Hematoloji

406 questions

Question 401Question

2929 yaşında erkek hasta, son 22 aydır devam eden gece yatak çarşaflarını ıslatacak düzeyde terleme ve yaklaşık 7 kg7\text{ kg} ağırlık kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ servikal ve sol aksiller bölgelerde ağrısız, lastik kıvamında lenfadenopatiler saptanıyor. Lenf nodu eksizyonel biyopsisinde; eozinofillerden zengin polimorfik zemin içerisinde CD15(+)\text{CD15}(+), CD30(+)\text{CD30}(+), CD20()\text{CD20}(-) ve CD45()\text{CD45}(-) boyanan Reed-Sternberg hücreleri izleniyor. Hastanın yapılan PET-BT incelemesinde; diyaframın her iki tarafında (sağ servikal, mediastinal ve paraaortik) lenf nodu tutulumu, dalakta diffüz hipermetabolik odaklar ve sağ akciğer orta lobda hiler lenf nodu ile direkt komşuluk gösteren 1.5 cm1.5\text{ cm}'lik tekil bir parankimal lezyon saptanıyor. Karaciğer parankimi ve kemik iliği biyopsisi normal olarak değerlendiriliyor.

Bu hasta için en uygun Ann Arbor evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Evre III-EB

Answer

En uygun evreleme, diyaframın her iki tarafındaki tutulum, B semptomları varlığı ve akciğerdeki lokalize kontigü yayılım nedeniyle Evre III-EB seçeneğidir.
Doğru yanıt olan seçenek, hastanın tüm klinik ve radyolojik bulgularını tam olarak yansıtmaktadır. Hastanın diyaframın her iki tarafındaki (supradiyafragmatik ve infradiyafragmatik) lenf nodu istasyonlarında tutulum olması evre III olduğunu kesinleştirir. Gece terlemesi ve anlamlı kilo kaybı B semptomu varlığını (B eki) gösterir. Sağ akciğerdeki lezyonun tekil olması ve hiler lenf noduyla direkt temas halinde bulunması, disseminize bir tutulumdan ziyade lokalize bir ekstranodal uzanımı temsil ettiği için 'E' eki eklenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Lenfoma tipini belirle
Klasik Hodgkin Lenfoma
Reed-Sternberg hücreleri ve CD15(+), CD30(+) immünfenotip klasik Hodgkin lenfoma tanısını doğrular.
2
Sistemik semptomları değerlendir
B Semptomu Mevcut (B suffix)
Gece terlemesi ve son 6 ayda %10'dan fazla kilo kaybı klasik 'B' semptomlarıdır.
3
Anatomik lenf nodu dağılımını analiz et
Evre III
Sağ servikal/mediastinal (diyafram üstü) ve paraaortik (diyafram altı) tutulum evre III olduğunu gösterir.
4
Ekstranodal tutulumun niteliğini belirle
E Suffix (Ekstranodal Uzanım)
Akciğerdeki lezyon tekildir ve hiler lenf nodu ile direkt komşuluk göstermektedir; bu durum disseminize (Evre IV) değil, lokalize ekstranodal uzanımdır (E).

Key Concept

Ann Arbor Evrelemesinde 'E' eki ve Evre III-IV ayrımı

Practice More

Ann Arbor evrelemesinde karaciğer ve kemik iliği tutulumunun her zaman Evre IV kabul edildiğini, ancak dalak tutulumunun Evre III olduğunu unutmayınız.
Estimated Time:2m 30s
Question 402Question

55 yaşında erkek hasta, rutin tetkiklerinde saptanan trombositoz (850.000/µL) nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede dalak kosta yayını 4 cm geçiyor (splenomegali). Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 13,8 g/dL, lökosit 14.500/µL ve LDH düzeyi normalin 1,5 katı yüksek bulunuyor. Periferik yaymada lökoeritroblastik tablo izlenmiyor. *JAK2 V617F* mutasyonu pozitif saptanıyor. Kemik iliği biyopsisinde yaşa göre artmış selülarite, belirgin granülositik proliferasyon ve atipik, kümeler oluşturan megakaryositler görülüyor; retikülin fibrozisi saptanmıyor (MF-0). WHO 2022 sınıflandırmasına göre bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Prefibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF)

