Examkin

Temel İmmünoloji

642 questions

Question 481Question →

Böbrek transplantasyonu gerçekleştirilen bir hastada, cerrahi işlem sırasında arteriyel anastomoz tamamlandıktan birkaç dakika sonra greftin renginin siyanotik bir hal aldığı ve yüzeyinde yaygın trombozların oluştuğu gözlemlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Alıcıda donör antijenlerine karşı önceden oluşmuş antikorların varlığı

Answer

Hiperakut rejeksiyonun nedeni, alıcının kanında donör antijenlerine karşı önceden bulunan antikorlardır.
Soruda tanımlanan tablo 'Hiperakut Rejeksiyon'dur. Bu durum, alıcı serumunda donör HLA antijenlerine veya ABO kan grubu antijenlerine karşı önceden oluşmuş (preform) antikorların varlığında gerçekleşir. Damar anastomozu sonrası kan akımı başladığında, bu antikorlar hemen greftin vasküler endoteline bağlanır, komplemanı aktive eder, nötrofil infiltrasyonuna ve yaygın damar içi pıhtılaşmaya (tromboz) yol açarak greftin nekrozuna neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik zamanlamayı değerlendir
Belirtiler anastomozdan dakikalar sonra ortaya çıkıyor.
Zamanlama, rejeksiyon tipini (hiperakut, akut veya kronik) belirlemede en kritik veridir.
2
Klinik bulguları analiz et
Siyanoz ve yaygın vasküler tromboz saptanıyor.
Bu bulgular damar endotelinde hızlı bir immün hasar ve pıhtılaşma kaskadı aktivasyonu olduğunu gösterir.
3
Mekanizmayı tanımla
Alıcıdaki preform antikorlar donör endoteline bağlanarak Tip II hipersensitivite reaksiyonu başlatır.
Sadece önceden var olan antikorlar ve kompleman aktivasyonu bu kadar hızlı (dakikalar içinde) bir hasara neden olabilir.

Key Concept

Hiperakut Rejeksiyon Mekanizması
Question 482Question →

Naif T lenfositlerin antijen sunan hücreler tarafından uyarılmasını takiben gelişen klonal ekspansiyon sürecinde, hücrelerin hızla çoğalmasını uyaran temel otokrin büyüme faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: IL−2IL-2

Answer

T hücrelerinin klonal ekspansiyonunu sağlayan temel otokrin büyüme faktörü IL−2IL-2 (İnterlökin-2) molekülüdür.
Naif T hücreleri antijenle karşılaştıktan sonra aktivasyon sinyali alırlar. Bu uyarım sonucunda T hücreleri hızlı bir şekilde IL−2IL-2 sitokini üretmeye başlar ve aynı zamanda bu sitokine yüksek afiniteyle bağlanan CD25CD25 (IL-2 reseptörü alfa zinciri) molekülünü yüzeylerinde ifade ederler. Salınan IL−2IL-2'nin aynı hücreye geri bağlanması (otokrin etki), hücrenin bölünme döngüsüne girmesini ve binlerce özdeş kopyasının oluştuğu 'klonal ekspansiyon' sürecini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
T hücresi aktivasyon mekanizmasını hatırla.
T hücresi, antijeni tanıdıktan ve ko-stimülatör sinyal aldıktan sonra aktive olur.
Aktivasyon süreci gen ekspresyonunda değişikliklere yol açar.
2
Aktivasyon sonrası sentezlenen sitokini belirle.
Aktive olan T hücreleri IL−2IL-2 sentezlemeye başlar ve aynı zamanda IL−2IL-2 reseptörünün (CD25CD25) ekspresyonunu artırır.
IL−2IL-2, T hücrelerinin döngüye girmesi için en kritik sinyaldir.
3
Hücresel yanıtı tanımla.
IL−2IL-2, kendi sentezlendiği hücreye bağlanarak (otokrin etki) hücre bölünmesini ve çoğalmasını (klonal ekspansiyon) tetikler.
Bu süreç, antijene özgü T hücresi sayısının hızla artmasını sağlar.

Key Concept

İnterlökin-2 (IL−2IL-2), T hücre proliferasyonu ve klonal ekspansiyonu sağlayan temel büyüme faktörüdür.
Estimated Time:45s
Question 483Question →

4545 yaşında bir erkek hasta, tetanoz profilaksisi amacıyla yapılan aşı uygulamasından yaklaşık 66 saat sonra enjeksiyon bölgesinde şiddetli ağrı, ödem ve ekimoz şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede uygulama sahasında nekrotik alanlar ve vaskülit ile uyumlu bulgular saptanıyor. Biyopsi incelemesinde damar duvarlarında IgGIgG ve C3C3 birikimi ile yoğun polimorfonükleer lökosit infiltrasyonu izleniyor.

Bu hastada gelişen ve Arthus reaksiyonu olarak adlandırılan tablonun patogenezinden sorumlu temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Antijen-antikor komplekslerinin kompleman aktivasyonu üzerinden nötrofilleri bölgeye çekerek doku hasarı yapması

Answer

Arthus reaksiyonu, yerel olarak oluşan immün komplekslerin kompleman sistemini aktive ederek nötrofil aracılı doku hasarına yol açtığı bir Tip III hipersensitivite reaksiyonudur.
Arthus reaksiyonu, duyarlı bir bireye (yüksek IgGIgG titresi olan) antijenin lokal (intradermal veya intramüsküler) verilmesiyle oluşur. Oluşan immün kompleksler damar duvarlarında C3C3 aktivasyonuna yol açar. C5aC5a üzerinden bölgeye göç eden nötrofiller, fagositoz sırasında dışarı saldıkları lizozomal enzimler ve reaktif oksijen radikalleri ile fibrinoid nekroza yol açarlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verilerin ve zamanlamanın analizi
Aşı sonrası 66 saat içinde gelişen lokal nekrotik vaskülit tablosu belirlendi.
Tip III reaksiyonları genellikle 44-1010 saat içinde (geç faz) ortaya çıkar.
2
Patolojik bulguların yorumlanması
IgGIgG, C3C3 ve nötrofil infiltrasyonu saptandı.
İmmün komplekslerin damar duvarına çökmesi komplemanı aktive eder ve nötrofilleri (polimorfonükleer lökositler) bölgeye çeker.
3
Hipersensitivite tipinin belirlenmesi
Lokal Tip III (Arthus reaksiyonu) tanısına ulaşıldı.
Serum hastalığı sistemik iken, Arthus reaksiyonu antijenin lokal girişiyle sınırlıdır.

