Endokrin Cerrahi

281 questions

Question 121Question

Dirençli hipertansiyonu olan 2929 yaşında kadın hastada, ataklar halinde gelen şiddetli baş ağrısı, çarpıntı ve aşırı terleme şikayetleri mevcuttur. Yapılan biyokimyasal incelemelerde plazma normetanefrin düzeyi normalin 44 katı, abdominal BT incelemesinde ise sol adrenal bezde 3.53.5 cm boyutunda kitle saptanıyor. Feokromositoma tanısı konulan bu hastanın cerrahi öncesi hazırlık yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Preoperatif süreçte öncelikle alfa-adrenerjik blokaj sağlanmalı, ardından intravasküler volüm genişletilmeli ve taşikardi kontrolü için gerekirse beta-blokaj bu aşamalardan sonra eklenmelidir.

Answer

Feokromositoma cerrahisi öncesi hazırlıkta temel ilke, önce alfa-adrenerjik blokajın sağlanması, ardından genişleyen damar yatağına uygun volüm replasmanının yapılması ve en son gerekirse beta-blokajın eklenmesidir.
Doğru yaklaşım, katekolamin fırtınalarını ve taşikardiyi güvenle baskılamak için önce alfa-adrenerjik blokörler ile vazokonstriksiyonu kontrol altına almak, ardından genişleyen damar yatağını doldurmak üzere volüm replasmanı yapmak ve son adım olarak beta-adrenerjik blokaj ile aritmi riskini azaltmaktır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik tablosunu ve patofizyolojisini analiz et.
Hastada aşırı katekolamin (adrenalin/noradrenalin) salınımı mevcuttur; bu da kronik vazokonstriksiyona ve fonksiyonel hipovolemiye neden olur.
Tedavi stratejisi bu vazokonstriksiyonu güvenli bir şekilde çözmek üzerine kurulmalıdır.
2
Alfa-blokajın önceliğini belirle.
Alfa reseptörler baskılanarak vazokonstriksiyon giderilir ve hipertansif kriz riski azaltılır.
Önce beta-blokaj yapılırsa, beta-2 aracılı vazodilatasyon kaybolur ve karşılanmamış alfa etkisiyle ölümcül tansiyon yükselmeleri (unopposed alpha) görülebilir.
3
Volüm yönetimini ve beta-blokaj ihtiyacını değerlendir.
Alfa-blokaj sonrası genişleyen yatağı doldurmak için sıvı ve tuz alımı artırılır (volüm genişletme). Eğer hala taşikardi varsa beta-blokör eklenir.
Bu sıralama cerrahi sırasında tümör çıkarıldıktan sonra gelişebilecek derin hipotansiyonu ve öncesindeki aritmileri önler.

Key Concept

Feokromositomada 'Alfa-Blokaj → Volüm Genişletme → Beta-Blokaj' sıralaması hipertansif krizi ve perioperatif şoku önlemek için zorunludur.

Practice More

MEN 2A ve 2B sendromlarının bileşenlerini ve bu sendromlarda feokromositoma sıklığını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 122Question

4848 yaşında erkek hasta, boynun sol tarafında yaklaşık 22 aydır fark ettiği bir şişlik nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede tiroid sol lobda yaklaşık 2.52.5 cm çapında, düzgün yüzeyli, hareketli ve ağrısız bir nodül palpe ediliyor. Hastanın laboratuvar incelemelerinde; TSH: 0.20.2 mIU/L (N: 0.44.00.4-4.0), serbest T4T_4: 1.81.8 ng/dL (N: 0.81.70.8-1.7), serbest T3T_3: 4.14.1 pg/mL (N: 2.04.42.0-4.4) olarak saptanıyor. Tiroid ultrasonografisinde (USG) sol lobda 26×1826 \times 18 mm boyutlarında, izoekoik, düzgün sınırlı, halosu bulunan solid bir nodül izleniyor.

Bu hastada tanısal yaklaşımda bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroid sintigrafisi

Answer

Düşük TSH saptanan tiroid nodüllerinde bir sonraki adım tiroid sintigrafisidir.
Tiroid nodülü saptanan bir hastada ilk bakılması gereken laboratuvar parametresi TSH'dır. TSH düzeyi normalin altındaysa (baskılanmışsa), nodülün hipertiroidiye neden olan 'sıcak' bir nodül olup olmadığını anlamak için tiroid sintigrafisi çekilmelidir. Sıcak nodüllerde malignite riski çok düşük olduğu için bu aşamada ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) endikasyonu yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar sonuçlarının (TSH) değerlendirilmesi
TSH düzeyi baskılanmış (0.20.2 mIU/L) olarak saptandı.
Nodülün otonom (fonksiyonel) çalışıp çalışmadığını anlamak için algoritmanın ilk adımıdır.
2
Fonksiyonel nodül ayırımı için görüntüleme seçimi
Tiroid sintigrafisi istenmesi.
Sıcak nodüllerin malignite riski çok düşük (<%1<\%1) olduğu için sintigrafi sonucu 'sıcak' gelirse İİAB genellikle gerekli olmaz.

Key Concept

Baskılanmış TSH varlığında tiroid nodülü yönetimi
Estimated Time:45s
Question 123Question

3232 yaşında, Multipl Endokrin Neoplazi Tip 11 (MEN 11) tanısı ile takip edilen ve daha önce primer hiperparatiroidizm nedeniyle opere edilmiş olan bir erkek hasta; dirençli peptik ülser şikayetleri ve diyare ile başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum gastrin düzeyi 12001200 pg/mL (Normal: <100<100 pg/mL) ve bazal asit çıkışı (BAO) yüksek saptanıyor. Bu hastada klinik tabloya neden olan gastrinomanın en olası yerleşimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Duodenum

Answer

Multipl Endokrin Neoplazi Tip 11 (MEN 11) sendromunda gastrinomalar en sık duodenum duvarında yerleşir.
MEN 11 sendromunda gastrinomalar (Zollinger-Ellison Sendromu) sporadik vakaların aksine ezici bir çoğunlukla (%7090\%70-90) duodenum duvarında yerleşir. Bu tümörler genellikle çok odaklı (multisentrik) ve mikroskobik boyuttadır, bu nedenle cerrahi olarak tamamen temizlenmeleri oldukça zordur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları değerlendir.
MEN 11 tanılı hastada yüksek gastrin ve asit çıkışı, Zollinger-Ellison Sendromu (gastrinoma) varlığını gösterir.
MEN 11'in üç temel bileşeninden biri pankreatikoduodenal nöroendokrin tümörlerdir.
2
Sendromik ve sporadik gastrinoma farkını analiz et.
Sporadik gastrinomalar genellikle pankreasta tek odaklıyken, MEN 11 ile ilişkili olanlar duodenumda çok odaklıdır.
MEN 11 genetiği tüm duodenum mukozasında tümör gelişimine yatkınlık oluşturur.
3
Anatomik yerleşimi onayla.
En olası yerleşim duodenum duvarıdır (Passaro üçgeni içinde).
Cerrahi başarı şansının düşük olmasının nedeni bu çok odaklı duodenal yerleşimdir.

