Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 781Question →

Arşiv kayıtlarına göre kütüphanenin 14. yüzyılda ( ) kurulduğu sanılmaktadır. Raflardaki deri ciltli kitaplar, tarihî haritalar ve gizemli fermanlar ( ) Tüm bu değerleri gelecek nesillere aktarmak gerekmez mi ( )

Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: (?) (...) (?)

Answer

Verilen parçada ilk boşluğa şüphe ve bilinmezlik anlamı katan soru işareti (?), ikinci boşluğa eksiltili cümle yapısı nedeniyle üç nokta (...) ve son boşluğa soru anlamı taşıyan ifade nedeniyle soru işareti (?) getirilmelidir.
Doğru yanıt olan sıralama, Türk Dil Kurumu'nun soru işareti ve üç nokta kurallarına tam uyum sağlamaktadır. Bilinmeyen tarihler için soru işareti, yüklemi olmayan ifadeler için üç nokta ve soru anlamı taşıyan cümleler için soru işareti kullanımı esastır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümleyi ve parantezi analiz edin.
Soru işareti (?)
Tarih, yer gibi bilgilerin kesin olmadığını, şüpheyle karşılandığını belirtmek için soru işareti yay ayraç içinde kullanılır.
2
İkinci cümledeki yargıyı kontrol edin.
Üç nokta (...)
Cümlede yüklem (eylem) bulunmadığı için bu bir eksiltili cümledir ve sonuna üç nokta gelmelidir.
3
Üçüncü cümlenin anlamını belirleyin.
Soru işareti (?)
Cümle soru eki 'mi' ile kurulmuş ve soru anlamı taşımaktadır, bu yüzden soru işareti ile bitirilmelidir.

Key Concept

Cümle Sonu ve Özel Kullanımlı İşaretler

Hints

1
Cümlelerde yüklem olup olmadığını kontrol ederek işe başlayın.
2
Bir tarih veya bilginin yanındaki parantezin 'kesin olmama' anlamı katıp katmadığına bakın.
3
İkinci cümledeki listenin bitip bitmediğine ve bir eylemle sonlanıp sonlanmadığına dikkat edin.

Practice More

Eksiltili cümleler ile devrik cümleleri birbirine karıştırmamak için her zaman yüklemi bulun.
Estimated Time:45s
Question 782Question →

Noktalama işaretleri, metnin anlamsal hiyerarşisini kuran ve okuyucuyu yönlendiren temel yapı taşlarıdır. Özellikle iki noktanın (:); açıklama yapma, örnek verme ve aktarma cümlelerini belirtme gibi temel işlevleri bulunur. Bu işlevlerin noktalı virgül (;) ile karıştırılması veya işaretten sonra gelen bölümün büyük/küçük harf kuralına uyulmaması sık yapılan hatalar arasındadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışma kuralları gereği şu hususa özellikle dikkat edilmelidir; gönderilen her belgenin bir standart dosya planı kodu bulunmalıdır.

Answer

Resmî yazışma kuralları gereği... ile başlayan cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede 'şu hususa özellikle dikkat edilmelidir' ifadesinden sonra bir açıklama yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Cümlede bu kurala aykırı olarak noktalı virgül (;) kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin anlam yapılarını ve noktalama işaretlerinden sonra gelen bölümleri inceleyin.
Dört cümlede örnekleme veya açıklama işlevi doğru işaretle (iki nokta) kurulmuştur.
İki noktanın temel işlevlerini hatırlamak hatayı tespit etmeyi sağlar.
2
'Resmî yazışma kuralları...' ile başlayan cümlede noktalama işaretinin işlevini analiz edin.
İşaretin bulunduğu yerden sonra bir açıklama yapıldığı görülmektedir.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
3
Noktalı virgül ve iki noktanın görev ayrımını kontrol edin.
Cümlede açıklama öncesinde noktalı virgül (;) kullanıldığı için kural ihlali yapılmıştır.
Noktalı virgül açıklama yapmak için değil, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri veya takımları ayırmak için kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
Cümlede 'şunlar', 'şu husus', 'şöyle' gibi ifadelerden sonra bir açıklama veya liste geliyorsa iki nokta kullanılması gerektiğini unutmayın.
2
Noktalı virgül (;) genellikle virgülle ayrılmış grupları veya anlamca bağlı cümleleri ayırır, asla açıklama başlatmaz.
3
Hatalı seçenekte 'dikkat edilmelidir' ifadesinden sonra gelen bölüm bir açıklama cümlesidir. Bu durumda hangi işaretin gelmesi gerektiğini düşünün.

Practice More

İki noktadan sonra gelen bölümün büyük veya küçük harfle başlama kuralları üzerine pratik yapmak için 'örnekleme' ve 'açıklama' cümleleri arasındaki yapı farklarını inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki noktalama işaretinin yerine 'çünkü' veya 'yani' ifadelerini koymayı deneyin. Eğer bu ifadeler anlamlı oluyorsa, orada iki nokta (:) kullanılması zorunludur.
Estimated Time:1m 30s
Question 783Question →

Birleşik kelimelerin yazımında, kelimelerden birinin veya her ikisinin anlam değişikliğine uğraması ya da belli ses olaylarının gerçekleşmesi bitişik yazılmayı gerektirir. Ayrıca bazı kelimeler, herhangi bir ses olayı olmasa dahi gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumdaki tüm personelin maaş ödemeleri her aybaşı düzenli olarak gerçekleştirilmektedir.