Key Concept

Arthus reaksiyonu patogenezinde temel efektör hücre nötrofildir.
Estimated Time:1m 30s
Question 484Question →

İnsan bağışıklık sisteminde, kemik iliğinde üretilen T lenfosit öncüllerinin göç ederek antijenden bağımsız olarak olgunlaştığı ve yüzeyinde karakteristik CD3CD3 molekülünü eksprese etmeye başladığı primer lenfoid organ aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Timus

Answer

Timus, T lenfositlerin olgunlaştığı primer lenfoid organdır.
Timus, kemik iliğinden gelen öncül T hücrelerinin (timositlerin) pozitif ve negatif seleksiyon süreçlerinden geçerek fonksiyonel, antijene özgül ve CD3CD3 pozitif hücrelere dönüştüğü primer lenfoid organdır.

Step-by-Step Solution

1
Primer ve sekonder lenfoid organ ayrımı yapın.
Primer organlar hücrelerin üretildiği ve olgunlaştığı, sekonder organlar ise antijenle karşılaştığı yerlerdir.
Lenfositlerin yaşam döngüsündeki anatomik durakları belirlemek için bu ayrım temeldir.
2
T lenfositlerin matürasyon bölgesini belirleyin.
T lenfositler kemik iliğinde doğar ancak timusta olgunlaşır.
Timus, T hücre reseptör (TCRTCR) oluşumu ve seleksiyon süreçlerinin gerçekleştiği tek organdır.

Key Concept

Primer (merkezi) lenfoid organlar (kemik iliği ve timus), lenfositlerin antijenden bağımsız proliferasyon ve matürasyon bölgeleridir.
Estimated Time:45s
Question 485Question →

Doğal bağışıklık sisteminde hücre içi tehlike sinyallerini algılayan ve pro-inflamatuar sitokinlerin salınımını kontrol eden inflammasom kompleksleri, enfeksiyon ve doku hasarına karşı verilen yanıtta kritik öneme sahiptir. Bu kompleksler arasında en geniş ligand spektrumuna sahip olan **NLRP3NLRP3 inflammasomunun** aktivasyon mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sitozolik yerleşimli bir reseptör olup, tam aktivasyonu için öncelikle Toll-benzeri reseptörler gibi yolaklar üzerinden NF−κBNF-\kappa B aktivasyonu (priming) gereklidir.

Answer

Sitozolik yerleşimli bir reseptör olan NLRP3NLRP3 inflammasomunun tam aktivasyonu için NF−κBNF-\kappa B aracılı bir öncül uyarı (priming) sinyali gereklidir.
Doğal bağışıklık sisteminde sitozolik bir sensör olan NLRP3NLRP3, aktivasyonu için iki basamaklı bir süreç gerektirir. İlk basamak olan 'priming' (hazırlık), genellikle TLRTLR uyaranları ile tetiklenen NF−κBNF-\kappa B yoluyla NLRP3NLRP3 ve pro-IL−1βIL-1\beta proteinlerinin ekspresyonunun artırılmasıdır. İkinci basamakta ise (aktivasyon) potasyum eflüksü, ürik asit kristalleri veya hücre dışı ATPATP gibi çeşitli tehlike sinyalleri ile kompleks tamamlanır ve kaspaz-1 aktifleşir.

Step-by-Step Solution

1
NLRP3NLRP3 inflammasomunun iki basamaklı aktivasyon modelini analiz et.
Birinci basamakta (priming), TLRTLR gibi reseptörlerin uyarılmasıyla NF−κBNF-\kappa B aktifleşir ve hücrede NLRP3NLRP3 ile pro-IL−1βIL-1\beta sentezi artar.
İstirahat halindeki hücrelerde NLRP3NLRP3 ve pro-IL−1βIL-1\beta seviyeleri anlamlı bir yanıt oluşturmak için çok düşüktür.
2
İkinci basamakta (aktivasyon) ligand tanıma sürecini değerlendir.
Kristaller (ürik asit, kolesterol), ATPATP, K+K^+ eflüksü veya reaktif oksijen türevleri gibi uyaranlar NLRP3NLRP3'ün konformasyonel değişimine yol açar.
Bu basamak, çoklu proteinlerden oluşan inflammasom kompleksinin bir araya gelmesini (oligomerizasyon) tetikler.
3
Efektör mekanizmayı belirle.
Aktifleşen NLRP3NLRP3, ASCASC adaptörü üzerinden pro-kaspaz-1'i kaspaz-1'e dönüştürür; bu enzim de pro-IL−1βIL-1\beta ve pro-IL−18IL-18'i olgun formlarına çevirir.
Bu süreç, dokuda akut enflamatuar yanıtın başlatılması için temel mekanizmadır.