Key Concept

MEN 11 sendromunda görülen gastrinomaların %709070-90 gibi büyük bir çoğunluğu duodenum duvarında yerleşir ve sıklıkla çok odaklıdır.
Question 124Question

3838 yaşında kadın hastanın tiroid sağ lobunda saptanan 2.52.5 cmcm çapındaki soliter nodüle yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) sonucu 'Folliküler neoplazi / Folliküler neoplazi şüphesi (Bethesda IV)' olarak raporlanmıştır. Hastanın anamnezinde radyasyon öyküsü veya ailevi tiroid kanseri hikayesi saptanmadığına göre, bu hasta için bir sonraki aşamada en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sağ lobektomi + istmusektomi

Answer

Folliküler neoplazi (Bethesda IV) saptanan hastalarda, kesin tanı için kapsüler veya vasküler invazyonun varlığı cerrahi piyeste gösterilmelidir; bu nedenle en uygun yaklaşım sağ lobektomi ve istmusektomi yapılmasıdır.
Tanısal amaçlı sağ lobektomi ve istmusektomi yapılması en uygun yaklaşımdır çünkü Bethesda IV (folliküler neoplazi) tanısı alan bir nodülde malignite-benignite ayrımı ancak doku bütünlüğünün (kapsül ve damarların) histopatolojik olarak incelenmesiyle mümkündür. İİAB bu ayrımı yapamaz.

Step-by-Step Solution

1
Bethesda IV raporunun anlamını değerlendir.
Bu kategori, sitolojik olarak iyi huylu adenom ile kötü huylu karsinom ayrımının yapılamadığını gösterir.
Sitoloji sadece hücreleri görür, doku mimarisini (kapsül bütünlüğü) göremez.
2
Tanı için gerekli olan bulguyu belirle.
Folliküler karsinom tanısı için cerrahi piyeste kapsüler veya vasküler invazyonun gösterilmesi zorunludur.
Bu bulgular yoksa lezyon adenom olarak kabul edilir.
3
Uygun cerrahi yöntemi seç.
İlk basamakta tanı koydurucu ve küratif potansiyeli olan tek taraflı lobektomi ve istmusektomi tercih edilir.
Malignite çıkması durumunda tamamlayıcı cerrahi yapılabilir, benign çıkması durumunda gereksiz total tiroidektomi önlenmiş olur.

Key Concept

Bethesda IV (Folliküler Neoplazi) yönetiminde altın standart yaklaşım tanısal lobektomidir.

Practice More

Folliküler karsinomun metastaz yollarını (öncelikle hematojen) ve papiller karsinomdan farklarını gözden geçirin.

Alternative Method

Bazı merkezlerde Bethesda IV nodüllerde moleküler testler (örneğin Afirma veya ThyroSeq) yapılarak cerrahi kararı netleştirilebilir, ancak standart yaklaşım halen lobektomidir.
Estimated Time:45s
Question 125Question

5555 yaşında kadın hasta, başka bir şikayeti yokken rutin kontrol amacıyla yapılan kan tetkiklerinde kalsiyum yüksekliği saptanması üzerine genel cerrahi polikliniğine başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde nefrolitiyazis veya patolojik kırık öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenesinde boyunda kitle saptanmıyor ve sistem muayeneleri doğal bulunuyor. Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıda sunulmuştur:

TetkikSonuçNormal Aralık
Serum Kalsiyum11.811.8 mg/dL8.510.58.5 - 10.5 mg/dL
Serum Fosfor2.42.4 mg/dL2.54.52.5 - 4.5 mg/dL
Serum Albumin4.04.0 g/dL3.55.03.5 - 5.0 g/dL
Serum PTH115115 pg/mL156515 - 65 pg/mL
Serum Kreatinin0.80.8 mg/dL0.61.20.6 - 1.2 mg/dL
2424 saatlik idrar kalsiyumu290290 mg/gün<250< 250 mg/gün

Kemik mineral dansitometrisinde (DEXA) L1L4L1-L4 vertebra ve femur boynu T-skorları sırasıyla 1.2-1.2 ve 0.9-0.9 olarak saptanmıştır. Üriner sistem ultrasonografisinde taş veya nefrokalsinozis izlenmemiştir.

Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Paratiroidektomi planlanması

Answer

Cerrahi endikasyon kriterlerini karşılayan asemptomatik primer hiperparatiroidi hastasında paratiroidektomi planlanmalıdır.
Primer hiperparatiroidi tanısı alan asemptomatik hastalarda cerrahi kararı 5. Uluslararası Atölye Çalışması (2022) kriterlerine göre verilir. Hastanın serum kalsiyum düzeyi (11.811.8 mg/dL), laboratuvarın normal üst sınırının (10.510.5 mg/dL) 1.31.3 mg/dL üzerindedir. Bu durum, diğer kriterlere (yaş, kemik yoğunluğu, renal fonksiyonlar) bakılmaksızın paratiroidektomi için kesin bir endikasyon oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar bulgularını yorumlayarak tanıyı koyun.
Yüksek kalsiyum, düşük/normal fosfor ve yüksek PTH düzeyi Primer Hiperparatiroidi (PHPT) tanısını doğrular.
Primer hiperparatiroidide paratiroid bezinden kontrolsüz PTH salınımı hiperkalsemiye yol açar.
2
Hastanın klinik durumunu ve semptomlarını değerlendirin.
Hastanın nefrolitiyazis, kırık öyküsü veya kemik ağrısı yoktur; kemik dansitometrisi ve renal ultrasonografisi normaldir (Asemptomatik PHPT).
Semptomatik olmayan PHPT hastalarında cerrahi kararı belirli kriterlere göre verilir.
3
Asemptomatik PHPT cerrahi endikasyonlarını (2022 kriterleri) uygulayın.
Serum kalsiyum düzeyi (11.811.8 mg/dL), normal üst sınırın (10.510.5 mg/dL) 1.31.3 mg/dL üzerindedir. Bu değer >1.0> 1.0 mg/dL olan cerrahi eşiğini aşmaktadır.
Asemptomatik hastalarda serum kalsiyumunun belirgin yüksekliği (> normal üst sınır + 1.0 mg/dL) tek başına cerrahi endikasyondur.

Key Concept

Asemptomatik Primer Hiperparatiroidide Cerrahi Endikasyonlar
Estimated Time:1m 15s
Question 126Question

3838 yaşında kadın hasta, son 66 aydır ataklar halinde gelen şiddetli zonklayıcı baş ağrısı, çarpıntı ve aşırı terleme şikayetleriyle başvuruyor. Kan basıncı atak sırasında 210/110210/110 mmHg ölçülüyor. Yapılan tetkikler sonucunda sağ sürrenal bezde 44 cm'lik kitle saptanıyor ve 2424 saatlik idrarda metanefrin düzeyleri yüksek bulunuyor. Bu hastada cerrahi öncesi hazırlık planlanırken izlenmesi gereken en uygun strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Öncelikle alfa-adrenerjik blokaj başlanmalı, ardından volüm genişletilmesi sağlanmalı ve taşikardi gelişirse beta-blokör eklenmelidir.

