Temel İmmünoloji

Question 181Question →

28 yaşında bir erkek hasta, sağ kolunda şiddetli ağrı, belirgin ödem ve yer yer hemorajik nekroz alanları şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın öyküsünden, 6 saat önce aynı bölgeye tetanoz aşısı (rapel dozu) uygulandığı ve hastanın 1 yıl önce de benzer bir aşıyı yaptırdığı öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde enjeksiyon bölgesinde yoğun nötrofil infiltrasyonu ve vaskülit saptanıyor. Bu klinik tabloda baskın olan immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Dokularda lokalize antijen-antikor komplekslerinin birikimi ve kompleman aktivasyonu

IgE aracılı mast hücre degranülasyonu ve vazoaktif amin salınımı

Hücre yüzey antijenlerine karşı oluşan antikorların kompleman aracılı lizis yapması

CD4+ T lenfositlerden salınan sitokinlerin makrofaj aktivasyonu yapması

Antikorların hücre yüzey reseptörlerini uyararak aşırı fonksiyon oluşturması

Show answer & explanation

Answer: Dokularda lokalize antijen-antikor komplekslerinin birikimi ve kompleman aktivasyonu

Answer

Vakada tanımlanan tablo Arthus reaksiyonu olup, dokularda lokalize antijen-antikor komplekslerinin birikimi ve kompleman aktivasyonu ile gerçekleşen Tip III hipersensitivite reaksiyonudur.

Doğru seçenek olan dokularda lokalize antijen-antikor komplekslerinin birikimi ve kompleman aktivasyonu ifadesi Arthus reaksiyonunun mekanizmasını tam olarak açıklar. Arthus reaksiyonu, yüksek düzeyde IgG antikoruna sahip bir bireye antijenin subkutan veya intramüsküler olarak tekrar uygulanmasıyla oluşur. Enjeksiyon yerinde oluşan kompleksler komplemanı aktive eder, vaskülit ve doku nekrozuna (Arthus fenomeni) yol açar.

Step-by-Step Solution

1

Klinik verilerin analizi

Tetanoz rapel aşısı sonrası 6 saat içinde gelişen lokal ödem, ağrı ve nekroz tablosu saptandı.

Zamanlama (saatler içinde) ve lokal nekrotik bulgular Tip III lokal reaksiyonunu (Arthus) düşündürür.

2

İmmünopatolojik mekanizmanın belirlenmesi

Daha önce oluşmuş antikorların (IgG), enjekte edilen antijenle doku içinde birleşerek immün kompleksler oluşturduğu belirlendi.

Arthus reaksiyonunun temelinde antijen-antikor komplekslerinin vasküler duvarda depolanması yatar.

3

Efektör mekanizmaların değerlendirilmesi

Kompleman aktivasyonu (C5a, C3a) sonucu bölgeye nötrofillerin çekilmesi ve doku hasarı gözlendi.

Nötrofil infiltrasyonu ve vaskülit, immün kompleks aracılı hasardaki temel patolojik süreçtir.

Key Concept

Arthus Reaksiyonu (Lokalize Tip III Hipersensitivite)

Question 182Question →

Bir helmint enfeksiyonuna karşı gelişen immün yanıtta, saf T yardımcı hücrelerinin ( $Th0$ ) $Th2$ efektör hücrelerine farklılaşmasını indükleyen ve aynı zamanda B lenfositlerinde $IgE$ sınıf değişimini (class switching) uyaran temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

İnterlökin-4 (

IL-4

)

İnterlökin-12 (

IL-12

)

İnterferon-gama (

IFN-\gamma

)

İnterlökin-1 (

IL-1

)

İnterlökin-10 (

IL-10

)

Show answer & explanation

Answer: İnterlökin-4 ( $IL-4$ )

Answer

İnterlökin-4 (

IL-4

)

İnterlökin-4 (

IL-4

), saf T yardımcı hücrelerinin (

Th0

)

Th2

efektör hücrelerine farklılaşmasında temel uyarıcıdır. Aynı zamanda aktive B lenfositlerine etki ederek antikor sınıf değişimini uyarır ve

IgE

üretimini başlatır. Bu özellikleri nedeniyle paraziter enfeksiyonlara ve alerjik reaksiyonlara verilen yanıtta merkezi rol oynar.

Step-by-Step Solution

1

Klinik bağlamı ve enfeksiyon tipini analiz etmek.

Helmint enfeksiyonları tipik olarak

Th2

tipi hümoral immün yanıtı ve

IgE

üretimini tetikler.

Doğru efektör yolu belirlemek, sorumlu sitokinleri ayırt etmek için gereklidir.

2

T hücresi farklılaşma basamağındaki anahtar sitokini belirlemek.

Saf T hücrelerinin (

Th0

)

Th2

hücrelerine dönüşümünde en kritik uyaran interlökin-4 (

IL-4

) molekülüdür.

Diferansiyasyon sinyalleri, immün yanıtın yönünü tayin eden temel kontrol noktalarıdır.

3

B lenfositleri üzerindeki efektör fonksiyonu doğrulamak.

IL-4

, B hücrelerinde ağır zincir sınıf değişimini uyararak

IgG1

ve özellikle

IgE

sentezine neden olur.

IL-4

'ün hem indükleyici hem de efektör fonksiyonu sorudaki tanımı tam olarak karşılar.

Key Concept

Th2 Diferansiyasyonu ve İnterlökin-4 Fonksiyonu

Estimated Time:50s

Question 183Question →

Doğal bağışıklık sisteminin lenfoid kökenli hücreleri olan doğal katil ( $NK$ ) hücreleri, hem sitotoksik özellikleri hem de ürettikleri sitokinlerle immün yanıtın şekillenmesinde kritik öneme sahiptir. Bu hücrelerin fonksiyonel kapasiteleri, yüzeylerindeki $CD16$ ve $CD56$ moleküllerinin ekspresyon düzeylerine göre tanımlanan alt gruplar arasında belirgin farklılıklar göstermektedir.

Buna göre, $NK$ hücre alt grupları ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

CD56^{bright}

(parlak)

CD16^{neg/low}

fenotipindeki hücreler, periferik kandaki

NK

hücrelerinin yaklaşık

\%90

'ını oluşturur ve primer olarak yüksek sitotoksik aktiviteye sahiptir.

NK

hücreleri, yüzeylerindeki

CD3

molekülü aracılığıyla hedef hücrelerin yüzeyindeki MHC sınıf I ekspresyonunu kontrol ederek aktivasyon sinyali alırlar.

Periferik kanda baskın olan

CD56^{dim}

(soluk)

CD16^{high}

NK

hücreleri, yüksek oranda sitolitik granül içeriğine ve antikor-bağımlı hücresel sitotoksisite (

ADCC

) yeteneğine sahiptir.

CD16

(

Fc\gamma RIII

) reseptörü,

NK

hücrelerinin antijen-spesifik

TCR

kompleksini aktive ederek hedef hücrelerin fagositozunu ve antijen sunumunu sağlar.

Lenf düğümlerinde yoğunlaşan

CD56^{bright}

alt grup, bol miktarda

IFN-\gamma

sentezleyerek yardımcı T hücrelerinin

Th2

tipi yöne farklılaşmasını destekler.

Show answer & explanation

Answer: Periferik kanda baskın olan $CD56^{dim}$ (soluk) $CD16^{high}$ $NK$ hücreleri, yüksek oranda sitolitik granül içeriğine ve antikor-bağımlı hücresel sitotoksisite ( $ADCC$ ) yeteneğine sahiptir.

Answer

Periferik kanda baskın olan alt grup

CD56^{dim} CD16^{high}

fenotipindedir ve yüksek sitotoksik kapasiteye sahiptir.