Key Concept

NLRP3NLRP3 inflammasomu aktivasyonu için 'iki sinyal' mekanizması (priming ve aktivasyon) zorunludur.
Question 486Question →

Otuz iki yaşında bir erkek hasta, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi başlandıktan on gün sonra yaygın ürtikeryal döküntü, yüksek ateş, diz ve el bileklerinde ağrı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede lenfadenopati saptanırken, laboratuvar incelemesinde serum C3C3 ve C4C4 düzeylerinin anlamlı derecede düşük olduğu görülüyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tip III aşırı duyarlılık (İmmün kompleks aracılı tip)

Answer

Dolaşan antijen-antikor komplekslerinin dokularda birikerek kompleman sistemini aktive ettiği Tip III aşırı duyarlılık reaksiyonu
Hastada tarif edilen klinik tablo klasik bir 'Serum Hastalığı' örneğidir. İlaç (antijen) vücuda girdikten sonra ona karşı IgG/IgM yapısında antikorlar oluşur. Bu antikorlar dolaşımda antijenlerle birleşerek çözünür immün kompleksler meydana getirir. Bu kompleksler küçük damar duvarlarında, eklemlerde ve böbrek glomerüllerinde birikir. Biriken kompleksler kompleman sistemini aktive eder (bu yüzden C3C3 ve C4C4 düşer), nötrofilleri bölgeye çeker ve doku hasarına yol açar. Bu mekanizma Tip III aşırı duyarlılık reaksiyonudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik semptomları analiz et
İlaç kullanımı sonrası 7-14. günlerde çıkan döküntü, ateş ve artralji 'Serum Hastalığı' tanısını düşündürür.
Serum hastalığı, eksojen bir antijene karşı gelişen sistemik bir aşırı duyarlılık reaksiyonudur.
2
Laboratuvar bulgularını değerlendir
Düşük C3C3 ve C4C4 düzeyleri, kompleman sisteminin klasik yoldan aktive olduğunu ve tüketildiğini gösterir.
Oluşan immün kompleksler kompleman sistemini bağlayarak serum düzeylerini düşürür.
3
Mekanizmayı sınıflandır
Dolaşan immün komplekslerin doku birikimi Coombs ve Gell sınıflamasında Tip III reaksiyonuna karşılık gelir.
Tip III reaksiyonların temel özelliği antijen ve antikorun dolaşımda birleşip damar duvarı gibi bölgelerde çökelmesidir.

Key Concept

Serum Hastalığı ve Tip III Hipersensitivite Mekanizması
Estimated Time:1m 15s
Question 487Question →

Helmint enfeksiyonlarına karşı oluşan tip 2 yardımcı T hücresi (Th2Th2) yanıtı sırasında salgılanan; eozinofillerin kemik iliğinde proliferasyonunu, farklılaşmasını ve periferde aktivasyonunu uyararak paraziter dirençte temel rol oynayan sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: IL−5IL-5

Answer

Eozinofillerin proliferasyonunu ve aktivasyonunu sağlayan temel sitokin IL−5IL-5'dir.
İnterlökin-5 (IL−5IL-5), aktive olmuş Th2Th2 lenfositleri ve mast hücreleri tarafından üretilen, eozinofillerin büyümesi, farklılaşması ve aktivasyonu için kritik olan bir sitokindir. Özellikle helmintlere karşı IgEIgE aracılı sitotoksisitede eozinofillerin parazite yönelmesini ve granül içeriğini (major basic protein vb.) boşaltmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Enfeksiyon tipini ve hücresel yanıtı belirle.
Helmint enfeksiyonları tipik olarak Th2Th2 (humoral/paraziter) yanıtını tetikler.
Parazitlere karşı savunma düzeneğini anlamak için doğru hücre alt grubunu belirlemek gerekir.
2
Th2Th2 hücrelerinden salınan sitokinleri hatırla.
Th2Th2 hücreleri başlıca IL−4IL-4, IL−5IL-5 ve IL−13IL-13 salgılar.
Aday sitokin listesini daraltmak için kaynak hücrenin ürünlerini bilmek gerekir.
3
Hedef hücre olan eozinofil üzerindeki etkiyi analiz et.
IL−5IL-5, eozinofiller için özgül olan reseptörlere bağlanarak onların üretimini ve fonksiyonunu artırır.
IL−4IL-4 daha çok IgEIgE değişimi ile ilgiliyken, IL−5IL-5 doğrudan eozinofillerin efektör gücünü artırır.

Key Concept

Eozinofilik aktivasyon ve IL−5IL-5 ilişkisi
Estimated Time:45s
Question 488Question →

Viral enfeksiyonlar sırasında kandan sekonder lenfoid organlardaki T hücre bölgelerine yüksek endotelli venüller (HEVHEV) aracılığıyla göç eden, morfolojik olarak plazma hücrelerini andıran ve yüzeyinde CD123CD123 (IL-3 reseptör alfa zinciri) ile CD304CD304 (Nöropilin-1) eksprese eden hücre popülasyonu için aşağıdakilerden hangisi en karakteristiktir?

Show answer & explanation

Answer: TLR7TLR7 ve TLR9TLR9 aktivasyonu sonrası çok yüksek miktarda Tip I İnterferon (IFN−α/βIFN-\alpha/\beta) üretmeleri

Answer

Plazmasitoid dendritik hücrelerin en karakteristik özelliği, endozomal TLR7TLR7 ve TLR9TLR9 aracılığıyla viral nükleik asitleri tanıdıktan sonra çok yüksek miktarda Tip I İnterferon (IFN−αIFN-\alpha ve IFN−βIFN-\beta) üretmeleridir.
Soruda tanımlanan hücre popülasyonu plazmasitoid dendritik hücrelerdir (pDC). Bu hücreler, viral enfeksiyonlara yanıt olarak endozomal TLR7TLR7 (ssRNA tanır) ve TLR9TLR9 (CpG DNA tanır) üzerinden uyarıldıklarında, diğer hücre tiplerinden çok daha yüksek miktarda Tip I İnterferon üreterek antiviral durumu indüklerler.

Step-by-Step Solution

1
Hücre tipini tanımla
Plazmasitoid Dendritik Hücre (pDC)
Soruda verilen plazma hücresine benzer morfoloji, HEVHEV aracılı göç ve CD123CD123/CD304CD304 belirteçleri pDC'lere özgüdür.
2
Hücrenin aktivasyon mekanizmasını hatırla
TLR7TLR7 ve TLR9TLR9 reseptörleri
pDC'ler endozomlarında tek zincirli RNA (TLR7TLR7) ve CpG DNA (TLR9TLR9) tanıyan reseptörleri yoğun olarak bulundurur.
3
Aktivasyon sonucunu belirle
Masif Tip I IFN salınımı
pDC'lerin temel biyolojik görevi antiviral savunmanın erken fazında sistemik interferon yanıtını başlatmaktır.