Answer

En uygun strateji; önce alfa-adrenerjik blokaj ile vazokonstriksiyonu gidermek, ardından volüm genişletilmesi yapmak ve gerekirse beta-blokör eklemektir.
Feokromositoma tanılı hastalarda cerrahi öncesi en az 1010-1414 günlük bir hazırlık dönemi gereklidir. Bu sürecin temel amacı katekolaminlerin etkilerini bloke ederek hastayı hemodinamik olarak stabilize etmektir. Önce alfa-blokör (genellikle fenoksibenzamin) verilerek vazokonstriksiyon çözülür. Damar yatağı genişlediği için hastada göreceli bir hipovolemi oluşur; bu nedenle volüm genişletilmesi (sıvı ve tuz alımı) yapılır. Eğer hastada taşikardi gelişirse, alfa-blokajdan en az 22-33 gün sonra beta-blokör tedaviye eklenir.

Step-by-Step Solution

1
Alfa-adrenerjik blokaj (örn. Fenoksibenzamin) başlanması.
Periferik direnç azalır ve damar yatağı genişler.
Hipertansif atakları önlemek ve katekolaminlerin damar üzerindeki etkisini kırmak için.
2
Volüm genişletilmesi (Sıvı replasmanı ve yüksek tuzlu diyet).
Genişleyen damar yatağında efektif dolaşan hacim artar.
Ameliyat sonrası tümör çıktığında oluşacak ani hipotansiyonu (post-adrenalektomi şoku) engellemek için.
3
Beta-blokaj eklenmesi (Ancak alfa-blokajdan sonra).
Refleks taşikardi veya aritmi kontrol altına alınır.
Alfa-blokaj yapılmadan beta-blokör verilmesi 'karşılanmamış alfa etkisi' ile ölümcül hipertansif krize neden olabilir.

Key Concept

Feokromositoma preoperatif hazırlığında 'Alfa-önce, Beta-sonra' kuralı ve volüm replasmanının hayati önemi.
Estimated Time:1m 30s
Question 127Question

2424 yaşında erkek hasta, ailesinde Multipl Endokrin Neoplazi Tip 2A2A (MEN 2A2A) öyküsü nedeniyle rutin tarama programında takip edilmektedir. Yapılan abdominal bilgisayarlı tomografide bilateral adrenal kitleler (33 cm ve 3.53.5 cm) saptanıyor. Hastanın biyokimyasal değerlendirmesinde plazma normetanefrin ve metanefrin düzeyleri normalin 55 katı yüksek bulunuyor; kalsiyum ve kalsitonin düzeyleri ise normal sınırlardadır. Genetik analizde RET proto-onkojen mutasyonu doğrulanıyor. Bu hastada feokromositomaların cerrahi tedavisi planlanırken, postoperatif dönemde yaşam boyu glukokortikoid ve mineralokortikoid bağımlılığını ve olası bir Addison krizini önlemek amacıyla tercih edilmesi gereken en uygun cerrahi yaklaşım hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kortikal koruyucu (subtotal) adrenalektomi

Answer

Herediter bilateral feokromositoma vakalarında postoperatif sürrenal yetmezliği önlemek için kortikal koruyucu (subtotal) adrenalektomi tercih edilmelidir.
MEN 2A2A ve Von Hippel-Lindau (VHL) gibi herediter sendromlarda feokromositomalar sıklıkla bilateraldir. Geleneksel tedavi olan bilateral total adrenalektomi, hastayı ömür boyu glukokortikoid ve mineralokortikoid replasmanına mahkum eder. Kortikal koruyucu (subtotal) adrenalektomi, tümörlü medulla kısmını çıkarırken sağlam korteks rimini koruyarak endojen steroid üretiminin devamını sağlar ve morbiditeyi anlamlı ölçüde azaltır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik tablosunu ve genetik zeminini analiz et.
MEN 2A2A zemininde bilateral feokromositoma tanısı.
Herediter sendromlarda feokromositomalar genellikle bilateral ve multisentriktir.
2
Bilateral total adrenalektominin uzun dönem sonuçlarını değerlendir.
Yaşam boyu steroid bağımlılığı ve Addison krizi riski.
Her iki adrenal bezin tamamen çıkarılması endokrin fonksiyonu sıfırlar.
3
Güncel cerrahi kılavuzlara göre en uygun koruyucu yöntemi seç.
Kortikal koruyucu (subtotal) adrenalektomi.
Korteksin en az %1515-3030'unun korunması, ekzojen steroid gereksinimini ortadan kaldırmak için genellikle yeterlidir.

Key Concept

Herediter feokromositomalarda (MEN 2, VHL vb.) adrenal korteks fonksiyonunun korunması için subtotal adrenalektomi güncel yaklaşımdır.

Alternative Method

Bilateral hastalıkta, bir tarafa total diğer tarafa subtotal adrenalektomi yapılarak nüks riski ve steroid bağımlılığı arasında bir denge kurulabilir.
Estimated Time:3m 0s
Question 128Question

2828 yaşında erkek hasta, tıbbi tedaviye dirençli peptik ülser ve kronik diyare şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi 11.811.8 mg/dL (N: 8.510.58.5-10.5), intakt parathormon (PTH) düzeyi yüksek ve açlık serum gastrin düzeyi >1000>1000 pg/mL (N: <100<100) saptanıyor. Boyun ultrasonografisinde üç paratiroid bezinde büyüme izleniyor.

Bu klinik tabloya neden olan sendrom (MEN 1) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Primer hiperparatiroidizm, bu sendromun en sık görülen ve genellikle ilk ortaya çıkan klinik komponentidir.

Answer

Primer hiperparatiroidizm, MEN 1 sendromunun en yaygın (%90-100) ve genellikle en erken saptanan bileşenidir.
MEN 1, otozomal dominant geçişli bir sendrom olup paratiroid hiperplazisi (%90-100), pankreatik nöroendokrin tümörler (%30-70) ve pitüiter adenomlar (%30-50) ile karakterizedir. Bu bileşenler arasında primer hiperparatiroidizm hem en sık görülen hem de genellikle klinikte ilk karşımıza çıkan bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
Hiperkalsemi, yüksek PTH (Hiperparatiroidizm) ve yüksek gastrin (Gastrinoma) birlikteliği saptandı.
Hastanın MEN 1 (Wermer Sendromu) olduğunu doğrulamak için 3P (Parathyroid, Pancreas, Pituitary) kuralı hatırlanmalıdır.
2
MEN 1 özelliklerini gözden geçir
MEN 1'in 11. kromozomdaki mutasyonla ilişkili olduğu ve paratiroid tutulumunun multiglandüler olduğu belirlendi.
Genetik temel ve cerrahi yaklaşım farklarını ayırt ederek yanlış seçenekleri elemek gerekir.
3
Doğru ifadeyi seç
Primer hiperparatiroidizmin en sık ve en erken bulgu olduğu bilgisi onaylandı.
TUS bazlı temel bilgi: MEN 1'de paratiroid tutulumu en yüksek prevalansa sahiptir.