Answer

WHO 2022 kriterlerine göre en olası tanı Prefibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF)'dur.
Bu hasta, izole trombositoz ile başvuran bir vakada Esansiyel Trombositoz (ET) ile Prefibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF) ayırımının yapılmasını gerektiren klasik bir senaryodur. WHO 2022 kriterlerine göre, Pre-PMF tanısı için en önemli majör kriter, kemik iliğinde yaşa göre artmış selülarite, granülositik proliferasyon ve atipik, kümeleşen megakaryositlerin varlığıdır. Ayrıca bu hastada bulunan splenomegali, lökositoz ve yüksek LDH, Pre-PMF tanısını destekleyen minör kriterlerdir. Retikülin fibrozisinin olmaması (MF-0/1), hastalığın 'Belirgin (Overt)' evrede olmadığını, 'Prefibrotik' evrede olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını değerlendir
Trombositoz, splenomegali, lökositoz ve yüksek LDH varlığı; basit bir Esansiyel Trombositoz (ET) tablosundan ziyade daha agresif bir MPN'i düşündürür.
Lökositoz, yüksek LDH ve splenomegali Pre-PMF'in minör tanı kriterleridir.
2
Genetik mutasyonu yorumla
JAK2 V617F pozitifliği klonal bir miyeloproliferatif neoplaziyi (MPN) doğrular ve reaktif nedenleri dışlar.
JAK2 mutasyonu PV, ET ve PMF'de görülebilir.
3
Kemik iliği morfolojisini analiz et
Artmış selülarite, granülositik proliferasyon ve atipik kümeleşen megakaryositler Pre-PMF için karakteristiktir.
ET'de ilik normosellülerdir ve granülositik artış yoktur. PV'de ise eritroid seri artışı (panmyeloz) ön plandadır.
4
Fibrozis durumunu kontrol et
MF-0 (fibrozis yok) olması 'Belirgin (Overt) PMF' tanısını dışlar.
Belirgin PMF için retikülin fibrozisi (en az derece 2-3) gereklidir.

Key Concept

Pre-PMF ve ET Ayrımı
Question 403Question

6060 yaşında erkek hasta, son 66 aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve sol üst kadranda dolgunluk hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde trapes hattını 8 cm8\text{ cm} geçen masif splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; Hemoglobin 9.8 g/dL9.8\text{ g/dL}, Beyaz küre 13.500/μL13.500/\mu L, Trombosit 115.000/μL115.000/\mu L ve LDH 920 U/L920\text{ U/L} (N: <250250) olarak ölçülüyor. Periferik yaymada dakrositler (gözyaşı hücreleri) ve lökoeritroblastik tablo izleniyor. Kemik iliği biyopsisinde megakaryositik atipi ile birlikte Grade 33 retikülin fibrozu saptanıyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 20222022 kriterlerine göre, bu hastada saptanan bulgulardan hangisi primer miyelofibrozis (PMF) için "majör" tanı kriterleri arasında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Grade 22 veya 33 retikülin fibrozu varlığı