Answer

Maaş ödemelerinin zamanını bildiren seçenekteki 'aybaşı' sözcüğünün yazımı yanlıştır; bu ifade ayın başlangıcı anlamında kullanıldığı için 'ay başı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'aybaşı' kelimesi yanlış yazılmıştır. TDK kurallarına göre, ayın başlangıcını ifade eden 'ay başı' ayrı yazılmalıdır. Bitişik yazılan 'aybaşı' kelimesi biyolojik bir terimdir (menstrüasyon). Bu nedenle cümlede zaman bildiren ifadenin 'ay başı' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: başyazar, başöğretmen, aybaşı, yılbaşı, başkahraman.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu anlamak için birleşik yapılı kelimelere odaklanmak gerekir.
2
'Baş' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını uygula.
Başyazar, başöğretmen ve başkahraman kelimelerinin bitişik yazıldığı doğrulanır.
TDK kurallarına göre 'baş' sözcüğüyle oluşturulan sıfat tamlaması yapısındaki birleşik kelimeler bitişik yazılır.
3
'Yılbaşı' ve 'ay başı' ifadelerinin farkını değerlendir.
'Yılbaşı' kelimesinin kalıplaşmış olarak bitişik, 'ay başı' kelimesinin ise ayın ilk günleri anlamında ayrı yazıldığı görülür.
Türkçede zaman bildiren bazı birleşik yapılar kalıplaşırken bazıları anlam birliğini koruyarak ayrı yazılmaya devam eder.
4
Yanlış yazılan kelimeyi belirle.
'Aybaşı' yazımının bu bağlamda yanlış olduğu saptanır.
Bitişik yazılan 'aybaşı' terimsel/biyolojik bir anlam taşırken, takvim başlangıcı için kullanılan 'ay başı' ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerde Kalıplaşma ve Anlam Değişimi

Hints

1
'Baş' sözcüğüyle başlayan tamlama yapısındaki birleşik kelimelerin (başyazar, başrol vb.) yazım kuralını hatırlayın.
2
'Yılbaşı' kelimesinin istisnai olarak bitişik yazıldığını, ancak diğer zaman başlangıçlarının (ay, hafta) aynı kurala tabi olmadığını unutmayın.
3
'Aybaşı' kelimesinin bitişik yazıldığında farklı bir anlama geldiğini, zaman belirtirken ise ayrı yazılması gerektiğini fark edin.

Practice More

'İç, dış, sıra' sözcükleriyle kurulan (yurt dışı, hafta içi vb.) birleşik kelimelerin yazımını da tekrar etmeniz konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Kelimelerin anlamlarını düşünerek 'anlam kayması' olup olmadığını kontrol edin. 'Yılbaşı' kalıplaşmış bir özel anlam taşırken, 'ay başı' doğrudan ayın başlangıç günlerini işaret ettiği için anlamını korur.
Estimated Time:1m 0s
Question 784Question →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışmalarda dikkat edilmesi gereken temel hususlar şunlardır; imla kuralları, hiyerarşik düzen ve dilin sadeliği.

Answer

Resmî yazışmalarda dikkat edilmesi gereken temel hususlar şunlardır; imla kuralları, hiyerarşik düzen ve dilin sadeliği.
Resmî yazışmaların anlatıldığı seçenekte, 'şunlardır' ifadesiyle bir sıralama yapılacağı bildirilmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonunda noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır. Bu nedenle bu cümledeki kullanım hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin işlevini ve bağlamını analiz edin.
İlgili seçenekte 'şunlardır' ifadesiyle bir listenin veya açıklamanın başlayacağı belirtilmiştir.
Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
2
Kullanılan işareti TDK kurallarıyla karşılaştırın.
Cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak veya ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır; açıklama başlatmak için kullanılmaz.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
Cümlede bir liste mi başlıyor yoksa bağımsız bir açıklama mı yapılıyor?
2
'Şunlardır' veya 'şöyle der' gibi ifadelerden sonra genellikle hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini düşünün.
3
Noktalı virgülün görevlerini hatırlayın; açıklama yapmak veya örnek sıralamak noktalı virgülün görevleri arasında yer almaz.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük veya küçük harfle başlama kurallarını (cümle vs. örnek listesi ayrımı) tekrar edin.

Alternative Method

Cümledeki işareti kaldırıp yerine 'yani' veya 'şu şekilde' gibi açıklama bağlaçları getirip getiremediğinize bakın. Eğer bu bağlaçlar anlamı karşılıyorsa orada iki nokta kullanılmalıdır.
Estimated Time:45s
Question 785Question →

Müfettiş raporunda belirtilen idari aksaklıklar, personelin liyakat konusundaki hassasiyeti ve çözüm bekleyen yapısal sorunlar ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: ...

Answer

Cümledeki yargı tamamlanmadığı ve bir yüklem bulunmadığı için sonuna üç nokta (...) getirilmelidir.
Verilen cümlede 'aksaklıklar', 'hassasiyeti' ve 'sorunlar' ifadeleri sıralanmış ancak bu durumların bir sonuca bağlandığı bir yüklem (eylem veya ek fiil) kullanılmamıştır. Türkçede yüklemi bulunmayan, anlatımı okuyucunun hayal dünyasına bırakılan veya tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta konur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yüklemini kontrol etme
Cümlede 'aksaklıklar', 'hassasiyeti' ve 'sorunlar' sözcükleri bir yargıya (örneğin 'vardır', 'gözlemlendi' gibi bir fiil veya ek fiile) bağlanmamıştır.
Türkçede bir cümlenin tamamlanmış sayılması için çekimli bir fiil veya ek fiil almış bir isim (yüklem) gereklidir.
2
Eksiltili cümle kuralını uygulama
Yüklemi söylenmemiş, okuyucunun zihninde tamamlanması beklenen bu tür yapılara 'eksiltili cümle' denir.
Eksiltili cümlelerin sonuna noktalama kuralı gereği üç nokta konulması zorunludur.

Key Concept

Eksiltili Cümlelerde Üç Nokta Kullanımı

Hints

1
Cümlede işi, hareketi veya durumu bildiren bir 'yüklem' olup olmadığına bakın.
2
Cümle sonundaki 'sorunlar' kelimesinden sonra 'vardır' veya 'görüldü' gibi bir ifade eklenip eklenemeyeceğini kontrol edin. Eklenmemişse cümle eksiltilidir.
3
Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konulan ve genellikle üç yan yana noktadan oluşan işareti hatırlayın.

Practice More

Eksiltili cümleler ile yüklemi sonda olmayan (devrik) cümleleri karıştırmamak için devrik cümlelerdeki gizli yüklemleri bulma alıştırması yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 786Question →

Bir kamu kurumunun personeline yönelik düzenlediği seminer duyurusuna ait aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hazırlanan yeni yönetmelik de yer alan maddeler, tüm çalışanları yakından ilgilendirmektedir.

