Mikoloji

Mantar hücrelerinde mannoproteinler, hücre duvarının en dış katmanını oluşturarak konak hücrelerine adhezyon ve immün sistemden kaçış süreçlerinde kritik rol oynarlar. Bu proteinlerin hücre membranından hücre duvarına taşınması ve stabilize edilmesi için 'glycosylphosphatidylinositol' (GPI) yapısı (çıpası) gereklidir. Yeni bir antifungal sınıfının öncüsü olan fosmanogepix, bu biyosentez yolunda inositol halkasının açillenmesini (acylation) katalize ederek mannoproteinlerin duvara transferini engelleyen spesifik bir proteini hedeflemektedir. Bu bilgilere göre, fosmanogepix ve benzeri ajanların inhibe ettiği, mantar hücresine özgü hedef molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Mantarların biyolojik özellikleri, hücre duvarı bileşenleri ve laboratuvar tanı yöntemleri, klinik mikrobiyolojide bakterilerden ayrımında ve enfeksiyonların tanımlanmasında temel teşkil eder.

Buna göre, mantarların genel özellikleri ve tanısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$58$ yaşında akut miyeloid lösemi tanısıyla kemoterapi alan ve nötropenik fazda olan bir hastaya, invaziv aspergilloz profilaksisi amacıyla vorikonazol tedavisi başlanmıştır. Tedavinin $12$. gününde hastada ani gelişen yüksek ateş, öksürük ve hemoptizi saptanıyor. Akciğer biyopsi örneğinin gümüşleme (GMS) boyamasında vasküler invazyon gösteren, geniş çaplı, septasız ve gövdeye dik açıyla ($90^{\circ}$) dallanan hif yapıları izleniyor. Bu hastada vorikonazol profilaksisine rağmen gelişen tablodan sorumlu en olası etken hangisidir?

İnvaziv fungal enfeksiyon şüphesiyle takip edilen nötropenik bir hastadan alınan biyopsi örneğinde; mikroskobik incelemede geniş açılı ($90^{\circ}$'ye yakın) dallanma gösteren, kalın ve bölmesiz (aseptat) hif yapıları saptanmıştır. Bu hastada tanısal amaçla çalışılan serum $(1,3)-\beta-D-glukan$ (G-testi) düzeyinin negatif sonuçlanması, etkenin aşağıdaki yapısal özelliklerinden hangisi ile en iyi açıklanır?

Kemoterapi sonrası derin nötropenisi gelişen bir hastada invaziv akciğer enfeksiyonu şüphesiyle alınan doku örneğinde *Aspergillus* türleri saptanmıştır. Bu mantarın mikroskobik incelemesinde saptanan en tipik morfolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Akciğer nakli yapılan ve üç aydır immünsüpresif tedavi (takrolimus, mikofenolat mofetil ve düşük doz steroid) alan $48$ yaşındaki erkek hastada; ateş, öksürük ve nefes darlığı gelişmiştir. Çekilen toraks BT’de nodüler infiltratlar ve çevresinde "halo belirtisi" saptanmıştır. Bu hastada şüphelenilen fungal enfeksiyonun tanısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında bir erkek çiftçi, sağ ayağında yaklaşık $2$ yıldır devam eden, yavaş ilerleyen şişlik ve üzerinden iltihaplı akıntı gelen çok sayıda delik (fistül) şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede lezyonlardan drene olan akıntıda beyaz-sarı renkli granüller dikkati çekiyor. Bu granüllerin potasyum hidroksit ($KOH$) ile hazırlanan preparatında geniş, septalı hif yapıları ve bu hiflerin uçlarında klamidokonidyumlar gözleniyor. Sabouraud dekstroz agarda ($SDA$) $25^\circ C$’de yapılan ekimde gri-beyaz renkli, kadifemsi koloniler ürüyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Tip 2 diyabet tanılı, ketoasidoz tablosundaki bir hastanın paranazal sinüs biyopsisinde; vasküler invazyon gösteren, geniş çaplı ($10-20 \mu m$), bölmesiz (aseptat) ve hif gövdesinden dik açıyla ayrılan dallanmalar saptanmıştır. Bu etken mantar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akut miyeloid lösemi tanısıyla izlenen ve kemoterapi sonrası $14$ gündür derin nötropenisi ($ANS < 100/\mu L$) olan bir hastada; ateş, plöritik göğüs ağrısı ve hemoptizi gelişmiştir. Toraks BT'de nodüler lezyonlar ve çevresinde 'halo belirtisi' saptanmıştır. Bu tabloya neden olan etken ve patogeneziyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir klinik örnekten yapılan direkt mikroskobik incelemede tomurcuklanan maya hücreleri görülmüş; aynı örnek Sabouraud Dextrose Agar ($SDA$) besiyerinde $25^\circ C$'de inkübe edildiğinde ise küf kolonileri saptanmıştır. Bu mikroorganizma ve mantarların genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$55$ yaşında, bilinen ek hastalığı olmayan bir hasta, ağır seyreden Influenza enfeksiyonu nedeniyle yatırıldığı yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilasyon desteği ve oseltamivir tedavisi almaktadır. Yatışının $7.$ gününde hastada yeni gelişen ateş ve pürülan sekresyon artışı saptanmıştır. Toraks BT incelemesinde her iki akciğerde nodüler infiltratlar ve kavitasyon şüphesi uyandıran lezyonlar izlenmiştir. Bronkoalveolar lavaj ($BAL$) örneğinin mikroskobik incelemesinde dar açılı ($45^\circ$) dallanma gösteren septalı hif yapıları saptanmıştır. Bu klinik tablo ve tanısal süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