İnsan bağışıklık sisteminde

NK

hücreleri iki ana gruba ayrılır. Kanda bulunan

NK

hücrelerinin yaklaşık

\%90-95

'i

CD56^{dim} CD16^{high}

fenotipindedir. Bu hücreler yüksek miktarda sitolitik granül (perforin/granzim) içerir ve

CD16

reseptörü sayesinde IgG ile işaretlenmiş hücreleri

ADCC

mekanizmasıyla öldürürler. Bu nedenle periferik kanda baskın olan ve yüksek sitotoksik aktivite sergileyen grup budur.

Step-by-Step Solution

1

NK

hücrelerinin iki ana alt grubunun (

CD56^{bright}

ve

CD56^{dim}

) fenotipik özelliklerini karşılaştır.

CD56^{dim}

hücrelerin kanda daha yaygın (

\%90

) olduğu,

CD56^{bright}

hücrelerin ise doku ve lenf düğümlerinde yoğunlaştığı belirlenir.

Hücrelerin vücut içindeki dağılımı fonksiyonel rollerini anlamak için temeldir.

2

CD16

(Fc reseptörü) ve

CD56

ekspresyon düzeylerinin fonksiyonel karşılığını analiz et.

CD16^{high}

olan grubun

ADCC

yapabildiği,

CD56^{bright}

olan grubun ise bol sitokin ürettiği saptanır.

Yüzey markırları hücrenin hedefi tanıma ve yok etme mekanizmalarını belirler.

3

NK

hücrelerinin

T

lenfositlerden temel farklarını (

CD3

ve

TCR

yokluğu) doğrula.

NK

hücrelerinin doğal bağışıklık elemanı olduğu ve antijen-spesifik reseptör taşımadığı onaylanır.

Hücre grupları arasındaki ayırıcı tanı, yanlış seçenekleri elemek için gereklidir.

Key Concept

NK

hücre alt gruplarının (

CD56

ve

CD16

ekspresyonuna göre) fonksiyonel ve lokasyonel farklılıkları.

Question 184Question →

İmmünoglobulin izotiplerinin biyokimyasal yapıları, polipeptit zincir organizasyonları ve bu yapıların üstlendiği efektör fonksiyonlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

IgM

ve

IgE

izotipleri, ağır zincirlerinde menteşe (hinge) bölgesi bulundurmazlar; bunun yerine fazladan bir sabit domen (

CH4

) içerirler.

Klasik yoldan kompleman aktivasyonu için gerekli olan C1q bağlama bölgesi,

IgG

molekülünde

CH3

domeninde,

IgM

molekülünde ise

CH4

domeninde yer alır.

IgG

moleküllerinin plasentadan neonatal Fc reseptörü (

FcRn

) aracılığıyla geçişi, ağır zincirin

CH1

domenindeki aminoasit dizileri tarafından kontrol edilir.

Polimerik yapılı

IgM

ve

IgA

moleküllerinde bulunan J zinciri, her iki izotipin de ağır zincirlerindeki

CH2

domenlerine kovalent olarak bağlanır.

Antikorun antijene bağlanma özgüllüğünü belirleyen hipervaryabl bölgeler (CDR), sadece ağır zincirin değişken (

V_H

) domeninde organize olmuştur.

Show answer & explanation

Answer: $IgM$ ve $IgE$ izotipleri, ağır zincirlerinde menteşe (hinge) bölgesi bulundurmazlar; bunun yerine fazladan bir sabit domen ( $CH4$ ) içerirler.

Answer

İmmünoglobulin izotiplerinden

IgM

ve

IgE

, ağır zincir yapılarında menteşe (hinge) bölgesi içermezler ve bunun yerine toplamda dört sabit domen (

CH1, CH2, CH3, CH4

) bulundururlar.

İnsan immünoglobulin izotiplerinden

IgM

ve

IgE

, biyokimyasal olarak diğerlerinden farklılık gösterir. Bu iki izotipin ağır zincirleri menteşe (hinge) bölgesinden yoksundur. Bunun fonksiyonel bir telafisi olarak, ağır zincirlerinde fazladan bir sabit domen (

CH4

) bulundururlar. Dolayısıyla ağır zincirleri bir değişken (

V_H

) ve dört sabit (

CH1, CH2, CH3, CH4

) domen olmak üzere toplam beş domenlidir.

Step-by-Step Solution

1

İzotiplerin ağır zincir domen sayılarını karşılaştır.

IgG, IgA

ve

IgD

3 sabit domene (

CH1-3

) ve bir menteşe bölgesine sahipken;

IgM

ve

IgE

4 sabit domene (

CH1-4

) sahiptir.

Menteşe bölgesi esneklik sağlarken,

CH4

domeni moleküle farklı bir yapısal stabilite kazandırır.

2

Efektör fonksiyonların gerçekleştiği bölgeleri incele.

Kompleman C1q bağlanması

IgG

'de

CH2

,

IgM

'de

CH3

üzerinden olur. Plasental geçiş (

FcRn

) ise

IgG

'nin

CH2-CH3

arayüzünü kullanır.

Domenler arası fonksiyonel özelleşme, antikorun biyolojik rolünü belirler.

3

Polimerizasyon ve antijen bağlama bölgelerini kontrol et.

J zinciri C-terminal kuyruğa bağlanır; CDR bölgeleri ise hem

V_H

hem

V_L

üzerindedir.

Antijen tanıma her iki zincirin katılımını gerektirirken, polimerizasyon ağır zincirin distal ucuyla sınırlıdır.

Key Concept

İmmünoglobulin domen organizasyonu ve menteşe bölgesi-

CH4

domen değişimi.

Practice More

İzotiplerin ağır zincir isimlerini (G: Gama, M: Mü, A: Alfa, E: Epsilon, D: Delta) ve bunlara bağlı domen sayılarını içeren bir tablo oluşturarak tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 185Question →

İnsan bağışıklık sisteminde $\text{HLA-A, B}$ ve $\text{C}$ gen bölgeleri tarafından kodlanan MHC sınıf I molekülleri aracılığıyla gerçekleşen antijen sunumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Proteazomlarda yıkılan sitozolik proteinlere ait peptidleri

\text{CD8}^+

T lenfositlere sunarlar.

Peptidlerin sitozolden endoplazmik retikuluma taşınması sürecinde

\text{HLA-DM}

molekülü görev alır.

Sadece makrofaj ve dendritik hücre gibi profesyonel antijen sunan hücrelerin yüzeyinde bulunurlar.

Sentezlendikleri sırada peptid bağlama olukları değişmeyen zincir (

\text{Li}

) ile maskelenir.

Hücre dışı ortamdan fagositozla alınan eksojen antijenlerin sunumunda birincil role sahiptirler.

Show answer & explanation

Answer: Proteazomlarda yıkılan sitozolik proteinlere ait peptidleri $\text{CD8}^+$ T lenfositlere sunarlar.

Answer

MHC sınıf I molekülleri, proteazomlar tarafından işlenen endojen antijenleri CD8+ T lenfositlere sunar.

Hücre içi (endojen) proteinlerin proteazomlarda yıkılmasıyla oluşan peptidlerin, CD8+ sitotoksik T hücrelerine sunulması MHC sınıf I yolunun temel özelliğidir. Bu moleküller tüm çekirdekli hücrelerde bulunur.

Step-by-Step Solution

1

MHC sınıf I moleküllerinin kodlandığı bölgeleri ve dağılımını belirle.

\text{HLA-A, B, C}

genleri MHC sınıf I'i kodlar ve tüm çekirdekli hücrelerde bulunur.

MHC sınıfı ile HLA allelleri arasındaki eşleşmeyi doğrulamak gerekir.

2

Antijen işleme ve sunum yolunu analiz et.

Hücre içi proteinler proteazomda yıkılır, peptidlere ayrılır ve

\text{TAP}

aracılığıyla ER'ye taşınır.

MHC I'in endojen (sitozolik) yolu takip ettiğini doğrulamak için gereklidir.

3

Hedef T hücresi tipini belirle.

MHC I molekülleri

\text{CD8}^+

sitotoksik T hücreleri tarafından tanınır.