Answer

Hazırlanan yeni yönetmelik de yer alan maddeler... şeklinde başlayan cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.
Hatalı olan cümlede "yönetmelik de yer alan" ifadesi geçmektedir. Burada kullanılan "de", cümleye bulunma anlamı katan ve ismin bulunma halini bildiren bir ektir. Bu nedenle kelimeye bitişik yazılmalı ve ünsüz benzeşmesi kuralı gereği "yönetmelikte" şeklinde yazılmalıdır. Ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'de' parçasının cümleye kattığı anlamı analiz edin.
"Yönetmelik de yer alan" ifadesinde 'de'nin bulunma anlamı taşıdığı görülmektedir.
Bağlaç olan 'de' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmazken, hal eki olan '-de' çıkarıldığında anlam ciddi şekilde bozulur.
2
Yazım kuralını uygulayın.
Bulunma hal eki olan '-de' kelimeye bitişik yazılır ve ses olaylarına (benzeşme) uyum sağlar.
Yönetmelik kelimesi sert bir ünsüzle (k) bittiği için ek '-te' şekline dönüşmelidir.
3
Doğru formu belirleyin.
Doğru yazım "yönetmelikte" şeklinde olmalıdır.
Metinde ayrı yazılan 'de', bağlaç gibi kullanıldığı için yazım yanlışı oluşmuştur.

Key Concept

"de" bağlacı ile "-de" ekinin ayırt edilmesi

Hints

1
"de"nin ek mi bağlaç mı olduğunu anlamak için kelimeyi cümleden çıkarmayı deneyin; anlam bozuluyorsa bitişik yazılır.
2
Cümlede bulunma anlamı katan "-de" ekleri, kelimenin son sesine göre "-te / -ta" şekline dönüşebilir.
3
"Yönetmelik de yer alan" kısmına odaklanın; buradaki "de" çıkarıldığında "Yönetmelik yer alan maddeler" şeklinde anlamsız bir yapı oluşuyor mu?

Practice More

"ki" bağlacının kalıplaşmış olarak bitişik yazıldığı diğer kelimeleri (oysaki, halbuki vb.) içeren soruları çözerek istisnaları pekiştirin.
Estimated Time:45s
Question 787Question →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımı belirli kurallara bağlıdır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İstanbul Boğazı'nın eşsiz manzarasını tamamlayan Boğaz Köprüsü'müzün restorasyon çalışmaları önümüzdeki ay tamamlanacak.

Answer

Boğaz Köprüsü'müzün ifadesinin yer aldığı seçenek, noktalama hatası içermektedir.
Cümlede geçen 'Boğaz Köprüsü'müzün' ifadesi hatalıdır. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre; sonunda 3. kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Boğaz Köprüsü, Amik Ovası vb.), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Dolayısıyla kelimenin 'Boğaz Köprümüzün' şeklinde bitişik yazılması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kesme işaretinin özel adlarla kullanımını incelemek
Boğaz Köprüsü özel bir addır ve sonunda iyelik eki (-ü) bulunmaktadır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda 3. kişi iyelik eki bulunan özel adlara dikkat edilmelidir.
2
İyelik eki değişim kuralını uygulamak
Cümlede 'bizim' anlamı katan '-müz' eki getirilmiştir.
Kural gereği: Sonunda 3. kişi iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.
3
Doğru yazımı belirlemek
Doğru yazım 'Boğaz Köprümüzün' şeklinde olmalıdır.
Kesme işaretinin kullanılması bu kurala aykırılık teşkil eder.

Key Concept

Özel adlarda iyelik eki değişimi ve kesme işareti kuralı

Hints

1
Cümlelerdeki özel isimlere getirilen kesme işaretlerini ve iyelik eklerini dikkatle inceleyin.
2
'Boğaz Köprüsü' özel adının sonundaki ekin değişip değişmediğine bakın.
3
TDK'ye göre Boğaz Köprüsü, Amik Ovası gibi isimlere 'bizim' anlamı katan iyelik ekleri getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığı kuralını da tekrar ederek bu konudaki tüm istisnaları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Özel ismin yalın halini (Boğaz Köprüsü) düşünüp, cümlede bu yapının bozulup bozulmadığını kontrol ederek iyelik eki kuralını hatırlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 788Question →

Türkçede "ev" sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler (aşevi, bakımevi, basımevi vb.) kalıplaşmış oldukları için kural olarak bitişik yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yaşlı adam, vaktinin büyük bir kısmını mahalledeki huzur evi bahçesinde geçiriyor.

Answer

Huzur evi ifadesinin geçtiği seçenek yanlıştır; bu kelime TDK kurallarına göre 'huzurevi' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; aşevi, bakımevi, basımevi, doğumevi, gözlemevi, huzurevi, konukevi, orduevi, öğretmenevi, polisevi ve yayınevi gibi 'ev' sözcüğüyle kurulan tüm birleşik kelimeler bitişik yazılır. Huzur evi ifadesinin ayrı yazılması bu kurala aykırı olduğu için yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit edin.
Tespit edilen kelimeler: basımevi, huzur evi, dil bilgisi, yayınevi.
Yazım yanlışı sorusunda ilk adım şüpheli kelimeleri belirlemektir.
2
'Ev' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını hatırlayın.
TDK kuralına göre 'ev' ile kurulan tüm birleşik kelimeler bitişik yazılır.
Kalıplaşmış bu yapıların standart yazımını doğrulamak gerekir.
3
Seçeneklerdeki 'ev'li kelimelerin yazımını kontrol edin.
Basımevi ve yayınevi bitişik yazılarak kurala uyulmuştur; ancak huzur evi ayrı yazılarak kural ihlal edilmiştir.
Yanlış yazılan kelimeyi kural üzerinden saptamak için.

Key Concept

'Ev' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin daima bitişik yazılması kuralı.

Hints

1
Cümledeki 'ev' ile biten birleşik sözcüklere dikkat edin.
2
TDK'ye göre öğretmenevi, polisevi gibi kelimeler nasıl yazılıyorsa huzurevi de öyle yazılmalıdır.
3
Huzur evi yazımının 'ev' kuralına uyup uymadığını kontrol edin.

