XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti'nde $23$ Ocak $1913$ tarihinde gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını, $1908$ Devrimi ile başlayan Meşrutiyet rejiminin işleyişinde köklü bir kırılmaya neden olmuştur. Bu askeri müdahalenin, Türk siyasi tarihindeki demokratik teamüller ve devlet yönetim yapısı üzerindeki en kritik ve kalıcı sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

II. Balkan Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti; Bulgaristan ile 1913 İstanbul, Yunanistan ile 1913 Atina ve Sırbistan ile 1914 İstanbul Antlaşmalarını imzalayarak bölgedeki varlığını ve haklarını hukuki bir çerçeveye oturtmaya çalışmıştır.

Bu antlaşmaların içeriği ve dönemin Balkan coğrafyası dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu diplomatik sürecin sonuçlarından biri olarak gösterilemez?

$1912$ yılında Karadağ'ın saldırısıyla başlayan; ardından Sırbistan, Yunanistan ve Bulgaristan'ın katılımıyla genişleyen $I.$ Balkan Savaşı, $30$ Mayıs $1913$ tarihli Londra Antlaşması ile resmen sona ermiştir. Osmanlı Devleti, bu antlaşma ile Avrupa'daki topraklarının büyük bir bölümünden vazgeçmek zorunda kalmış ve yeni sınırı "Midye-Enez" hattı olarak belirlenmiştir.

Bu tarihsel süreç ve antlaşmanın hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Londra Antlaşması ile kaybettiği yerler arasında gösterilemez?

I. Balkan Savaşı sonunda imzalanan $30$ Mayıs $1913$ tarihli Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Avrupa'daki topraklarının büyük bir kısmını kaybetmiştir. Ancak antlaşmanın bazı maddeleriyle, belirli coğrafi bölgelerin sınırlarının çizilmesi ve gelecekteki siyasi statülerinin tayin edilmesi yetkisi, savaşa katılan devletlerin iradesinden çıkarılarak Avrupalı "Büyük Devletler"in (Düvel-i Muazzama) kararına bırakılmıştır.

Londra Antlaşması'na göre, mülkiyeti veya sınırları üzerindeki nihai karar Büyük Devletler tarafından verilecek olan unsurlar aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

I. Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması ile belirlenen Midye-Enez hattı, Balkan devletlerinin kendi aralarında yaşadığı toprak paylaşımı kavgası nedeniyle II. Balkan Savaşı ile bozulmuştur. Bu savaşta, ilk savaşta yer almayan Romanya'nın da Bulgaristan'a karşı cephe almasını fırsat bilen Osmanlı Devleti, askeri bir harekat başlatmıştır. Bu askeri harekat sonucunda Osmanlı Devleti'nin Bulgaristan'dan geri almayı başardığı ve günümüzde de Türkiye sınırları içerisinde yer alan şehirler aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nde $II. Meşrutiyet$’in ilanını ($1908$) takip eden süreçte yaşanan $31$ Mart Vakası’nın ardından, $1909$ yılında $Kanun-i Esasi$ üzerinde köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu düzenlemelerle padişahın yetkileri kısıtlanmış ve devlet yönetimi daha parlamenter bir yapıya kavuşturulmuştur. Bu süreçte cemiyetlerin (derneklerin) yasal bir statüye kavuşması, gizli faaliyet yürüten yapıların açık siyasi partilere dönüşmesini sağlamıştır.

Buna göre, $1909$ anayasa değişiklikleri arasında yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, ülkede çok partili siyasi hayatın hukuki olarak kurumsallaşmasına zemin hazırlayan temel düzenlemedir?

Osmanlı Devleti, Trablusgarp Savaşı devam ederken Balkan Savaşları'nın başlaması üzerine İtalya ile $18$ Ekim $1912$ tarihinde Uşi Antlaşması'nı imzalamıştır.

Bu antlaşmanın maddeleri ve ortaya çıkardığı siyasi sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hatalı bir çıkarımdır?

$I.$ Balkan Savaşı'nın Osmanlı Devleti adına ağır bir mağlubiyetle sonuçlanmasının ardından, Avrupalı devletlerin ara buluculuğuyla $30$ Mayıs $1913$ tarihinde Londra Antlaşması imzalanmıştır.

Bu antlaşmanın hükümleri ve savaşın yarattığı siyasi sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Osmanlı Devleti'nde $II$. Meşrutiyet'in ilanından bir yıl sonra, anayasal düzene ve parlamenter sisteme karşı çıkan $31$ Mart Vakası yaşanmıştır. İsyanın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından, Meclis-i Mebusan'ın aldığı bir kararla Padişah $II$. Abdülhamid tahttan indirilmiş ve yerine $V$. Mehmet Reşat padişah yapılmıştır.