MHC kısıtlaması (restriction) kuralına göre sınıf I CD8 ile, sınıf II CD4 ile etkileşir.

Key Concept

MHC sınıf I molekülleri (HLA-A, B, C), endojen kaynaklı antijenleri tüm çekirdekli hücrelerin yüzeyinde CD8+ T hücrelerine sunar; bu süreçte proteazom ve TAP proteinleri kritik rol oynar.

Estimated Time:45s

Question 186Question →

T lenfosit aktivasyonu sırasında, antijenin T hücre reseptörü (TCR) tarafından tanınması sonrası oluşan biyokimyasal sinyallerin sitoplazmaya iletilmesinden CD3 ve zeta ( $\zeta$ ) zincirleri sorumludur. Bu kompleks yapıda, her bir zincirinin sitoplazmik kuyruğunda üç adet İmmünoreseptör Tirozin-bazlı Aktivasyon Motifi (ITAM) bulundurarak en güçlü sinyal iletim birimi olarak işlev gören molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Zeta (

\zeta

) zinciri

CD3

\epsilon

(epsilon) zinciri

CD3

\gamma

(gama) zinciri

CD28 reseptörü

CD4 ko-reseptörü

Show answer & explanation

Answer: Zeta ( $\zeta$ ) zinciri

Answer

TCR-CD3 kompleksi içerisinde sitoplazmik kuyruğunda üç adet ITAM motifi bulunduran yapı Zeta (

\zeta

) zinciridir.

T hücre reseptör (TCR) kompleksi antijeni tanıdıktan sonra sinyalin hücre içine iletilmesi için sitoplazmik kuyruklarda bulunan ITAM (Immunoreceptor Tyrosine-based Activation Motif) motiflerinin fosforillenmesi gerekir. CD3 kompleksini oluşturan gama, delta ve epsilon zincirlerinin her biri sadece birer adet ITAM içerirken, zeta (

\zeta

) zinciri homodimer yapısındadır ve her bir zinciri üçer adet (toplamda 6 adet) ITAM içerir. Bu yoğun ITAM içeriği, zeta zincirini TCR kompleksinin en güçlü sinyal iletim birimi yapar.

Step-by-Step Solution

1

TCR kompleksinin yapısını analiz edin.

TCR kompleksi, antijeni tanıyan

\alpha\beta

heterodimeri ile sinyal iletiminden sorumlu CD3 (

\gamma, \delta, \epsilon

) ve

\zeta

zincirlerinden oluşur.

Sinyal iletiminin hangi birimler üzerinden gerçekleştiğini belirlemek için yapısal bileşenlerin bilinmesi gerekir.

2

Sinyal iletim motiflerini (ITAM) karşılaştırın.

CD3

\gamma, \delta

ve

\epsilon

zincirlerinin her biri 1 adet ITAM içerirken, her bir

\zeta

zinciri 3 adet ITAM içerir.

ITAM sayısı, bir alt birimin sinyal iletim kapasitesini ve gücünü doğrudan belirler.

3

En güçlü sinyal iletim birimini tanımlayın.

Zeta (

\zeta

) zinciri, 3 ITAM motifi ile kompleksin en yoğun sinyal ileten parçasıdır.

Soruda istenen 'en fazla sayıda ITAM bulundurma' kriterini sadece zeta zinciri karşılar.

Key Concept

TCR sinyal iletiminde Zeta (

\zeta

) zincirinin ve ITAM motiflerinin rolü.

Estimated Time:1m 15s

Question 187Question →

B lenfositlerin antijene özgü aktivasyonu ve hümoral immün yanıtın şekillenmesi sürecinde; germinal merkezlerin oluşumu, afinite maturasyonu ve izotip değişimi (class switching) gibi olayların gerçekleşebilmesi için B hücresi yüzeyinde eksprese edilen aşağıdaki moleküllerden hangisinin T yardımcı hücresi ile etkileşimi zorunludur?

CD19

CD21

CD40

CD3

CD14

Show answer & explanation

Answer: CD40

Answer

B hücre aktivasyonu ve izotip değişimi için gerekli olan temel molekül CD40'tır.

B hücresi yüzeyindeki CD40 molekülü, aktive T yardımcı hücreleri tarafından sunulan CD40L ile etkileşime girdiğinde, B hücresinde germinal merkez oluşumunu ve izotip değişimini (class switching) başlatan sinyal yolaklarını aktive eder. Bu etkileşim olmazsa B hücreleri sadece IgM üretebilir ve bellek hücreleri oluşamaz (Hiper-IgM Sendromu mekanizması).

Step-by-Step Solution

1

B hücresinin antijeni MHC Sınıf II aracılığıyla T hücresine sunmasını değerlendir.

T hücresi aktive olur ve yüzeyinde CD40 Ligand (CD154) eksprese etmeye başlar.

T-bağımlı antijenlere yanıt için iki hücrenin fiziksel etkileşimi şarttır.

2

CD40 ve CD40L etkileşiminin sonucunu analiz et.

B hücresi germinal merkez reaksiyonlarına girer, AID (Activation-induced deaminase) enzimi aktive olur.

Bu etkileşim somatik hipermutasyon ve izotip değişimi süreçlerinin moleküler tetikleyicisidir.

3

Sitokinlerin rolünü sürece dahil et.

T hücresinden salınan

IL-4

(IgE'ye),

TGF-\beta

(IgA'ya) veya

IFN-\gamma

(IgG'ye) yönünde izotip değişimini belirler.

CD40 sinyali 'değişim' kapısını açarken, sitokinler hangi yöne değişileceğini belirler.

Key Concept

B-T hücre etkileşiminde CD40-CD40L kostimülasyonu hümoral yanıtın maturasyonu için zorunludur.

Question 188Question →

İnsan bağışıklık sisteminde antijenlerin işlenmesi ve T lenfositlere sunulması sürecinde görev alan moleküler bileşenler ve bunların fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

\text{TAP}

(antijen işlemesiyle ilişkili taşıyıcı) proteinleri, sitozolde proteazom tarafından üretilen peptidleri

\text{ATP}

bağımlı bir şekilde kaba endoplazmik retikulum (

\text{KER}

) lümenine taşır.

Değişmez zincir (

\text{Li}

), kaba endoplazmik retikulumda sentezlenen

\text{HLA-DR}

,

\text{DP}

ve

\text{DQ}

moleküllerine bağlanarak antijen bağlama oluğunu endojen peptidlere karşı kapatır.

\text{HLA-DM}

molekülü, endozomal bölmede

\text{CLIP}

(sınıf II ile ilişkili değişmez zincir peptidi) parçasının

\text{MHC}

sınıf II oluğundan ayrılmasını ve antijenik peptidlerin yüklenmesini katalize eder.

\text{HLA-A}

,

\text{B}

ve

\text{C}

molekülleri, kaba endoplazmik retikulumda sentezlendikten sonra değişmez zincir (

\text{Li}

) ile kompleks oluşturur ve peptid yüklenmesi için endozomal bölmelere yönlendirilir.

Peptid yükleme kompleksi (

\text{PLC}

);

\text{TAP}

, tapasin, kalretikulin ve

\text{ERp57}

şaperonlarından oluşur ve boş

\text{MHC}

sınıf I moleküllerini peptid gelene kadar stabilize eder.

Show answer & explanation

Answer: $\text{HLA-A}$ , $\text{B}$ ve $\text{C}$ molekülleri, kaba endoplazmik retikulumda sentezlendikten sonra değişmez zincir ( $\text{Li}$ ) ile kompleks oluşturur ve peptid yüklenmesi için endozomal bölmelere yönlendirilir.

