Toksikoloji

$2$ yaşında bir çocuk, evde bulunan demir sülfat tabletlerinden yaklaşık $20$ adet yuttuktan $3$ saat sonra şiddetli kusma ve kanlı diyare şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde letarjik olan hastanın abdominal radyografisinde midede radyoopak görünümler saptanıyor. Serum demir düzeyi $600 \text{ \mu g/dL}$ olarak ölçülen bu hastada, şelatör olarak kullanılması gereken spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

İnsektisit maruziyeti sonrası jeneralize nöbetler ve konvülsiyonlar ile acil servise getirilen bir hastada; miyozis, aşırı sekresyon veya kas fasikülasyonları gibi kolinerjik bulgular saptanmamıştır. Bu klinik tablonun, klorlu hidrokarbon yapısındaki bir insektisitin santral sinir sistemindeki $GABA_A$ reseptör kompleksine bağlı klor kanallarını bloke etmesi sonucu geliştiği düşünülmektedir.

Buna göre, söz konusu klinik tabloya yol açan insektisit aşağıdakilerden hangisidir?

Hipertansif acil durum nedeniyle 72 saattir yüksek doz sodyum nitroprussid infüzyonu alan kronik böbrek yetmezliği olan bir hastada; ani gelişen konfüzyon, ajitasyon ve tedaviye dirençli metabolik asidoz tablosu gelişmiştir. Arteriyel kan gazı incelemesinde $PaO_2$ değeri $95 mmHg$ (normal) bulunmasına rağmen, eş zamanlı alınan santral venöz kan gazında oksijen satürasyonunun ($ScvO_2$) \%90'ın üzerinde olduğu saptanmıştır. Bu hastada saptanan yüksek venöz oksijen satürasyonunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Günümüzde metanol ve etilen glikol zehirlenmelerinin spesifik antidot tedavisinde, geleneksel bir ajan olan etanol yerine sentetik bir alkol dehidrogenaz inhibitörü olan fomepizol daha ön planda tercih edilmektedir.
Fomepizolün farmakolojik özellikleri ve klinik kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$24$ yaşında erkek hasta, yoğun ajitasyon, çarpıntı ve terleme şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $175/105$ mmHg, nabız $125$ vuru/dakika, vücut sıcaklığı $38.8^\circ C$ ve bilateral midriyazis saptanıyor. Hastanın cildinin yaygın nemli ve aşırı terli (diyaforetik) olduğu gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası toksidrom aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında, kronik kalp yetmezliği nedeniyle digoksin ve furosemid tedavisi alan bir hasta; halsizlik, iştahsızlık ve cisimleri sarı-yeşil görme (ksantopsi) şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde nabız $48/dk$ ve düzensiz saptanıyor. Bu hastada digoksin toksisitesini tetikleyen en olası metabolik durum aşağıdakilerden hangisidir?

26 yaşında bir kadın hasta, status epileptikus tablosuyla acil servise getiriliyor. Hastaya uygulanan standart dozlarda intravenöz diazepam ve fenitoin tedavisine rağmen nöbetlerin kontrol altına alınamadığı gözleniyor. Hastanın tıbbi özgeçmişinden akciğer tüberkülozu tanısıyla çoklu ilaç tedavisi başlandığı ve son dönemde depresif belirtiler gösterdiği öğreniliyor. Kan gazı analizinde anyon açıklığı artmış metabolik asidoz saptanan bu hastada, nöbetlerin durdurulması için uygulanması gereken en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hastaya, üst ekstremite cerrahisi için bupivakain kullanılarak infraklaviküler brakiyal pleksus bloğu uygulanmaktadır. Enjeksiyondan kısa süre sonra hastada dilde metalik tat, perioral parestezi ve konfüzyon gelişiyor. Ardından jeneralize tonik-klonik nöbet gözlenen hastada, hızlı bir şekilde hipotansiyon ve standart resüsitasyon protokollerine dirençli ventriküler aritmiler ortaya çıkıyor. Bu hastada gelişen kardiyotoksisitenin tedavisinde en öncelikli ve spesifik farmakolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Laboratuvar kazası sonucu elementel cıva ($Hg^0$) buharına maruz kalan bir hastada jinjivit, el parmaklarında ince tremor ve nöropsikiyatrik belirtiler (eretizm) gözlenmektedir. Bu hastada planlanan şelatör tedavi ve kullanılan ajanların farmakokinetik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Karayip seyahati sırasında bir restoranda büyük bir barakuda balığı tüketen $35$ yaşındaki kadın hastada, yemekten yaklaşık $6$ saat sonra şiddetli abdominal kramp, bulantı ve sulu diyare şikayetleri gelişmiştir. Bu şikayetleri takip eden günlerde ekstremitelerde parestezi, miyalji ve özellikle elini soğuk suya soktuğunda şiddetli yanma hissi (soğuk allodinisi) gözlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan toksinin temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Zehirlenme şüphesiyle acil servise getirilen bir hastada, uygulanacak olan genel tedavi yaklaşımları ve dekontaminasyon yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