Key Concept

Plazmasitoid dendritik hücreler (pDC), lenfoid olmayan ancak morfolojik olarak plazma hücresine benzeyen, antiviral savunmanın ana IFN kaynağı olan hücrelerdir.
Question 489Question →

İmmün sistemin homeostazını korumak ve periferik toleransı sürdürerek otoimmün reaksiyonları engellemekle görevli olan, yapısal olarak CD4CD4 ve CD25CD25 (IL−2IL-2 reseptör alfa zinciri) moleküllerini yüksek düzeyde eksprese eden ve karakteristik olarak FoxP3FoxP3 transkripsiyon faktörü ile tanımlanan hücre grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Regülatör T hücreleri

Answer

Regülatör T hücreleri, immün yanıtı baskılayan ve FoxP3FoxP3 transkripsiyon faktörü ile karakterize olan hücre grubudur.
Regülatör T hücreleri (TregTreg), bağışıklık yanıtını baskılayarak otoimmüniteyi önleyen özel bir lenfosit grubudur. Bu hücreler yüzeylerinde yapısal olarak CD4CD4 ve CD25CD25 (IL−2IL-2 reseptörünün alfa zinciri) taşırlar. En ayırt edici özellikleri ise çekirdeklerinde bulunan FoxP3FoxP3 transkripsiyon faktörüdür. Bu hücreler IL−10IL-10 ve TGF−βTGF-\beta gibi inhibitör sitokinler salgılayarak veya hücre-hücre temasıyla diğer bağışıklık hücrelerini baskılarlar.

Step-by-Step Solution

1
Hücre yüzey belirteçlerini (CD4CD4 ve CD25CD25) analiz et.
Bu belirteçler yardımcı T hücre alt gruplarına veya aktif T hücrelerine işaret eder.
CD4CD4 yardımcı T hücre serisini, CD25CD25 ise yüksek afiniteli IL−2IL-2 reseptörünü temsil eder.
2
Karakteristik transkripsiyon faktörünü (FoxP3FoxP3) değerlendir.
Bu faktör spesifik olarak baskılayıcı fonksiyonu olan regülatör T hücreleri için tanımlayıcıdır.
FoxP3FoxP3, TregTreg hücrelerinin gelişimi ve fonksiyonu için temel olan anahtar düzenleyicidir.

Key Concept

Regülatör T hücreleri (TregTreg), immün toleransın sağlanmasında kritik rol oynayan CD4+CD25+FoxP3+CD4^+ CD25^+ FoxP3^+ hücrelerdir.

Practice More

Regülatör T hücrelerinin salgıladığı inhibitör sitokinlerin (IL−10IL-10 ve TGF−βTGF-\beta) efektör hücreler üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 490Question →

Antijen sunan hücrelerde (APC\text{APC}), MHC\text{MHC} sınıf II moleküllerinin kaba endoplazmik retikulumda (KER\text{KER}) sentezi sırasında antijen bağlama oluğuna yerleşerek, bu bölgenin sitozolden gelen endojen peptitler tarafından işgal edilmesini önleyen molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Değişmez zincir (Invariant chain / Li\text{Invariant chain / Li})

Answer

Değişmez zincir (Invariant chain / Li), MHC sınıf II moleküllerinin KER'de endojen peptitlerle bağlanmasını engelleyen yapıdır.
Değişmez zincir (Invariant chain / Li), MHC sınıf II molekülleri kaba endoplazmik retikulumda sentezlenirken onların antijen bağlama bölgelerine bağlanır. Bu bağlanma, o sırada KER içinde bulunan ve normalde MHC sınıf I molekülleri için bekleyen endojen peptitlerin MHC sınıf II'ye bağlanmasını fiziksel olarak engeller. Ayrıca bu zincir, MHC II'nin endozomal sisteme yönlendirilmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
MHC sınıf II yolağının (eksojen yol) başlangıç aşamasını hatırla.
MHC sınıf II molekülleri KER'de sentezlenir.
Soruda belirtilen lokasyon KER'dir.
2
KER'deki olası etkileşimleri değerlendir.
Sitozolden TAP aracılığıyla gelen endojen peptitler KER'dedir; ancak MHC II eksojen peptit sunmalıdır.
MHC II'nin yanlışlıkla endojen peptitleri bağlamaması gerekir.
3
Bu 'yanlış bağlanmayı' engelleyen spesifik molekülü tanımla.
Değişmez zincir (Li), MHC II oluğuna oturarak bariyer oluşturur.
Li zinciri hem stabilizasyon sağlar hem de blokaj görevi görür.

Key Concept

MHC sınıf II moleküllerinin KER'de Değişmez zincir (Li) ile korunması.

Hints

1
Bu molekül, MHC sınıf II sentezlenirken ona 'eşlik eden' bir proteindir.
2
Bu proteinin bir parçası daha sonra CLIP adını alır.
3
MHC II'nin 'değişmez' yoldaşı olarak da bilinir ve endojen peptitlerin girişini bloklar.

Practice More

MHC sınıf II'nin endozomda antijenle buluşma aşamasında görev alan HLA-DM molekülünün fonksiyonunu inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 491Question →

Eksojen proteinlerin işlenerek CD4+CD4^+ T lenfositlere sunulması sürecinde; MHC sınıf II molekülünün peptit bağlama oluğunda bulunan CLIP fragmanının uzaklaştırılmasını ve uygun antijenik peptidin bağlanmasını katalizleyen molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: HLA-DM

Answer

MHC sınıf II yolunda CLIP fragmanını uzaklaştırarak antijen yüklenmesini sağlayan molekül HLA-DM'dir.
Doğru cevap olan molekül, MHC sınıf II antijen sunum yolunun kritik bir düzenleyicisidir. Endozomal/lizozomal veziküllerde, MHC sınıf II molekülünün peptit bağlama oluğunu işgal eden CLIP (Class II-associated invariant chain peptide) fragmanını yerinden çıkararak, dış ortamdan alınan ve proteazlarla parçalanmış olan eksojen peptitlerin bu oluğa yerleşmesini katalizler. Bu işlem sonucunda MHC-peptit kompleksi hücre yüzeyine taşınarak CD4+ T lenfositlere sunulur.