Answer

HLA-A, B ve C moleküllerinin değişmez zincir (Li) ile kompleks oluşturarak endozomal bölmelere yönlendirildiği ifadesi yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, MHC Sınıf I (HLA-A, B, C) ve MHC Sınıf II (HLA-DR, DP, DQ) yolaklarını birbirine karıştırmaktadır. Değişmez zincir (

Li

) ve endozomal yönlendirme mekanizması yalnızca MHC Sınıf II molekülleri için geçerlidir. MHC Sınıf I molekülleri ise kaba endoplazmik retikulumda (

KER

) Peptid Yükleme Kompleksi (

PLC

) aracılığıyla peptidlerini alırlar ve doğrudan Golgi üzerinden plazma membranına taşınırlar.

Step-by-Step Solution

1

MHC sınıfları ve HLA allelleri arasındaki ilişkiyi belirle.

HLA-A, B, C → MHC Sınıf I; HLA-DR, DP, DQ → MHC Sınıf II.

Antijen sunum yolakları MHC sınıfına göre temel farklılıklar gösterir.

2

MHC Sınıf I (endojen) yolağının özelliklerini hatırla.

Sentez KER'de olur, peptid kaynağı proteazom/sitozoldür, TAP proteinleri peptid taşır, yükleme KER'de PLC aracılığıyla yapılır.

MHC Sınıf I molekülleri sitozolik proteinleri CD8+ T hücrelerine sunar.

3

MHC Sınıf II (eksojen) yolağının özelliklerini hatırla.

Sentez KER'de olur ancak Li zinciri ile endozomlara taşınır, CLIP ve HLA-DM burada görev alır, yükleme endozomda/MIIC'de yapılır.

MHC Sınıf II molekülleri eksojen proteinleri CD4+ T hücrelerine sunar.

4

Seçeneklerdeki eşleştirmeleri kontrol et.

HLA-A, B, C (Sınıf I) moleküllerine Sınıf II'ye özgü olan Li zinciri ve endozomal taşıma mekanizması atfedilmiştir.

Bu iki farklı yolağın moleküler bileşenlerinin birbirine karıştırılması temel bir kavramsal hatadır.

Key Concept

MHC Sınıf I ve II moleküllerinin sentez, peptid yükleme yerleri ve kullanılan şaperonlar (Li vs PLC) açısından temel farkları.

Estimated Time:1m 30s

Question 189Question →

Fungal hücre duvarının temel bileşenlerinden biri olan $\beta$ -1,3-glukan yapılarını 'patojenle ilişkili moleküler patern' ( $PAMP$ ) olarak tanıyan ve dendritik hücreler ile makrofajlarda fagositoz ile sitokin yanıtını tetikleyen C-tipi lektin reseptörü ( $CLR$ ) aşağıdakilerden hangisidir?

Dectin-1

NOD1

TLR2

RIG-I

Mannose reseptörü

Show answer & explanation

Answer: Dectin-1

Answer

Dectin-1

Dectin-1, plazma membranında bulunan bir tip II transmembran proteini olup, mantarların hücre duvarındaki

\beta

-glukan yapılarını tanır ve

Syk

yolağı üzerinden güçlü bir fagositoz ve pro-inflamatuar sitokin sentezi sinyali oluşturur.

Step-by-Step Solution

1

Ligandın ve kaynağının tanımlanması

\beta

-1,3-glukan yapıları mantar hücre duvarına özgü moleküler paternlerdir.

Soruda hedeflenen reseptörün hangi spesifik molekülü tanıdığı belirlenmelidir.

2

Reseptör ailesinin belirlenmesi

Karbonhidrat yapılarını tanıyan reseptörler genellikle C-tipi lektin reseptörleri (

CLR

) ailesine dahildir.

Reseptörün sınıflandırılması seçenekleri daraltmayı sağlar.

3

Spesifik eşleştirme

Dectin-1, mantar enfeksiyonlarına karşı doğal bağışıklıkta beta-glukan spesifikliği ile bilinen temel reseptördür.

Aynı ailedeki diğer reseptörlerden (örn. Mannose reseptörü) ligand spesifikliği ile ayrılır.

Key Concept

Mantar tanıma reseptörleri (C-tipi lektin reseptörleri)

Hints

1

Bu reseptör, mantar hücre duvarındaki glukan yapılarına özgüdür.

2

C-tipi lektin reseptörleri (

CLR

) ailesinin en önemli üyelerinden biridir.

3

İsmi 'Dendritic cell-associated C-type lectin-1' ifadesinden türetilmiştir.

Practice More

Diğer C-tipi lektin reseptörleri olan DC-SIGN ve Langerin'in tanıdığı ligandları gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 190Question →

Epidermiste yerleşik halde bulunan ve antijen yakalama kapasitesi oldukça yüksek olan Langerhans hücrelerinin, bir inflamatuar uyarı veya antijenle temas sonrası lenf noduna göç ederek "profesyonel antijen sunan hücre" (APC) formuna dönüştüğü matürasyon sürecinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?

CCR7

(

C-C

kemokin reseptörü 7) ekspresyonunun belirgin şekilde artması

MHC

sınıf II moleküllerinin sitoplazmik veziküllerden hücre yüzeyine taşınarak ekspresyonunun artması

B7-1

(

CD80

) ve

B7-2

(

CD86

) gibi kostimülatör moleküllerin sentezinin indüklenmesi

Sitoplazmik Birbeck granüllerinin ve yüzey

CD1a

moleküllerinin miktarında belirgin artış gözlenmesi

Fagositoz ve makropinositoz kapasitesinin azalarak yerini antijen sunum yeteneğine bırakması

Show answer & explanation

Answer: Sitoplazmik Birbeck granüllerinin ve yüzey $CD1a$ moleküllerinin miktarında belirgin artış gözlenmesi

Answer

Deri yerleşik immatür dendritik hücreler (Langerhans hücreleri) matüre olurken, immatür evreye özgü olan Birbeck granülleri ve

CD1a

gibi belirteçlerin ekspresyonu azalır; bu nedenle miktarında artış gözlenmesi beklenmez.

Dendritik hücreler (Langerhans hücreleri dahil), dokularda immatür halde bulunurken antijen yakalamada (fagositoz, endositoz) çok etkindirler. Bu evrede yüzeylerinde

CD1a

taşırlar ve sitoplazmalarında tenis raketine benzeyen Birbeck granülleri bulunur. Ancak inflamatuar sitokinlerin etkisiyle aktive olup lenf noduna göç etmeye başladıklarında (matürasyon), bu antijen yakalama aparatlarını (Birbeck granülleri, fagositoz yeteneği) kaybederler ve T hücrelerini uyarmak için gerekli olan

MHC

ve kostimülatör molekülleri (

CD80/86

) artırırlar. Dolayısıyla Birbeck granülleri ve

CD1a

ekspresyonunun artması değil, azalması beklenir.

Step-by-Step Solution

1

Langerhans hücrelerinin mevcut durumunu analiz et.

Bu hücreler epidermiste bulunan, antijen yakalamaya odaklanmış immatür dendritik hücrelerdir. Karakteristik özellikleri Birbeck granülleri ve

CD1a

pozitifliğidir.

Hücrenin başlangıç özelliklerini bilmek, değişim yönünü anlamak için kritiktir.

2

Matürasyon sürecindeki fenotipik değişiklikleri değerlendir.

Hücre antijeni aldıktan sonra lenfatiklerle lenf noduna göç eder. Bu süreçte antijen yakalama (fagositoz) mekanizmaları azalırken, antijen sunma (MHC, B7) ve göç (CCR7) mekanizmaları artar.

Fonksiyonel değişikliğin moleküler yansımalarını belirlemek gerekir.

3

Seçenekleri matürasyon kriterlerine göre karşılaştır.

A, B, C ve E seçenekleri matür APC (antijen sunan hücre) olma yolundaki artışları/azalışları doğru tarif ederken; D seçeneği immatürlük belirteçlerinin arttığını iddia ederek süreçle çelişmektedir.

Yanlış olan seçeneği bulmak için moleküler markerların dinamiklerini eşleştirmek gerekir.

