Miyeloproliferatif Neoplaziler

63 questions

Question 61Question

52 yaşında erkek hasta, rutin sağlık taramasında saptanan hemoglobin (HbHb) 17,2g/dL17,2 g/dL ve hematokrit (HctHct) %52\%52 değerleri nedeniyle hematoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın fizik muayenesinde dalak kot kenarını 3cm3 cm geçecek şekilde palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit ve trombosit sayıları normal sınırlarda izlenirken, serum eritropoietin (EPOEPO) düzeyi referans aralığının altında saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, tanıyı doğrulamak amacıyla öncelikle hangi moleküler/genetik testin istenmesi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: JAK2V617FJAK2 V617F mutasyon analizi

Answer

Polisitemia Vera tanısını doğrulamak için öncelikle JAK2 V617F mutasyon analizi istenmelidir.
Verilen vakada erkek hastada hemoglobin düzeyinin 16,5g/dL16,5 g/dL'nin üzerinde olması, fizik muayenede splenomegali saptanması ve laboratuvarda serum eritropoietin (EPOEPO) düzeyinin düşük olması klasik bir Polisitemia Vera (PV) tablosudur. WHO 2022 kriterlerine göre PV tanısı için üç majör kriter (Hb yüksekliği, kemik iliği hipersellülaritesi, JAK2JAK2 mutasyonu) veya ilk iki majör kriter ile minör kriter (düşük EPO) kombinasyonu gereklidir. Bu hastada JAK2V617FJAK2 V617F mutasyonunun araştırılması, hem majör kriteri doğrulamak hem de en sık görülen moleküler patolojiyi saptamak adına en uygun ilk adımdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri analiz et
Hb: 17,2g/dL17,2 g/dL (Erkekler için >16,5g/dL>16,5 g/dL kriteri karşılanıyor), Splenomegali (+), Düşük EPO (+).
WHO 2022 kriterlerine göre mutlak eritrositoz ve düşük EPO varlığı öncelikle Polisitemia Vera'yı (PV) düşündürür.
2
Tanısal algoritmada genetik test seçimi yap
PV şüphesinde ilk basamak test JAK2V617FJAK2 V617F mutasyonudur.
PV hastalarının >%95>\%95'inde V617F pozitifliği mevcuttur; bu mutasyon majör tanı kriterlerinden biridir.

Key Concept

Polisitemia Vera (PV) WHO 2022 Tanı Kriterleri ve Moleküler Belirteçler

Practice More

JAK2 V617F mutasyonu negatif olan ancak klinik olarak PV şüphesi yüksek olan hastalarda JAK2 ekzon 12 mutasyonunun araştırılması gerektiğini hatırlayınız.
Estimated Time:1m 30s
Question 62Question

55 yaşında erkek hasta, rutin tetkiklerinde saptanan trombositoz (850.000/µL) nedeniyle değerlendiriliyor. Fizik muayenede dalak kosta yayını 4 cm geçiyor (splenomegali). Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 13,8 g/dL, lökosit 14.500/µL ve LDH düzeyi normalin 1,5 katı yüksek bulunuyor. Periferik yaymada lökoeritroblastik tablo izlenmiyor. *JAK2 V617F* mutasyonu pozitif saptanıyor. Kemik iliği biyopsisinde yaşa göre artmış selülarite, belirgin granülositik proliferasyon ve atipik, kümeler oluşturan megakaryositler görülüyor; retikülin fibrozisi saptanmıyor (MF-0). WHO 2022 sınıflandırmasına göre bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Prefibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF)