Key Concept

MEN 1 (Wermer Sendromu) bileşenleri ve klinik seyri
Question 129Question

4444 yaşında kadın hasta, son 22 aydır artan çarpıntı, terleme ve boyun ön bölgesinde şişlik şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde TSH: 0.010.01 mIU/L (N: 0.44.00.4-4.0), serbest T4T_4: 2.32.3 ng/dL (N: 0.81.80.8-1.8) ve serbest T3T_3: 5.45.4 pg/mL (N: 2.34.22.3-4.2) saptanıyor. Tiroid ultrasonografisinde (USG) sağ lobda 3.53.5 cm boyutunda izoekoik, düzgün sınırlı nodül; sol lobda ise 1.21.2 cm boyutunda hipoekoik, hafif düzensiz sınırlı nodül izleniyor. Yapılan tiroid sintigrafisinde sağ lobdaki nodül hiperaktif (sıcak) karakterde olup bezin geri kalanında aktivite tutulumunun baskılandığı, sol lobdaki nodülün ise hipoaktif (soğuk) olduğu görülüyor. Bu aşamada hastaya yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sol lobdaki 1.21.2 cm'lik hipoaktif nodüle ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) yapılması

Answer

En uygun yaklaşım, malignite riski taşıyan sol lobdaki soğuk nodüle İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi (İİAB) yapılmasıdır.
Hastada saptanan hipertiroidi tablosunda, sintigrafik olarak hiperaktif (sıcak) nodüllerin malignite riski son derece düşük olduğundan biyopsi önerilmez. Ancak, aynı hastada bulunan hipoaktif (soğuk) nodüllerin malignite riski genel popülasyondaki nodüllerle benzerdir (%510\%5-10). Sol lobdaki 1.21.2 cm boyutundaki hipoekoik soğuk nodül, boyutu ve ultrasonografik özellikleri nedeniyle ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) ile değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme, Bethesda sınıflamasına göre yapılacak ve hastaya uygulanacak cerrahi tedavinin (tek taraflı lobektomi mi yoksa total tiroidektomi mi) kapsamını belirleyecektir.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar bulgularının analizi
Düşük TSH ve yüksek serbest T3T_3, T4T_4 değerleri ile hipertiroidi tanısı konur.
Tiroid nodülü yönetiminde ilk basamak TSH düzeyinin belirlenmesidir.
2
Fonksiyonel durumun sintigrafi ile değerlendirilmesi
Sağda toksik adenom (sıcak nodül), solda ise soğuk nodül saptanmıştır.
TSH düşük olduğunda nodülün otonom çalışıp çalışmadığını (sıcak/soğuk ayrımı) belirlemek için sintigrafi çekilir.
3
Biyopsi endikasyonunun belirlenmesi
Sol lobdaki soğuk nodülün boyutu (>1>1 cm) ve USG özellikleri (hipoekoik) nedeniyle İİAB gereklidir.
Hipertiroidik bir bezde sıcak nodülün malignite riski minimaldir, ancak soğuk nodülün malignite riski ötiroidik hastalardaki nodüllerle aynıdır. İİAB sonucu (Bethesda sınıflaması), yapılacak cerrahinin kapsamını (lobektomi vs. total tiroidektomi) belirleyecektir.

Key Concept

Hipertiroidi varlığında sıcak nodüllere rutin biyopsi yapılmazken, eşlik eden soğuk nodüllere standart kriterlere göre biyopsi yapılmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 130Question

3838 yaşında kadın hasta, boyunda kitle ve çarpıntı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede tiroid sol lobda 33 cm'lik sert nodül palpe ediliyor. İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) sonucu medüller tiroid karsinomu ile uyumlu raporlanıyor. Hastanın öyküsünde epizodik baş ağrısı ve terleme atakları olduğu öğreniliyor. Yapılan biyokimyasal incelemelerde plazma normetanefrin düzeyi normalin 44 katı saptanıyor ve batın tomografisinde sağ adrenal bezde 4.54.5 cm'lik kitle izleniyor. Bu hastada cerrahi tedavi planlanırken izlenmesi gereken en uygun strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Öncelikle feokromositoma için sağ adrenalektomi yapılmalı, medüller tiroid karsinomu cerrahisi ikinci bir seansa bırakılmalıdır.

Answer

Öncelikle feokromositoma için sağ adrenalektomi yapılmalı, medüller tiroid karsinomu cerrahisi ikinci bir seansa bırakılmalıdır.
Vakada tanımlanan hasta, medüller tiroid karsinomu ve klinik/laboratuvar olarak kanıtlanmış feokromositoma birlikteliği (MEN 2A veya 2B) göstermektedir. Bu tür çoklu endokrin patolojilerde cerrahi altın kural; feokromositomanın her zaman ilk sırada tedavi edilmesidir. Feokromositoma eksize edilmeden yapılacak bir tiroidektomi veya başka bir cerrahi girişim, anestezi indüksiyonu veya tümör manipülasyonu sırasında masif katekolamin salınımına ve buna bağlı intraoperatif hipertansif kriz, aritmi veya miyokard enfarktüsüne yol açabilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu tanımla.
Medüller tiroid karsinomu (MTK) ve feokromositoma birlikteliği saptandı.
Hastanın MEN 2A veya MEN 2B sendromu kapsamında olduğu anlaşılmalıdır.
2
Cerrahi öncelik sırasını belirle.
Feokromositoma, diğer cerrahi girişimlerden önce tedavi edilmelidir.
Tiroid cerrahisi sırasında kontrolsüz katekolamin deşarjına bağlı hipertansif kriz ve perioperatif mortalite riskini önlemek esastır.
3
MTK yönetimini planla.
Adrenalektomi sonrası stabilize olan hastada MTK için total tiroidektomi ve uygun boyun diseksiyonu planlanır.
MTK cerrahisi güvenli bir hemodinamik ortamda gerçekleştirilmelidir.

Key Concept

MEN 2 sendromlarında MTK ve Feokromositoma birlikteliğinde cerrahi öncelik feokromositomadadır.

