Gastroenteroloji

58 yaşında erkek hasta, son 1 yıldır devam eden kramp tarzında karın ağrısı ve günde 4-5 kez olan sulu ishal nedeniyle başvuruyor. Hasta, özellikle heyecanlandığında veya alkol aldığında belirginleşen, yüz ve göğüs ön yüzünde yaklaşık 10-15 dakika süren ani kızarma (flushing) atakları tanımlıyor. Fizik muayenesinde karaciğer kot kenarını $4 cm$ geçmekte ve yüzeyi nodüler kıvamda palpe edilmektedir. Oskültasyonda triküspit odakta solunumla şiddeti artan $3/6$ şiddetinde pansistolik üfürüm duyuluyor. Bu hastanın tanısını kesinleştirmek için ilk aşamada yapılması gereken en uygun laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, bilinen non-alkolik steatohepatit (NASH) zemininde gelişen karaciğer sirozu tanısıyla takip edilmektedir. Son $2$ gündür gelişen uykuya meyil, çevreye ilgisizlik ve ellerinde titreme şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Hastanın son $1$ haftadır dışkılama düzeninin bozulduğu ve kabızlık çektiği öğreniliyor. Fizik muayenede dezoryantasyon saptanıyor ve hastanın bilekleri pasif ekstansiyona getirildiğinde kaba, ritmik olmayan bir titreme (asteriks) gözleniyor. Yapılan tetkiklerde elektrolit bozukluğu veya enfeksiyon odağı saptanmıyor. Bu hastanın klinik tablosuna yönelik ilk basamak tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise ani başlayan bol miktarda kan kusma (hematemez) şikayetiyle getirilen $45$ yaşında erkek hastanın yapılan ilk değerlendirmesinde; konfüzyon saptanıyor, kan basıncı $80/50\text{ mmHg}$ ve nabzı $125/\text{dakika}$ ölçülüyor. Bu hastanın yönetiminde atılması gereken ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, $2$ saattir devam eden kahve telvesi şeklinde kusma ve baş dönmesi şikayetiyle acil servise getiriliyor. Hastanın özgeçmişinde osteoartrit nedeniyle günde $2$ kez $500$ $mg$ naproksen kullanımı mevcuttur. Fizik muayenesinde kan basıncı $105/65$ $mmHg$, nabız $98/dk$ ve konjunktivalar soluk saptanıyor. Yapılan acil üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide antrumunda $1.5$ $cm$ çapında, tabanında kuvvetli yıkama ($vigorous$ $irrigation$) ile yerinden ayrılmayan yapışık pıhtı ($adherent$ $clot$) izlenen bir ülser tespit ediliyor. Bu hastadaki ülserin Forrest sınıflaması ve en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Ülseratif kolit tanısıyla izlenen $42$ yaşındaki erkek hastada halsizlik ve kaşıntı şikayetleri başlıyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde alkalen fosfataz ($ALP$) ve gamma-glutamil transferaz ($GGT$) düzeyleri normalin üst sınırının $3$ katı saptanıyor. Çekilen MR kolanjiyopankreatografide ($MRCP$) hem intrahepatik hem de ekstrahepatik safra yollarında çok sayıda segmental darlık ve bu darlıklar arasında genişlemiş segmentler ile karakterize "tespih tanesi" (beading) görünümü izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

39 yaşında erkek hasta; son 6 aydır giderek artan karın şişliği ve eforla gelen nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın sigara öyküsü bulunmuyor. Fizik muayenesinde asit, splenomegali ve pretibial ödem saptanıyor. Akciğer oskültasyonunda bilateral bazallerde solunum sesleri azalmış ve ekspiryum hafif uzamış olarak değerlendiriliyor. Hastanın laboratuvar tetkikleri aşağıdadır:

Karaciğer biyopsisinde periportal hepatositlerde PAS pozitif ve diyastaz dirençli sitoplazmik globüller izleniyor. Bu hastada karaciğer sirozuna yol açan temel patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $2$ yıldır devam eden kramp tarzında sağ alt kadran ağrısı, kilo kaybı ve günde $4-5$ kez olan, kan içermeyen şekilsiz dışkılama şikayetleri ile başvuruyor. Hasta, son $1$ haftadır idrar yaparken idrar yolundan hava gelmesi (pnömatüri) ve idrarında dışkı parçaları saptanması (fekalüri) nedeniyle endişeli olduğunu belirtiyor. Fizik muayenesinde sağ alt kadranda hassasiyet ve dolgunluk saptanıyor; ayrıca her iki bacak ön yüzünde ağrılı, eritematöz nodüler lezyonlar izleniyor. Yapılan radyolojik görüntülemelerde enterovezikal fistül saptanıyor.

Bu klinik tabloya yol açan altta yatan hastalığın en karakteristik patolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

55 yaşında erkek hasta, karnında şişlik ve iştahsızlık yakınmalarıyla başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde asit ve splenomegali saptanan hastaya karaciğer sirozu tanısı konuluyor. Bu hastada gelişen aşağıdaki klinik veya laboratuvar bulgularından hangisi doğrudan portal venöz basınç artışının (portal hipertansiyon) bir sonucu olarak ortaya çıkar?

48 yaşında erkek hasta, ağızdan taze kan gelmesi şikayetiyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde uzun yıllardır alkol kullanım öyküsü ve tekrarlayan karın ağrısı atakları olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede splenomegali saptanıyor ancak asit, palmar eritem veya spider anjiom gibi kronik karaciğer hastalığı bulguları izlenmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde karaciğer fonksiyon testleri (AST, ALT, Bilirubinler) ve albümin düzeyi normal sınırlarda bulunuyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde özofagus normal görünümde iken, mide fundusunda yaygın varis yapıları tespit ediliyor. Bu klinik tabloya yol açan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta, bilinen alkolik siroz tanısıyla izlenmektedir. Acil servise ani başlayan masif parlak kırmızı renkli rektal kanama (hematokezya) ve halsizlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde; konfüzyonel olduğu gözlenen hastanın kan basıncı $80/50$ mmHg, nabzı $126$/dakika saptanıyor. Nazogastrik tüp aspirasyonunda kahve telvesi şeklinde içerik gelmesi üzerine üst gastrointestinal sistem (GİS) kanaması ön tanısıyla resüsitasyon başlanıyor. Yapılan acil üst GİS endoskopisinde; özofagusta varis saptanmazken, mide fundusunda aktif kanayan geniş gastrik varisler (İzole Gastrik Varis Tip $1$ - IGV1) izleniyor. Bu hastada kanama kontrolünü sağlamak için en uygun endoskopik tedavi yöntemi hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, gastroözofageal reflü hastalığı tanısıyla $2$ yıldır kesintisiz proton pompası inhibitörü (PPİ) kullanmaktadır. Hastaya yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; mide fundus ve korpusunda yaygın (yaklaşık $25-30$ adet), $1-5$ mm boyutlu, sesil, yüzeyi düzgün polipler saptanıyor. Antrum bölgesinde de benzer morfolojide $3$ adet polip izleniyor. Poliplerden alınan biyopsilerin sonucu 'fundik gland polibi' olarak raporlanıyor.

Bu hasta için en uygun yönetim stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $1$ yıldır devam eden karın şişkinliği, günde $3-4$ kez olan bol miktarda, yağlı ve kötü kokulu dışkılama ve $8$ kg zayıflama şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri $10.2$ g/dL, ortalama eritrosit hacmi (MCV) $72$ fL ve ferritin düzeyi düşük saptanıyor. Bu hastada ön tanıyı doğrulamak amacıyla istenmesi gereken en uygun ilk serolojik tarama testi aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, yaklaşık bir yıldır devam eden, yüksek doz proton pompası inhibitörü tedavisine rağmen tekrarlayan epigastrik ağrı ve kronik ishal yakınmalarıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde duodenumun ikinci kıtasında iki adet ve proksimal jejunumda bir adet derin ülser saptanıyor. Hastanın açlık serum gastrin düzeyi $550$ $pg/mL$ (Normal: $<100$ $pg/mL$) ve nazogastrik aspirasyon ile ölçülen mide $pH$ değeri $1,8$ olarak bulunuyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek amacıyla yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, $5$ yıldır süregelen kanlı ishal ve karın ağrısı şikayetleri nedeniyle takip edilmektedir. Yapılan kolonoskopide inflamasyonun rektumdan başlayarak proksimale doğru kesintisiz (sürekli) bir patern izlediği ve tutulumun mukoza ve submukoza ile sınırlı olduğu saptanmıştır. Bu hastada görülebilecek aşağıdaki ekstraintestinal bulgulardan hangisinin klinik seyri, bağırsak hastalığının aktivitesinden genellikle bağımsızdır?

