Gastrointestinal ve Hepatobiliyer Sistem Patolojisi

$42$ yaşında bir kadın hasta, son birkaç aydır devam eden, epigastrik bölgede kuşak tarzında ağrı ve iştahsızlık şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın soygeçmişinde babasında ve ağabeyinde multipl displastik nevüs ve malign melanom öyküsü olduğu öğreniliyor. Yapılan genetik analizlerde hastada $9p21$ lokusunda germ-hattı mutasyonu saptanıyor. Görüntülemede pankreas gövdesinde kitle saptanan bu hastada, gelişen tümörün patogenezinde yer alan $p16/INK4A$ proteininin normal hücresel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, epigastrik ağrı ve her iki bacakta gode bırakan ödem şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar analizlerinde serum albumin düzeyi $2.2 \text{ g/dL}$ olarak saptanıyor. Endoskopik incelemede midenin fundus ve korpus bölgelerinde serebriform (beyin kıvrımı şeklinde) dev mukoza kıvrımları izleniyor. Alınan biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesinde foveoler epitelde belirgin hiperplazi, fundik bezlerde ise atrofi saptanıyor. Bu klinik ve patolojik bulgular ışığında, bu hastalıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

38 yaşında erkek hasta, yoğun alkol alımını takiben ani başlayan, kuşak tarzında sırta vuran şiddetli epigastrik ağrı ve kusma şikayeti ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenede periumbilikal bölgede ekimotik alanlar (Cullen belirtisi) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum amilaz düzeyi $3200 \text{ U/L}$ ($N < 110$) ve lipaz düzeyi $1800 \text{ U/L}$ ($N < 60$) olarak ölçülüyor. Bu hastada izlenen vasküler destrüksiyon ve interstisyel hemorajiden sorumlu olan temel pankreatik enzim aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır devam eden $12$ kg kilo kaybı, halsizlik ve son bir haftadır şiddetlenen, kuşa tarzında sırtına vuran epigastrik ağrı ve sarılık şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum amilaz ve lipaz seviyeleri normalin $4$ katı, konjuge bilirubin ise $12$ mg/dL saptanıyor. Abdominal görüntülemede pankreas başında $4,5$ cm'lik kitle ve bu kitlenin distaliyle sınırlı enzimatik yağ nekrozu alanları ile karakterize akut pankreatit bulguları izleniyor. Yapılan cerrahi rezeksiyonda makroskobik olarak peripankreatik yağ dokusunda tebeşir beyazı renkli kalsiyum çökeltileri saptanıyor; mikroskobik incelemede ise çekirdeği kaybolmuş, 'gölge (shadow) hücre' görünümünde nekrotik adipositler izleniyor. Bu hastada saptanan primer tümöral lezyonun patogenezindeki en erken (başlatıcı) moleküler değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik reflü özofajiti zemininde gelişen intestinal metaplazi ve buna bağlı karsinom gelişim süreci (metaplazi-displazi-karsinom sekansı) düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$32$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve karın ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde otoimmün tiroidit öyküsü mevcuttur. Laboratuvar incelemesinde serum $AST$: $450$ U/L, $ALT$: $510$ U/L, total bilirubin: $3.2$ mg/dL saptanıyor. Serolojik incelemede $ANA$ ($1/640$, homojen patern) ve Anti-düz kas antikoru ($ASMA$) pozitif; $HBsAg$, Anti-$HCV$ ve $AMA$ ise negatif bulunuyor. Karaciğer biyopsisinde portal ve periportal alanlarda yoğun plazma hücrelerinden oluşan infiltrasyon, limit plakta harabiyetle giden arayüz (güve yeniği) hepatiti ve hepatositlerde "rozet" oluşumu izleniyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Siroz veya viral hepatit öyküsü bulunmayan 24 yaşındaki erkek hastada, abdominal BT tetkikinde karaciğerde saptanan kitleden alınan biyopsi örneğinde; bol miktarda granüler eozinofilik sitoplazmalı, iri nükleollü neoplastik hepatositlerin paralel seyreden kollajen bantları ile çevrelendiği görülmüştür. Serum alfa-fetoprotein ($AFP$) düzeyi normal olan bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında erkek hasta, epigastrik ağrı, iştahsızlık ve ayak bileklerinde şişlik şikayeti ile başvuruyor. Fizik muayenesinde pretibial $2+$ ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde total protein ve albumin düzeyleri ($2.1\text{ g/dL}$) düşük bulunuyor. Endoskopik incelemede mide korpusunda beyin kıvrımlarını (serebriform) andıran dev mukoza katlantıları gözleniyor. Bu hastanın mukoza biyopsisi sonucunda foveoler hücrelerde belirgin hiperplazi, bezlerde ise atrofi izlenmesi durumunda, altta yatan patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır giderek artan yorgunluk, nefes darlığı ve özellikle katı gıdalara karşı belirginleşen yutma güçlüğü ($disfaji$) şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalarda solukluk, atrofik glossit ve tırnaklarda çanaklaşma ($koilonişi$) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hipokrom mikrositer anemi tespit ediliyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde post-krikoid bölgede mukoza kıvrımları ($web$) izleniyor. Bu hastada gelişme riski en yüksek olan neoplazi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$10$ yıldır devam eden mide yanması ve retrosternal yanma ($pirozi$) şikayetleri olan $45$ yaşındaki erkek hastaya yapılan endoskopik incelemede, distal özofagusta normal soluk görünümlü yassı epitel arasında somon kırmızısı renkli mukoza adacıkları izlenmiştir. Bu bölgelerden alınan biyopside çok katlı yassı epitelin yerini, içinde belirgin goblet hücreleri barındıran intestinal tip kolumnar epitelin aldığı saptanmıştır. Bu hastadaki patolojik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında kadın hasta, sol ön kolunda saptanan ağrısız bir kitle ve mandibulasındaki kemik çıkıntısı nedeniyle başvuruyor. Yapılan biyopside ön koldaki kitlenin "desmoid tümör" olduğu, mandibula grafisinde ise "osteom" bulunduğu raporlanıyor. Hastanın babasının $30$ yaşında kolondaki çok sayıda polip nedeniyle total kolektomi ameliyatı geçirdiği öğreniliyor. Bu hastada gastrointestinal sistem taramasında saptanması beklenen poliplerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$62$ yaşında erkek hasta; $10$ kg kilo kaybı, halsizlik ve epigastrik ağrı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde pankreas başında $4$ cm boyutunda kitle saptanıyor ve biyopsi sonucu "pankreatik duktal adenokarsinom" olarak raporlanıyor. Moleküler incelemede $12$. kodonda nokta mutasyonu içeren $KRAS$ onkogeni saptanıyor.