Practice More

Diğer kalıplaşmış 'hane' (dershane, yemekhane) ve 'zade' (amcazade) eklerinin yazımını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeyi başka 'ev'li kelimelerle (basımevi, aşevi) kıyaslayarak yazımının bitişik olması gerektiğini mantıksal olarak çıkarabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 789Question →

Kamu personeli alımı için hazırlanan kılavuzda adayların; diploma örneği, adli sicil kaydı, sağlık raporu ve sınav sonuç belgesini sisteme yüklemeleri gerektiği belirtilmiştir.

Bu cümlede virgülün (,) temel kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak

Answer

Virgülün bu cümledeki görevi, birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmaktır.
Verilen cümlede 'diploma örneği', 'adli sicil kaydı' ve 'sağlık raporu' gibi ifadeler, cümlenin nesnesi konumunda olan ve birbiri ardınca sıralanan unsurlardır. Türkçede bu şekilde listelenen, yani aynı dil bilgisi görevini üstlenen sözcüklerin arasına virgül konur. Bu kullanım, virgülün en temel ve yaygın işlevlerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki virgüllerin hangi kelimeler arasında olduğuna bakılır.
Virgüller 'diploma örneği', 'adli sicil kaydı' ve 'sağlık raporu' ifadeleri arasında kullanılmıştır.
Noktalama işaretinin işlevini belirlemek için çevrelediği sözcüklerin yapısal özelliğini anlamak gerekir.
2
Bu kelimelerin cümle içindeki görevleri incelenir.
Bu kelimelerin tamamı 'yüklemeleri gerektiği' eylemine bağlanan, yani aynı görevde (nesne grubu) kullanılan unsurlardır.
Aynı görevdeki unsurlar Türkçede 'eş görevli' olarak adlandırılır.
3
Tespit edilen görev Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarıyla eşleştirilir.
TDK'ye göre virgül, birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.
Doğru kuralın tespiti sorunun kesin çözümünü sağlar.

Key Concept

Eş Görevli Sözcüklerin Ayrılması

Hints

1
Cümlede virgülle ayrılan kelimelerin bir 'liste' oluşturup oluşturmadığına bakın.
2
Virgülün ayırdığı 'diploma örneği', 'adli sicil kaydı' gibi ifadelerin hepsi 'neyi yüklemeleri gerektiği' sorusuna cevap vermektedir.
3
Bu kelimeler cümle içinde aynı dil bilgisi görevindedir. Türkçede bu tür kelimelere 'eş görevli sözcükler' denir.

Practice More

Virgülün 'özneyi ayırma' görevi ile 'eş görevli sözcükleri ayırma' görevini kıyaslayan sorular çözerek farkı netleştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 790Question →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, günlük kullanımda yerleşmiş yanlışlar, köken özellikleri veya ek alırken uğradıkları ses değişimleri nedeniyle karıştırılabilmektedir. Özellikle resmî metinlerde ve kamu hukukunu ilgilendiren yazışmalarda bu tür hatalar metnin niteliğini ve ciddiyetini olumsuz etkiler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan yasal düzenleme, Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibariyle yürürlüğe girerek tüm vatandaşlar için bağlayıcı olacaktır.

Answer

Yeni yasal düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihinden bahsedilen cümlede 'itibariyle' sözcüğü yanlış yazılmıştır; kelimenin doğru biçimi 'itibarıyla' olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'itibariyle' sözcüğü hatalıdır. Türk Dil Kurumu'na göre zaman bildiren ve 'başlayarak' anlamı katan bu sözcüğün doğru yazımı 'itibarıyla' şeklindedir. Kelimenin kökü olan 'itibar' sözcüğüne gelen eklerin ünlü uyumuna ve yapıya uygun hali bu biçimdedir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki teknik ve resmî terimlerin (Resmî, yayımlanmak, iş birliği, öngörmek, itibarıyla) yazımını kontrol et.
'Resmî Gazete' tamlamasındaki 'i' harfinin nispet eki (şapkalı) olması ve 'yayımlanmak' sözcüğünün basılı eserler için 'm' harfiyle yazılması doğrudur.
KPSS düzeyindeki sorularda bu tür ince ayrıntılar çeldirici olarak kullanılır.
2
Zaman bildiren 'itibar' kökenli zarfın yazımını incele.
Dilimizde '...-den başlayarak' anlamında kullanılan sözcük 'itibariyle' değil, 'itibarıyla' (itibar + -ı + -y + -la) şeklinde türetilmiştir.
TDK güncel yazım kılavuzu 'itibariyle' formunu kabul etmemekte, sadece 'itibarıyla' formuna yer vermektedir.
3
Diğer birleşik kelimelerin (iş birliği, yanı sıra, öngörmek) yazım kurallarıyla tutarlılığını onayla.
'İş birliği' ve 'yanı sıra' ayrı; 'öngörmek' ise kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır.
Bu kelimelerin doğru yazıldığından emin olarak yanlış olan seçeneği teyit et.

Key Concept

Bazı Arapça kökenli kelimelerin Türkçe eklerle (vasıta hali gibi) birleşirken oluşturduğu özgün yazım kalıpları ve resmî terminoloji imlası.

Hints

1
Cümlelerdeki 'Resmî', 'iş birliği' ve 'itibariyle' gibi teknik ve resmî yazışma terimlerine odaklanın.
2
Özellikle zaman bildiren ve '-den başlayarak' anlamı veren sözcüğün TDK sözlüğündeki ses yapısını kontrol edin.
3
'İtibarıyla' sözcüğü sıklıkla 'itibariyle' şeklinde yanlış telaffuz edilir ve yazılır; oysa doğru yazım kalın ünlülerle biten halidir.