20 yaşında bir hasta, evde temizlik amacıyla kullanılan ve korozif bir madde olan yoğun hidroklorik asit (tuz ruhu) çözeltisinden içtikten yaklaşık 45 dakika sonra acil servise getiriliyor. Hastanın bilinci konfüze, hırıltılı solunumu mevcut ve kan basıncı $80/50 \ mmHg$ olarak ölçülüyor. Bu vakanın acil yönetimi ve dekontaminasyon stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Doğada yetişen ve halk arasında "Güzelavrat otu" olarak bilinen $Atropa$ $belladonna$ bitkisinin meyvelerini tüketen bir çocukta; midriyazis, ciltte kızarıklık, ağız kuruluğu ve taşikardi gelişmiştir. Bu klinik tablodan sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kronik kalp yetmezliği ve hipertansiyon tanısı olan erkek hasta, intihar amacıyla ilaçlarını içtikten $3$ saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $80/50$ $mmHg$, nabız $38/dakika$ ve kan şekeri $55$ $mg/dL$ olarak saptanıyor. Hastaya yapılan EKG'de sinüs bradikardisi ve birinci derece AV blok izleniyor. Bu hastada, bloke olan reseptörleri baypas ederek intrasellüler $cAMP$ düzeyini artıran ve kontraktilitenin düzelmesini sağlayan en uygun spesifik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Metanol zehirlenmesi saptanan bir hastada, metabolik asidoz ve retinal hasardan sorumlu olan formik asidin karbondioksit ve suya dönüşümünü hızlandırarak eliminasyonunu kolaylaştırmak amacıyla tedaviye eklenmesi önerilen kofaktör aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında kadın hasta, evde ailesi tarafından ani gelişen konfüzyon ve huzursuzluk şikayetleriyle bulunarak acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; kan basıncı $145/95$ mmHg, nabız $125$/dakika, solunum sayısı $20$/dakika ve vücut sıcaklığı $38,6$ $^{\circ}$ C olarak ölçülüyor. Fizik muayenede hastanın cildinin oldukça kuru ve eritemli (kırmızı) olduğu, pupillerinin midriyatik ve ışığa yanıtsız olduğu saptanıyor. Batın oskültasyonunda bağırsak seslerinin ileri derecede azaldığı ve palpasyonda mesanenin distandü (glob vesicale) olduğu tespit ediliyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası toksidrom aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında bir erkek hasta, bir temizlik firmasında çalışırken yaklaşık $30$ dakika önce yanlışlıkla yüksek konsantrasyonlu bir alkali (kostik) çözeltiden birkaç yudum aldığı ve beraberinde intihar amacıyla $pKa$ değeri $3.2$ olan zayıf asit karakterli bir ilaçtan yüksek dozda içtiği bilgisiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede ağız çevresinde hiperemi, belirgin stridor, kan basıncı $85/50$ $mmHg$ ve derin somnolans saptanıyor.

Bu hastanın acil servis yönetimi ile ilgili aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi en uygundur?

Bir intihar girişimi vakasında, 30 yaşında bir erkek hasta, etken maddesi zayıf asit karakterde (pKa: 3.5) olan ve çözücü olarak petrol distilatı (hidrokarbon) içeren bir herbisitten (yabancı ot ilacı) büyük miktarda içmiştir. Acil servise getirildiğinde bilinci açıktır ancak şiddetli öksürük ve nefes darlığı tariflemektedir. Vital bulguları stabildir.

Bu hastanın yönetimi ve zehirlenme tedavisi genel prensipleri açısından aşağıdakilerden hangisi en uygun yaklaşımdır?

$65$ yaşında kalp yetmezliği tanısıyla tedavi gören bir hasta; iştahsızlık, bulantı, konfüzyon ve objelerin etrafında sarı-yeşil haleler görme şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde nabız $52$/dakika ve düzensiz saptanıyor. Elektrokardiyografide (EKG) ventriküler bigemini ve "çanaklaşma" (ST segment çökmesi) izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum potasyum düzeyi $6,2$ mEq/L olarak bulunuyor. Bu klinik tabloya neden olan toksisitede kullanılması gereken en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalı bir alandaki yangından kurtarılan 45 yaşındaki bir hastada konfüzyon ve taşipne saptanıyor. Nabız oksimetre cihazı ile ölçülen oksijen satürasyonu $\%98$ bulunmasına rağmen, arter kan gazı analizinde $pH: 7,12$, $p_{a}O_2: 96$ $mmHg$, Laktat: $14$ $mmol/L$ olarak ölçülüyor. Hastadan alınan santral venöz kan gazı örneğinde ise $p_{v}O_2$ değerinin normale göre belirgin şekilde yüksek olduğu ve arteriyo-venöz oksijen farkının ($avDO_2$) ileri derecede daraldığı tespit ediliyor.

Eşlik eden karbonmonoksit ($CO$) zehirlenmesi riskinden dolayı methemoglobin oluşturucu tedavi yaklaşımlarının riskli olduğu bu hastada, en uygun antidotun etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?