Endokrinoloji

$32$ yaşında kadın hasta, son $3$ haftadır devam eden çarpıntı, sinirlilik ve $3\text{ kg}$ zayıflama şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi hafif derecede diffüz olarak büyümüş saptanıyor, ancak palpasyonda hassasiyet saptanmıyor. Göz bulgusu saptanmayan hastanın laboratuvar incelemesinde TSH: $0.01\text{ mIU/L}$ (N: $0.4-4.2$), serbest T4: $2.8\text{ ng/dL}$ (N: $0.8-1.7$), eritrosit sedimentasyon hızı: $12\text{ mm/saat}$ (N: $<20$) olarak bulunuyor. Tiroid sintigrafisinde ve $24$ saatlik radyoaktif iyot tutulumunda ($RAIU$) belirgin azalma ($\%1$) saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $1$ yıldır devam eden, proton pompa inhibitörlerine dirençli epigastrik ağrı ve günde $3-4$ kez olan sulu ishal şikayeti ile başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum: $11.1$ mg/dL (N: $8.5-10.5$), albumin: $4.0$ g/dL, PTH: $115$ pg/mL (N: $15-65$) ve açlık serum gastrin düzeyi: $520$ pg/mL (N: $<100$) saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde postbulber bölgede ve duodenumda multipl ülserler izleniyor. Multipl Endokrin Neoplazi Tip $1$ (MEN1) tanısı konulan bu hastanın cerrahi yönetiminde ilk aşamada aşağıdakilerden hangisinin yapılması en uygundur?

$42$ yaşında kadın hasta, son altı aydır giderek artan halsizlik, yaygın kemik ağrıları ve iştahsızlık şikayetleri ile başvuruyor. Özgeçmişinde herhangi bir özellik saptanmayan hastanın yapılan laboratuvar tetkik sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$40$ yaşında kadın hasta, rutin sağlık kontrolü amacıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde bel çevresi $84$ cm, kan basıncı $128/82$ mmHg olarak ölçülüyor. Laboratuvar incelemelerinde; trigliserid düzeyi $165$ mg/dL, HDL kolesterolü $46$ mg/dL ve açlık plazma glukozu $94$ mg/dL olarak saptanıyor. Bu hastanın metabolik sendrom tanısı açısından durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dislipidemisi olan bir hastada yapılan biyokimyasal incelemelerde saptanan **Lipoprotein X ($Lp-X$)** varlığı, aşağıdaki sekonder dislipidemi nedenlerinden hangisi için karakteristiktir?

$26$ yaşında, $10$ haftalık gebe olan kadın hasta rutin kontrol amacıyla başvuruyor. Özgeçmişinde bilinen bir hastalığı olmayan hastanın fizik muayenesinde tiroid bezi normal büyüklükte saptanıyor ve palpasyonda nodül saptanmıyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde aşağıdaki sonuçlar elde ediliyor:

Bu hastadaki laboratuvar bulgularının en olası fizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Primer amenore ve boy kısalığı nedeniyle değerlendirilen $19$ yaşındaki bir kadın hastanın fizik muayenesinde boyu $142$ cm, meme ve pubik kıllanma gelişimi evre $1$ ($Tanner$) olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; $FSH$ $72$ $IU/L$, $LH$ $38$ $IU/L$ ve estradiol $<10$ $pg/mL$ olarak bulunuyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları temelinde, hastada aşağıdaki kardiyovasküler anomalilerden hangisinin saptanma olasılığı en yüksektir?

$46$ yaşında erkek hasta, son $1$ yılda yaklaşık $10$ kg alması ve eforla çabuk yorulma şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Yapılan değerlendirmesinde fizik muayene ve laboratuvar bulguları aşağıda sunulmuştur:

Özgeçmişinde özellik olmayan hastanın aile öyküsünde annesinde medüller tiroid karsinomu mevcuttur. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında, bilinen *MEN1* sendromu öyküsü olan erkek hasta; son birkaç aydır özellikle egzersiz sonrası ve sabahları belirginleşen terleme, çarpıntı ve konfüzyon atakları ile başvuruyor. Yapılan $72$ saatlik açlık testinde kan şekeri $42$ mg/dL iken insülin ve C-peptid düzeyleri uygunsuz yüksek saptanarak insülinoma tanısı kesinleştiriliyor. Görüntülemelerde pankreas gövdesinde $1.2$ cm'lik kitle ve hipofizde $7$ mm'lik non-fonksiyone adenom tespit edilen hastaya, cerrahi hazırlık sürecinde semptom kontrolü amacıyla kısa etkili somatostatin analoğu (oktreotid) başlanıyor. Ancak tedavi sonrası hastanın hipoglisemi ataklarının sıklığında ve şiddetinde belirgin bir artış gözleniyor.