Bu gelişme, Türk siyasi tarihinde aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

$I.$ Balkan Savaşı'nın devam ettiği günlerde, Londra Konferansı'na katılan Büyük Devletlerin Edirne'nin Bulgarlara bırakılması yönünde Osmanlı Devleti'ne sunduğu kolektif nota (Londra Notası), İstanbul'da İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından bir meşruiyet krizi olarak kullanılmıştır. Cemiyet, mevcut hükümetin Edirne'yi teslim edeceği iddiasıyla $23$ Ocak $1913$ tarihinde Bâb-ı Âli'yi basmıştır.

Bu askeri müdahalenin Osmanlı siyasi tarihindeki niteliği ve doğrudan sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$I.$ Balkan Savaşı sırasında yaşanan ağır mağlubiyetler ve Edirne’nin Bulgarlara teslim edileceği şayiaları üzerine $23$ Ocak $1913$ tarihinde gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1912$-$1913$ yılları arasında gerçekleşen I. Balkan Savaşı sonucunda Osmanlı Devleti büyük toprak kayıpları yaşamış ve $30$ Mayıs $1913$ tarihinde Avrupalı devletlerin arabuluculuğuyla Londra Antlaşması imzalanmıştır.

Bu savaşın süreci ve antlaşmanın hükümleri dikkate alındığında, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

$20.$ yüzyılın başlarında sömürgecilik yarışına hız veren İtalya, Avrupalı büyük devletlerin onayını alarak Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki son toprağı olan Trablusgarp'a saldırmıştır. Osmanlı Devleti, Mısır'ın İngiliz işgali altında olması ve donanmanın yetersizliği nedeniyle bölgeye resmi bir ordu gönderememiştir. Bu durum üzerine Mustafa Kemal ve Enver Paşa gibi gönüllü subaylar, yerel halkı teşkilatlandırmak amacıyla gizlice bölgeye gitmişlerdir. Ancak Balkan Savaşları'nın başlaması, Osmanlı Devleti'ni İtalya ile $1912$ yılında Uşi Antlaşması'nı imzalamaya zorlamıştır.

Bu bilgiler ve Trablusgarp Savaşı'nın sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

$II. Meşrutiyet$ Dönemi'nde $1909$ yılında $Kanun-i Esasi$ üzerinde yapılan kapsamlı değişiklikler, Osmanlı devlet yönetimindeki güç dengelerini önemli ölçüde sarsmıştır. Bu düzenlemelerle hükümetin (Heyet-i Vükela) padişah yerine Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu tutulması esası getirilmiştir. Bu değişikliğin Osmanlı siyasi hayatındaki temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

İtalya, Trablusgarp'ı işgal etmeden önce Avrupa diplomasisinde bir 'yalnızlaştırma' politikası izleyerek büyük devletlerin onayını almaya çalışmıştır. Bu doğrultuda İtalya'nın, Rusya'nın Boğazlar üzerindeki çıkarlarını destekleme sözü karşılığında Trablusgarp üzerindeki emellerini Rusya'ya kabul ettirdiği $1909$ tarihli diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

1912 yılında İtalya ile imzalanan Uşi Antlaşması ile Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılmıştır.

Bu gelişmenin Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Osmanlı siyasi tarihinde 'Bâb-ı Âli Baskını' olarak bilinen gelişme, sadece bir iktidar değişimi değil, aynı zamanda ordunun siyaset üzerindeki belirleyici gücünün kurumsallaştığı bir dönüm noktasıdır. Bu tarihi olay ve sonuçları hakkında ileri sürülen aşağıdaki ifadelerden hangisi, tarihsel gerçeklerle bağdaşmayan hatalı bir değerlendirmedir?

II. Balkan Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti, kaybettiği topraklarda kalan Türk azınlığın haklarını güvence altına almak ve taşınmaz malların statüsünü belirlemek amacıyla ilgili devletlerle çeşitli ikili antlaşmalar imzalamıştır. Bu antlaşmalardan biri, Osmanlı Devleti'nin söz konusu devletle ortak bir kara sınırının kalmaması nedeniyle herhangi bir toprak düzenlemesi içermemiş; yalnızca müftülük makamının yetkileri ve azınlık hakları gibi hukuki konulara odaklanmıştır.

Bu özelliklere sahip olan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde $I.$ Balkan Savaşı devam ederken, Londra Konferansı'nda Edirne'nin Bulgarlara bırakılacağı yönündeki haberleri gerekçe gösteren İttihat ve Terakki Cemiyeti, $23$ Ocak $1913$ tarihinde Bâb-ı Âli'yi basarak Sadrazam Kamil Paşa hükümetini silah zoruyla istifaya zorlamıştır.

Bu gelişmenin Türk siyasi tarihindeki temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

$II. Meşrutiyet$'in ilanından hemen sonra, $1908$ yılı Ağustos ayında İstanbul'da kurulan; kadrosunun büyük çoğunluğunu $II. Abdülhamid$ döneminin siyasi sürgünleri ve eski mahkûmlarının oluşturduğu, İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne karşı örgütlenen ilk muhalefet grubu aşağıdakilerden hangisidir?