Practice More

MEN 1 sendromunda cerrahi öncelik sırasını (HPT -> pNET -> Hipofiz) inceleyerek farkları karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Question 131Question

Ataklar halinde gelen şiddetli baş ağrısı, çarpıntı ve aşırı terleme şikayetleri olan bir hastada yapılan biyokimyasal ve radyolojik tetkikler sonucunda feokromositoma tanısı kesinleşmiştir. Cerrahi planlanan hastanın hazırlık sürecinde kan basıncı α\alpha-adrenerjik blokörler ile kontrol altına alınmış, ancak hastada belirgin taşikardi izlenmeye devam etmiştir. Bu klinik tabloda, hastaya taşikardi kontrolü için β\beta-blokör tedavisi eklenmeden önce yapılması gereken en kritik uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: En az 101410-14 gün süren etkin α\alpha-blokaj sağlanması ve yeterli intravasküler volüm genişlemesinin gerçekleştirilmesi

Answer

En az 101410-14 gün süren etkin α\alpha-blokaj sağlanması ve yeterli intravasküler volüm genişlemesinin gerçekleştirilmesi
Feokromositoma cerrahisine hazırlıkta temel strateji, cerrahi sırasında oluşabilecek katekolamin fırtınasını ve sonrasındaki hipotansiyonu önlemektir. Bu amaçla önce α\alpha-adrenerjik blokaj (örn. fenoksibenzamin) başlanır. Alfa blokajın en az 101410-14 gün sürdürülmesi ve bu süreçte hastanın damar yatağının genişlemesine izin verecek şekilde yeterli sıvı alımı (volüm genişlemesi) sağlanması zorunludur. Beta blokörler, ancak alfa blokaj tam sağlandıktan sonra taşikardiyi kontrol etmek için eklenmelidir. Aksi takdirde, beta-2 reseptörlerinin blokajı ile periferik vazodilatasyon ortadan kalkar ve alfa reseptörleri üzerinden gerçekleşen vazokonstriksiyon 'karşılanmamış' kalarak şiddetli hipertansif krize neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın mevcut klinik durumunu değerlendir.
Tanı feokromositoma; α\alpha-blokaj başlanmış ancak taşikardi devam ediyor.
Taşikardi, katekolamin deşarjına veya alfa blokaja ikincil refleks bir yanıt olabilir.
2
Beta blokör başlama kuralını hatırla.
Beta blokörler asla tek başına veya alfa blokaj tam sağlanmadan başlanmamalıdır.
Karşılanmamış alfa uyarısı (unopposed alpha stimulation) şiddetli vazokonstriksiyona ve hipertansif krize yol açar.
3
Hacim durumunu (volüm) kontrol et.
Hastada yeterli volüm ekspansiyonu (hidrasyon) sağlanmalıdır.
Feokromositomalı hastalar kronik vazokonstriksiyon nedeniyle hipovolemik durumdadır.

Key Concept

Feokromositoma hazırlığında 'Önce Alfa, Sonra Beta' kuralı ve volüm genişletilmesi.

Practice More

Feokromositoma hastalarında operasyon sonrası gelişebilecek en önemli komplikasyon olan ani hipotansiyonun yönetimi ve nedenleri üzerine çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 132Question

4545 yaşında erkek hastada, ürolitiyazis şüphesiyle çekilen kontrastlı abdominal bilgisayarlı tomografide (BTBT) sağ adrenal bezde tesadüfen 33 cmcm çapında, düzgün sınırlı kitle saptanıyor. BTBT incelemesinde kitlenin dansite değerleri kontrast öncesi 3030 HUHU, kontrast sonrası 6060. saniyede 9090 HUHU ve 1515. dakika gecikmiş fazda 4545 HUHU olarak ölçülüyor. Biyokimyasal taramada hormon aktifliği saptanmayan bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Adrenal adenom

Answer

Kitlenin hesaplanan mutlak yıkanma oranının %75\%75 olması ve 44 cmcm'den küçük boyutu göz önüne alındığında en olası tanı adrenal adenomdur.
Adrenal kitlelerin radyolojik değerlendirmesinde, kontrast öncesi dansitesi 1010 HUHU üzerinde olan (lipid fakiri) kitlelerin tanısında yıkanma (washout) değerleri kritiktir. Mutlak yıkanma oranı [(En[(En yu¨ksekyüksek dansiteGecikmis\cdansite - Gecikmiş dansite)/(Endansite) / (En yu¨ksekyüksek dansiteKontrastdansite - Kontrast o¨ncesiöncesi dansite)]×100dansite)] \times 100 formülü ile hesaplanır. Bu hastada [(9045)/(9030)]×100=%75[(90 - 45) / (90 - 30)] \times 100 = \%75 olarak bulunur. %60\%60 ve üzerindeki mutlak yıkanma değerleri yüksek doğrulukla benign bir adenomu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak yıkanma (absolute washout) formülünü belirle.
%MutlakYıkanma=[(Enyu¨ksekdansiteGecikmis\cdansite)/(Enyu¨ksekdansiteKontrasto¨ncesidansite)]×100\% Mutlak Yıkanma = [(En yüksek dansite - Gecikmiş dansite) / (En yüksek dansite - Kontrast öncesi dansite)] \times 100
Adrenal kitlelerin malign-benign ayrımında kontrast yıkanma kinetiği en güvenilir radyolojik parametrelerden biridir.
2
Vakadaki verileri formüle yerleştirerek hesapla.
[(9045)/(9030)]×100=(45/60)×100=%75[(90 - 45) / (90 - 30)] \times 100 = (45 / 60) \times 100 = \%75
Matematiksel olarak kitlenin kontrastı ne oranda temizlediğini belirlemek için.
3
Eşik değerlerle karşılaştırarak yorumla.
%75>%60\%75 > \%60 olduğu için kitle adrenal adenom lehine değerlendirilir.
Mutlak yıkanma oranının %60\%60 ve üzeri olması (veya bağıl yıkanmanın %40\%40 üzeri olması) yüksek spesifite ile adenomu işaret eder.

Key Concept

Adrenal insidentalomalarda malignite ayrımında bilgisayarlı tomografi washout (yıkanma) hesaplaması.
Estimated Time:1m 30s
Question 133Question

3434 yaşında kadın hasta, yaklaşık iki yıldır sırtında, kürek kemikleri arasındaki bölgede şiddetli kaşıntı ve bu alandaki deride hiperpigmente, likenoid papüler lezyonlar nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenede tiroid sağ lobda 22 cm’lik sert bir nodül palpe ediliyor. Hastanın annesinin genç yaşta "guatr ameliyatı" sırasında gelişen, nedeni açıklanamayan bir kriz nedeniyle öldüğü öğreniliyor. Bu hastada saptanan interskapular deri lezyonlarının (liken amiloidozis) eşlik ettiği sendrom düşünüldüğünde, tarama sürecinde saptanması en muhtemel diğer endokrin tümör aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Feokromositoma

