Endokrinoloji

$65$ yaşında, bilinen ek hastalığı olmayan postmenopozal bir kadın hastaya tarama amaçlı kemik mineral dansitometrisi (DEXA) uygulanıyor. Lomber omurga ($L1-L4$) ölçümünde T-skoru $-2.7$ olarak saptanıyor. Hastanın yapılan fizik muayenesi normaldir ve herhangi bir kırık öyküsü bulunmamaktadır. Bu verilere göre, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sınıflamasına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, son $5$ yıldır giderek artan bacaklarda güçsüzlük, ellerde titreme ve yutma güçlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde son $2$ yıldır libido kaybı ve her iki memesinde ağrısız büyüme fark ettiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde; her iki m. quadriceps femoris'te atrofi, perioral bölgede belirgin fasikülasyonlar, bilateral jinekomasti ve her iki testis boyutunda küçülme ($8$ mL, yumuşak kıvamlı) saptanıyor. Laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

50 yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolü sırasında değerlendiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde bel çevresi $105$ cm ve kan basıncı $125/80$ mmHg olarak saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde açlık plazma glukozu $115$ mg/dL, serum trigliserid düzeyi $160$ mg/dL ve HDL kolesterol düzeyi $45$ mg/dL ölçülüyor. Bu hastanın NCEP-ATP III (National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III) kriterlerine göre değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bilinen hipofiz adenomu öyküsü olmayan $42$ yaşında erkek hasta, ani başlayan 'hayatındaki en şiddetli' baş ağrısı, bulantı, kusma ve her iki gözde görme kaybı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $80/45$ mmHg, nabız $115$/dakika saptanıyor. Nörolojik muayenede bilateral ptozis ve oftalmopleji izleniyor. Çekilen kraniyal MR görüntülemede sellar bölgede optik kiyazmaya bası yapan, içerisinde hiperdens kanama alanları barındıran $3$ cm'lik kitle saptanıyor. Bu tablo ile başvuran hastada en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında, $24$ haftalık gebe olan kadın hasta, gestasyonel diyabet ($GDM$) taraması amacıyla polikliniğe başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünden $3$ yıl önce morbid obezite nedeniyle *Roux-en-Y* gastrik bypass operasyonu geçirdiği ve o tarihten bu yana toplam $45$ kg verdiği öğreniliyor. Mevcut gebelik takiplerinde açlık plazma glukozu $88 mg/dL$ olarak ölçülmüştür. Bu hastada $GDM$ tanısının değerlendirilmesi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında erkek hasta, rutin sağlık kontrolleri sırasında saptanan kalsiyum yüksekliği nedeniyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünde yaklaşık $4$ yıldır evre $3b$ kronik böbrek yetmezliği (KBY) tanısı olduğu ve düzenli takip edildiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $145/90$ mmHg saptanıyor, diğer sistem muayeneleri doğal bulunuyor. Hastanın güncel laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

Buna göre, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Metabolik sendrom; abdominal obezite, insülin direnci ve dislipidemi ile karakterize, kardiyovasküler hastalık riskini artıran sistemik bir bozukluktur. Metabolik sendrom patogenezi ve bu tabloya eşlik eden biyokimyasal süreçler dikkate alındığında, hastalarda aşağıdaki hormonal veya inflamatuar değişikliklerden hangisinin görülmesi beklenir?

Hiperlipidemi tedavisinde kullanılan aşağıdaki ilaç gruplarından hangisi, plazma trigliserid (TG) düzeylerini artırıcı etkisi nedeniyle bazal TG düzeyi yüksek ($> 300$ $mg/dl$) olan hastalarda genellikle tercih edilmez?

$64$ yaşında erkek hasta, $10$ yıldır son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle düzenli hemodiyaliz tedavisi görmektedir. Hastanın yapılan rutin laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum düzeyi $11.2$ $mg/dL$, fosfor $6.5$ $mg/dL$, alkalen fosfataz (ALP) $450$ $U/L$ ve parathormon (PTH) düzeyi $1550$ $pg/mL$ (Normal: $15-65$ $pg/mL$) olarak saptanmıştır. Çekilen el grafilerinde falankslarda belirgin subperiostal rezorpsiyon izlenmektedir. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hastaya multinodüler guatr nedeniyle total tiroidektomi operasyonu uygulanıyor. Operasyondan $48$ saat sonra hastada ellerde uyuşma ve kasılma şikayetleri başlıyor. Fizik muayenesinde Trousseau işareti pozitif saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde aşağıdaki sonuçlar elde ediliyor:

Bu klinik ve laboratuvar tablosu için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki laboratuvar bulguları saptanan $42$ yaşında kadın hasta; halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük ve kabızlık şikayetleri ile başvuruyor:

Hastanın fizik muayenesinde cilt kuruluğu, pretibial ödematöz görünüm ve derin tendon reflekslerinde gevşeme fazında uzama saptanıyor. Bu hastanın mevcut lipid tablosuna yönelik en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

50 yaşında kadın hasta, son bir aydır belirginleşen ağız kuruluğu, çok su içme ve sık idrara çıkma şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmıyor. Bu hastada, aşağıdakilerden hangisinin saptanması tek başına Diabetes Mellitus tanısı koydurur?

