Kardiyovasküler ve Solunum Sistemi Patolojisi

48 yaşında erkek hasta, son bir yıldır giderek artan nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki akciğer bazalinde inspiratuar 'velcro' (cırt cırt sesi) ralleri duyuluyor. Yapılan solunum fonksiyon testinde $FVC$ değerinin beklenen değerin $\%60$'ı olduğu, $FEV1/FVC$ oranının ise $\%86$ (normalin üzerinde) olduğu saptanıyor. Yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografide (HRCT) özellikle alt loblarda ve subpleural alanlarda belirgin olan retiküler opasiteler ve 'bal peteği akciğer' görünümü izleniyor. Bu tabloya sahip bir hastada akciğer biyopsisinde görülmesi en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında erkek hasta, sağ alt lob lober pnömoni tanısıyla hastaneye yatırılıyor. Uygun antibiyotik tedavisine rağmen radyolojik konsolidasyonu $3$ hafta boyunca gerilemeyen hastadan alınan biyopsi örneğinde; bazı alveol boşluklarının eksüda yerine fibroblastlar ve kollajen liflerinden zengin konnektif doku tıkaçları ile dolduğu izleniyor. Bu morfolojik tablo aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Otuz beş yaşındaki bir kadın hastanın rutin kontrolü sırasında yapılan oskültasyonunda mezosistolik klik ve geç sistolik üfürüm duyuluyor. Ekokardiyografik incelemede mitral kapak yaprakçıklarında belirgin kalınlaşma ve sol atriyuma doğru balonlaşma (prolapsus) saptanıyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastanın tutulan kapak dokusunda izlenmesi en olası histopatolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Bronşiyal astım atağı sırasında yoğun mukus tıkaçlarının hava yollarını tam olarak tıkaması sonucunda, tıkanıklığın distalindeki alveollerde bulunan havanın geri emilmesiyle karakterize atelektazi tipi aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında, $50$ paket/yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; son bir aydır belirginleşen yüz ve boyun ödemi, nefes darlığı ve ses kısıklığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede üst ekstremitelerde ödem ve göğüs duvarı venlerinde belirginleşme saptanıyor. Toraks BT'de sağ hiler bölgede mediasteni invaze eden santral yerleşimli kitle izleniyor. Yapılan biyopsinin histopatolojik incelemesinde; dar sitoplazmalı, nükleer kalıplanma gösteren, hiperkromatik nükleuslu ve ezilme artefaktının ($crush$ $artifact$) belirgin olduğu küçük hücreli tümör infiltrasyonu saptanıyor. Bu hastadaki mevcut klinik tablo ve morfolojik bulgular eşliğinde, tanıyı kesinleştirmek amacıyla yapılacak immünohistokimyasal çalışmada aşağıdakilerden hangisinin pozitif saptanması en olasıdır?

$1$ günlük bir yenidoğanda doğumdan kısa süre sonra başlayan şiddetli siyanoz nedeniyle yapılan incelemelerde büyük damarların transpozisyonu ($TGA$) tanısı konuluyor. Bu patolojide sağ ventrikülün morfolojik olarak hipertrofiye uğramasının ve sistemik pompa görevini üstlenmesinin temel patofizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Güney Amerika kökenli, $42$ yaşında bir erkek hasta; son bir yıldır giderek artan efor dispnesi, çarpıntı ve yutma güçlüğü şikayetleriyle kardiyoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan ekokardiyografide her iki ventrikülde dilatasyon, özellikle sol ventrikül apeksinde lokalize incelme ve anevrizmatik genişleme ile birlikte duvar içi ($mural$) trombüs izleniyor. Bu hastadan alınan miyokard biyopsisinde görülmesi en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Mediastinal kitlelerin anatomik lokalizasyonları, ayırıcı tanıda anahtar rol oynar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ön (anterior) mediastende en sık karşılaşılan primer tümörlerden biridir?

$60$ yaşında, $45$ paket-yıl sigara öyküsü olan bir hastada gelişen amfizem patogenezi üzerine yapılan moleküler araştırmalarda; alveoler makrofajlardan salınan bir proteazın merkezi rol oynadığı saptanmıştır. Bu enzim, hem elastik lifleri doğrudan yıkma yeteneğine sahiptir hem de nötrofillerden salınan pro-MMP-$9$ (jelatinaz B) gibi diğer enzimleri aktive ederek doku hasarını şiddetlendirmektedir. Ayrıca, deneysel çalışmalarda bu enzimin eksikliğinin sigara dumanına maruziyete rağmen amfizem gelişimini engellediği gösterilmiştir.

Amfizem patogenezinde diğer proteazları aktive ederek süreci potansiyelize eden bu makrofaj kaynaklı mediyatör hangisidir?

Geniş bir ventriküler septal defekt ($VSD$) nedeniyle takip edilen ve çocukluk döneminde cerrahi düzeltme yapılmayan bir hastada, adolesan dönemde egzersiz dispnesi, siyanoz ve polisitemi geliştiği gözleniyor. Yapılan ekokardiyografide başlangıçta soldan sağa olan şantın sağdan sola döndüğü (Eisenmenger sendromu) tespit ediliyor. Bu hastadaki pulmoner vasküler yatakta meydana gelen ve şantın yön değiştirmesinden sorumlu olan temel patolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Akciğerin bir veya birden fazla lobunun büyük bir kısmını veya tamamını homojen olarak tutan, alveolar duvarlarda belirgin bir harabiyet yapmaksızın alveol boşluklarını inflamatuar eksüda ile dolduran pnömoni tipi aşağıdakilerden hangisidir?