Answer

Liken amiloidozis ile ilişkili olan MEN 2A sendromunun bir parçası olarak saptanması en muhtemel tümör Feokromositoma'dır.
Vakada tanımlanan interskapular kaşıntılı ve hiperpigmente lezyonlar, MEN 2A (Sipple Sendromu) ile güçlü bir ilişki gösteren 'Liken Amiloidozis' bulgusudur. MEN 2A; Medüller Tiroid Karsinomu, Feokromositoma ve Paratiroid Hiperplazisi üçlüsünden oluşur. Hastanın annesinin ameliyat sırasındaki ölümü de atlanmış bir feokromositomayı desteklediği için, taramada en muhtemel ek bulgu feokromositomadır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ipuçlarının (interskapular kaşıntılı lezyonlar ve tiroid nodülü) birleştirilmesi.
İnterskapular alanda görülen kaşıntılı, hiperpigmente likenoid papüller 'Liken Amiloidozis Kutis' olarak tanımlanır.
Bu spesifik deri bulgusu, RET mutasyonu (özellikle kodon 634) ile ilişkili olan MEN 2A (Sipple Sendromu) için patognomoniğe yakın bir işarettir.
2
Aile öyküsünün analiz edilmesi.
Annenin ameliyat sırasında bir 'kriz' nedeniyle ölmesi, tanı konulmamış bir feokromositomaya bağlı intraoperatif hipertansif krizi düşündürür.
MEN 2A hastalarında feokromositoma genellikle asemptomatiktir ancak cerrahi stresle tetiklenen ölümcül krizlere yol açabilir.
3
MEN 2A bileşenlerinin hatırlanarak seçeneklerle eşleştirilmesi.
MEN 2A bileşenleri: Medüller Tiroid Karsinomu (%100), Feokromositoma (%50) ve Paratiroid Hiperplazisidir (%20-30).
Seçenekler arasında yer alan feokromositoma, bu sendromun en sık eşlik eden ikinci tümörüdür.

Key Concept

MEN 2A (Sipple Sendromu) klinik bileşenleri ve deri bulguları (Liken Amiloidozis).
Estimated Time:2m 0s
Question 134Question

Pankreasın nöroendokrin tümörü (PNET) şüphesiyle klinik ve radyolojik değerlendirmesi yapılan bir hastada, tümörlerin biyolojik davranışları ve lokalizasyon çalışmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İnsülinomaların preoperatif lokalizasyonunda kullanılan selektif arteriyel kalsiyum stimülasyon testinde, gastroduodenal artere (GDA) yapılan enjeksiyon sonrası venöz insülin artışı saptanması tümörün pankreas başında yerleştiğine işaret eder.

Answer

İnsülinomaların lokalizasyonunda kullanılan selektif arteriyel kalsiyum stimülasyon testinde, gastroduodenal artere (GDA) yapılan enjeksiyon sonrası venöz insülin artışı saptanması tümörün pankreas başında yerleştiğine işaret eder.
İnsülinomalar küçük tümörler oldukları için klasik radyolojik yöntemlerle (BT/MR) saptanamadıklarında SACST kullanılır. Gastroduodenal arter (GDA), pankreas başını beslediği için bu artere verilen kalsiyum sonrası insülin artışı odağın pankreas başında olduğunu doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Selektif arteriyel kalsiyum stimülasyon testinin (SACST) çalışma mekanizmasını değerlendir.
Kalsiyum, nöroendokrin hücrelerden hormon salınımını uyarır. Belirli bir arteri besleyen bölgede tümör varsa, o artere kalsiyum verildiğinde hepatik venöz örneklemede ilgili hormonun (örn. insülin) düzeyinde belirgin artış (>2>2 kat) saptanır.
Bu test, non-invaziv görüntüleme ile saptanamayan küçük tümörlerin pankreasın hangi anatomik bölgesinde olduğunu belirlemek için kullanılır.
2
Pankreasın arteriyel beslenmesi ile anatomik bölgeleri eşleştir.
Gastroduodenal arter (GDA) pankreas başı ve boynunu, Splenik arter gövde ve kuyruğu, Süperior Mezenterik Arter (SMA) ise pankreas başı ve uncinate proçesi besler.
Test sonucunun yorumlanması için arteriyel anatomi bilgisinin kullanılması zorunludur.
3
Diğer nöroendokrin tümörlerin yerleşim ve klinik özelliklerini karşılaştır.
İnsülinomalar çoğunlukla benign ve soliterken; glukagonoma, VİPoma ve non-fonksiyonel PNET'ler genellikle malign ve daha büyük boyutludur.
Ayırıcı tanıda her tümörün kendine özgü biyolojik davranışını ve en sık yerleştiği anatomik bölgeyi bilmek gerekir.

Key Concept

Pankreas nöroendokrin tümörlerinde lokalizasyon çalışmalarının arteriyel anatomi ile ilişkisi.

Practice More

Pankreas nöroendokrin tümörlerinin (PNET) cerrahi tedavisinde tümör boyutu ve ana pankreatik kanal ile ilişkisinin rezeksiyon tipini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 135Question

52 yaşında erkek hastada, tiroid sağ lobda saptanan 1.51.5 cm çapındaki hipoekoik, düzensiz sınırlı ve "taller-than-wide" (boyu eninden büyük) görünümdeki nodüle yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) sonucu "Bethesda V: Papiller karsinom şüphesi" olarak raporlanıyor. Ultrasonografide ayrıca sağ paratrakeal bölgede (Seviye VI) 88 mm çapında, ekojenik hilusu kaybolmuş ve mikrokalsifikasyonlar içeren şüpheli bir lenf nodu saptanıyor. Bu hasta için en uygun cerrahi tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Total tiroidektomi + santral lenf nodu diseksiyonu

Answer

En uygun yaklaşım, total tiroidektomi ile birlikte santral lenf nodu diseksiyonu uygulanmasıdır.
Doğru yanıt olan total tiroidektomi ve santral lenf nodu diseksiyonu seçeneği, hastanın hem primer tümörünü hem de ultrasonografik olarak kanıtlanmış metastatik santral lenf nodlarını tedavi eder. ATA (Amerikan Tiroid Birliği) kılavuzlarına göre, klinik olarak santral lenf nodu metastazı (cN1a) saptanan hastalarda terapötik santral diseksiyon ve total tiroidektomi uygulanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve radyolojik verilerin analizi.
Hastada 1.51.5 cm çapında malignite kriterleri (taller-than-wide) taşıyan bir nodül ve Seviye VI'da (santral) metastatik olduğu düşünülen bir lenf nodu mevcuttur.
Sitolojik olarak Bethesda V (papiller karsinom şüphesi) olan bir hastada cerrahi planı için evreleme yapılmalıdır.
2
Cerrahi kapsamının belirlenmesi (Tiroidektomi tipi).
ATA kılavuzlarına göre 141-4 cm arası papiller karsinomlarda lobektomi seçeneği olsa da, cN1 (lenf nodu tutulumu) varlığı total tiroidektomi gerektirir.
Lenf nodu pozitifliği nüks riskini artırır ve cerrahi sonrası radyoaktif iyot (RAI) tedavisi endikasyonunu doğurur.
3
Lenf diseksiyonu kapsamının belirlenmesi.
Paratrakeal (Seviye VI) bölgede şüpheli lenf nodu izlendiği için bu bölgeye terapötik santral diseksiyon yapılmalıdır.
Görüntülemede kanıtlanmış metastatik odakların cerrahi olarak temizlenmesi esastır.