Step-by-Step Solution

1
Antijen kaynağının ve hedef hücrenin belirlenmesi
Eksojen antijen ve CD4+ T hücresi ifadesi, sürecin MHC sınıf II yolu olduğunu gösterir.
MHC sınıf II (HLA-DR, DP, DQ) molekülleri eksojen antijenleri CD4+ hücrelere sunar.
2
MHC sınıf II molekülünün ER'den endozoma taşınma sürecinin analizi
MHC-II, ER'de değişmez zincir (Li) ile birleşir, endozoma geçince Li yıkılır ve geriye CLIP kalır.
Değişmez zincir (Li), MHC-II'nin yanlış peptitleri bağlamasını önler ve hedeflenmesini sağlar.
3
Peptit yükleme aşamasındaki katalizörün tanımlanması
Endozomal kompartmanda HLA-DM molekülü devreye girerek CLIP'i çıkarır.
HLA-DM olmadan CLIP molekülden ayrılamaz ve antijenik peptitler bağlanamaz.

Key Concept

MHC Sınıf II Antijen Sunumu ve HLA-DM Fonksiyonu
Question 492Question →

T lenfositlerinin proliferasyonu, sağkalımı ve regülatör fonksiyonları üzerinde merkezi bir rol oynayan IL−2IL-2 sitokini ve reseptör kompleksinin (IL−2RIL-2R) yapısal ve fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IL−2IL-2 reseptörünün ortak gama zinciri (γc \gamma_c ), sadece IL−2IL-2 reseptörüne özgü olup, lenfosit gelişiminde rol oynayan diğer sitokin reseptörlerinde bulunmaz.

Answer

Ortak gama zincirinin sadece IL-2'ye özgü olduğunu belirten seçenek yanlıştır; bu zincir birçok sitokin tarafından paylaşılır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü IL−2IL-2 reseptörünün gama zinciri, 'ortak gama zinciri' (γc \gamma_c veya CD132) olarak adlandırılır. Bu protein sadece IL−2IL-2 için değil; IL−4IL-4, IL−7IL-7, IL−9IL-9, IL−15IL-15 ve IL−21IL-21 sitokinlerinin reseptör komplekslerinde de sinyal iletici birim olarak görev yapar. Bu zinciri kodlayan gende meydana gelen mutasyonlar, bu sitokinlerin tamamının fonksiyonunu bozarak X'e bağlı Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (X-SCID) hastalığına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
IL-2 reseptör alt birimlerini ve afinite düzeylerini analiz et.
Düşük afinite (sadece alfa), orta afinite (beta+gama) ve yüksek afinite (alfa+beta+gama) olmak üzere üç form vardır.
Reseptörün hangi hücrede hangi dozda IL-2'ye yanıt vereceğini bu alt birim kompozisyonu belirler.
2
'Ortak gama zinciri' (γc \gamma_c , CD132) kavramını değerlendir.
Gama zinciri IL-2, IL-4, IL-7, IL-9, IL-15 ve IL-21 reseptörleri tarafından paylaşılan ortak bir sinyal iletim birimidir.
Bu paylaşım, X'e bağlı Ağır Kombine İmmün Yetmezlik (SCID) tablosunda neden birden fazla sitokin yolunun bozulduğunu açıklar.
3
Treg hücrelerinin ve aktif T hücrelerinin IL-2R durumunu karşılaştır.
Her iki hücre grubu da alfa zincirini (CD25) bulundurarak yüksek afiniteli reseptör eksprese eder.
Ancak Treg'ler bunu yapısal olarak (uyarılmadan) yaparken, efektör T hücreleri sadece aktivasyon sonrası yapar.

Key Concept

IL-2 reseptör yapısı ve ortak gama zinciri (γc \gamma_c ) ailesi.
Question 493Question →

B lenfositlerin periferik lenfoid organlardaki antijene bağımlı aktivasyonu ve efektör hücrelere farklılaşma süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: CD21 (CR2) molekülü, komplemanın C3d bileşenini bağlayarak B hücresinin aktivasyon eşiğini düşüren yardımcı reseptör kompleksinin bir parçasıdır.

Answer

CD21 (CR2) molekülü, komplemanın C3d bileşenini bağlayarak B hücresinin aktivasyon eşiğini düşüren yardımcı reseptör kompleksinin bir parçasıdır.
B hücresi yardımcı reseptör kompleksi (CD19, CD21, CD81) antijen tanıma sırasında sinyal iletimini güçlendiren en önemli yapıdır. Burada CD21, kompleman sisteminin bir aktivasyon ürünü olan C3d'yi bağlayarak edinsel bağışıklık ile doğal bağışıklık arasında bir köprü kurar ve hücrenin uyarılma eşiğini anlamlı düzeyde düşürür.

Step-by-Step Solution

1
B hücresi aktivasyon mekanizmalarını değerlendir.
B hücresi aktivasyonu için BCR (B cell receptor) aracılı sinyalin yanı sıra yardımcı reseptörlerin de uyarılması gerekir.
B hücresi tek başına BCR uyarısı ile yeterli sinyal üretemeyebilir, bu yüzden yardımcı moleküllere ihtiyaç duyar.
2
B hücresi yardımcı reseptör kompleksinin (coreceptor complex) yapısını incele.
Kompleks; CD19, CD21 (CR2) ve CD81 (TAPA-1) moleküllerinden oluşur.
Bu proteinler birbirine bağlı çalışarak BCR sinyalini güçlendirir.
3
CD21'in spesifik fonksiyonunu doğrula.
CD21, kompleman aktivasyonu sonucu oluşan C3d parçacıklarını bağlayarak antijeni B hücresine yaklaştırır ve sinyali artırır.
Bu etkileşim, B hücresinin çok daha düşük antijen konsantrasyonlarında bile aktifleşmesini sağlar.