Practice More

Benzer şekilde 'unvan', 'doküman', 'inisiyatif' ve 'mütevazı' gibi resmî dilde sıkça geçen kelimelerin güncel TDK yazımlarını gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Yazımı karıştırılan kelimeleri elerken 'Resmî' (nispet i'si) ve 'yayımlanmak' (basılı yayın) gibi KPSS'de sıkça sorulan kalıpların doğruluğunu teyit ederek seçenek sayısını azaltabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 791Question →

Resmî bir yazışma sürecinde kurulan "Dilekçeler tek tek incelendi, ilgili birimlere havale edildi, sonuçlar sisteme kaydedildi." cümlesinde virgüllerin (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak

Answer

Verilen cümlede her virgül birer yargıyı (yüklemi) birbirinden ayırdığı için kullanım görevi sıralı cümleleri ayırmaktır.
Cümlede bulunan 'incelendi', 'havale edildi' ve 'kaydedildi' ifadelerinin her biri birer yüklemdir. Bu yargıların arasına virgül gelmesi, virgülün sıralı cümleleri ayırma görevini yerine getirdiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki yüklemleri (eylemleri) belirleyin.
"incelendi", "havale edildi", "kaydedildi" olmak üzere üç ayrı yüklem bulunmaktadır.
Her yüklem ayrı bir cümle demektir; virgüllerin neyi ayırdığını anlamak için bu temel bir adımdır.
2
Virgüllerin konumunu analiz edin.
Virgüller her bir tam yargının hemen arkasından gelmektedir.
Eğer virgül tam bir cümle bittikten sonra geliyorsa, o virgül sıralı cümleyi bağlamak için kullanılmıştır.
3
Tespit edilen işlevi kurallar ile eşleştirin.
Bu kullanım TDK kurallarına göre "Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur" maddesine tam olarak uymaktadır.
Doğru kuralın teyit edilmesi öğrenmeyi kalıcı hale getirir.

Key Concept

Sıralı Cümlelerin Virgül ile Ayrılması

Hints

1
Cümlede kaç tane eylem (yüklem) olduğuna odaklanın.
2
Virgüllerin ayırdığı parçalar kendi başlarına birer cümle midir yoksa sadece bir kelime grubu mu?
3
"İncelendi" bir yargıdır, "havale edildi" bir yargıdır; virgül bu iki tam yargıyı birbirine bağlamıştır.

Practice More

Sıralı cümlelerin içinde kendi virgülleri de varsa, bu cümleleri ayırmak için virgül yerine noktalı virgül (;) kullanmanız gerekebilir.

Alternative Method

Cümleyi virgüllerin olduğu yerlerden noktalara ayırın. Eğer anlamlı üç ayrı küçük cümle elde edebiliyorsanız, virgül 'sıralı cümleleri ayırma' görevindedir.
Estimated Time:45s
Question 792Question →

Türkçede virgül (,) birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime veya kelime gruplarının arasına konur.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, bu kurala uygun olarak kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yarışmaya katılan eserler özgünlük, teknik beceri ve sunum kalitesi açısından değerlendirildi.

Answer

Yarışmaya katılan eserlerin özgünlük, teknik beceri ve sunum kalitesi gibi kriterlerle sıralandığı cümle, virgülün eş görevli kelimeleri ayırma görevine örnektir.
Doğru cevap olan cümlede 'özgünlük', 'teknik beceri' ve 'sunum kalitesi' ifadeleri, cümlenin anlamca aynı kategorideki unsurlarını (değerlendirme kriterlerini) temsil eden isim soylu kelime gruplarıdır. Bu tür birbiri ardınca sıralanan eş görevli unsurları ayırmak için virgül kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki virgül kullanımlarını inceleyin.
Her cümlede virgülün farklı bir görevde (sıralı cümle, onay, hitap, özne vurgusu vb.) kullanıldığı görülmektedir.
Virgülün çok fonksiyonlu bir işaret olması, doğru kuralı ayırt etmeyi gerektirir.
2
Soru kökünde belirtilen 'eş görevli kelimeler' kuralına odaklanın.
'Özgünlük', 'teknik beceri' ve 'sunum kalitesi' kelimeleri cümlede aynı dil bilgisel görevde (belirtisiz nesne/tamlayan grubu öğeleri) sıralanmıştır.
Aynı görevdeki kelimelerin arasına 've' bağlacı getirilebiliyorsa bu kelimeler eş görevlidir.
3
Diğer seçenekleri eleyin.
Sıralı cümleleri ayıran veya hitap bildiren kullanımlar elenerek doğru cevaba ulaşılır.
Hatalı veya farklı görevdeki kullanımlar soru kökündeki kuralı karşılamaz.

Key Concept

Eş Görevli Sözcüklerin Ayrılması

Hints

1
Cümlelerde virgülün hangi kelime türlerini (isim mi, fiil mi) birbirinden ayırdığına bakın.
2
'Eş görevli' demek, cümlede özne, nesne veya tamlama gibi aynı görevi üstlenen kelimeler demektir. İsimlerin liste şeklinde sıralandığı seçeneğe odaklanın.
3
Cümleleri ayırmak için kullanılan virgül ile nesneleri veya sıfatları ayırmak için kullanılan virgül farklıdır. 'Özgünlük, teknik beceri...' bir listedir.

Practice More

Virgülün 'özne vurgusu' ve 'anlam karışıklığını önleme' görevleriyle ilgili sorular çözerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Virgülün yerine 've' bağlacını koymayı deneyin. Eğer 'özgünlük ve teknik beceri ve sunum kalitesi' şeklinde anlamlı bir bütün oluşuyorsa, bu kelimeler eş görevlidir ve virgülün kullanımı bu kurala uygundur.
Estimated Time:45s
Question 793Question →

Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Bu tür ekler, yay ayraç içinde ek bir bilgi verildiğinde yay ayraçtan önce yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tarık Buğra (1918-1994)'nın "Osmancık" romanı, Osmanlı Devleti’nin kuruluş sürecini ele alır.

Answer

Tarık Buğra ismine getirilen ekin yay ayraçtan sonra yazıldığı seçenek noktalama açısından yanlıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bir özel isme getirilen ek, yay ayraç içinde verilen ek bilgiden önce yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Tarık Buğra (1918-1994)'nın' yerine 'Tarık Buğra'nın (1918-1994)' kullanımı doğru olacaktı. Bu kurala uyulmaması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Özel isim ve beraberindeki ek bilgisini incele.
Tarık Buğra ismi ve doğum-ölüm tarihlerini içeren yay ayraç tespit edildi.
Noktalama kuralları uyarınca ekin nereye geleceği bu yapıya bağlıdır.
2
Yay ayraç ve kesme işareti kuralını uygula.
Ekin yay ayraçtan önce, isme bitişik (kesme ile) yazılması gerektiği belirlendi.
TDK kuralına göre ek, yay ayraç kapatıldıktan sonra değil, asıl kelimeden hemen sonra yazılmalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kısa çizgi, tırnak ve kurum adlarını kontrol et.
Ankara-Eskişehir (doğru), "yalnızlık" (doğru), Türk Dil Kurumunun (doğru) olduğu görüldü.
Hatalı seçeneği doğrulamak için diğer kuralların doğruluğundan emin olunmalıdır.

