Temel İmmünoloji

Böbrek transplantasyonu cerrahisi sırasında, vasküler anastomozlar tamamlanıp klempler açıldıktan birkaç dakika sonra greftin renginin siyanotik (mor) bir hal aldığı, dokuda yaygın trombozlar geliştiği ve idrar çıkışının olmadığı gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan 'hiperakut rejeksiyon' mekanizmasında rol oynayan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Transplantasyon sonrası aylar veya yıllar içinde gelişen, greft vaskülatüründe düz kas hücresi proliferasyonu, intimal kalınlaşma (arteriyoskleroz) ve parankimal fibrozis ile karakterize kronik red (chronic rejection) sürecinde rol oynayan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Gram negatif bakteriler tarafından konak hücresi sitozolüne aktarılan **kamçı ($flagellin$) veya Tip III sekresyon sistemi ($T3SS$) proteinlerinin, yardımcı bir sensör olan $NAIP$** ($NLR$ family apoptosis inhibitory protein) tarafından algılanması sonucu aktive olan inflammasom kompleksi aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan bağışıklık sisteminde; periferik toleransın sağlanmasında kritik rol oynayan, yüzeyinde $CD4$ ve $CD25$ ($IL-2$ reseptör $\alpha$ zinciri) moleküllerini birlikte bulunduran, $FoxP3$ transkripsiyon faktörü eksprese eden ve eksikliğinde $IPEX$ sendromu gelişen hücre aşağıdakilerden hangisidir?

Kompleman sisteminin alternatif yolağında (alternative pathway), $C3b$ molekülüne bağlanan Faktör B'nin parçalanarak aktif $C3$ konvertaz enzim kompleksinin ($C3bBb$) oluşmasını sağlayan serin proteaz aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin antijene bağımlı aktivasyonu ve germinal merkezlerde gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kompleman sisteminin aktivasyonu sonucunda oluşan Membran Atak Kompleksi (MAC) ve bu yapının kontrol mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

B hücrelerinin sekonder lenfoid organlardaki gelişimi, aktivasyonu ve germinal merkez reaksiyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tekrarlayan piyojenik enfeksiyonlar nedeniyle tetkik edilen bir çocuk hastanın serum kompleman aktivite testleri incelenmiştir. Yapılan laboratuvar analizlerinde, klasik yolağın fonksiyonel bütünlüğünü ölçen $CH_{50}$ değeri normal sınırlarda bulunurken, alternatif yolağın fonksiyonel aktivitesini ölçen $AH_{50}$ (veya $AP_{50}$) değerinin saptanabilir düzeyin altında olduğu görülmüştür.

Bu laboratuvar bulgularına göre, hastada aşağıdaki kompleman sistemi bileşenlerinden hangisinin eksikliği en olasıdır?

İmmün sistemin aşırı aktivasyonunu sınırlamak ve doku hasarını önlemek amacıyla salgılanan; antijen sunan hücrelerden interlökin-12 ($IL-12$) sentezini ve $MHC$ sınıf II moleküllerinin ekspresyonunu baskılayarak $Th1$ tipi hücresel immün yanıtı inhibe eden temel anti-inflamatuar sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Viral enfeksiyonlara karşı gelişen doğal bağışıklık yanıtında kritik rol oynayan; endozomal Toll-benzeri reseptörleri ($TLR$-$7$ ve $TLR$-$9$) aracılığıyla viral nükleik asitleri tanıyan, çok yüksek miktarlarda Tip I interferon ($\text{IFN-}\alpha$ ve $\text{IFN-}\beta$) üreterek karakterize edilen ve yüzeyinde $CD123$ molekülü eksprese eden hücre aşağıdakilerden hangisidir?

