XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

$I.$ Balkan Savaşı'nın devam ettiği ve Edirne'nin elden çıkacağı yönündeki propagandaların yoğunlaştığı bir ortamda, $23$ Ocak $1913$ tarihinde Enver Bey ve beraberindekilerin hükümet binasını basarak gerçekleştirdiği Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir.

Bu darbenin teknik süreci, siyasi hedefi ve sonuçları dikkate alındığında, baskının doğasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$I.$ Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması ($1913$), Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki varlığını büyük ölçüde sona erdirirken, bölgedeki jeopolitik dengelerin korunması amacıyla bazı toprak parçalarının geleceği Balkan devletlerinin tasarrufundan çıkarılarak uluslararası bir hakemlik sürecine tabi tutulmuştur. Bu doğrultuda antlaşma metninde, belirli bölgelerin nihai sınırlarının ve egemenlik haklarının tespiti için Büyük Devletlerin (Avrupa devletleri) kararı esas alınmıştır.

Buna göre, Londra Antlaşması'nda gelecekteki statüleri doğrudan Büyük Devletlerin (Düvel-i Muazzama) kararına bırakılan meseleler aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

I. Balkan Savaşı sonucunda imzalanan Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Midye-Enez hattının batısındaki topraklarını kaybetmiştir. Ancak kısa süre sonra çıkan II. Balkan Savaşı'nda Osmanlı ordusu bu hattın batısına geçerek Edirne ve Kırklareli'yi geri almayı başarmıştır. Osmanlı Devleti'nin bu askeri başarıyı elde etmesinde ve kayıp toprakların bir kısmını kurtarmasında etkili olan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nin $I.$ Balkan Savaşı’nda aldığı ağır yenilgiler ve Londra Konferansı'nda büyük devletlerin sunduğu "Edirne’nin Bulgarlara bırakılması" notasının kabul edileceği söylentileri üzerine İttihat ve Terakki Cemiyeti harekete geçmiştir. Bu süreçte $23$ Ocak $1913$ tarihinde gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını’nın sonucunda yaşanan siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

$I.$ Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması'nın ($1913$) hükümleri ve savaşın yarattığı genel siyasi atmosfer dikkate alındığında, bu antlaşma ve sonuçları hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Osmanlı Devleti'nde $I.$ Balkan Savaşı'nın devam ettiği ve Londra Konferansı görüşmelerinin sürdüğü sırada, Edirne'nin Bulgarlara bırakılacağı yönündeki haberleri gerekçe gösteren İttihat ve Terakki Cemiyeti, $23$ Ocak $1913$ tarihinde hükümet merkezine baskın düzenlemiştir.

Bu olay olan Bâb-ı Âli Baskını ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, olayın Türk siyasi tarihindeki özgün niteliğini ve $31$ Mart Vakası'ndan farkını en doğru şekilde ortaya koymaktadır?

$1912$ yılında başlayan $I.$ Balkan Savaşı'nı resmen sona erdiren $30$ Mayıs $1913$ tarihli Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Midye-Enez hattının batısında kalan topraklarını kaybetmiştir. Antlaşma metninde sadece kara sınırları değil, denizlerdeki hakimiyet alanlarının statüsü de ele alınmıştır.

Bu bilgilere göre, Londra Antlaşması'nın hükümleri uyarınca fiilen işgal altında bulunan Ege Adaları'nın geleceği hakkındaki nihai kararı verme yetkisi aşağıdakilerden hangisine bırakılmıştır?

Osmanlı Devleti'nde $1909$ yılında yaşanan $31$ Mart Vakası’nın bastırılmasının ardından II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi kararı Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan’ın ortak toplantısında alınmış; bu karar hem dinî bir fetvaya dayandırılmış hem de padişaha tebliğ eden heyette Müslüman, Yahudi ve Ermeni üyeler yer almıştır.

Bu uygulama ve ardından gerçekleştirilen $1909$ Anayasa değişiklikleri birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

I. Balkan Savaşı'nı resmen sona erdiren 30 Mayıs 1913 tarihli Londra Antlaşması'nın hükümleri ve bu savaşın yarattığı siyasi ortam dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemde yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Osmanlı Devleti'nde $I.$ Balkan Savaşı'nın devam ettiği ve Edirne'nin kuşatma altında olduğu kritik bir süreçte gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını'nda, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin darbeyi gerçekleştirmek ve kamuoyu desteğini sağlamak için kullandığı temel meşruiyet zemini aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı tarihinde $17$. ve $18$. yüzyıllarda yaşanan Yeniçeri isyanları genellikle padişah, sadrazam veya devlet görevlilerini değiştirmeyi amaçlarken, $1909$ yılında çıkan $31$ Mart Vakası meclisi, anayasayı ve mevcut sistemi hedef almıştır.