Answer

Belirgin evre primer miyelofibrozis (Overt PMF) tanısında, megakaryositik atipi ile birlikte Grade 2 veya 3 retikülin fibrozu saptanması majör tanı kriteridir.
DSÖ 2022 sınıflamasına göre belirgin (overt) PMF tanısı için üç majör kriterin (1. Megakaryositik atipi ve Grade 2-3 fibrozis, 2. Diğer miyeloid neoplazi kriterlerini karşılamama, 3. JAK2/CALR/MPL mutasyonu veya başka klonal marker) ve en az bir minör kriterin bulunması gerekir. Olguda belirtilen Grade 2 veya 3 retikülin fibrozu varlığı, histopatolojik değerlendirmenin bir parçası olarak majör kriterdir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hastada anemi, lökositoz, LDH yüksekliği, splenomegali ve lökoeritroblastozis mevcut.
Bu bulgular miyeloproliferatif bir süreci, özellikle de primer miyelofibrozisi desteklemektedir.
2
Kemik iliği biyopsisi bulgularını DSÖ 2022 kriterlerine göre sınıflandır.
Megakaryositik atipi ve Grade 3 retikülin fibrozu majör kriter grubundadır.
PMF tanısı için majör kriterlerin (histoloji, diğer neoplazilerin dışlanması, klonal marker) tamamlanması gerekir.
3
Diğer klinik bulguların (anemi, lökositoz, splenomegali, LDH) tanısal ağırlığını belirle.
Bu bulguların hepsi minör kriterler kategorisindedir.
DSÖ sınıflamasında majör ve minör kriterler arasındaki ayrım tanı koymak için kritiktir.

Key Concept

Primer miyelofibrozis (PMF) tanı kriterlerinde majör ve minör kriter ayrımı.

Hints

1
PMF tanısı için kemik iliği histopatolojisi en önemli majör kriterdir.
2
Fibrozis derecesi (Grade 2 veya 3), pre-fibrotik evre ile belirgin (overt) evre ayrımında kritiktir.
3
Klinik ve laboratuvar bulguları (anemi, LDH, splenomegali vb.) genellikle minör kriter grubundadır.

Practice More

Pre-fibrotik PMF ile Esansiyel Trombositemi (ET) arasındaki ayırıcı tanı kriterlerini gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 404Question

2424 yaşında erkek hasta, son 33 aydır devam eden, geceleri çarşaf değiştirmesini gerektirecek düzeyde şiddetli terleme ve tüm vücudunda yaygın kaşıntı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ supraklaviküler bölgede 3 cm3\text{ cm} çapında, ağrısız, hareketli, lastik kıvamında lenfadenopati (LAP) saptanıyor. Lenf nodu biyopsisinde; geniş sitoplazmalı, çift çekirdekli, belirgin eozinofilik nükleollü (baykuş gözü görünümü) Reed-Sternberg hücreleri izleniyor. İmmünohistokimyasal incelemede bu hücrelerin CD15(+)\text{CD}15(+) ve CD30(+)\text{CD}30(+) olduğu saptanıyor. Çekilen toraks BT'de mediasten ön bölgede en geniş yerinde 11 cm11\text{ cm} ölçülen kitle saptanıyor. Batın BT, kemik iliği biyopsisi ve PET-BT incelemelerinde başka bir tutulum odağı izlenmiyor. Bu hastanın Ann Arbor sistemine göre evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Evre II-BX

Answer

Hastanın evresi, diyaframın aynı tarafında iki bölge tutulumu, B semptomu varlığı ve bulky kitle kriterlerine göre Evre II-BX'tir.
Hastada diyaframın aynı tarafında (üstünde) iki ayrı lenfatik bölge (supraklaviküler ve mediastinal) tutulumu mevcuttur, bu durum Evre II olarak tanımlanır. Hastanın drenching (çarşaf değiştirtir düzeyde) gece terlemesi olması, evreleme sistemindeki üç temel B semptomundan (ateş, gece terlemesi, kilo kaybı) biridir ve 'B' ekinin alınmasını sağlar. Ayrıca mediastinal kitlenin 10 cm10\text{ cm} sınırını aşması (11 cm11\text{ cm}), kitleyi 'bulky' (hacimli) kılar ve 'X' eki eklenmesini gerektirir. Dolayısıyla doğru evre Evre II-BX'tir.