Bu hastada saptanan $KRAS$ mutasyonu, proteinin hangi biyokimyasal özelliğinde bozulmaya yol açarak sürekli hücre çoğalmasını tetikler?

48 yaşında kadın hasta, hafif halsizlik ve rutin biyokimyasal tetkiklerinde saptanan hafif transaminaz yüksekliği ($AST: 62$ U/L, $ALT: 78$ U/L) nedeniyle değerlendirilmektedir. Serolojik incelemede Anti-HCV antikor testi pozitif bulunan hastaya evreleme amacıyla karaciğer biyopsisi yapılmıştır. Biyopside; portal bölgelerde belirgin lenfoid folikül yapıları, interlobüler safra kanallarında hafif derecede epitelyal hasar ve parankim içerisinde yer yer makroveziküler steatoz alanları izlenmiştir. Ayrıca lobül içerisinde nadir apoptotik hepatositler (Councilman cisimcikleri) gözlenmiştir. Bu histopatolojik tablo aşağıdaki durumlardan hangisi için en karakteristiktir?

$65$ yaşında erkek hasta, $15$ yıldır devam eden kronik pirozis ve retrosternal yanma şikayetleri nedeniyle takip edilmektedir. Yapılan endoskopik değerlendirmede distal özofagusta somon renkli mukoza adacıkları görülmüş ve biyopsi ile "intestinal metaplazi" (Barrett özofagusu) tanısı doğrulanmıştır. Histopatolojik incelemede displazi bulgusuna rastlanmamıştır. Ancak bu hastada, morfolojik olarak displazi gelişmeden önce moleküler düzeyde gerçekleşen, klonal ekspansiyon ve "saha değişikliği" ($field$ $effect$) gelişiminden sorumlu tutulan en erken genetik/epigenetik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta; iştahsızlık, $10$ kg kilo kaybı ve son haftalarda bacaklarında yer değiştiren ağrılı, eritemli sertlikler ($Trousseau$ belirtisi) şikayetiyle başvuruyor. Batın tomografisinde pankreas gövdesinde düzensiz sınırlı kitle ve karaciğerde multipl metastatik nodüller saptanıyor. Bu hastada invaziv karsinom gelişimiyle sonuçlanan moleküler progresyonda, $PanIN-3$ aşamasında veya sonrasında saptanması en olası karakteristik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, iştahsızlık, kilo kaybı ve erken doyma şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde midenin proksimalinde, kardia yerleşimli, lümeni daraltan, düzensiz ve ülsere kitle izleniyor. Alınan biyopsinin mikroskobik incelemesinde; belirgin sınırları olmayan, geniş sitoplazmalı, veziküler nükleuslu atipik epitel hücrelerinin oluşturduğu küçük adalar ve kordonlar görülüyor. Bu tümöral hücrelere belirgin bir lenfosit ve plazma hücresi infiltrasyonunun (lenfoepitelyoma benzeri patern) eşlik ettiği dikkati çekiyor. Bu bulgular ışığında, söz konusu lezyon ile ilgili en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında kadın hasta, kronik osteoartrit nedeniyle uzun süredir yüksek dozda non-steroid anti-inflamatuar ilaç ($NSAİİ$) kullanımı öyküsüyle başvuruyor. Yapılan endoskopik incelemede midede yaygın peteşiyel kanamalar ve küçük erozyonlar saptanıyor. Mide korpusundan alınan biyopsinin histopatolojik incelemesinde; foveolar hiperplazi, lamina propriada ödem, konjesyon ve düz kas proliferasyonu izlenirken, belirgin bir akut veya kronik inflamatuar hücre infiltrasyonu saptanmıyor.

Bu hastadaki histopatolojik bulgular aşağıdakilerden hangisi ile en uyumludur?

55 yaşında erkek hasta, yaklaşık 10 yıldır devam eden midede yanma (pirozis) ve ağzına acı su gelmesi şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan endoskopik incelemede özofagus distalinde, normal sedefsi beyaz mukoza yerine kadifemsi kırmızı renkli mukoza adacıkları izleniyor. Bu hastadan alınan biyopsi örneğinde Barrett özofagusu tanısı koyduracak en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır belirginleşen halsizlik, yorgunluk ve dilde yanma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde makrositer anemi ($Hgb: 9.2 \text{ g/dL}$, $MCV: 112 \text{ fL}$) ve düşük serum $B_{12}$ vitamini düzeyi saptanıyor. Hastaya uygulanan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide korpus ve fundus mukozasının yaygın atrofik olduğu, antrumun ise normal görünümde olduğu izleniyor. Korpus yerleşimli, çapları $0.3-0.5 \text{ cm}$ arasında değişen çok sayıda küçük polipoid lezyon saptanarak biyopsi alınıyor. Bu polipoid lezyonların gelişimiyle en yakın ilişkili olan patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında bir hasta, ani başlayan kuşak tarzı karın ağrısı ve kusma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum lipaz seviyesinin anlamlı derecede yüksek olduğu saptanıyor. Akut pankreatit tanısı alan bu hastanın omentum ve mezenter gibi peripankreatik dokularında görülmesi beklenen temel nekroz tipi aşağıdakilerden hangisidir?