Key Concept

Kesme İşareti ve Yay Ayraç Birlikteliği

Hints

1
Özel isme gelen çekim eklerinin yay ayraçla olan mesafesine dikkat edin.
2
Yay ayraç içindeki bilgi cümleden çıkarıldığında geriye kalan ismin ekiyle birlikte doğru yazılıp yazılmadığını kontrol edin.
3
Cümleden tarihi çıkarırsanız; 'Tarık Buğra'nın' doğruyken, 'Tarık Buğra'nın' yerine ekin ayraçtan sonraya kalması yapısal bir bozukluktur.

Practice More

Tırnak içine alınan sözcüklerden sonra gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığına dair örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 794Question →

Türkçede yabancı kökenli sözcüklerin yazımı, söyleyişteki ses değişimleri veya yanlış alışkanlıklar nedeniyle sık sık hataya düşülen konuların başında gelir. Özellikle resmî ve akademik metinlerde bu sözcüklerin doğru kullanımı, dilin niteliği açısından büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Aracın egzoz sisteminde meydana gelen arıza, teknik ekip tarafından kısa sürede giderildi.

Answer

Aracın egzoz sisteminde meydana gelen arıza, teknik ekip tarafından kısa sürede giderildi.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'egzoz' sözcüğü, TDK kurallarına göre doğru yazılmıştır. Bu kelime genellikle 'egzos', 'eksoz' veya 'egzos' şeklinde yanlış yazılsa da doğru formu 'egzoz'dur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılması muhtemel sözcükleri tespit edin.
döküman, antreman, laboratuar, şöför, egzoz.
Soru kökünde yazım yanlışı olmayan seçeneği bulmamız istendiği için odak noktamız bu sözcüklerdir.
2
TDK güncel yazım kılavuzuna göre bu sözcüklerin standart yazılışlarını kontrol edin.
doküman, antrenman, laboratuvar, şoför, egzoz.
Yabancı kökenli bu sözcüklerin Türkçedeki imlası belli kurallara ve kılavuza tabidir.
3
Her seçenekteki sözcüğü doğru yazımıyla karşılaştırın.
döküman (Yanlış), antreman (Yanlış), laboratuar (Yanlış), şöför (Yanlış), egzoz (Doğru).
Yanlış yazılanları eleyerek doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin Doğru Yazımı

Hints

1
Seçeneklerdeki 'döküman', 'antrenman', 'laboratuvar', 'şoför' ve 'egzoz' gibi kelimelerin ünlü ve ünsüz harflerine dikkat edin.
2
Günlük dilde 'laboratuar' ya da 'şöför' dese de yazıda 'v' ve 'o' harflerinin kullanımı kuraldır.
3
'Egzoz' kelimesi iki adet 'z' harfi ile biter, ortadaki ünsüz 'g'dir.

Practice More

Benzer şekilde 'müteahhit', 'inisiyatif' ve 'unvan' gibi sözcüklerin yazımını TDK üzerinden kontrol ederek pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 795Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî belgelerde dil bilgisi ve imla kurallarına uygunluk, kurumsal ciddiyetin ve profesyonelliğin bir göstergesidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de', 'ki' veya 'mi'nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hazırlanan faaliyet raporunun eklerindede bazı önemli istatistiklerin yer almadığı sonradan fark edilmiştir.

Answer

Faaliyet raporunun eklerinden bahseden cümlede 'eklerindede' sözcüğündeki ikinci 'de' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.
Faaliyet raporunun eklerinden bahseden seçenekte geçen 'eklerindede' ifadesindeki ilk '-de' bulunma hal ekidir ve bitişik yazılması doğrudur; ancak ikinci 'de' bağlaçtır. 'Dahi, bile' anlamı katan bağlaçlar kelimeden ayrı yazılmalıdır. Cümledeki doğru yazım 'eklerinde de' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' ifadelerini ve görevlerini tespit et.
İkinci seçenekte 'eklerindede' ifadesinde iki tane 'de' kullanıldığı görülmektedir.
Yazım yanlışını bulmak için ek ve bağlaç ayrımını yapmak gerekir.
2
'de'nin bağlaç mı yoksa ek mi olduğunu 'cümleden çıkarma' yöntemiyle test et.
'Hazırlanan faaliyet raporunun eklerinde bazı önemli istatistiklerin yer almadığı...' şeklinde okunduğunda anlam bozulmamaktadır.
Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması, o 'de'nin bir bağlaç olduğunu ve ayrı yazılması gerektiğini kanıtlar.
3
Diğer seçeneklerdeki 'ki' ve 'mi' kullanımlarını kurallara (sıfat yapan -ki, ilgi zamiri -ki, bağlaç olan ki ve soru eki mi) göre değerlendir.
Diğer seçeneklerdeki kullanımların tamamı Türk Dil Kurumu yazım kurallarına uygundur.
Yanlışlığın sadece bağlaç olan 'de'nin bitişik yazılmasından kaynaklandığı teyit edilir.

Key Concept

Bağlaç olan 'de' ve 'ki'nin yazımı ile soru eki 'mi'nin yazım kuralları.

Hints

1
'de' bağlacını cümleden çıkardığınızda anlamın bozulup bozulmadığını kontrol edin.
2
'Sanki, Oysaki, Mademki...' gibi kelimelerde 'ki'nin istisnai olarak bitişik yazıldığını hatırlayın.
3
Hatalı seçenekte peş peşe gelen iki 'de' kullanımına odaklanın; birincisi durum eki, ikincisi bağlaçtır.

Practice More

Bağlaç olan 'ki'nin istisnai (bitişik) durumlarını 'SOMBAHÇEM' formülüyle ezberleyerek pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Bağlaç olan 'de'nin yerine 'dahi' veya 'bile' kelimelerini koymayı deneyin. Eğer cümle hala anlamlıysa o 'de' bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
Estimated Time:45s
Question 796Question →

Resmî bir raporun hazırlanmasında verilerin doğruluğu, dilin akıcılığı ve imla kurallarına uygunluk büyük önem taşır.

