Solunum Sistemi Farmakolojisi

68 yaşında erkek hasta, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle idame bronkodilatör tedavisi almaktadır. Hastanın tıbbi öyküsünde dar açılı glokom ve benign prostat hiperplazisi (BPH) nedeniyle kronik idrar retansiyonu riski bulunmaktadır. Bu hastada, $M_3$ reseptörlerine yüksek afinite ile bağlanarak akciğerlerde uzun süreli bronkodilatasyon sağlayan; ancak sistemik dolaşıma karışan fraksiyonu plazma esterazları (özellikle butirilkolinesteraz) tarafından saniyeler içinde inaktif metabolitlerine (alkol ve karboksilik asit türevleri) dönüştürüldüğü için sistemik yan etki potansiyeli en düşük olan uzun etkili muskarinik antagonist (LAMA) aşağıdakilerden hangisidir?

Solunum yolu sekresyonlarının temizlenmesi amacıyla kullanılan mukolitik ve ekspektoran ilaçların farmakolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) idame tedavisinde kullanılan, yaklaşık $24$ saatlik etki süresi nedeniyle günde tek doz uygulama avantajı sağlayan "ultra-uzun etkili" (ultra-LABA) $\beta_2$ adrenerjik reseptör agonisti aşağıdakilerden hangisidir?

Solunum yolu sekresyonlarının temizlenmesini kolaylaştırmak amacıyla kullanılan ajanlar; sekresyon hacmini artırarak atılımı kolaylaştıranlar (ekspektoranlar) ve mukus vizkozitesini doğrudan azaltanlar (mukolitikler) olarak iki ana gruba ayrılır. Bu ilaç gruplarının özellikleri ve klinik kullanımları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Astım patogenezinde tip 2 yardımcı T hücre (Th2) yanıtı sırasında $IgE$ sentezi, eozinofil kemotaksisi ve mukus hipersekresyonunu uyaran $IL-4$ ile $IL-13$ sitokinlerinin sinyal iletimini, her iki sitokinin de bağlandığı interlökin-4 reseptör $\alpha$ ($IL-4R\alpha$) alt birimini bloke ederek engelleyen monoklonal antikor aşağıdakilerden hangisidir?

65 yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısıyla izlenen bir hastada, semptom kontrolü sağlamak amacıyla günde tek doz inhale bir ilaç planlanıyor. Bu ilacın en belirgin farmakokinetik özelliği, bronş düz kaslarındaki muskarinik reseptörlere (özellikle $M_3$) yüksek afinite ile bağlanması ve bu reseptörlerden çok yavaş ayrılması (dissosiasyon) sayesinde 24 saati aşan bronkodilatör etki oluşturmasıdır. Bu hastada tercih edilen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında erkek hasta, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) idame tedavisinde kullanılan inhale bir ilaç sonrası belirgin ağız kuruluğu ve idrar yapmakta zorlanma şikayetleri ile başvuruyor. Bu ilacın solunum yollarındaki muskarinik reseptörleri kompetitif olarak bloke ettiği bilinmektedir. Buna göre, hastada kullanılan ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısı ile uzun süredir oral teofilin ($300$ mg, $2 \times 1$) kullanan ve günde $2$ paket sigara içmeye devam eden erkek hasta, akut komplike üriner sistem enfeksiyonu nedeniyle oral siprofloksasin tedavisine başlanıyor. Tedavinin $48$. saatinde hastanın jeneralize tonik-klonik nöbet geçirmesi üzerine yapılan incelemede teofilin plazma düzeyi $35$ $\mu g/mL$ (Terapötik aralık: $10$-$20$ $\mu g/mL$) olarak saptanıyor. Bu hastada nöbet gelişimiyle sonuçlanan ilaç etkileşimi ve toksisite mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

70 yaşında KOAH tanılı erkek hastaya, semptomlarını kontrol altına almak ve alevlenme riskini azaltmak amacıyla tedaviye tiotropyum bromür eklenmiştir. Hastanın daha önce kullandığı kısa etkili bir antimuskarinik olan ipratropyumdan farklı olarak, bu ilacın günde tek doz uygulanabilmesini sağlayan ve 'kinetik selektivite' olarak tanımlanan temel farmakolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