Step-by-Step Solution

1
Lenfatik bölgeleri belirle
Sağ supraklaviküler ve mediastinal bölgeler olmak üzere 2 lenfatik bölge tutulmuştur.
Evreleme için tutulan bölge sayısı ve yerleşimi kritiktir.
2
Diyafram ile ilişkisini kontrol et
Her iki bölge de diyaframın üstündedir, bu durum Evre II'ye işaret eder.
Aynı taraf tutulumları Evre II, her iki taraf tutulumları Evre III olarak adlandırılır.
3
B semptomlarını değerlendir
Gece terlemesi bir B semptomudur; ancak kaşıntı evrelemede B semptomu olarak kabul edilmez.
Semptomatik ekler (A/B) evrelemenin bir parçasıdır.
4
Kitle boyutunu (Bulky) kontrol et
Kitle 11 cm11\text{ cm} olup 10 cm10\text{ cm} sınırının üzerindedir, bu nedenle 'X' eki eklenmelidir.
Bulky hastalık prognozu etkileyen önemli bir parametredir.

Key Concept

Hodgkin lenfomada Ann Arbor evrelemesinde bölgelerin diyaframla ilişkisi, B semptomlarının (ateş, gece terlemesi, kilo kaybı) tanımı ve 'bulky' (X) hastalık kriterleri.

Practice More

Ann Arbor evrelemesinde dalak tutulumunun (S eki) hangi durumlarda Evre III olarak kabul edildiğini ve extranodal yayılımın (E eki) evre IV'ten farkını tekrar edin.
Estimated Time:2m 0s
Question 405Question

64 yaşında erkek hasta, son 3 haftadır giderek artan halsizlik, efor dispnesi ve bacaklarında yeni gelişen peteşiyal döküntüler şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde kronik bir hastalık öyküsü bulunmayan hastanın fizik muayenesinde konjonktivaları soluk saptanıyor; organomegali veya lenfadenopati saptanmıyor. Laboratuvar incelemelerinde:

ParametreDeğer
Hemoglobin6.56.5 g/dL
Lökosit2.200/μL2.200/\mu L (%20 Nötrofil, %76 Lenfosit)
Trombosit12.000/μL12.000/\mu L
Retikülosit%0.2 (Mutlak: 9.000/μL9.000/\mu L)
Serum B12 ve FolatNormal

Kemik iliği biyopsisinde selülarite %15 saptanıyor; displazi, fibrozis veya malign infiltrasyon izlenmiyor. Sitogenetik analiz normal (46, XY) olarak raporlanıyor.

Bu hasta için en uygun ilk basamak tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ati-timosit globülin (ATG), siklosporin ve eltrombopag kombinasyonu

Answer

Ati-timosit globülin (ATG), siklosporin ve eltrombopag kombinasyonu bu hasta için en uygun yaklaşımdır.
Hastada saptanan mutlak nötrofil sayısı (440/μL440/\mu L) ve düşük selülarite (%15), Ağır Aplastik Anemi (SAA) tanısını doğrular. 60 yaş üstü hastalarda, eşlik eden hastalık olmasa dahi allojenik kök hücre nakli ilk seçenek değildir; bu yaş grubunda at-timosit globülin (at kaynaklı tercih edilir) ve siklosporinden oluşan immünsüpresif tedavi (İST) standarttır. Yapılan güncel çalışmalar, bu rejime ilk basamakta eltrombopag (trombopoetin reseptör agonisti) eklenmesinin hematolojik yanıt oranlarını belirgin şekilde iyileştirdiğini göstermiştir.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak Nötrofil Sayısı (MNS) hesaplanması
2.200×0.20=440/μL2.200 \times 0.20 = 440/\mu L
Hastalığın şiddetini belirlemek için Camitta kriterlerine göre nötrofil sayısının bilinmesi gerekir.
2
Şiddet sınıflandırması
Ağır Aplastik Anemi (SAA)
MNS < 500, Trombosit < 20.000 ve kemik iliği selülaritesi < %25 olduğu için hasta SAA kriterlerini karşılamaktadır.
3
Hasta yaşına ve donör durumuna göre tedavi seçimi
İmmünsüpresif Tedavi (İST)
Hasta 64 yaşındadır. SAA'da 40-50 yaş üstü hastalarda, HLA uyumlu donör olsa dahi nakil ilişkili mortalite yüksekliği nedeniyle öncelikli tercih İST'dir.
4
Modern İST protokolünün belirlenmesi
ATG + Siklosporin + Eltrombopag
Güncel kılavuzlar (RACE çalışması verileri), İST rejimine eltrombopag eklenmesinin yanıt oranlarını ve derinliğini artırdığını göstermektedir.