Key Concept

Papiller tiroid karsinomunda klinik lenf nodu metastazı (cN1) varlığında cerrahi kapsamı total tiroidektomi ve ilgili bölgenin (santral veya lateral) terapötik diseksiyonudur.
Question 136Question

3232 yaşında erkek hasta, uzun süredir devam eden ve standart doz proton pompa inhibitörlerine dirençli epigastrik ağrı ve tekrarlayan peptik ülser şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi 11.4 mg/dL11.4\text{ mg/dL}, parathormon (PTH) düzeyi 160 pg/mL160\text{ pg/mL} ve açlık serum gastrin düzeyi 950 pg/mL950\text{ pg/mL} olarak saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde kardeşine prolaktinoma tanısı konulduğu öğreniliyor. Bu hastada saptanan hiperkalsemiye yönelik en uygun cerrahi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Subtotal paratiroidektomi (3.53.5 bez) ve transservikal timektomi

Answer

Subtotal paratiroidektomi (3.53.5 bez) ve transservikal timektomi
Hastada saptanan Gastrinoma, Primer Hiperparatiroidi ve ailedeki Prolaktinoma öyküsü net bir MEN 1 (Wermer Sendromu) tablosudur. MEN 1'de paratiroid hastalığı sporadik vakaların aksine tek bir adenom değil, tüm bezleri etkileyen hiperplazi şeklindedir. Bu nedenle cerrahide ya subtotal paratiroidektomi (3.53.5 bez) ya da total paratiroidektomi ile ön kola otoimplantasyon yapılmalıdır. Ayrıca MEN 1 hastalarında timik karsinoid riski arttığı için, paratiroid cerrahisi sırasında mutlaka transservikal timektomi de yapılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
Peptik ülser (Gastrinoma), Hiperkalsemi (Primer Hiperparatiroidi) ve aile öyküsündeki Prolaktinoma varlığı MEN 1 (Wermer Sendromu) tanısını doğrular.
Zollinger-Ellison Sendromu (pancreas), PHPT (parathyroid) ve Pituitary tümörleri MEN 1'in klasik 3P kuralıdır.
2
MEN 1'de paratiroid patolojisinin doğasını belirle
Hastalık tüm paratiroid bezlerini kapsayan multiglandüler hiperplazi karakterindedir.
MEN 1 gen mutasyonu tüm paratiroid dokusunda mevcuttur, bu nedenle sporadik adenom yaklaşımı (tek bez eksizyonu) nükse yol açar.
3
Uygun cerrahi tekniği seç
Subtotal paratiroidektomi (3.53.5 bezin çıkarılması) veya total paratiroidektomi + otoimplantasyon seçilmelidir.
Yeterli doku çıkarılmalı ancak hipoparatiroidiyi önlemek için bir miktar doku bırakılmalı veya nakledilmelidir.
4
Ek riskleri değerlendir
Transservikal timektomi prosedüre eklenmelidir.
MEN 1'li hastalarda, özellikle erkeklerde, agresif seyirli timik karsinoid gelişme riski yüksektir ve bu durum cerrahi sırasında profilaktik timektomi gerektirir.

Key Concept

MEN 1 sendromunda primer hiperparatiroidi tedavisi multiglandüler yaklaşım (subtotal/total) ve beraberinde timik karsinoid profilaksisi için timektomi gerektirir.
Question 137Question

38 yaşında erkek hasta, yüksek doz proton pompası inhibitörü tedavisine rağmen iyileşmeyen, tekrarlayan peptik ülserler nedeniyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde açlık serum gastrin düzeyi 1100 pg/mL1100 \text{ pg/mL} saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde nefrolitiazis nedeniyle operasyon öyküsü, aile özgeçmişinde ise babasında hipofiz adenomu tanısı olduğu öğreniliyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum kalsiyum düzeyi 11.5 mg/dL11.5 \text{ mg/dL} ve parathormon (PTH) düzeyi yüksek bulunuyor. Abdominal tomografide pankreas gövdesinde 2 cm2 \text{ cm} çapında tek bir kitle izleniyor.

Bu hastanın cerrahi yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygun yaklaşımdır?

Show answer & explanation

Answer: Hiperkalseminin gastrin salgısını stimüle edici etkisi nedeniyle öncelikle paratiroidektomi yapılmalıdır.

Answer

Hiperkalsemi gastrin salgılanmasını uyararak semptomları şiddetlendirdiği için öncelikle paratiroidektomi yapılmalıdır.
MEN-1 sendromlu hastalarda paratiroid, pankreas ve hipofiz tutulumu bir arada bulunabilir. Bu hastalarda hiperparatiroidizme bağlı gelişen hiperkalsemi, gastrinoma hücrelerinden gastrin salınımını doğrudan stimüle eder ve mide asit sekresyonunu artırır. Bu nedenle, gastrinoma cerrahisinden önce serum kalsiyum düzeylerini normale düşürmek amacıyla öncelikle paratiroidektomi yapılması standart yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Dirençli ülser, hipergastrinemi ve pankreatik kitle Zollinger-Ellison Sendromu'nu (ZES); aile öyküsü ve hiperkalsemi/PTH yüksekliği ise MEN-1 sendromunu (3P: Paratiroid, Pankreas, Pitüiter) işaret eder.
Vaka yönetimi için altta yatan sendromun tanımlanması gerekir.
2
MEN-1 sendromunda tedavi önceliklerinin belirlenmesi
Primer hiperparatiroidizmin gastrinoma cerrahisinden önce tedavi edilmesi gerektiği sonucuna varılır.
Hiperkalsemi, gastrin salınımını stimüle ederek ZES kontrolünü güçleştirir.
3
Surgical management selection
Öncelikle paratiroidektomi yapılarak kalsiyum düzeyi normale çekilir, ardından gastrinoma rezeksiyonu planlanır.
Fizyolojik denge sağlandıktan sonra yapılan tümör cerrahisi daha başarılı sonuçlar verir.

Key Concept

MEN-1 sendromunda eşlik eden gastrinomalarda cerrahi öncelik her zaman primer hiperparatiroidizmin tedavisine (paratiroidektomi) verilir.
Question 138Question

48 yaşında erkek hasta, 10 yıl süren hemodiyaliz öyküsünü takiben 18 ay önce başarılı bir böbrek nakli (renal transplantasyon) gerçekleştirilmiştir. Rutin poliklinik kontrolünde saptanan laboratuvar değerleri şu şekildedir:

- Serum Kalsiyum: 11.4 mg/dL11.4 \text{ mg/dL} (N: 8.510.58.5-10.5)
- Serum Fosfor: 2.2 mg/dL2.2 \text{ mg/dL} (N: 2.54.52.5-4.5)
- Serum Kreatinin: 1.0 mg/dL1.0 \text{ mg/dL} (N: 0.61.20.6-1.2)
- İntakt PTH: 380 pg/mL380 \text{ pg/mL} (N: 106510-65)