$75$ yaşında erkek hastanın, başka bir nedenle çekilen alt ekstremite radyografisinde femoral ve popliteal arterlerin trasesi boyunca lümeni daraltmayan, tübüler kalsifikasyonlar saptanmıştır. Hastanın fizik muayenesinde ekstremite nabızları normal palpe edilmektedir ve klodikasyon gibi iskemik bir bulgu saptanmamıştır. Bu hastadaki radyolojik görünümden sorumlu olan en olası patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Altı aylık bir bebekte ağlama ve beslenme sırasında belirginleşen siyanoz (morarma) atakları gözleniyor. Yapılan radyolojik incelemede akciğer vaskülaritesinde azalma ve kalbin apeksinin yukarı kalkması sonucu oluşan "tahta pabuç" (boot-shaped heart) görünümü saptanıyor. Bu klinik ve radyolojik bulgulara neden olan en olası konjenital kalp hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında kadın hasta, geçirilmiş tüberküloza bağlı yaygın akciğer fibrozisi nedeniyle takip edilmektedir. Çekilen toraks grafisinde sol akciğer üst lobda belirgin hacim kaybı ve mediastenin sola çekildiği izleniyor. Bu hastadaki patolojik süreç ile, post-operatif dönemde bronşiyal mukus tıkacı gelişen bir hastadaki atelektazi tipi karşılaştırıldığında; her iki tablo için de ortak olan klinik veya radyolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise sol kola yayılan şiddetli retrosternal ağrı şikayetiyle getirilen $56$ yaşında erkek hastada, yapılan tetkikler sonucunda akut transmural miyokard enfarktüsü saptanmıştır. Hasta, semptomların başlamasından yaklaşık $10$ saat sonra gelişen dirençli ventriküler taşikardi nedeniyle kaybedilmiştir. Otopside yapılan makroskopik incelemede infarkt alanında belirgin bir renk değişikliği saptanmamıştır. Bu hastanın etkilenen miyokard bölgesinden alınan örneklerin mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

$50$ yaşında erkek hasta, $20$ yıldır kot kumlama (sandblasting) işçisi olarak çalışmaktadır. Son $2$ yıldır ilerleyici nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetleri mevcuttur. Solunum fonksiyon testlerinde $FVC$ değerinde belirgin azalma, $FEV_1/FVC$ oranında ise artış saptanmıştır. Akciğer biyopsisinde parankimde ve hiler lenf nodlarında; merkezinde hyalinize kolajen liflerinin konsantrik (soğan zarı benzeri) dizildiği, çevresinde ise aktif makrofaj ve lenfositlerin bulunduğu nodüler yapılar izlenmektedir. Bu hastalığın patogenezinde aşağıdakilerden hangisi anahtar rol oynar?

ANCA ilişkili vaskülitler, klinik ve laboratuvar bulguları açısından önemli benzerlikler sergileyebilirler. Hem Granülomatoz Polianjitis (GPA) hem de Mikroskopik Polianjitis (MPA); küçük damarları tutan, pansi-immün nekrotizan vaskülit ve kresentik glomerülonefrit ile karakterizedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Granülomatoz Polianjitis'i Mikroskopik Polianjitis'ten ayıran temel patolojik bulgudur?

$65$ yaşında erkek hasta, $12$ gün önce geçirdiği akut transmural miyokard enfarktüsü sonrası klinik olarak stabil seyretmekteyken hastanede aniden gelişen masif pulmoner tromboemboli nedeniyle kaybedilmiştir. Yapılan otopside, enfarkt alanının makroskobik incelemesinde merkezde sarı-boz renkli ve yumuşak bir alan, bu alanın çevresinde ise belirgin kırmızı-hiperemik bir kuşak saptanmıştır.

Bu hastanın miyokard dokusundan alınan kesitlerin mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

Kalp kapaklarında saptanan vejetasyonların yerleşimi ve morfolojisi, altta yatan hastalığın tanısında kritik öneme sahiptir. Otopsi bulgularında mitral kapak yaprakçıklarının hem atrial hem de ventriküler yüzeylerinde, korda tendinealar üzerinde ve endokardiyal yüzeyde yaygın yerleşimli, küçük, steril ve pembe renkli granüler vejetasyonlar saptanan bir hastada, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında, $40$ paket/yıl sigara öyküsü olan erkek hasta; sağ omuzda şiddetli ağrı, sağ kolun iç kısmında uyuşma ve sağ el kaslarında güçsüzlük şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde sağda pitozis, miyozis ve yüzde anhidrozis saptanıyor. Çekilen toraks BT'de sağ akciğer apeksinde, birinci ve ikinci kostalarda destrüksiyona yol açan invaziv karakterde kitle izleniyor. Bu hastadaki klinik tabloyu açıklayan tümörün histopatolojik tanısında aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?