Key Concept

Dendritik hücre matürasyonu (Langerhans hücresinden matür APC'ye geçiş)

Question 191Question →

Doğal bağışıklık yanıtında rol oynayan aşağıdaki Toll-benzeri reseptörlerden ( $TLR$ ) hangisi endozom membranında yerleşiktir ve ligand olarak tek iplikli viral RNA ( $ssRNA$ ) moleküllerini tanır?

TLR2

TLR4

TLR5

TLR7

TLR1

Show answer & explanation

Answer: $TLR7$

Answer

Endozom membranında yerleşmiş olan ve tek iplikli viral RNA'yı tanıyan Toll-benzeri reseptör TLR7'dir.

Doğal bağışıklık sisteminde nükleik asit tanıyan Toll-benzeri reseptörler (

TLR3

,

7

,

8

ve

9

) hücre içinde, özellikle endozom membranlarında bulunur. Bunlardan

TLR7

(ve

TLR8

), viral enfeksiyonlar sırasında endozomlara giren tek iplikli RNA (

ssRNA

) moleküllerini tanıyarak interferon yanıtını başlatır.

Step-by-Step Solution

1

Reseptör yerleşimini belirle

Soruda endozomal yerleşimli bir reseptör istenmektedir (

TLR3

,

TLR7

,

TLR8

,

TLR9

)

Hücre yüzeyindeki TLR'ler (

TLR1

,

TLR2

,

TLR4

,

TLR5

,

TLR6

) elenir.

2

Ligand spesifitesini kontrol et

Tek iplikli RNA (

ssRNA

) için spesifik olan reseptör

TLR7

(ve

TLR8

) olarak belirlenir.

TLR3

çift iplikli RNA'yı,

TLR9

ise CpG DNA'yı tanır.

Key Concept

Toll-benzeri reseptörlerin hücresel yerleşimi ve ligand spesifitesi

Estimated Time:45s

Question 192Question →

Doğal bağışıklık yanıtı sırasında aktive olmuş makrofajlar ve dendritik hücreler tarafından salgılanan; $NK$ hücrelerini ve $T$ lenfositleri uyararak $IFN-\gamma$ üretimini artıran, ayrıca saf $T$ hücrelerinin $Th1$ alt grubuna farklılaşmasını indükleyen temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

İnterlökin-12 (

IL-12

)

İnterlökin-4 (

IL-4

)

İnterlökin-10 (

IL-10

)

İnterlökin-1 (

IL-1

)

İnterlökin-5 (

IL-5

)

Show answer & explanation

Answer: İnterlökin-12 ( $IL-12$ )

Answer

İnterlökin-12 (

IL-12

),

Th1

hücrelerinin farklılaşmasını uyaran ve doğal/edinsel bağışıklık arasında köprü kuran temel sitokindir.

İnterlökin-12 (

IL-12

), makrofajlar ve dendritik hücreler tarafından salgılanarak hem doğal bağışıklık elemanı olan

NK

hücrelerini hem de edinsel bağışıklık elemanı olan

T

hücrelerini etkiler. Bu sitokin,

NK

hücrelerinden

IFN-\gamma

salınımını uyarır ve saf

T

lenfositlerin hücre içi patojenlere karşı etkili olan

Th1

tipine farklılaşmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1

Antijen sunan hücrelerin (

APC

) aktivitesini analiz etmek.

Makrofajlar ve dendritik hücreler gibi hücreler, patojenlerle karşılaştığında

IL-12

salgılar.

Hücre içi patojenlere karşı erken yanıtın başlatılması gerekir.

2

NK

hücreleri ve saf

T

hücreleri üzerindeki etkiyi belirlemek.

IL-12

,

NK

hücrelerinden

IFN-\gamma

salınımını uyarır ve saf

T

hücrelerinin (

CD4^+

)

Th1

hücrelerine dönüşmesini sağlar.

Hücresel bağışıklığın (hücre içi patojenlere karşı) aktive edilmesi için

Th1

ve

IFN-\gamma

gereklidir.

Key Concept

İnterlökin-12 (

IL-12

), hücresel bağışıklığın (Th1) en önemli başlatıcısıdır ve NK hücrelerini aktive ederek IFN-gama üretimini sağlar.

Estimated Time:45s

Question 193Question →

İnsan vücudunda viral enfeksiyona uğramış bir çekirdekli hücrede, viral proteinlerin sitozolde proteazomlar tarafından parçalanması sonucu oluşan peptidlerin, $MHC$ sınıf I molekülleri ( $HLA-A, B$ veya $C$ ) ile birleşmek üzere endoplazmik retikulum lümenine taşınmasından sorumlu olan molekül aşağıdakilerden hangisidir?

TAP (

Transporter\ associated\ with\ antigen\ processing

)

Değişmeyen zincir (

Invariant\ chain, Li

)

HLA-DM

CLIP (

Class\ II-associated\ invariant\ chain\ peptide

)

HLA-DP

Show answer & explanation

Answer: TAP ( $Transporter\ associated\ with\ antigen\ processing$ )

Answer

Sitozolik peptidlerin endoplazmik retikulum lümenine taşınmasından sorumlu molekül TAP (

Transporter\ associated\ with\ antigen\ processing

) proteinidir.

Doğru yanıt olan seçenek, endojen yolda (MHC sınıf I yolu) sitozolde üretilen peptidlerin endoplazmik retikulum (ER) lümenine taşınmasından sorumlu olan TAP (

Transporter\ associated\ with\ antigen\ processing

) proteinini belirtmektedir. Bu süreçte taşınan peptidler ER içerisinde

HLA-A, B

veya

C

moleküllerine yüklenerek hücre yüzeyine sunulur.

Step-by-Step Solution

1

Antijen kaynağını analiz et.

Viral proteinler hücre içinde (endojen) sentezlenir ve proteazomlarca yıkılır.

Endojen antijenlerin sunumu

MHC

sınıf I yolu üzerinden gerçekleşir.

2

Peptidlerin taşıma mekanizmasını belirle.

Sitozolde oluşan peptidlerin

MHC

sınıf I (

HLA-A, B, C

) ile buluşması için endoplazmik retikulum (ER) lümenine geçmesi gerekir.

ER membranında bulunan TAP proteini bu transportu aktif olarak sağlar.

3

Diğer seçeneklerin fonksiyonlarını kontrol et.

Değişmeyen zincir, CLIP ve

HLA-DM

molekülleri

MHC

sınıf II (eksojen) yoluna özgüdür.

MHC

sınıf I ve II yolları moleküler düzeyde birbirinden farklı bileşenler kullanır.

Key Concept

MHC sınıf I antijen sunum yolunda (endojen yol), peptidlerin ER lümenine taşınması TAP kompleksi aracılığıyla gerçekleşir.

Estimated Time:50s

Question 194Question →

T lenfositlerin antijen sunan hücreler (ASH) tarafından tam olarak aktive edilebilmesi için TCR-MHC etkileşiminden (1. sinyal) sonra "ikinci sinyal" (kostimülasyon) olarak adlandırılan bir etkileşim daha gerçekleşmelidir. T hücresi yüzeyindeki CD28 molekülü ile etkileşime girerek bu aktivasyon sinyalini başlatan ASH yüzey molekülü aşağıdakilerden hangisidir?

B7-1 / B7-2 (CD80/86)

CD40

MHC Sınıf II

ICAM-1

LFA-3 (CD58)

Show answer & explanation

Answer: B7-1 / B7-2 (CD80/86)

Answer

T hücresi üzerindeki CD28 molekülü, antijen sunan hücre üzerindeki B7-1 (CD80) veya B7-2 (CD86) molekülleriyle bağlanarak gerekli olan ikinci aktivasyon sinyalini (kostimülasyon) sağlar.

T hücrelerinin proliferasyonu ve sitokin sentezi yapabilmesi için mutlaka bir kostimülatör sinyal alması gerekir. Bu sinyal, naif T hücrelerinde en güçlü şekilde CD28 reseptörünün B7-1 (CD80) veya B7-2 (CD86) ligandlarına bağlanmasıyla iletilir.