$34$ yaşında kadın hasta, çarpıntı, terleme ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde; serbest $T_4$: $2.9$ ng/dL (N: $0.8-1.8$), serbest $T_3$: $8.2$ pg/mL (N: $2.3-4.2$) ve $TSH$: $4.1$ mIU/L (N: $0.4-4.0$) olarak saptanıyor. Hipofiz $MRG$'de sella tabanında sol tarafa lokalize $11$ mm boyutunda bir kitle izleniyor. Bu hastada aşağıdakilerden hangisinin saptanması, tanının "tiroid hormon direnci"nden (RTH) ziyade "$TSH$ salgılayan hipofiz adenomu" (TSH-oma) lehine olduğunu en güçlü şekilde destekler?

$54$ yaşında erkek hasta, genel sağlık kontrolü amacıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan değerlendirmede saptanan fizik muayene ve laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Bu hastanın verileri ışığında, metabolik sendrom tanı kriterleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında erkek hasta, kolelitiazis şüphesiyle çekilen batın tomografisinde sağ adrenal bezde $2,5$ cm çapında, düzgün kenarlı ve $<10$ Hounsfield ünitesi (HU) dansiteye sahip bir kitle saptanması üzerine endokrinoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın öyküsünde ek hastalık bulunmuyor ve fizik muayenesinde kan basıncı $120/80$ mmHg olarak ölçülüyor; Cushingoid bulgu saptanmıyor. Bu aşamada, hastadaki adrenal kitlenin hormonal aktivitesini değerlendirmek için öncelikle yapılması gereken tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında kadın hasta, çekilen kemik dansitometrisinde osteoporoz saptanması üzerine polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum kalsiyumu $9.2\text{ mg/dL}$ ($8.5-10.5$), fosfor $2.6\text{ mg/dL}$ ($2.5-4.5$), PTH $120\text{ pg/mL}$ ($15-65$) ve $25(OH)D$ vitamini $10\text{ ng/mL}$ ($>30$) olarak saptanıyor. Hastaya uygun dozda D vitamini replasmanı yapıldıktan $3$ ay sonra tekrarlanan tetkiklerinde; serum kalsiyumu $10.7\text{ mg/dL}$, fosfor $2.5\text{ mg/dL}$, PTH $105\text{ pg/mL}$ ve $24$ saatlik idrar kalsiyumu $320\text{ mg/gün}$ olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, son $1$ yıldır giderek artan cinsel isteksizlik, erektil disfonksiyon ve genel halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın öyküsünden özellikle el bileği ve $2-3$. metakarpofalangeal eklemlerinde ağrı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde ciltte hiperpigmentasyon (bronz görünüm), hepatomegali ve bilateral testislerde atrofi ($7-8\text{ mL}$) saptanıyor.

Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıdadır:

Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, hastada saptanan hipogonadizmin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kadın hasta; son $3$ aydır bacaklarında ve kasık bölgesinde ağrılı, kaşıntılı, bülleşme gösteren ve merkezden iyileşerek çevreye yayılan eritemli deri lezyonları şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde iki kez nefrolitiazis nedeniyle opere olduğu, soygeçmişinde ise babasının hipofiz tümörü ve inatçı mide ülserleri nedeniyle tedavi gördüğü öğreniliyor. Fizik muayenesinde hiperpigmente ve krutlu karakterde nekrolitik migratuar eritem ile uyumlu lezyonlar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hafif hiperglisemi ve normokrom normositer anemi izleniyor. Bu hastada deri bulgularına eşlik etmesi en muhtemel olan pankreatik endokrin tümör aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir kadın hastada, primer hiperparatiroidizm nedeniyle paratiroid adenomu ve prolaktinoma ile uyumlu hipofiz adenomu saptanmıştır. Bu hastada multipl endokrin neoplazi (MEN) tip 1 sendromu tanısını tamamlayan klasik triadın üçüncü bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, rutin sağlık kontrollerinde kalsiyum yüksekliği saptanması üzerine endokrinoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın bilinen ek bir hastalığı olmayıp, fizik muayenesi normal saptanıyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde şu bulgular elde ediliyor:

- Serum kalsiyum: $11.2$ mg/dL ($N: 8.5-10.5$)
- Serum fosfor: $2.3$ mg/dL ($N: 2.5-4.5$)
- Serum $PTH$: $98$ pg/mL ($N: 15-65$)
- Serum kreatinin: $0.8$ mg/dL
- $24$ saatlik idrar kalsiyumu: $320$ mg/gün ($N: <250$)

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?