellikleri ve bu özelliklerin tanısal yöntemlerdeki karşılığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut lösemi nedeniyle kemoterapi alan nötropenik bir hastada gelişen invaziv pulmoner aspergillozis (İPA) tablosu ve bu tablonun laboratuvar-radyoloji korelasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$Pneumocystis$ $jirovecii$ pnömonisi şüphesiyle takip edilen bir hastadan alınan klinik örneklerin Gomori Methenamine Silver (GMS) yöntemiyle boyanması sonucunda, mikroorganizmaya ait kistlerin mikroskobik bakıda gösterdiği tipik morfolojik görünüm aşağıdakilerden hangisidir?

Mississippi Nehri vadisinde yaşayan ve bahçesindeki eski bir tavuk kümesini temizledikten sonra ateş, kuru öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriyle başvuran 45 yaşındaki erkek hastanın akciğer grafisinde hiler lenfadenopati saptanmıştır. Bronkoalveoler lavaj örneğinin Wright-Giemsa boyamasında makrofajların sitoplazması içinde çok sayıda küçük, oval maya hücreleri izlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası etkenin laboratuvar üretimi ve morfolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hematolojik bir malignite nedeniyle indüksiyon kemoterapisi alan $52$ yaşındaki bir kadın hastada, nötropenik dönemde gelişen yüksek ateş ve öksürük sonrası çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT) nodüler lezyonlar saptanmıştır. Hastanın laboratuvar ve radyolojik verileri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

İnvaziv pulmoner aspergilloz tanısıyla tedavi edilen bu hastada, 14. günde saptanan radyolojik değişiklik (hava hilali belirtisi) hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Geçirilmiş kaviter akciğer hastalığı (örneğin tüberküloz veya sarkoidoz) olan bir hastada gelişen ve radyolojik olarak 'Monod belirtisi' ile karakterize olan aspergilloma (mantar topu) tablosu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$72$ yaşında, tip $2$ diyabet tanısı olan ve prostat hipertrofisi nedeniyle kalıcı idrar sondası bulunan bir erkek hastada dizüri ve suprapubik ağrı şikayetleri gelişmiştir. İdrar örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde bol lökosit ile birlikte $2-5 \mu m$ boyutlarında, oval, tomurcuklanan maya hücreleri görülmüştür. Etkenin farklı besiyerlerinde yapılan pasajlarında ve mısır unlu agardaki incelemelerinde hiçbir aşamada yalancı hif (pseudohif), gerçek hif veya germ tüp yapısı saptanmamıştır. İzolatın glukoz ve trehalozu hızlı bir şekilde fermente ettiği, ancak sükroz, laktoz ve maltoz gibi diğer karbonhidratları fermente etmediği belirlenmiştir. Ampirik olarak başlanan flukonazol tedavisine rağmen hastanın semptomlarında düzelme izlenmemiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Güneydoğu Asya seyahati dönüşü ateş, belirgin zayıflama ve gövdesinde "molluscum contagiosum" benzeri göbekli deri lezyonları şikayetiyle başvuran $HIV(+)$ bir hastanın deri biyopsisinde makrofajlar içerisinde hücre içi mikroorganizmalar saptanmıştır. Etkenin $25^{\circ}C$ ortamındaki kültüründe besiyerine kırmızı difüzyon pigmenti salan küf fazı izlenirken, $37^{\circ}C$'de maya benzeri hücreler görülmektedir. Bu etkenin doku veya $37^{\circ}C$ kültür fazındaki karakteristik morfolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?