Step-by-Step Solution

1

T hücre aktivasyonu için gerekli olan iki sinyalli modeli hatırlayın.

Birinci sinyal TCR-MHC/Antijen etkileşimidir.

Spesifik antijen tanınması için bu ilk adım zorunludur.

2

İkinci sinyalin (kostimülasyon) hangi moleküller arasında gerçekleştiğini belirleyin.

T hücresi üzerindeki CD28, ASH üzerindeki B7 moleküllerine bağlanır.

CD28-B7 etkileşimi olmazsa T hücresi anerjiye (yanıtsızlık) girer.

Key Concept

T Hücre Kostimülasyonu (İkinci Sinyal)

Hints

1

T hücre aktivasyonunda 'kostimülasyon' anahtar kavramdır.

2

CD28'in ligandı olan bu molekül grubu CD80 ve CD86 olarak da bilinir.

Practice More

CTLA-4 molekülünün bu süreci nasıl inhibe ettiğini ve CD28 ile olan rekabetini inceleyin.

Estimated Time:45s

Question 195Question →

İmmün sistemin dengelenmesinde kritik rol oynayan $TGF-\beta$ , inflamatuar ortamın sitokin içeriğine göre farklı $T$ yardımcı hücre alt gruplarının gelişimini indükleyebilir. Saf (naive) $CD4+$ $T$ hücrelerinin, otoimmün hastalıklarda ve mukoza direncinde önemli rol oynayan $Th17$ lenfositlerine farklılaşabilmesi için $TGF-\beta$ ile birlikte hangi sitokinin sinyaline öncelikle ihtiyaç duyulur?

IL-10

IL-12

IL-6

IFN-\gamma

IL-4

Show answer & explanation

Answer: $IL-6$

Answer

Saf

CD4+

T

hücrelerinin

Th17

lenfositlerine farklılaşması için

TGF-\beta

ile birlikte

IL-6

(veya

IL-21

) sinyaline ihtiyaç duyulur.

Saf

CD4+

T

hücrelerinin farklılaşma sürecinde sitokin ortamı belirleyicidir. Ortamda sadece

TGF-\beta

bulunması, hücreyi baskılayıcı özellik gösteren

Treg

(FoxP3+) yönüne iterken;

IL-6

(veya

IL-21

) gibi pro-inflamatuar bir sitokinin varlığı bu dengeyi bozarak hücreyi

Th17

(RORγt+) yönüne kaydırır. Bu durum inflamatuar yanıtta bir 'anahtar' görevi görür.

Step-by-Step Solution

1

TGF-\beta

sitokininin saf

T

hücreleri üzerindeki temel etkisini değerlendir.

TGF-\beta

tek başına bulunduğunda

FoxP3

ekspresyonunu uyararak regülatör

T

hücre (

Treg

) gelişimini sağlar.

İmmün toleransın korunması için anti-inflamatuar bir ortam gereklidir.

2

İnflamatuar süreçte

Th17

hücrelerine geçişi sağlayan 'anahtar' sitokini belirle.

Ortamda

IL-6

varlığı,

TGF-\beta

'nın etkisini değiştirerek

ROR\gamma t

transkripsiyon faktörünü aktive eder.

IL-6

, pro-inflamatuar bir sinyal olarak

T

hücresini regülatör rolden efektör (

Th17

) role kaydırır.

3

Th17

farklılaşmasının diğer sitokinlerle olan etkileşimini kontrol et.

IL-23

ise bu farklılaşmış hücrelerin çoğalması ve idamesi için gereklidir; başlangıç farklılaşması için

IL-6

kritiktir.

Başlatıcı sitokinler ile idame ettirici sitokinler arasındaki ayrım

TUS

için yüksek zorluk seviyesidir.

Key Concept

TGF-\beta

'nın ikili rolü:

IL-6

yokluğunda

Treg

oluşumu,

IL-6

varlığında

Th17

oluşumu.

Question 196Question →

Periferik T hücre toleransında merkezi rol oynayan regülatör T hücreleri ( $T_{reg}$ ), efektör T hücrelerinin aktivasyonunu ve proliferasyonunu çeşitli mekanizmalarla baskılar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi regülatör T hücrelerinin baskılayıcı fonksiyonlarını gerçekleştirirken kullandığı mekanizmalardan biridir?

MHC

Sınıf I ekspresyonunu artırarak hücre içi patojenlere karşı gelişen sitotoksik T hücre yanıtını güçlendirmek

Yapılarında bulunan yüksek afiniteli

IL-2

reseptörü (

CD25

) aracılığıyla ortamdaki

IL-2

'yi tüketerek efektör hücrelerin büyüme faktörüne erişimini engellemek

IL-12

ve

IFN-\gamma

gibi pro-inflamatuar sitokinler salgılayarak ortamdaki inflamatuar yanıtı stabilize etmek

Antijen sunan hücreler üzerindeki

B7

moleküllerine

CD28

aracılığıyla bağlanarak efektör T hücrelerine sürekli aktivasyon sinyali göndermek

Efektör T hücreleri üzerindeki

Fas

reseptörünü uyararak Tip I aşırı duyarlılık reaksiyonunu sonlandırmak

Show answer & explanation

Answer: Yapılarında bulunan yüksek afiniteli $IL-2$ reseptörü ( $CD25$ ) aracılığıyla ortamdaki $IL-2$ 'yi tüketerek efektör hücrelerin büyüme faktörüne erişimini engellemek

Answer

Regülatör T hücreleri, yüzeylerindeki yüksek afiniteli

IL-2

reseptörü (

CD25

) aracılığıyla ortamdaki

IL-2

'yi tüketerek efektör T hücrelerinin proliferasyonunu baskılar.

Regülatör T hücreleri (

T_{reg}

), yüzeylerinde sürekli olarak yüksek düzeyde

CD25

(

IL-2

reseptörünün alfa zinciri) eksprese ederler. Bu sayede, aktive olmuş efektör T hücrelerinin proliferasyonu için ihtiyaç duyduğu

IL-2

sitokinini ortamdan hızla temizleyerek efektör hücreleri büyüme faktöründen mahrum bırakırlar. Bu 'sitokin tüketimi' veya 'metabolik baskılama', periferik toleransın sürdürülmesindeki en temel mekanizmalardan biridir.

Step-by-Step Solution

1

Regülatör T hücrelerinin (

T_{reg}

) temel belirteçlerini tanımla.

T_{reg}

hücreleri

CD4^+

,

CD25^+

ve

FoxP3^+

özelliklerine sahiptir.

Baskılama mekanizmalarını anlamak için hücrenin yüzey moleküllerini bilmek gerekir.

2

Efektör T hücrelerinin çoğalması için gerekli olan temel faktörü belirle.

Efektör T hücrelerinin proliferasyonu (çoğalması) için

IL-2

(İnterlökin-2) kritik bir büyüme faktörüdür.

Baskılama, bu büyüme faktörünün ortadan kaldırılmasıyla gerçekleştirilebilir.

3

CD25

molekülünün fonksiyonunu değerlendir.

CD25

,

IL-2

reseptörünün alfa zinciridir ve yüksek afiniteli bağlanma sağlar.

T_{reg}

'ler bu molekülü kullanarak ortamdaki

IL-2

'yi 'tüketir' (metabolik baskılama).

Ortamda

IL-2

kalmadığında efektör T hücreleri çoğalamaz ve immün yanıt baskılanmış olur.

Key Concept

Regülatör T hücrelerinin (

T_{reg}

) metabolik baskılama (sitokin tüketimi) mekanizması.

Estimated Time:1m 30s

Question 197Question →

İnsan immünoglobulin izotiplerinin yapısal organizasyonu, efektör fonksiyonların domen düzeyindeki dağılımı ve polipeptit zincirleri arasındaki etkileşimler dikkate alındığında, doğru olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan IgG molekülünde kompleman sisteminin klasik yoldan aktivasyonunu başlatan

C1q

bağlanma bölgesi

C_H2

domeninde yer alırken; polimerik IgM molekülünde benzer fonksiyonel bölge

C_H3

domeninde lokalize olmuştur.