Key Concept

B hücresi yardımcı reseptör kompleksi (CD19/CD21/CD81) ve kompleman aracılı aktivasyon.

Practice More

B hücresi aktivasyonunda CD40-CD40L etkileşiminin eksikliğinde görülen Hiper-IgM sendromu tablosunu inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 494Question →

Dalak beyaz pulpasının periferinde yer alan, kan yoluyla gelen kapsüllü bakterilerin polisakkarit antijenlerini tanıyarak hızla kısa ömürlü plazma hücrelerine farklılaşan ve yüzeyinde yoğun olarak kompleman reseptörü 2 (CD21CD21) taşıyan hücre popülasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Marjinal zon B hücreleri

Answer

Marjinal zon B hücreleri
Marjinal zon B hücreleri, dalağın beyaz pulpasının en dış sınırında yer alır ve özellikle kapsüllü bakterilerin polisakkaritlerine karşı T-bağımsız bağışıklık yanıtından sorumludur. Yüzeylerinde kompleman reseptörü 2 (CD21CD21) yoğun olarak bulunur ve bu sayede kompleman ile kaplanmış antijenlere duyarlılıkları yüksektir.

Step-by-Step Solution

1
Antijen tipini analiz et
Kapsüllü bakteriler ve polisakkaritler T-bağımsız antijenlerdir.
Bu tür antijenler protein yapısında olmadıkları için T hücre yardımı olmadan doğrudan B hücrelerini uyarırlar.
2
Anatomik lokalizasyonu değerlendir
Dalağın beyaz pulpası kan kaynaklı antijenlerin süzüldüğü ana merkezdir.
Marjinal zon, kanın beyaz pulpaya girdiği ve antijenlerin ilk karşılandığı sınır bölgesidir.
3
Yüzey belirteçlerini doğrula
CD21highCD21^{high} ve CD23lowCD23^{low} fenotipi Marjinal zon B hücrelerine özgüdür.
CD21 (CR2), antijenlerin kompleman ile işaretlenmiş olarak tanınmasını sağlar, bu da T-bağımsız yanıtı güçlendirir.

Key Concept

Marjinal zon B hücreleri, dalağın beyaz pulpasında bulunan ve kapsüllü bakterilere (örn. Streptococcus pneumoniae) karşı hızlı antikor yanıtı (erken IgM) geliştiren özel bir B hücre alt grubudur.

Practice More

Dalak yokluğunda (splenektomi) neden kapsüllü bakteri enfeksiyonlarının arttığını Marjinal zon B hücreleri üzerinden tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 495Question →

B lenfositlerin antijene özgü aktivasyonu sırasında sinyal iletimini güçlendiren ko-reseptör kompleksinde (CD19/CD21/CD81CD19/CD21/CD81) yer alan ve aynı zamanda Epstein-Barr Virüsü (EBV) için hücresel reseptör olarak işlev gören molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: CD21

Answer

CD21 (Kompleman Reseptörü 2 - CR2)
B lenfositlerin ko-reseptör kompleksinde yer alan CD21 (CR2), antijen üzerine çökmüş olan C3d fragmanına bağlanarak B hücresinin aktivasyon eşiğini düşürür. Bu molekül aynı zamanda Epstein-Barr Virüsü'nün (EBV) hedef hücreye bağlanmasını sağlayan spesifik reseptördür.

Step-by-Step Solution

1
B hücresi ko-reseptör kompleksini tanımla
B hücre yüzeyinde BCR sinyalini güçlendiren kompleks CD19, CD21 (CR2) ve CD81 (TAPA-1) moleküllerinden oluşur.
Antijene duyarlılığı artırmak ve aktivasyon eşiğini düşürmek için bu kompleksin bileşenlerinin bilinmesi gerekir.
2
CD21 molekülünün çift fonksiyonunu belirle
CD21, kompleman sisteminin bir parçası olan C3d'yi tanır ve aynı zamanda EBV'nin B hücrelerine girişi için kullandığı reseptördür.
TUS sınavlarında mikrobiyoloji ve immünoloji bilgilerinin entegrasyonu bu tip sorularla sıkça test edilir.

Key Concept

B Hücre Ko-reseptör Kompleksi ve EBV Reseptörü

Practice More

B hücrelerinin kemik iliğindeki antijenden bağımsız gelişim evrelerinde eksprese edilen CD markerlarını tekrar ediniz.
Estimated Time:45s
Question 496Question →

Endozomal Toll-benzeri reseptörlerin (TLR3,TLR7,TLR8,TLR9TLR3, TLR7, TLR8, TLR9) endoplazmik retikulumda sentezlendikten sonra ligandlarıyla buluşacakları endolizozomlara taşınmasında zorunlu olan ve genetik eksikliğinde çocuklarda izole Herpes Simpleks Ensefaliti (HSEHSE) tablosuna yol açan şaperon protein aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: UNC93B1UNC93B1

Answer

UNC93B1UNC93B1 proteinidir. Bu molekül, nükleik asit tanıyan Toll-benzeri reseptörlerin hücresel lokalizasyonunu ve fonksiyonunu belirleyen kritik bir şaperondur.
Doğru yanıt olan seçenek, endozomal Toll-benzeri reseptörlerin (TLR3,7,8,9TLR3, 7, 8, 9) endoplazmik retikulumdan endozomlara transferini sağlayan ve bu süreçteki defekti sonucu izole Herpes Simpleks Ensefaliti'ne yol açan UNC93B1UNC93B1 proteinidir. Bu proteinin yokluğunda hücreler viral nükleik asitlere karşı Tip I Interferon üretemez hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
Reseptörlerin hücresel konumunu belirle
TLR3,7,8,9TLR3, 7, 8, 9 nükleik asit tanıyan endozomal reseptörlerdir.
Bu reseptörler endoplazmik retikulumda (ERER) sentezlenir ancak aktif olabilmeleri için endozomlara geçmeleri gerekir.
2
Taşıma mekanizmasını hatırla
UNC93B1UNC93B1, bu reseptörleri ERER'den alıp endozomal veziküllere taşıyan temel şaperondur.
Bu taşıma olmadan reseptörler sitozolik nükleik asitleri tanıyamaz ve bağışıklık yanıtı başlayamaz.
3
Klinik ilişkiyi kur
UNC93B1UNC93B1 mutasyonları, özellikle TLR3TLR3 üzerinden giden Tip I Interferon (IFNIFN) yanıtını bozar.
Merkezi sinir sisteminde Herpes Simpleks Virüsü (HSV−1HSV-1) kontrolü için TLR3TLR3-IFNIFN aksı hayati öneme sahiptir; bu aksın bozulması HSEHSE gelişimine neden olur.