Bu cümledeki virgüllerin (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime veya kelime gruplarını ayırmak

Answer

Virgül burada birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak amacıyla kullanılmıştır.
Verilen cümlede 'verilerin doğruluğu', 'dilin akıcılığı' ve 'imla kurallarına uygunluk' ifadeleri, cümlenin özne grubunu oluşturan benzer yapıda (isim tamlaması şeklinde) unsurlardır. Türkçede birbiri ardınca sıralanan bu tür eş görevli unsurları ayırmak için virgül kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki virgüllerin hangi kelimeler arasında olduğuna bakın.
Virgüller 'verilerin doğruluğu', 'dilin akıcılığı' ve 'imla kurallarına uygunluk' ifadeleri arasına konmuştur.
Virgülün cümledeki işlevini belirlemek için çevrelediği kelimelerin görevini anlamak gerekir.
2
Bu kelime gruplarının cümledeki dil bilgisi görevini analiz edin.
Bu üç ifade de cümlenin öznesini oluşturan ve benzer yapıda olan tamlamalardır.
Aynı görevdeki kelimelerin sıralanması 'eş görevli sözcükler' kuralına girer.
3
Tespit edilen görevi seçeneklerdeki kurallarla eşleştirin.
Bu kullanım, eş görevli kelime gruplarının ayrılması kuralına tam olarak uymaktadır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için dil bilgisi kuralının adını netleştirmek gerekir.

Key Concept

Eş Görevli Sözcüklerin Ayrılması

Hints

1
Cümlede virgülle ayrılan kısımların benzer yapıda olup olmadığına bakın.
2
Virgülün ayırdığı 'verilerin doğruluğu' ve 'dilin akıcılığı' ifadeleri birer isim tamlamasıdır ve cümlede aynı görevdedir.
3
Eğer bir cümlede öğeler (özne, nesne vb.) bir liste gibi peş peşe sıralanıyorsa, virgülün görevi 'eş görevli kelimeleri ayırmak' olur.

Practice More

Virgülün 'özneyi belirtme' ve 'eş görevli sözcükleri ayırma' görevleri arasındaki farkı pekiştirmek için iki görevin de bir arada olduğu karma cümleleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 797Question →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) işlevsel kullanımı ve güncel yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türk Tarih Kurumu'nun düzenlediği kongrede, "Milli Mücadele" yıllarına —özellikle de diplomasi trafiğine— ışık tutan yeni belgeler sunuldu.

Answer

Türk Tarih Kurumu bir kurum adı olduğu için, gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.
Türk Tarih Kurumu bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu (TDK) kuralları uyarınca, kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle (') ayrılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Türk Tarih Kurumunun' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve kurum adlarını belirleyin.
"Türk Tarih Kurumu" bir kurum adıdır; "Milli Mücadele" bir dönem/olay adıdır.
Noktalama kuralları ismin türüne göre (kurum vs. şahıs/yer) değişiklik gösterir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını uygulayın.
TDK kuralına göre: "Kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz."
Resmî yazışma dili ve standart imla kuralları gereği bu ayrım yapılmaz.
3
Diğer noktalama işaretlerini denetleyin.
Tırnak içindeki ifade sonrası ek gelmediği için sorun yok; ara söz için kullanılan çizgiler ise işlevine uygundur.
Cümlenin yapısal bütünlüğünü ve yan unsurlarını doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarında Kesme İşareti İstisnası

Hints

1
Cümlelerdeki kurum ve kuruluş adlarına dikkat edin.
2
TDK'nin kurum adlarına gelen eklerle ilgili genel kuralını ve bu kuralın tek istisnası olan yapıyı hatırlayın.
3
Özellikle Türk Tarih Kurumu, Başbakanlık veya Milli Eğitim Bakanlığı gibi yapılar kurumdur ve bunlara gelen ekler bitişik yazılır.

Practice More

Kurum adları ile 'makam' adları (Vali, Kaymakam, Bakan) arasındaki kesme işareti kullanım farklarını inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Soruya yaklaşırken önce 'Avrupa Birliği' istisnasını eleyin, ardından kurum adlarının sonundaki ekleri kontrol edin. Eğer bir kurum adına ek gelmişse ve kesme ile ayrılmışsa, o seçenek muhtemelen hatalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 798Question →

Türkçede noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu görevde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Piyano, keman, viyolonsel batı müziği; bağlama, ney, kanun ise Türk müziği enstrümanlarıdır.

Answer

Piyano, keman ve viyolonselin 'batı müziği' grubu olarak; bağlama, ney ve kanunun ise 'Türk müziği' grubu olarak sınıflandırıldığı seçenek doğrudur.
Doğru olan cümlede, virgüllerle ayrılmış enstrüman isimleri kendi içlerinde kategorize edilmiştir. Batı müziği çalgıları ile Türk müziği çalgıları arasındaki sınırı belirlemek ve bu iki farklı takımı (grubu) ayırmak için noktalı virgül kullanılması tam olarak kurala uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki öğeleri ve grupları inceleyin.
Birinci grupta batı müziği çalgıları (piyano, keman...), ikinci grupta Türk müziği çalgıları (bağlama, ney...) bulunmaktadır.
Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevini tespit etmek için cümlenin iki tarafında farklı kategorilerin olup olmadığına bakılır.
2
Noktalama işaretinin görevini doğrulayın.
Noktalı virgül, bu iki farklı enstrüman grubunu birbirinden net bir şekilde ayırmıştır.
TDK kurallarına göre tür veya takımlar arasına noktalı virgül konur.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Hints

1
Cümledeki öğelerin iki farklı kategoriye ayrılıp ayrılmadığına dikkat edin.
2
Cümle içerisinde 'meyveler-sebzeler' veya 'erkek isimleri-kız isimleri' gibi bir gruplandırma mantığı arayın.
3
Müzik enstrümanlarının türlerine göre nasıl ayrıldığını incelemek sizi doğru cevaba ulaştıracaktır.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneyi belirginleştirme' ve 'sıralı cümleleri ayırma' görevlerini de içeren örnekleri inceleyerek aralarındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki 'ise' bağlacı genellikle iki farklı grubun karşılaştırıldığını veya ayrıldığını gösteren bir ipucudur. Noktalı virgülün bu tür cümlelerde grupları ayırmak için kullanılması çok yaygındır.
Estimated Time:45s
Question 799Question →

Türkçede noktalı virgül (;;), cümle içerisinde kendi içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle ve doğru bir şekilde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışmalarda dilekçe, rapor, tutanak; mali işlemlerde ise fatura, makbuz ve bordro esas alınır.