Aktive antijen sunan hücreler tarafından salınan, $p28$ ve $EBI3$ alt birimlerinden oluşan ve $IL-12$ sitokin ailesinin bir üyesi olan belirli bir sitokin; naif $CD4+$ $T$ lenfositlerde $T-bet$ ekspresyonunu uyararak $Th1$ farklılaşmasını başlatırken, aynı zamanda $STAT1$ sinyal yolağı üzerinden $ROR\gamma t$ transkripsiyonunu baskılayarak $Th17$ hücrelerinin gelişimini inhibe etmektedir. Bu özelliklere sahip olan sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Tümör hücrelerinin immün sistemin denetiminden kaçmak için kullandığı stratejilerden biri, mikroçevredeki metabolik ortamı değiştirerek efektör hücrelerin fonksiyonlarını kısıtlamaktır. Bu kapsamda; tümör hücreleri veya myeloid kökenli baskılayıcı hücreler ($MDSC$) tarafından eksprese edilen, triptofanı kinürenine katabolize ederek $T$ hücre proliferasyonunu durdurup regülatör $T$ hücre ($Treg$) diferansiyasyonunu indükleyen enzim aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün sistemin doğal bağışıklık kolunda yer alan hücre içi reseptörler, sitozolde patojenlere ait nükleik asitleri saptayarak özgül yanıtlar tetiklerler. Sitozoldeki çift iplikli DNA'yı ($dsDNA$) doğrudan tanıyan, yapısında bulunan $HIN-200$ ve $PYRIN$ (pirin) bölgeleri aracılığıyla $ASC$ adaptör proteini üzerinden kaspaz-1 aktivasyonuna ve pro-inflamatuar sitokin ($IL-1\beta$, $IL-18$) salınımına yol açan reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün yanıtın kontrolsüz inflamasyona ve doku hasarına yol açmasını engellemek amacıyla bir 'negatif geribildirim' mekanizması olarak görev yapan; özellikle aktive makrofajlar ve düzenleyici T hücreleri tarafından salınan, antijen sunan hücrelerde $MHC$ sınıf II moleküllerinin ve $B7$ ko-stimülatörlerinin ekspresyonunu baskılayan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteriyel peptidoglikan parçalarının sitozolik sensörleri ile ilgili yapılan bir araştırmada; özellikle Gram-negatif bakterilere özgü olan $meso$-diaminopimelik asit ($iE-DAP$) motifini özgül olarak tanıyan reseptör ve bu reseptörün aktivasyonu sonrası $NF-\kappa B$ sinyal yolunu tetiklemek için kullandığı adaptör molekül aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

$28$ yaşında bir ameliyathane hemşiresi, son birkaç aydır iş yerinde kullandığı lateks eldivenlere bağlı olarak ellerinde kaşıntılı, eritemli ve veziküler döküntüler (kontakt dermatit) oluştuğunu ifade ediyor. Ancak son operasyon sırasında eldivenleri taktıktan yaklaşık $10$ dakika sonra hastada yaygın ürtiker, göz kapaklarında ödem ve nefes darlığı gelişiyor. Hastanın kan tablosunda eozinofili saptanmıyor.

Bu hastada eldiven kullanımını takiben gelişen akut klinik tablodan sorumlu olan temel immünolojik mekanizma ve bu reaksiyonu başlatan anahtar etkileşim aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Timusta T hücre maturasyonu sırasında kortekste bulunan çift pozitif ($CD4^+CD8^+$) timositlerin, kendi MHC-peptid komplekslerini tanıma yeteneklerine göre seçilmesi ve MHC kısıtlılığı kazanması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Timusta gerçekleşen T hücre matürasyonu sürecinde, kortikal epitelyal hücreler üzerinde sunulan 'kendi' MHC moleküllerine düşük veya orta düzeyde bir ilginlik (afinite) gösteren çift pozitif ($CD4^+CD8^+$) timositlerde gerçekleşen temel olay aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin maturasyonu ve aktivasyonu sırasında yüzeylerinde eksprese edilen çeşitli moleküller, hem bağışıklık sistemi bileşenleri ile etkileşimi hem de bazı patojenlerin hücreye girişini sağlar. B hücreleri üzerinde komplemanın $C3d$ parçası için reseptör ($CR2$) işlevi gören ve aynı zamanda Epstein-Barr virüsünün (EBV) tutunma bölgesi olan molekül aşağıdakilerden hangisidir?