Key Concept

UNC93B1UNC93B1 proteininin endozomal TLRTLR transportundaki rolü ve klinik önemi.
Question 497Question →

B lenfositlerin antijenle uyarılması sonrası sekonder lenfoid dokularda gerçekleşen efektör fonksiyonlar ve farklılaşma süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Germinal merkezde foliküler yardımcı T (TfhT_{fh}) hücrelerinden sağlanan CD40L ve IL-4 sinyalleri, B hücrelerinde ağır zincir izotip değişimini ve somatik hipermutasyonu yöneten "Aktivasyonla İndüklenen Sitidin Deaminaz" (AID) enziminin ekspresyonunu indükler.

Answer

Germinal merkezde T hücre bağımlı aktivasyon sırasında CD40 ve IL-4 sinyalleri AID enzimini indükleyerek izotip değişimi ve somatik hipermutasyonu sağlar.
B hücrelerinin antijene özgü aktivasyonu sürecinde foliküler yardımcı T hücreleri ile kurulan CD40-CD40L teması ve salınan sitokinler (özellikle IL-4), B hücresi içerisinde AID enzimini aktif hale getirir. Bu enzim, antikorun ağır zincir sabit bölgesini değiştirerek izotip değişimini (class switching) ve değişken bölgede nokta mutasyonları yaparak afinite matürasyonunu sağlar.

Step-by-Step Solution

1
B hücresi aktivasyon sinyallerini değerlendir.
T hücresine bağımlı antijenlerde 2. sinyal CD40-CD40L etkileşimidir.
Bu etkileşim B hücresinin proliferasyonu ve germinal merkez oluşumu için zorunludur.
2
Germinal merkez enzimlerini analiz et.
AID (Activation-Induced Cytidine Deaminase) enzimi eksprese olur.
AID, DNA üzerinde sitidinleri urasile çevirerek hem somatik hipermutasyonu (nokta mutasyonları) hem de izotip değişimini (DNA kırılmaları) başlatır.
3
Ko-reseptör ve sitokin etkilerini kontrol et.
CD21'in C3dC3d bağladığı ve TGF−βTGF-\beta'nın IgAIgA yaptırdığı doğrulanır.
Yanlış seçeneklerdeki spesifik moleküler eşleşmelerin hataları elenir.

Key Concept

B hücrelerinde T hücresi yardımıyla gerçekleşen germinal merkez reaksiyonlarında AID enziminin merkezi rolü.

Practice More

AID enzim eksikliğinde ortaya çıkan Hiper IgM Tip 2 sendromunu ve bunun CD40/CD40L eksikliklerinden klinik farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 498Question →

Bir tıp fakültesi öğrencisi, mikrobiyoloji dersinde kompleman sistemi bileşenlerini çalışırken, bazı bakterilerin (özellikle ince hücre duvarlı *Neisseria* türleri) doğrudan lizis yoluyla yok edilmesi için komplemanın litik etkisinin opsonizasyondan daha kritik olduğunu öğrenmiştir. Buna göre, kompleman sisteminin aşağıdaki kısımlarından hangisinde meydana gelen bir eksiklik, hastaları özellikle tekrarlayan dissemine *Neisseria* enfeksiyonlarına duyarlı hale getirir?

Show answer & explanation

Answer: Membran atak kompleksi (C5C5, C6C6, C7C7, C8C8, C9C9)

Answer

Membran atak kompleksi (C5−C9C5-C9) eksikliği, hastaları özellikle tekrarlayan Neisseria enfeksiyonlarına karşı savunmasız bırakır.
Membran atak kompleksi (C5−C9C5-C9), kompleman aktivasyonunun son aşamasında hedef hücre zarında delikler açarak ozmotik lizise neden olur. Neisseria türleri ince hücre duvarları nedeniyle bu litik etkiye oldukça bağımlı bir şekilde yok edilirler; bu nedenle bu bileşenlerin eksikliğinde tekrarlayan Neisseria enfeksiyonları görülür.

Step-by-Step Solution

1
Neisseria türlerinin yapısal özelliğini belirle.
Neisseria türleri ince hücre duvarına sahip Gram negatif koklardır ve komplemanın doğrudan litik etkisiyle (MAC) öldürülmeye çok hassastırlar.
Klinik tablo ile mikrobiyolojik yapı arasındaki ilişkiyi kurmak için gereklidir.
2
Litik etkiden sorumlu kompleman bileşenlerini hatırla.
Kompleman sisteminin terminal yolağında oluşan C5bC5b, C6C6, C7C7, C8C8 ve çok sayıda C9C9 molekülü birleşerek Membran Atak Kompleksini (MAC) oluşturur.
Hücre zarında gözenek açarak lizis yapan yapıyı tanımlamak için gereklidir.
3
Eksiklik ve hastalık ilişkisini eşleştir.
Terminal bileşenlerin (C5−C9C5-C9) eksikliği durumunda MAC oluşamaz ve Neisseria enfeksiyonları (meningokoksemi, gonokoksemi) tekrarlar.
Soruda istenen spesifik klinik duyarlılığı yanıtlamak için gereklidir.

Key Concept

Terminal kompleman bileşenleri (C5−C9C5-C9) tarafından oluşturulan Membran Atak Kompleksi (MAC), özellikle ince duvarlı bakterilerin (Neisseria spp.) eliminasyonunda hayati öneme sahiptir.