KOAH ve astım tedavisinde kullanılan ipratropyum bromür ve tiotropyum gibi ilaçların bronkodilatör etkisinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Mukus vizkozitesini azaltmak amacıyla kullanılan $N$-asetilsistein ve kistik fibrozis hastalarında tercih edilen dornaz alfa gibi ajanların farmakodinamik özellikleri dikkate alındığında, mukolitik ve ekspektoran ilaçlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Astım profilaksisinde kullanılan ve mast hücresi membranındaki gecikmiş klorür kanallarını ($Cl^-$) inhibe ederek hücre degranülasyonunu önleyen ilaç grubu ile; ağır eozinofilik astım tedavisinde doğrudan interlökin-5 ($IL-5$) reseptörünün alfa alt birimine bağlanarak eozinofillerin sitotoksik eliminasyonunu sağlayan biyolojik ajan aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Orta dereceli persistan astım tanısı ile inhale kortikosteroid (İKS) kullanan ancak gece semptomları devam eden bir hastanın tedavi rejimine uzun etkili bir $\beta_2$ agonist (LABA) olan salmeterol eklenmiştir. Bu hastaya yeni eklenen ilacıyla ilgili yapılacak aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

$48$ yaşındaki bronşiyal astım hastası, uzun süredir günde $600$ mg oral teofilin kullanmaktadır. Günde $1.5$ paket sigara içen hasta, sigarayı tamamen bırakmaya karar verdiği hafta, eşlik eden bir enfeksiyon için siprofloksasin reçete edilir. Tedavinin $3$. gününde hastada şiddetli taşikardi ve jeneralize tonik-klonik nöbet tablosu gelişiyor.

Buna göre, hastada teofilin toksisitesine bağlı nöbet gelişimine zemin hazırlayan temel farmakokinetik süreç ve nöbetten sorumlu hücresel mekanizma eşleşmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Aspirin ile alevlenen solunum yolu hastalığı (AERD) patofizyolojisine yönelik tedavi planlanan bir hastada, sadece bronkokonstriktör etkili sisteinil lökotrienlerin (LTC4, LTD4, LTE4) değil, aynı zamanda güçlü bir nötrofil kemoatraktanı olan Lökotrien B4 (LTB4) üretiminin de baskılanması hedeflenmektedir. Bu farmakolojik hedefe ulaşmak için en uygun ilaç ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, dolaşımdaki serbest $IgE$ antikorlarına bağlanarak bu antikorların mast hücreleri ve bazofiller üzerindeki yüksek afiniteli reseptörlere tutunmasını engeller ve ağır alerjik astım tedavisinde kullanılır?

Uzun süredir kronik obstrüktif akciğer hastalığı ($KOAH$) tanısıyla oral teofilin ($200$ mg, $2 \times 1$) kullanan ve günde $1$ paket sigara içen $62$ yaşındaki erkek hasta, sigarayı bırakmaya karar vermiş ve aynı hafta içinde gelişen üriner enfeksiyon nedeniyle siprofloksasin tedavisine başlamıştır. Tedavisinin $4$. gününde şiddetli bulantı, çarpıntı ve jeneralize tonik-klonik nöbet geçiren hastanın bakılan teofilin serum düzeyi $42 \mu g/mL$ ($terapötik \ aralık: 10-20 \mu g/mL$) saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tablo ve ilaç etkileşimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Şiddetli astım tedavisinde kullanılan mast hücresi stabilizörleri ve biyolojik ajanların (monoklonal antikorlar) moleküler hedefleri ile farmakolojik özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$65$ yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle uzun süredir oral teofilin tedavisi alan erkek hasta; son üç gündür şiddetli bulantı, kusma ve çarpıntı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın bir hafta önce tedavi planına siprofloksasin (antibiyotik), omeprazol (proton pompa inhibitörü) ve parasetamol (analjezik) eklendiği öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde serum teofilin düzeyi $28\text{ \mu g/mL}$ (Terapötik aralık: $10-20\text{ \mu g/mL}$) olarak saptanıyor. Acil servisteki takibi sırasında hastada jeneralize tonik-klonik nöbet gözleniyor.

Bu hastada teofilin düzeyinin yükselmesine ve toksisite tablosuna neden olan temel farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bronşiyal astım tanısıyla izlenen 28 yaşındaki bir hasta, egzersiz sırasında gelişen akut nefes darlığı şikayetiyle kullandığı inhaler ilacın etkisinin çok geç başladığını ve semptomlarını hızla gidermediğini belirtiyor. Yapılan incelemede, hastanın kullandığı ilacın düz kas hücre membranındaki $G_s$ proteinine kenetli reseptörleri uyararak $cAMP$ düzeyini artırdığı, ancak yüksek lipofilitesi nedeniyle reseptör bölgesine yavaş difüzyon gösterdiği saptanıyor. Bu hastanın akut semptomların giderilmesinde tek başına kullanımı uygun olmayan ve etki başlangıcı yavaş olan bu ilaç aşağıdakilerden hangisidir?