$42$ yaşında bir erkek hasta, her iki kasık bölgesinde kaşıntılı eritematöz lezyonlar ve el tırnaklarında kalınlaşma şikayetiyle dermatoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenede saçlı deri ve vücut kıllarının tamamen korunmuş olduğu, herhangi bir dökülme veya lezyon saptanmadığı gözleniyor. Lezyonlardan alınan deri kazıntısının mikroskobik incelemesinde; saç infeksiyonu yapmadığı bilinen, küme oluşturmuş, düz yüzeyli ve "tokmak" (çomak) benzeri makrokonidiler saptanıyor. Bu klinik ve mikroskobik bulgulara göre, enfeksiyondan sorumlu olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısıyla izlenen ve son $3$ aydır yüksek doz sistemik kortikosteroid tedavisi alan $68$ yaşındaki erkek hastada; tedaviye dirençli ateş, öksürük ve plevritik yan ağrısı gelişmiştir. Toraks BT'de nodüler infiltratlar saptanması üzerine yapılan bronkoalveoler lavaj (BAL) örneğinin mikroskobik incelemesinde küf mantarı hifleri görülmüştür. Bu hastada öncelikle düşünülen etkenin doku örneklerindeki en karakteristik morfolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Akciğer grafisinde bilateral buzlu cam ($ground$-$glass$) manzarası izlenen bağışıklığı baskılanmış bir hastada; amfoterisin B tedavisine doğal olarak dirençli olan ve hücre membranında ergosterol yerine kolesterol bulundurduğu saptanan mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kistik fibrozis (KF) tanısı ile izlenen bir hastada; solunum fonksiyonlarında ani bozulma, balgamda kahverengi tıkaçlar, total IgE düzeyinde belirgin artış ($> 1000$ IU/mL) ve serumda *Aspergillus* spesifik IgG ve IgE antikorlarının pozitifliği saptanmıştır. Alerjik bronkopulmoner aspergillozis (ABPA) tanısı konulan bu hastada, akciğer hasarına neden olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kontrolsüz diyabeti olan $68$ yaşındaki bir hastada gelişen ve flukonazol tedavisine yanıt vermeyen idrar yolu enfeksiyonu etkenini tanımlamak amacıyla laboratuvar incelemeleri yapılmıştır. İdrar kültüründen izole edilen maya mantarının mısır unlu Tween $80$ agardaki mikroskobik incelemesinde sadece küçük ($2-5$ $\mu m$), tomurcuklanan maya hücreleri (blastokonidyum) görülmüş; psödohif, hif veya klamidospor saptanmamıştır. Germ tüp testi negatif olan izolatın hızlı trehaloz testinin pozitif olduğu belirlenmiştir. Bu izolatın özellikleri ve tedavi yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mantar hücresine sitozin permeaz aracılığıyla giren, hücre içerisinde sitozin deaminaz enzimi ile $5$-florourasil'e ($5$-FU) dönüştürülen ve temel olarak timidilat sentetaz enzimini inhibe ederek $DNA$ sentezini bozan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Mantar hücresinin ozmotik dengesinin korunmasında ve yapısal bütünlüğünde kritik rol oynayan $\beta$-(1,3)-D-glukan polimerlerinin sentezini, glukan sentaz enzimini non-kompetitif olarak inhibe ederek bozan antifungal ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

İmmünsupresif tedavi alan ve akciğer grafisinde bilateral interstisyel infiltrasyonlar saptanan bir hastada etken olarak $Pneumocystis\ jirovecii$ düşünülmektedir. Bu mikroorganizmanın diğer tipik mantarlardan farklı olarak hücre membranında ergosterol yerine kolesterol içermesi, klinik ve laboratuvar açısından aşağıdakilerden hangisini doğrudan açıklar?

Mantar hücre duvarının yapısal bileşenlerinden biri olan kitinin sentezini, kitin sentaz enzimini kompetitif olarak inhibe ederek engelleyen antifungal ajan aşağıdakilerden hangisidir?