Bu hastada oktreotid tedavisi sonrası hipoglisemi tablosunun ağırlaşmasının en olası mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, yapılan rutin kontrollerinde kan basıncı $150/90$ $mmHg$ ve glomerüler filtrasyon hızı (GFR) $45$ $ml/dk/1,73$ $m^2$ olarak saptanıyor. Bilinen başka bir ek hastalığı veya vasküler tutulum bulgusu olmayan bu hastada, güncel kılavuzlara göre hedeflenmesi gereken LDL-kolesterol düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Yüzde ani kızarma (floşing) ve kronik sulu diyare şikayetleri ile başvuran bir hastada karsinoid sendrom şüphesiyle tetkik istenmektedir. Bu klinik tabloda tanıyı kesinleştirmek için $24$ saatlik idrarda düzeyi ölçülmesi gereken en duyarlı biyokimyasal belirteç aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, rutin sağlık kontrolü amacıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar incelemelerinde elde edilen bulgular aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

NCEP ATP III kriterlerine göre, bu hastaya metabolik sendrom tanısı konulabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin eşlik etmesi yeterlidir?

İnfertilite şikayetiyle polikliniğe başvuran $27$ yaşındaki erkek hastanın yapılan fizik muayenesinde; boyu $162$ cm, vücut kitle indeksi $24$ kg/m² ve kol açıklığı $161$ cm olarak ölçülüyor. Aksiller ve pubik kıllanması Tanner evre $3$ ile uyumlu olan hastanın, her iki testisi skrotumda, $2$ mL hacminde ve sert kıvamda palpe ediliyor. Jinekomasti saptanan hastanın laboratuvar incelemelerinde; total testosteron $110$ ng/dL (Düşük), FSH $42$ mIU/mL (Yüksek) ve LH $22$ mIU/mL (Yüksek) bulunuyor. Bukka mukozasından alınan örnekte Barr cismi pozitif saptanan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık taraması için polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar inceleme sonuçları aşağıda verilmiştir:

Bu hasta için metabolik sendrom tanısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$28$ yaşında bir kadın hastada yapılan incelemeler sonucunda medüller tiroid karsinomu saptanıyor. Genetik analizde hastada $RET$ proto-onkogeninde kodon $634$ mutasyonu saptanıyor. Hastanın $3$ yaşındaki asemptomatik oğlunda da yapılan tarama sonucunda aynı mutasyonun olduğu belirleniyor. Bu çocuk için önerilmesi gereken en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, son zamanlarda artan halsizlik ve ağız kuruluğu şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde vücut kitle indeksi ($VKİ$) $23$ $kg/m^2$ saptanıyor ve akantozis nigrikans izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde açlık kan şekeri $198$ $mg/dL$, $HbA1c$ $\%7,6$, C-peptid düzeyi normal sınırlarda ve diyabetle ilişkili otoantikorlar ($GADA$, $ICA$) negatif bulunuyor. Hastanın babasının ve dedesinin de benzer yaşlarda diyabet tanısı aldığı ve düşük doz sülfonilüre tedavisine çok iyi yanıt verdikleri öğreniliyor. Ayrıca hastanın kan şekeri $145$ $mg/dL$ iken idrar tetkikinde belirgin glikozüri saptanıyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında kadın hasta, son $2$ yıldır adetlerinin seyrekleşmesi (yılda $3$-$4$ kez) ve özellikle son $6$ aydır yüzde ve karın bölgesinde tüylenme artışı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde vücut kitle indeksi ($VKI$) $29$ kg/m², $Ferriman-Gallwey$ skoru $11$ saptanıyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Dislipidemi nedeniyle ilaç tedavisi başlanan $55$ yaşında erkek hastanın kontrol muayenesinde; kan glukoz düzeyinin $115$ $mg/dL$ (bazal: $90$ $mg/dL$) ve ürik asit düzeyinin $8.4$ $mg/dL$ (bazal: $5.6$ $mg/dL$) olduğu saptanmıştır. Hastanın ayrıca ilacı aldıktan kısa bir süre sonra ortaya çıkan ve yaklaşık $1$ saat süren yaygın kızarıklık ve sıcaklık basması şikayeti bulunmaktadır. Bu hastada görülen yan etkilerden sorumlu olması en muhtemel ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolünde saptanan kan şekeri yüksekliği ($145$ $mg/dL$) nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın polidipsi veya poliüri şikayeti bulunmuyor. Fizik muayenesinde özellik saptanmayan hastanın laboratuvar incelemesinde $HbA1c$: $\%6.8$, serum magnezyum düzeyi: $1.4$ $mg/dL$ (Normal: $1.7-2.4$ $mg/dL$) ve ürik asit düzeyi: $8.4$ $mg/dL$ olarak bulunuyor. Yapılan batın ultrasonografisinde her iki böbrekte büyüklükleri $1-2$ $cm$ arasında değişen multipl kistler izleniyor. Hastanın aile öyküsünde babasında genç yaşta başlayan diyabet ve kronik böbrek yetmezliği olduğu öğreniliyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?