Answer

Resmî yazışmalardaki evrak gruplarını (dilekçe, rapor, tutanak ile fatura, makbuz, bordro) birbirinden ayıran cümle doğru kullanımı içerir.
Resmî ve mali işlemlere dair evrakların listelendiği seçenekte, iki farklı kavram grubu (yönetsel belgeler ve mali belgeler) bulunmaktadır. Bu grupların her biri kendi içinde virgüllerle ayrıldığı için, bu iki ana grubu birbirinden net bir şekilde ayırmak amacıyla noktalı virgül (;;) kullanılmıştır. Bu kullanım, Türk Dil Kurumu'nun belirlediği 'tür veya takımları ayırma' kuralına tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki söz öbeklerini ve kategorileri inceleyin.
Cümlede 'yönetsel evraklar' ve 'mali evraklar' şeklinde iki temel kategori olduğu görülmektedir.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgülle ayrılmış farklı türleri birbirinden ayırmaktır.
2
Kategorilerin kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol edin.
Dilekçe, rapor ve tutanak kelimelerinin kendi aralarında virgül ile ayrıldığı tespit edilmiştir.
Eğer kategoriler kendi içinde virgül içeriyorsa, bu kategorileri bağlamak için daha güçlü bir durak olan noktalı virgül gerekir.
3
Seçenekleri kurala göre eleyin.
Açıklama yapılan yerde iki nokta gereken seçenekler ve gereksiz noktalama kullanılan seçenekler elenerek doğru kullanım belirlenir.
Diğer seçeneklerde ya işlev hatası (açıklama yerine noktalı virgül kullanılması) ya da gereksiz kullanım söz konusudur.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma görevi

Hints

1
Cümlede iki farklı 'liste' veya 'kategori' olup olmadığını kontrol edin.
2
Örnekleme veya açıklama yapılan yerlerde iki nokta (::) gerektiğini, gruplandırma yapılan yerlerde ise noktalı virgül (;;) gerektiğini hatırlayın.
3
Resmî evraklar ve mali evraklar şeklinde iki ayrı grubun virgüllerle kendi içinde sıralandığı seçeneğe odaklanın.

Practice More

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' kuralını da gözden geçirin.

Alternative Method

Noktalı virgül yerine nokta koymayı deneyin; eğer anlamlı iki ayrı liste/grup ortaya çıkıyorsa ve bunlar kendi içinde virgül barındırıyorsa noktalı virgül kullanımı doğrudur.
Estimated Time:50s
Question 800Question →

Kamu yönetimi ve idari hukuk uygulamalarında, resmî belgelerin dil bilgisi kurallarına uygunluğu hukuki belirlilik ilkesinin bir yansımasıdır. Bu bağlamda hazırlanan metinlerin hem biçim hem de içerik açısından kusursuz olması beklenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan denetimler sonucunda mevzuata aykırı bir durum saptansada, idarenin bu durumu düzeltmek için makul bir süresi bulunmaktadır.

Answer

Yapılan denetimler sonucunda mevzuata aykırı bir durumun tespit edildiğini ifade eden cümlede 'da' bağlacının bitişik yazılması yanlıştır.
Hatalı olan seçenekteki 'saptansada' sözcüğü, şart kipiyle çekimlenmiş bir fiil ve ona eşlik eden bir bağlaçtan oluşmaktadır. 'Saptansa da' ifadesindeki 'da' bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman sözcükten ayrı yazılır ve asla 'te/ta' şeklinde ünsüz benzeşmesine uğramaz. Cümledeki kullanımda hem bitişik yazılması hem de sertleşme kuralına dahil edilmesi yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'de/da' ve 'ki' kullanımlarını tespit et.
'saptansada' ifadesindeki 'da' ekinin/bağlacının kullanımı incelendi.
Yazım kuralları açısından bağlaç ve ek ayrımını yapmak hatayı bulmanın ilk adımıdır.
2
Kelimeye bitişik yazılan 'da' yapısının bağlaç olup olmadığını kontrol et.
'Saptansa' eylemine gelen 'da' çıkarıldığında cümlenin temel anlamı bozulmamakta, 'bile' veya 'dahi' anlamı katmaktadır.
Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması, o yapının bağlaç olduğunun en güçlü kanıtıdır.
3
Bağlaç olan 'de/da'nın yazım kuralını uygula.
Bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır ve asla 'te/ta' biçimine dönüşmez.
Dil bilgisi kuralları uyarınca bağlaç olan unsurların kelimeyle bitişmemesi ve sertleşmeye uğramaması gerekir.

Key Concept

Bağlaç olan 'de/da' ve 'ki' her zaman ayrı yazılırken; ek olanlar sözcüğe bitişik yazılır.

Hints

1
Cümledeki 'de' veya 'ki'yi cümleden çıkarıp okuduğunuzda anlam bozulmuyorsa o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
2
'ki' bağlacı için 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) kodlamasını hatırlayın; bunlar dışındaki bağlaçlar genellikle ayrı yazılır.
3
Fiil çekimlerinden (gelse, saptansa, olsa gibi) sonra gelen 'de/da' her zaman bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Practice More

Büyük harflerin yazımı ve kesme işaretinin kullanıldığı özel durumlarla ilgili karma testleri çözerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

'ki' ekinin yazımını kontrol etmek için kelimeye '-ler' eki getirin. Eğer 'ki-ler' anlamlı oluyorsa (masadaki-ler, evdeki-ler) bitişik, anlamsız oluyorsa (dedi ki-ler, tut ki-ler) ayrı yazılır.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 40 / 68Next
Yazım ve Noktalama Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 40 | Examkin