İmmünoglobulinlerin papain enzimi ile proteolitik sindirimi sonucu oluşan Fab fragmanları, antijen bağlama kapasitesine sahip olmalarının yanı sıra, IgG'nin plasentadan geçişini sağlayan neonatal Fc reseptörü (

FcRn

) ile etkileşime giren ana yapısal birimdir.

Polimerik yapıdaki salgısal IgA (

sIgA

) molekülünde polimerizasyonu sağlayan 'J zinciri' mukoza epiteli tarafından sentezlenirken, molekülün lümendeki proteazlara karşı direncini artıran 'salgısal parça' (secretory component) plazma hücreleri tarafından sentezlenir.

İmmünoglobulin moleküllerinde

C_H1

ve

C_H2

domenleri arasında yer alan, prolin ve sistein bakımından zengin 'menteşe' (hinge) bölgesi, tüm antikor izotiplerinde Fab kollarının serbest hareket etmesine olanak tanıyarak antijen bağlanma verimini artırır.

Antikor molekülünün özgüllüğünü belirleyen ve antijenle temas eden bölge olan paratopu oluşturan hipervariable (CDR) bölgeler, sadece ağır zincirin değişken (

V_H

) domeninde yer alan hiperdeğişken aminoasit dizilerinden köken alır.

Show answer & explanation

Answer: İnsan IgG molekülünde kompleman sisteminin klasik yoldan aktivasyonunu başlatan $C1q$ bağlanma bölgesi $C_H2$ domeninde yer alırken; polimerik IgM molekülünde benzer fonksiyonel bölge $C_H3$ domeninde lokalize olmuştur.

Answer

İnsan IgG molekülünde kompleman bağlama bölgesi

C_H2

domeninde, IgM molekülünde ise

C_H3

domeninde yer almaktadır.

İmmünoglobulinlerin yapısal organizasyonunda, antijen bağlama dışındaki efektör fonksiyonlar ağır zincirin sabit domenleri tarafından yürütülür. IgG molekülünde klasik kompleman aktivasyonunu başlatan

C1q

proteini, menteşe bölgesinin hemen altındaki

C_H2

domenine bağlanır. Ancak polimerik yapıda olan ve menteşe bölgesi içermeyen IgM molekülünde, bu bağlanma bölgesi

C_H3

domeninde yer alır. Bu durum, antikorların evrimsel süreçte kazandığı yapısal-fonksiyonel uzmanlaşmanın bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1

İmmünoglobulin izotiplerinin genel yapısal farklarını analiz et.

IgG 3 sabit domene (

C_H1-3

) ve bir menteşe bölgesine sahipken; IgM 4 sabit domene (

C_H1-4

) sahiptir ve menteşe bölgesi içermez.

Efektör fonksiyonların (kompleman bağlama gibi) hangi domenlerde gerçekleşeceği bu yapısal organizasyona bağlıdır.

2

Kompleman aktivasyon (C1q) bölgelerini karşılaştır.

IgG'de bu bölge

C_H2

domenindedir. IgM'de menteşe bölgesi olmadığı için domenler birer basamak kayar ve fonksiyonel karşılık

C_H3

domenine düşer.

TUS düzeyinde bu spesifik domen farkı yapı-fonksiyon ilişkisini test etmek için kritiktir.

3

Diğer yapısal bileşenlerin (J zinciri, salgısal parça, FcRn) kaynaklarını ve bağlanma yerlerini doğrula.

J zinciri plazma hücresi kaynaklıdır, FcRn Fc bölgesine bağlanır, paratop ise her iki zinciri de kapsar.

Çeldiricilerin elenmesi için hücresel ve moleküler düzeyde ayrım gereklidir.

Key Concept

İmmünoglobulin Domen Fonksiyonları ve İzotipler Arası Yapısal Farklar

Practice More

İmmünoglobulinlerin papain ve pepsin enzimleri ile sindirimi sonucu oluşan fragmanların (Fab, Fc, F(ab')2) özelliklerini karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.

Estimated Time:2m 0s

Question 198Question →

Antijen sunan hücrelerde ( $\text{APC}$ ) gerçekleşen antijen işleme ve sunumu süreçlerinde görev alan moleküler bileşenlerin hücresel lokalizasyonu ve işlevsel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

\text{TAP (Transporter associated with Antigen Processing)}

proteinleri, sitozolde proteazom tarafından üretilen peptitlerin

\text{HLA-DR}

moleküllerine yüklenmek üzere endozomal veziküllere taşınmasından sorumludur.

İnvariant zincir (

\text{Li}

),

\text{HLA-DR, DP}

ve

\text{DQ}

moleküllerinin granüllü endoplazmik retikulumda sentezi sırasında polipeptit bağlama oluğuna yerleşerek, endojen peptitlerin bu oluğa bağlanmasını engeller.

\text{HLA-DM}

molekülü, granüllü endoplazmik retikulum lümeninde

\text{MHC}

sınıf I moleküllerinin katlanmasını ve

\text{TAP}

proteini ile fiziksel etkileşimini stabilize eden bir şaperondur.

Proteazom kompleksleri, antijen sunan hücreler tarafından fagositoz yoluyla dış ortamdan alınan eksojen proteinlerin asidifiye olmuş endolizozomal veziküllerde parçalanmasından sorumlu ana enzimdir.

\text{CLIP (Class II-associated Invariant chain Peptide)}

, sitozolde parçalanan viral proteinlerin

\text{MHC}

sınıf I moleküllerinin polipeptit bağlama oluğuna yerleşmeden önce bağlandığı geçici bir peptit segmentidir.

Show answer & explanation

Answer: İnvariant zincir ( $\text{Li}$ ), $\text{HLA-DR, DP}$ ve $\text{DQ}$ moleküllerinin granüllü endoplazmik retikulumda sentezi sırasında polipeptit bağlama oluğuna yerleşerek, endojen peptitlerin bu oluğa bağlanmasını engeller.

Answer

İnvariant zincir (Li), MHC sınıf II (HLA-DR, DP, DQ) moleküllerinin polipeptit bağlama oluğuna GER'de bağlanarak endojen peptitlerin buraya bağlanmasını engeller ve molekülün endozomal sisteme yönlendirilmesini sağlar.

İnvariant zincir (

\text{Li}

),

\text{MHC}

sınıf II (

\text{HLA-DR, DP, DQ}

) sentezi sırasında granüllü endoplazmik retikulumda oluğa bağlanarak,

\text{TAP}

aracılığıyla gelen endojen peptitlerin buraya yerleşmesini engeller. Bu durum

\text{MHC}

sınıf II moleküllerinin sadece endozomal sistemde karşılaşacağı eksojen peptitleri sunmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1

Antijen kaynağı ve MHC sınıfı eşleşmesini analiz et.

Endojen antijenler (viral, tümör) MHC Sınıf I (HLA-A, B, C); Eksojen antijenler (fagosite edilen) MHC Sınıf II (HLA-DR, DP, DQ) ile sunulur.

Bağışıklık sisteminin hücre içi ve hücre dışı tehditleri ayırt edebilmesi için bu ayrım kritiktir.

2

Moleküler bileşenlerin lokalizasyonunu ve görevlerini belirle.

Proteazom ve TAP endojen/sınıf I yoluna; Li, CLIP ve HLA-DM eksojen/sınıf II yoluna aittir.

Hücresel kompartmanlar (Sitozol/GER vs. Endozom) bu süreçlerin birbirinden izole edilmesini sağlar.

3

İnvariant zincirin (Li) spesifik fonksiyonunu değerlendir.

Li, GER'de MHC II'ye bağlanarak hem stabilite sağlar hem de 'blocking' (blokaj) yaparak endojen peptit girişini önler.