Key Concept

Ağır Aplastik Anemi'de (SAA) yaşa göre tedavi seçimi ve modern immünsüpresif tedaviye eltrombopag eklenmesi.

Practice More

Camitta kriterlerini (SAA vs. VSAA) ve Fanconi anemisi gibi kalıtsal nedenlerin erişkin sunumlarını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 406Question

5454 yaşında kadın hasta, 66 yıl önce evre IIII meme kanseri nedeniyle cerrahi sonrası adjuvan antrasiklin ve siklofosfamid içeren kemoterapi almıştır. Son 33 aydır artan halsizlik ve diş eti kanamaları şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalarda solukluk ve alt ekstremitelerde peteşiler saptanıyor; organomegali saptanmıyor.

Laboratuvar inceleme sonuçları aşağıdadır:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Hemoglobin8.28.2 g/dLg/dL121612 - 16 g/dLg/dL
MCV105105 fLfL8010080 - 100 fLfL
Lökosit2.2002.200 /mm3/mm^34.00010.0004.000 - 10.000 /mm3/mm^3
Trombosit45.00045.000 /mm3/mm^3150.000450.000150.000 - 450.000 /mm3/mm^3

Periferik yaymada nötrofillerde hiposegmentasyon (Pseudo-Pelger-Huët anomalisi) ve eritrositlerde belirgin anizositoz izleniyor. Kemik iliği aspirasyonunda %4\%4 oranında blast saptanıyor ve sitogenetik incelemede monozomi 77 (7-7) tespit ediliyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tedavi ilişkili miyelodisplastik sendrom (t-MDS)

Answer

Tedavi ilişkili miyelodisplastik sendrom (t-MDS)
Hastada sitotoksik kemoterapi (siklofosfamid) sonrası gelişen pansitopeni, periferik yaymada displazi bulguları (Pseudo-Pelger-Huët) ve kemik iliğinde %20\%20'nin altında blast bulunması miyelodisplastik sendrom tanısını koydurur. Etiyolojideki kemoterapi öyküsü ve monozomi 77 varlığı, bu tablonun 'tedavi ilişkili' (sekonder) olduğunu doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın tıbbi öyküsü ve klinik sunumunu analiz et.
Alkilleyici ajan (siklofosfamid) içeren kemoterapi sonrası 66. yılda gelişen makrositik pansitopeni saptandı.
Kemoterapi sonrası (özellikle alkilleyici ajanlar) 575-7 yıllık latent süre, sekonder miyeloid maligniteler için tipik bir risk dönemidir.
2
Morfolojik bulguları (periferik yayma) değerlendir.
Nötrofillerde hiposegmentasyon (Pseudo-Pelger-Huët) izlendi.
Bu bulgu, kemik iliğinde miyelodisplazinin (dismiyelopoiez) en karakteristik periferik yayma göstergelerinden biridir.
3
Kemik iliği blast oranı ve sitogenetik verileri yorumla.
Blast oranı %4\%4 (lösemi eşiğinin altında) ve monozomi 77 saptandı.
Blast oranının %20\%20'den düşük olması tanıyı MDS'ye yönlendirirken, monozomi 77 tedavisi ilişkili vakalarda sık görülen ve kötü prognoz belirten bir sitogenetik anomalidir.

Key Concept

Tedavi ilişkili miyelodisplastik sendrom (t-MDS), sitotoksik tedavi (kemoterapi/radyoterapi) sonrası gelişen, genellikle yüksek riskli sitogenetik anomalilerle seyreden klonal bir hematopoetik bozukluktur.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 21 / 21
Hematoloji — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 21 | Examkin