Answer

WHO 2022 kriterlerine göre en olası tanı Prefibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF)'dur.
Bu hasta, izole trombositoz ile başvuran bir vakada Esansiyel Trombositoz (ET) ile Prefibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF) ayırımının yapılmasını gerektiren klasik bir senaryodur. WHO 2022 kriterlerine göre, Pre-PMF tanısı için en önemli majör kriter, kemik iliğinde yaşa göre artmış selülarite, granülositik proliferasyon ve atipik, kümeleşen megakaryositlerin varlığıdır. Ayrıca bu hastada bulunan splenomegali, lökositoz ve yüksek LDH, Pre-PMF tanısını destekleyen minör kriterlerdir. Retikülin fibrozisinin olmaması (MF-0/1), hastalığın 'Belirgin (Overt)' evrede olmadığını, 'Prefibrotik' evrede olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını değerlendir
Trombositoz, splenomegali, lökositoz ve yüksek LDH varlığı; basit bir Esansiyel Trombositoz (ET) tablosundan ziyade daha agresif bir MPN'i düşündürür.
Lökositoz, yüksek LDH ve splenomegali Pre-PMF'in minör tanı kriterleridir.
2
Genetik mutasyonu yorumla
JAK2 V617F pozitifliği klonal bir miyeloproliferatif neoplaziyi (MPN) doğrular ve reaktif nedenleri dışlar.
JAK2 mutasyonu PV, ET ve PMF'de görülebilir.
3
Kemik iliği morfolojisini analiz et
Artmış selülarite, granülositik proliferasyon ve atipik kümeleşen megakaryositler Pre-PMF için karakteristiktir.
ET'de ilik normosellülerdir ve granülositik artış yoktur. PV'de ise eritroid seri artışı (panmyeloz) ön plandadır.
4
Fibrozis durumunu kontrol et
MF-0 (fibrozis yok) olması 'Belirgin (Overt) PMF' tanısını dışlar.
Belirgin PMF için retikülin fibrozisi (en az derece 2-3) gereklidir.

Key Concept

Pre-PMF ve ET Ayrımı
Question 63Question

6060 yaşında erkek hasta, son 66 aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve sol üst kadranda dolgunluk hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde trapes hattını 8 cm8\text{ cm} geçen masif splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; Hemoglobin 9.8 g/dL9.8\text{ g/dL}, Beyaz küre 13.500/μL13.500/\mu L, Trombosit 115.000/μL115.000/\mu L ve LDH 920 U/L920\text{ U/L} (N: <250250) olarak ölçülüyor. Periferik yaymada dakrositler (gözyaşı hücreleri) ve lökoeritroblastik tablo izleniyor. Kemik iliği biyopsisinde megakaryositik atipi ile birlikte Grade 33 retikülin fibrozu saptanıyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 20222022 kriterlerine göre, bu hastada saptanan bulgulardan hangisi primer miyelofibrozis (PMF) için "majör" tanı kriterleri arasında yer alır?

Show answer & explanation

Answer: Grade 22 veya 33 retikülin fibrozu varlığı

Answer

Belirgin evre primer miyelofibrozis (Overt PMF) tanısında, megakaryositik atipi ile birlikte Grade 2 veya 3 retikülin fibrozu saptanması majör tanı kriteridir.
DSÖ 2022 sınıflamasına göre belirgin (overt) PMF tanısı için üç majör kriterin (1. Megakaryositik atipi ve Grade 2-3 fibrozis, 2. Diğer miyeloid neoplazi kriterlerini karşılamama, 3. JAK2/CALR/MPL mutasyonu veya başka klonal marker) ve en az bir minör kriterin bulunması gerekir. Olguda belirtilen Grade 2 veya 3 retikülin fibrozu varlığı, histopatolojik değerlendirmenin bir parçası olarak majör kriterdir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hastada anemi, lökositoz, LDH yüksekliği, splenomegali ve lökoeritroblastozis mevcut.
Bu bulgular miyeloproliferatif bir süreci, özellikle de primer miyelofibrozisi desteklemektedir.
2
Kemik iliği biyopsisi bulgularını DSÖ 2022 kriterlerine göre sınıflandır.
Megakaryositik atipi ve Grade 3 retikülin fibrozu majör kriter grubundadır.
PMF tanısı için majör kriterlerin (histoloji, diğer neoplazilerin dışlanması, klonal marker) tamamlanması gerekir.
3
Diğer klinik bulguların (anemi, lökositoz, splenomegali, LDH) tanısal ağırlığını belirle.
Bu bulguların hepsi minör kriterler kategorisindedir.
DSÖ sınıflamasında majör ve minör kriterler arasındaki ayrım tanı koymak için kritiktir.

Key Concept

Primer miyelofibrozis (PMF) tanı kriterlerinde majör ve minör kriter ayrımı.

Hints

1
PMF tanısı için kemik iliği histopatolojisi en önemli majör kriterdir.
2
Fibrozis derecesi (Grade 2 veya 3), pre-fibrotik evre ile belirgin (overt) evre ayrımında kritiktir.
3
Klinik ve laboratuvar bulguları (anemi, LDH, splenomegali vb.) genellikle minör kriter grubundadır.

Practice More

Pre-fibrotik PMF ile Esansiyel Trombositemi (ET) arasındaki ayırıcı tanı kriterlerini gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 4 / 4
Miyeloproliferatif Neoplaziler — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 4 | Examkin