On yıldır $HBsAg$ pozitifliği bilinen $42$ yaşındaki erkek hasta, son iki haftadır giderek belirginleşen halsizlik, karın ağrısı ve sarılık şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde skleralar ikterik ve karaciğer kot altında $2$ $cm$ palpabl saptanıyor. Laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, hastada öncelikle aşağıdakilerden hangisi düşünülmelidir?

$45$ yaşındaki kadın hasta, son $4$ aydır devam eden, bazen sırtına da yayılan, baskı tarzında retrosternal göğüs ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Ağrının özellikle çok soğuk su içtiğinde tetiklendiğini ve bazen yutma güçlüğünün eşlik ettiğini belirtiyor. Kardiyak incelemeleri (EKG, troponin takibi) normal sonuçlanan hastanın çekilen baryumlu özofagus grafisinde özofagus distalinde "tirbuşon" (corkscrew) görünümü saptanıyor. Bu hastada tanıyı kesinleştirmek için yapılacak özofagus manometrisinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenir?

$28$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $10$ gündür devam eden halsizlik, iştahsızlık ve son $3$ gündür fark ettiği göz aklarında sararma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde skleralar ikterik ve sağ üst kadran hassasiyeti mevcut. Laboratuvar tetkiklerinde $AST: 1150 \ U/L$, $ALT: 1420 \ U/L$ ve total bilirubin $5.8 \ mg/dL$ saptanıyor. Hastanın hepatit serolojisi sonuçları aşağıdadır:

- $HBsAg$: Pozitif
- $Anti-HBc \ IgM$: Pozitif
- $HBeAg$: Pozitif
- $Anti-HBs$: Negatif

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinen karaciğer sirozu (Child-Pugh B) tanısı olan 55 yaşında erkek hasta, ani başlayan hematemez ve melena şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $90/60$ mmHg, nabız $110$/dk saptanıyor. Hastaya uygun kristaloid resüsitasyonu başlanıyor. Bu hastanın akut yönetiminde vasoaktif tedaviye ek olarak komplikasyonları ve mortaliteyi azalttığı bilinen en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında erkek hasta, $15$ yıl önce peptik ülser perforasyonu nedeniyle Billroth II parsiyel gastrektomi ve gastrojejunostomi ameliyatı geçirdiğini belirtiyor. Hasta, son $2$ aydır yemeklerden yaklaşık $30-60$ dakika sonra ortaya çıkan, giderek şiddetlenen ve kramp tarzında olan epigastrik ağrı ve dolgunluk hissi ile başvuruyor. Bu ağrının, fışkırır tarzda, içinde gıda artığı bulunmayan, bol miktarda safralı bir kusma ile aniden ve tamamen rahatladığını ifade ediyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $3$ aydır devam eden halsizlik, eklem ağrıları ve hafif sarılık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde skleralarda hafif ikter ve hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; AST: $380$ U/L, ALT: $410$ U/L, Total Bilirubin: $2.8$ mg/dL, HBsAg: Negatif, Anti-HCV: Negatif, Total Protein: $9.2$ g/dL ve Albümin: $3.2$ g/dL saptanıyor. İstenen otoantikorlarda Anti-nükleer antikor (ANA) pozitif bulunuyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?