Mikoloji

10 yaşında bir çocuk, yaklaşık iki hafta önce bir sokak kedisi tarafından tırmalanan sağ el sırtında gelişen ve proksimal yönde lenfatik bir hat boyunca uzanan ağrısız, nodüler lezyonlar şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Alınan deri biyopsisinin histopatolojik incelemesinde piyojenik granülom ve santralinde maya hücresi bulunan eozinofilik ışınsal çıkıntılar (asteroid cisimciği) saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin $25^{\circ}C$’deki kültüründe görülmesi en olası morfolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Gül yetiştiriciliği ile uğraşan $35$ yaşında erkek hastanın sağ el sırtında, yaklaşık $2$ ay önce gelişen, yavaş büyüyen ve ülserleşen verrüköz bir lezyon saptanıyor. Fizik muayenesinde bölgesel lenfadenopati veya lenfanjitik yayılım (nodüler dizilim) izlenmeyen hastadan alınan klinik örneğin $25^{\circ}C$’deki kültüründe; başlangıçta krem rengi olup zamanla siyah-kahverengiye dönen koloniler, mikroskobik incelemede ise ince hiflerin ucunda rozet (papatya) tarzında dizilmiş konidyumlar görülüyor. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları temel alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Hematopoetik kök hücre nakli yapılmış bir hastada gelişen progresif pulmoner enfeksiyon nedeniyle yapılan bronkoalveoler lavaj ($BAL$) örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde; geniş çaplı ($10-15 \mu m$), bölmesiz (aseptat) ve büyük ölçüde dik açıyla ($90^{\circ}$) dallanma gösteren hiyalin hif yapıları saptanmıştır. Bu tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantar hücre membranında bulunan ergosterole doğrudan bağlanarak membran bütünlüğünü bozan, hücrede porlar (gözenekler) oluşturan ve sitoplazmik içeriğin dışarı sızmasına yol açan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Tropikal bölgede tarım işçisi olarak çalışan $50$ yaşındaki erkek hasta, sağ bacağında yaklaşık $5$ yıl önce başlayan ve yavaş gelişim gösteren siğil benzeri, karnabahar görünümlü, verrukoz bir lezyon şikayetiyle başvuruyor. Lezyondan alınan deri kazıntısının $\%10$ $KOH$ ile yapılan direkt mikroskobik incelemesinde; kalın çeperli, koyu kahverengi, yatay ve dikey septaları olan, "bakır parası" (Medlar cisimciği) görünümünde yapılar saptanıyor. Bu klinik tabloya en sık yol açan mantar etkeni aşağıdakilerden hangisidir?

Deriye travmatik inokülasyonu takiben gelişen, bölgesel lenf kanallarını izleyerek proksimale doğru yayılan nodüler lezyonların histopatolojik incelemesinde, maya hücrelerinin çevresinde eozinofilik ışınsal çıkıntılarla karakterize "asteroid cisimcikleri" (Splendore-Hoeppli fenomeni) saptanması durumunda en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$Aspergillus \ fumigatus$’un moleküler patogenezi ve invaziv hastalık geliştirme yeteneği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yakın zamanda tropikal bir bölge seyahati olan $28$ yaşında bir kadın hasta, avuç içinde son bir ayda ortaya çıkan, ağrısız, koyu kahverengi renkli, düzensiz kenarlı bir lezyon nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenede lezyonun düz olduğu (maküler) ve üzerinde skuam (kepeklenme) bulunmadığı gözleniyor. Deri kazıntısının $\%10$ potasyum hidroksit ($KOH$) ile incelenmesinde; kahverengi-yeşil (dematiyöz), septalı hifler ve annellokonidyalar (maya benzeri hücreler) saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatı eyaletlerini (Arizona, New Mexico) kapsayan bir seyahatten dönen 34 yaşındaki erkek hastada, yaklaşık iki hafta sonra ateş, öksürük ve plevretik karakterde göğüs ağrısı gelişmiştir. Hastanın balgam örneğinin mikroskobik incelemesinde $37^{\circ}C$'de kalın duvarlı, içerisinde çok sayıda endospor barındıran sferüller saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan etkenin doğal ortamdaki veya $25^{\circ}C$'deki kültür morfolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek çiftçi, sol ayak bileğinde yaklaşık $12$ yıl önce başlayan ve zamanla tüm alt bacağa yayılan, ağrısız, karnabahar benzeri (verrüköz) hiperkeratotik bir kitle şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Lezyonun yüzeyinde çok sayıda küçük siyah noktacık izleniyor. Biyopsi materyalinin histopatolojik incelemesinde; belirgin epidermis hiperplazisi, granülomatöz inflamasyon ve dev hücrelerin içinde kahverengi renkli, kalın duvarlı, hem dikey hem de yatay düzlemde bölünme çizgileri içeren ($5-12 \mu m$ çapında) muriform yapılar gözleniyor. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre en olası etken ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Böbrek nakli sonrası $2.$ ayında olan ve yoğun immünosupresif tedavi alan $55$ yaşında bir hastada; tedaviye dirençli ateş, öksürük ve hemoptizi gelişmesi üzerine çekilen toraks BT'de nodüler infiltratlar izlenmiştir. Serum galaktomannan antijeni pozitif saptanan bu hastada, etkenin doku örneklerindeki mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