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tersiyer hiperparatiroidi

Answer

Başarılı bir böbrek nakli sonrası devam eden hiperkalsemi ve yüksek PTH düzeyleri otonom paratiroid aktivitesini gösteren tersiyer hiperparatiroididir.
Tersiyer hiperparatiroidi, genellikle uzun süreli sekonder hiperparatiroidi (kronik böbrek yetmezliği) zemininde gelişir. Böbrek nakli sonrası böbrek fonksiyonları düzelse bile, hiperplazik paratiroid bezleri otonom olarak yüksek miktarda PTH salgılamaya devam eder ve bu durum hiperkalsemiye yol açar. Vakada kreatinin normal olması böbreğin çalıştığını, kalsiyum yüksekliği ise tersiyer süreci tanımlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik öykünün değerlendirilmesi
Hastanın 10 yıllık diyaliz geçmişi ve 18 ay önce yapılan başarılı renal transplantasyon öyküsü saptandı.
Paratiroid bezlerindeki otonomlaşma sürecinin zeminini anlamak için kronik renal yetmezlik süresi kritiktir.
2
Laboratuvar bulgularının analizi
Hiperkalsemi (11.4 mg/dL11.4 \text{ mg/dL}), hipofosfatemi (2.2 mg/dL2.2 \text{ mg/dL}) ve belirgin PTH yüksekliği (380 pg/mL380 \text{ pg/mL}) saptandı.
Hiperkalsemi ve PTH yüksekliğinin bir arada olması primer veya tersiyer hiperparatiroidiyi düşündürür.
3
Böbrek fonksiyonu ve paratiroid tipinin belirlenmesi
Serum kreatinin düzeyinin normal (1.0 mg/dL1.0 \text{ mg/dL}) olması transplantın başarılı olduğunu gösterir; bu durumda tablo tersiyer hiperparatiroididir.
Gref fonksiyonu normal olmasına rağmen PTH'nın yüksek kalması, bezlerin artık baskılanamaz hale (otonom) geldiğini kanıtlar.

Key Concept

Tersiyer Hiperparatiroidi (Post-transplant otonom PTH üretimi)

Practice More

Tersiyer hiperparatiroidide cerrahi endikasyonları ve cerrahi yöntemi (subtotal paratirodektomi vs total paratirodektomi + ototransplantasyon) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 139Question

4545 yaşında kadın hasta, dirençli hipertansiyon ve kas güçsüzlüğü şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum potasyum düzeyi 2.82.8 mEq/LmEq/L olarak saptanıyor. Bu hastada primer hiperaldosteronizm (Conn Sendromu) ön tanısını doğrulamak amacıyla yapılacak olan ilk tarama testi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Plazma aldosteron konsantrasyonu / plazma renin aktivitesi oranı

Answer

Primer hiperaldosteronizm şüphesinde ilk yapılacak tarama testi plazma aldosteron konsantrasyonunun plazma renin aktivitesine oranıdır.
Plazma aldosteron konsantrasyonunun plazma renin aktivitesine oranı (PAC/PRAPAC/PRA), primer hiperaldosteronizm şüphesinde altın standart tarama yöntemidir. Bu oran genellikle 2020'nin (bazı kaynaklarda 3030) üzerinde olduğunda tarama testi pozitif kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları değerlendir
Hipertansiyon ve hipokalemi varlığı belirlendi.
Bu tablo primer hiperaldosteronizm (Conn Sendromu) için tipik bir klinik ipucudur.
2
Tarama testi seçimi yap
Plazma aldosteron / plazma renin aktivitesi oranı istendi.
Güncel kılavuzlar, yüksek duyarlılığı nedeniyle bu oranı ilk basamak tarama testi olarak önermektedir.
3
Sonucu yorumla
Oranın >2030>20-30 olması tanısal süreci bir sonraki aşamaya taşır.
Yüksek oran, renin baskılanmışken aldosteronun otonom olarak salgılandığını gösterir.

Key Concept

Primer hiperaldosteronizmde tanısal algoritma tarama (aldosteron/renin oranı), doğrulama (salin yükleme vb.) ve lokalizasyon (BT/AVS) basamaklarından oluşur.
Question 140Question

6262 yaşında kadın hasta, başka bir merkezde yapılan rutin kontrollerinde kalsiyum yüksekliği saptanması üzerine başvuruyor. Hastanın kemik ağrısı, nefrolitiazis veya gastrointestinal şikayeti bulunmamaktadır. Yapılan laboratuvar incelemeleri aşağıdadır:

ParametreDeğerReferans Aralığı
Serum Kalsiyum11.211.2 mg/dL8.510.58.5 - 10.5
Serum Albümin4.04.0 g/dL3.55.03.5 - 5.0
Serum Fosfor2.42.4 mg/dL2.54.52.5 - 4.5
Serum PTH9898 pg/mL106510 - 65
Serum Kreatinin1.21.2 mg/dL0.61.20.6 - 1.2

Hastanın kemik mineral dansitometrisinde (DEXA) en düşük T-skoru 2.1-2.1 (L2-L4) olarak ölçülmüştür. Hesaplanan kreatinin klirensi 5454 mL/dk olan bu asemptomatik primer hiperparatiroidizm hastasında, paratiroidektomi kararı verilmesi için en uygun gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kreatinin klirensinin 6060 mL/dakika'nın altında olması

Answer

Asemptomatik primer hiperparatiroidizmde kreatinin klirensinin 6060 mL/dakika'nın altında olması cerrahi endikasyondur.
Asemptomatik primer hiperparatiroidizm tanısı alan hastalarda, Uluslararası Çalışma Grubu kriterlerine göre kreatinin klirensinin 6060 mL/dakika'nın altında olması (evre 3 kronik böbrek yetmezliği başlangıcı) cerrahi tedavi (paratirodektomi) için kesin bir endikasyondur.

Step-by-Step Solution

1
Kalsiyum eşik değerini kontrol et.
Normalin üst sınırı 10.510.5 + 1=11.51 = 11.5 mg/dL. Hastanın değeri 11.211.2 mg/dL (Kriter karşılanmıyor).
Cerrahi için kalsiyumun normalin en az 11 mg/dL üzerinde olması gerekir.
2
Kemik mineral yoğunluğu (DEXA) verisini değerlendir.
T-skoru 2.1-2.1 (Osteopeni). Kriter: 2.5\leq -2.5 (Kriter karşılanmıyor).
Cerrahi endikasyon için osteoporoz varlığı gereklidir.
3
Böbrek fonksiyonlarını (kreatinin klirensi) analiz et.
Kreatinin klirensi 5454 mL/dk. Kriter: <60< 60 mL/dk (Kriter karşılanıyor).
Düşük kreatinin klirensi asemptomatik hastalarda cerrahi endikasyonudur.

Key Concept

Asemptomatik Primer Hiperparatiroidizm Cerrahi Endikasyonları

Practice More

Asemptomatik PHPT hastalarında 24 saatlik idrar kalsiyumu ve taş riski analizinin cerrahi kararı üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 7 / 15Next
Endokrin Cerrahi — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 7 | Examkin