Practice More

Kalıtsal anjiyoödem ile ilişkili olan C1 inhibitör eksikliğinin mekanizmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 499Question →

Hematopoetik kök hücre nakli yapılan bir hastada, nakil sonrası gözlenen "Graft-versus-Leukemia" (GVL) etkisinde donör kaynaklı doğal öldürücü (NK) hücrelerin alıcı tümör hücrelerini etkin bir şekilde tanıyıp yok etmesini sağlayan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Donörün inhibitör KIR (Killer Immunoglobulin-like Receptor) reseptörlerine bağlanacak uygun HLA sınıf I ligandının alıcı hücrelerinde bulunmaması

Answer

Donörün inhibitör KIR reseptörleri ile eşleşen uygun HLA sınıf I ligandının alıcı hücrelerinde bulunmaması (KIR-ligand uyumsuzluğu), NK hücrelerini inhibitör sinyalden kurtararak GVL etkisini sağlar.
Doğal öldürücü (NK) hücreleri, yüzeylerindeki inhibitör KIR reseptörleri aracılığıyla hedef hücredeki HLA-A, B veya C (sınıf I) moleküllerini tanır. Eğer hedef hücrede (bu vakada alıcı tümör hücresinde) donörün KIR reseptörüne uygun bir HLA ligandı yoksa, NK hücresi baskılanamaz ve aktive olur. Hematopoetik kök hücre naklinde, HLA uyumu tam olsa bile KIR-ligand düzeyindeki bu uyumsuzluk, NK hücrelerini serbest bırakarak tümör hücrelerini öldürmelerini (GVL etkisi) sağlar.

Step-by-Step Solution

1
NK hücre aktivasyon mekanizmasını hatırla.
NK hücreleri, inhibitör (KIR) ve aktivatör (NKG2D vb.) reseptörlerden gelen sinyallerin dengesiyle yönetilir.
NK hücrelerinin temel çalışma prensibi 'self' (kendi) MHC sınıf I varlığını kontrol etmektir.
2
KIR (Killer Immunoglobulin-like Receptor) fonksiyonunu analiz et.
KIR reseptörleri normalde hücre üzerindeki HLA sınıf I moleküllerine bağlanarak NK hücresini 'frenler' (inhibition).
Vücudun kendi sağlıklı hücrelerini korumak için MHC I inhibitör sinyal gönderir.
3
Allojeneik transplantasyon (nakil) senaryosuna uygula.
Eğer donörün KIR reseptörleri alıcının HLA moleküllerini tanıyamazsa (KIR-ligand uyumsuzluğu), inhibitör sinyal oluşmaz.
Alıcı hücresi, donör NK hücresi için 'eksik self' (missing self) gibi davranır.
4
GVL (Graft-versus-Leukemia) etkisiyle bağdaştır.
İnhibitör sinyalden kurtulan donör NK hücreleri, alıcıdaki lösemi hücrelerini yok eder.
Bu mekanizma, T hücrelerinden bağımsız olarak gelişen ve GVHD riskini artırmadan lösemi nüksünü azaltan bir avantaj sağlar.

Key Concept

NK Hücreleri ve KIR-Ligand Uyumsuzluğu (Missing Self Hipotezi)

Practice More

Tümör hücrelerinin MHC sınıf I moleküllerini 'down-regüle' ederek (ifadesini azaltarak) T hücrelerinden kaçarken nasıl NK hücrelerinin hedefi haline geldiğini (Missing Self) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 500Question →

B lenfositlerin kemik iliğindeki antijenden bağımsız gelişim basamakları, periferik lenfoid organlardaki aktivasyonu ve terminal farklılaşma süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: B hücrelerinin en olgun hali olan plazma hücreleri; yüksek düzeyde CD19, CD20 ve MHC-II eksprese ederek profesyonel antijen sunma işlevine devam ederler.

Answer

Plazma hücrelerinin CD19, CD20 ve MHC-II eksprese etmeye devam ettiğini belirten ifade yanlıştır; bu hücreler bu belirleyicileri kaybederek antikor salgılama odağına dönüşürler.
B hücrelerinin en son gelişim evresi olan plazma hücreleri, matür B hücrelerinin aksine yüzeylerinde CD19, CD20 ve MHC-II moleküllerini ifade etmezler. Ayrıca, yüzey immünglobulini (sIg) ekspresyonları da minimaldir; bunun yerine yüksek miktarda salgısal (sekretuvar) antikor üretirler. Temel yüzey belirleyicileri CD138 ve CD38'dir.

Step-by-Step Solution

1
B hücresi aktivasyonundaki temel yüzey moleküllerini incele.
CD40-CD40L etkileşiminin izotip değişimi ve germinal merkez oluşumu için kritik olduğu doğrulanır.
Bu moleküler etkileşim, T hücresinin B hücresine sağladığı ikinci aktivasyon sinyalidir.
2
İzotip değişimini (class switching) yönlendiren sitokinleri analiz et.
IL-4'ün IgE, TGF-beta ve IL-5'in ise IgA üretimi için gerekli olduğu saptanır.
Farklı sitokinler, farklı ağır zincir bölgelerinin ekspresyonunu tetikler.
3
B hücresinin terminal farklılaşma evresindeki (plazma hücresi) yüzey belirleyici değişimlerini kontrol et.
Plazma hücrelerinin CD19, CD20 ve MHC-II ekspresyonunu kaybettiği, CD138 (syndecan-1) gibi belirleyiciler kazandığı görülür.
Plazma hücreleri antijen tanıma ve sunma işlevini bırakıp tamamen protein (antikor) üretimine odaklanır.

Key Concept

B lenfositlerin plazma hücrelerine farklılaşması sırasında yüzeydeki B hücresi belirleyicilerinin (CD19, CD20, MHC-II) kaybı ve fonksiyonel değişim.
PreviousPage 25 / 33Next
Temel İmmünoloji — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 25 | Examkin