Antifungal ilaç araştırmalarında yeni bir hedef olan pirimidin biyosentez yolağındaki dihidroorotat dehidrogenaz (DHODH) enzimini seçici olarak inhibe eden, özellikle *Aspergillus* türleri ve *Lomentospora prolificans* gibi dirençli küf mantarlarına karşı güçlü etkinlik gösteren yeni sınıf antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik örneklerde saptanması ve üretilmesi oldukça güç olan $Pneumocystis$ $jirovecii$'nin patogenezi, morfolojik evreleri ve tanısal özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi mikroorganizmanın biyolojik davranışını yanlış tanımlar?

Akut miyeloid lösemi (AML) nedeniyle kemoterapi alan ve nötropenik seyreden bir hastanın balgam kültüründe üreyen küf mantarının mikroskobik incelemesinde; hif yapısındaki bir ayak hücresi (foot cell) üzerinden yükselen konidiyoforun uç kısmında bir vezikül ve bu vezikülü çevreleyen sterigmalar (fialidler) saptanmıştır. Bu morfolojik bulgular aşağıdaki mantar cinslerinden hangisi için karakteristiktir?

$14$ yaşındaki bir erkek çocuk, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları ve derin doku abseleri nedeniyle takip edilmektedir. Yapılan nitroblue tetrazolium ($NBT$) testi negatif sonuçlanan hastanın son başvurusunda akciğer biyopsi örneğinde dar açılı ($45^{\circ}$) dallanma gösteren septalı (bölmeli) hifler izlenmiştir. Kültürde üreyen etkenin in vitro duyarlılık testinde amfoterisin B için minimum inhibitör konsantrasyonu ($MİK$) değeri çok yüksek (dirençli) saptanmıştır. Bu klinik tabloya ve direnç profiline sahip etkenin mikroskobik morfolojisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mantar hücre membranının temel bileşeni olan ergosterolün biyosentez yolunda görev alan 14-alfa-demetillaz enzimini inhibe ederek etki gösteren antifungal ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

İnvaziv fungal enfeksiyon şüphesi olan bir hastanın biyopsi örneklerinde fungal yapıların gösterilmesi ve serumda biyobelirteç takibi planlanmaktadır. Mantar hücre mimarisinin biyokimyasal özellikleri, termal dimorfizm mekanizmaları ve laboratuvar tanı yöntemleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kırk beş yaşında, dört ay önce kalp nakli yapılmış ve immünsupresif (takrolimus, mikofenolat mofetil) tedavi alan bir erkek hasta; son iki haftadır giderek artan kuru öksürük ve efor dispnesi şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde bilateral perihiler "buzlu cam" manzarası saptanan hastada en olası etkenin amfoterisin B tedavisine doğal dirençli olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

48 yaşında, daha önce tüberküloz tedavisi görmüş bir erkek hasta, son haftalarda artan öksürük ve aralıklı hemoptizi (ağızdan kan gelmesi) şikayetleriyle kliniğe başvuruyor. Çekilen toraks BT incelemesinde sağ üst lobda eski bir tüberküloz kavitesi içerisinde, hastanın pozisyonuyla yer değiştiren hareketli, yuvarlak bir kitle ve kitlenin üzerinde radyolüsen bir hava tabakası (hava hilali belirtisi) izleniyor. Alınan balgam örneğinin laboratuvar incelemesinde septalı ve düzenli olarak yaklaşık $45^\circ$ açı ile dallanan hifler saptanıyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Bağışıklık sistemi baskılanmış bir hastada gelişen menenjit tablosundan izole edilen; mikroskobik incelemede psödohif yapısı oluşturmadığı, sadece tomurcuklanan maya hücreleri şeklinde görüldüğü ve bu hücrelerin etrafında belirgin bir polisakkarit kapsül bulunduğu saptanan fırsatçı patojen aşağıdakilerden hangisidir?