Bu bilgi doğrultusunda $31$ Mart Vakası ile ilgili yapılabilecek en doğru değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

$II. Meşrutiyet$ döneminde $1909$ yılında $Kanun-i Esasi$ üzerinde yapılan kapsamlı değişikliklerle, padişahın sürgün yetkisi (113. madde) kaldırılmış ve 'cemiyet kurma hürriyeti' anayasal güvence altına alınmıştır. Bu hukuki gelişmenin ardından, $İttihat ve Terakki$ Cemiyeti’nin merkeziyetçi ve katı politikalarına karşı bir tepki olarak doğan; Prens Sabahattin’in 'adem-i merkeziyet' ve 'teşebbüs-i şahsi' ilkelerini programının merkezine koyan ve Türk siyasi tarihinin ilk kurumsal muhalefet partisi kabul edilen siyasi yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti ile İtalya arasında imzalanan $1912$ Uşi Antlaşması'nda yer alan "On İki Ada, Balkan Savaşları'nın sonuna kadar geçici olarak İtalya'nın korumasına bırakılacaktır." maddesi, dönemin stratejik zorunluluklarını yansıtmaktadır. Bu maddenin antlaşma metnine dahil edilmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

II. Balkan Savaşı’nın ardından Osmanlı Devleti; Bulgaristan ile 1913 İstanbul, Yunanistan ile 1913 Atina ve Sırbistan ile 1914 İstanbul antlaşmalarını imzalamıştır. Bu antlaşmaların kapsamları ve diplomatik sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu antlaşmalarla ilgili yanlış bir bilgidir?

Osmanlı Devleti'nin; Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve Karadağ'dan oluşan Balkan İttifakı'na karşı girdiği $I.$ Balkan Savaşı'nı sona erdiren Londra Antlaşması ($30$ Mayıs $1913$), imparatorluğun Avrupa topraklarında ciddi bir daralmaya yol açmıştır.

Bu antlaşma hükümlerine göre, Osmanlı Devleti'nin batı sınırı kabul edilen coğrafi hat aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin İtalya ile imzaladığı Uşi Antlaşması'nda yer alan "Trablusgarp ve Bingazi halkı dini yönden Osmanlı halifesine bağlı kalacaktır." maddesi ile ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

I. Balkan Savaşı'nı sona erdiren Londra Antlaşması (1913) ile Osmanlı Devleti'nin batı sınırı Midye-Enez hattı olarak belirlenmiş; Edirne, Kırklareli ve tüm Trakya toprakları kaybedilmiştir. Bu savaşın yarattığı karmaşa ve otorite boşluğu sürecinde, Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan eden son Balkan devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde $13$ Nisan $1909$ ($31$ Mart $1325$) tarihinde patlak veren $31$ Mart Vakası; ordu içindeki mektepli-alaylı çekişmesi, Volkan gazetesinin kışkırtmaları ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne duyulan muhalefetin sonucunda ortaya çıkmıştır. Selanik'ten gelen Hareket Ordusu'nun isyanı bastırmasının ardından $II$. Abdülhamid meclis kararıyla tahttan indirilmiş ve Kanun-i Esasi'de demokratikleşme yönünde önemli değişiklikler yapılmıştır.

Bu gelişmeler ve sonuçlar bir arada değerlendirildiğinde, $31$ Mart Vakası'nın Türk siyasi tarihindeki önemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Selanik'te hazırlanan ve Mahmut Şevket Paşa komutasında İstanbul'a hareket eden "Hareket Ordusu", $1909$ yılında çıkan büyük bir isyanı bastırarak Kanun-i Esasi'nin askıya alınmasını engellemiştir. Bu isyanın bastırılması ve sonrasında $II$. Abdülhamid'in tahttan indirilmesi süreci düşünüldüğünde, $31$ Mart Vakası'nın temel karakteri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Osmanlı Devleti ile İtalya arasında $18$ Ekim $1912$ tarihinde imzalanan Uşi Antlaşması'nın maddeleri arasında; Trablusgarp ve Bingazi'nin İtalya'ya bırakılmasına karşılık, bölge halkının dini açıdan halifeye bağlı kalması, bölgeye padişah adına 'Naibü's-Sultan' atanması ve yerel kadıların Şeyhülislam tarafından belirlenmesi kararlaştırılmıştır.

Bu hükümler ve antlaşmanın imzalandığı dönemin koşulları dikkate alındığında, Osmanlı Devleti'nin 'halifelik' makamını antlaşma metnine dahil etmesiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi, devletin bölgeye yönelik stratejik ve hukuki yaklaşımını en doğru şekilde yansıtır?