MHC II moleküllerinin sadece endozomal yoldan gelen 'yabancı' peptitleri sunmasını garanti altına almak için gereklidir.

Key Concept

MHC Sınıf I ve II moleküllerinin antijen işleme ve sunum yolaklarındaki moleküler ayrımı.

Question 199Question →

B lenfositlerin sekonder lenfoid organlardaki maturasyon ve aktivasyon süreçleri, germinal merkez reaksiyonları ve terminal farklılaşma aşamaları dikkate alındığında; bu süreçlerde rol oynayan moleküler mekanizmalar ve fenotipik değişikliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

IL-4

ve

IL-5

sitokinlerinin etkisiyle aktifleşen B hücrelerinde

TGF-\beta

varlığı

IgE

sentezini indüklerken; interferon gama (

IFN-\gamma

) varlığı mukoza bağışıklığı için kritik olan

IgA

üretimini baskın hale getirir.

B hücreleri, yüzeylerindeki

CD21

(

CR2

) reseptörü aracılığıyla opsonize antijenleri yakalar ve bunları işleyerek MHC Sınıf I molekülleri üzerinden Th2 hücrelerine sunarak somatik hipermutasyon sürecini başlatır.

Germinal merkezin karanlık zonunda (dark zone) yüksek oranda eksprese edilen ve somatik hipermutasyonu başlatan *Activation-Induced Cytidine Deaminase (AID)*, terminal farklılaşma sonrası oluşan plazma hücrelerinde eksprese edilmez; bu süreçte hücre

CD20

ekspresyonunu da kaybederek yüksek miktarda antikor salgılamaya odaklanır.

T-B hücre etkileşimi sırasında B hücresi üzerindeki

CD40L

(CD154) molekülünün yardımcı T hücresi üzerindeki

CD40

reseptörü ile bağlanması, B hücresinde germinal merkez oluşumu ve izotip değişimi için gerekli olan temel sinyalleri sağlar.

Antijenden bağımsız gelişim evresi olan Pre-B hücresi aşamasında, sitoplazmik

\mu

ağır zinciri ile birlikte yüzeyde

CD3

ve

CD56

eksprese edilmesi, hücrenin kemik iliğinden periferik lenfoid organlara göçü için zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Germinal merkezin karanlık zonunda (dark zone) yüksek oranda eksprese edilen ve somatik hipermutasyonu başlatan *Activation-Induced Cytidine Deaminase (AID)*, terminal farklılaşma sonrası oluşan plazma hücrelerinde eksprese edilmez; bu süreçte hücre $CD20$ ekspresyonunu da kaybederek yüksek miktarda antikor salgılamaya odaklanır.

Answer

Germinal merkezin karanlık zonunda somatik hipermutasyonu yöneten AID enziminin ekspresyonu sentroblastlarda yoğunken, terminal farklılaşma ile oluşan plazma hücrelerinde AID ve CD20 ekspresyonu kaybolur.

Sentroblastlar, germinal merkezin karanlık zonunda hızla çoğalan ve AID enzimi sayesinde somatik hipermutasyon gerçekleştiren hücrelerdir. Afinite maturasyonu ve izotip değişimi süreçleri tamamlanıp B hücresi plazma hücresine dönüştüğünde, artık mutasyonel süreçlere ihtiyaç kalmadığı için AID ekspresyonu sonlanır. Ayrıca plazma hücreleri, B lenfositlerin klasik yüzey belirteçleri olan CD19 ve CD20'yi büyük oranda kaybederek CD138 (sendekan-1) gibi belirteçleri kazanırlar.

Step-by-Step Solution

1

Germinal merkez süreçlerini analiz et

Karanlık zonda (dark zone) sentroblastlar AID enzimi aracılığıyla somatik hipermutasyon (SHM) yapar.

Antijene olan ilginin artırılması (afinite maturasyonu) için mutasyon gereklidir.

2

B hücresi - T hücresi etkileşimini değerlendir

B hücresi üzerindeki CD40 ile T hücresi üzerindeki CD40L etkileşimi germinal merkez oluşumu ve izotip değişimi için kritiktir.

Bu sinyal iletimi AID geninin transkripsiyonunu ve B hücresinin yaşam döngüsünü kontrol eder.

3

Terminal farklılaşma (plazma hücresi) özelliklerini incele

Plazma hücreleri CD19, CD20 ve yüzey immünglobulini (sIg) ekspresyonunu kaybeder; AID sentezini durdurur.

Plazma hücresi artık mutasyon veya izotip değişimi yapmaz, sadece yüksek kapasiteli antikor fabrikası gibi çalışır.

4

Sitokinlerin etkisini kontrol et

IL-4/IL-5 IgE'ye, TGF-beta IgA'ya, IFN-gamma ise IgG1/IgG3'e (insanda) değişimi indükler.

Farklı patojenlere karşı farklı efektör fonksiyonlar (opsonizasyon vs mukoza koruması) için izotip seçimi gereklidir.

Key Concept

B Hücresi Germinal Merkez Dinamiği ve Plazma Hücresi Farklılaşması

Practice More

Hiper-IgM sendromunun moleküler temelini (CD40L veya AID mutasyonları) ve bunun klinik sonuçlarını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.

Estimated Time:2m 0s

Question 200Question →

İmmün sistemin gelişimi sırasında timusta kendi doku antijenlerini (öz-antijen) orta-yüksek düzeyde bir afiniteyle tanıyan bazı $CD4^+$ T lenfositler, apoptoza gitmek yerine hayatta kalarak bağışıklık yanıtlarını baskılayan özel bir hücre soyuna farklılaşırlar. Periferik toleransın sürdürülmesinde ve otoimmünitenin önlenmesinde hayati önemi olan bu hücreler aşağıdakilerden hangisidir?

Regülatör T hücreleri (

T_{reg}

)

T yardımcı 1 (

Th1

) hücreleri

T yardımcı 17 (

Th17

) hücreleri

Foliküler yardımcı T (

Tfh

) hücreleri

Sitotoksik T lenfositleri (

CTL

)

Show answer & explanation

Answer: Regülatör T hücreleri ( $T_{reg}$ )

Answer

Regülatör T hücreleri (

T_{reg}

), timusta öz-antijenleri belirli bir afiniteyle tanıyan hücrelerin apoptozdan kaçarak farklılaşmasıyla oluşur.

Regülatör T hücreleri (

T_{reg}

), timustaki olgunlaşma sırasında öz-antijenleri tanıyan ancak apoptoza gitmek yerine hayatta kalarak Foxp3 transkripsiyon faktörünü eksprese eden hücrelerdir. Bu hücreler periferde sitokinler (IL-10, TGF-beta) veya direkt temas yoluyla otoreaktif hücreleri baskılar.

Step-by-Step Solution

1

Timus'taki santral tolerans süreçlerini analiz edin.

Timus'ta kendi antijenlerini tanıyan T hücrelerinin akıbeti belirlenir.

Santral toleransın temel amacı otoreaktif hücreleri ayıklamaktır.

2

Öz-antijen tanıyan hücrelerin iki farklı kaderini karşılaştırın.

Yüksek afiniteli bağlanma apoptoza (negatif seleksiyon) yol açarken, orta-yüksek afiniteli bazı hücreler sağ kalarak regülatör hücrelere dönüşür.

Tolerans sadece silme (deletion) yoluyla değil, baskılama (suppression) kapasitesine sahip hücrelerin üretimiyle de sağlanır.

3

Farklılaşan hücrenin karakteristiğini ve görevini belirleyin.

Foxp3 pozitif regülatör T hücreleri (

T_{reg}

) oluşur ve periferde bağışıklık yanıtını baskılar.

Bu hücreler otoimmün hastalıkların gelişimini engelleyen ana mekanizmalardan biridir.

Key Concept

Timusta santral tolerans sonucu oluşan regülatör T hücreleri (

T_{reg}

), periferik toleransın idamesinde kritik rol oynar.

Estimated Time:1m 0s

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer