Solunum Sistemi Farmakolojisi
226 questions
Mukolitik tedavi stratejileri, solunum yolu sekresyonlarının biyokimyasal içeriğine göre belirlenir. Kistik fibrozisli hastalarda balgamın aşırı viskozitesinden sorumlu temel faktör, dejenere nötrofillerden açığa çıkan yüksek miktardaki polimerize DNA'dır. Buna karşın, KOAH ve kronik bronşitli hastalarda viskozite artışı, büyük ölçüde müsin glikoproteinleri arasındaki disülfit bağlarına bağlıdır. Bu patofizyolojik fark göz önüne alındığında, kistik fibroziste güçlü mukolitik etkinlik gösterdiği halde, pürülan olmayan standart kronik bronşit olgularında klinik yararı belirgin olarak düşük olan ajan hangisidir?
63 yaşında, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) tanısı olan ve eş zamanlı benign prostat hipertrofisi (BPH) nedeniyle takip edilen bir erkek hastaya, solunum semptomlarının kontrolü amacıyla inhale umeclidinium başlanmıştır. Tedavinin ikinci haftasında hastada idrar yapmada zorlanma şikayeti gelişmiştir. Bu hastada gelişen üriner semptomun farmakolojik temeli aşağıdakilerden hangisidir?
42 yaşında erkek hasta, orta şiddetli persistan astım tanısı ile inhale flutikazon ve salmeterol kombinasyon tedavisine başlanıyor. Bu tedavide kullanılan kortikosteroidlerin, agonistlere karşı gelişebilecek toleransı (down-regülasyon) önleyerek tedavi başarısını artırdığı bilinmektedir.
Kortikosteroidlerin reseptör fonksiyonları üzerindeki bu olumlu etkisi hangi moleküler mekanizma ile gerçekleşir?
yaşında erkek hasta, şiddetli astım atağı nedeniyle acil serviste yüksek doz intravenöz metilprednizolon tedavisine alınmıştır. Tedaviden saat sonra yapılan tam kan sayımı sonuçlarında lökositlerin periferik kandaki dağılımında belirgin değişiklikler saptanmıştır.
Kortikosteroidlerin lökosit kinetiği üzerindeki etkileri dikkate alındığında, bu hastanın laboratuvar bulguları ve diğer solunum ilaçlarıyla ilişkisi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
yaşında erkek hasta, soğuk hava ve egzersizle tetiklenen nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Hastaya profilaktik amaçla, araşidonik asitten lökotrien sentezini sağlayan -lipooksijenaz enzimini selektif olarak inhibe eden bir ilaç reçete ediliyor. Bu ilacın olası yan etkileri göz önüne alındığında, tedavi sırasında aşağıdakilerden hangisinin düzenli takibi önerilir?
Orta dereceli persistan astım tanısı ile takip edilen 32 yaşındaki bir kadın hastaya, semptom kontrolünü sağlamak amacıyla inhale kortikosteroid (budesonid) ve uzun etkili bir beta-2 agonist (formoterol) içeren bir kombinasyon tedavisi başlanmıştır. Hekim, hastaya bu ilacı sadece sabah-akşam düzenli kullanmakla kalmayıp, nefes darlığı hissettiği anlarda da "kurtarıcı" doz olarak kullanabileceğini (MART - Maintenance and Reliever Therapy) belirtmiştir. Formoterolün, yapısal olarak benzediği salmeterolün aksine bu şekilde akut semptomları dindirmek amacıyla da kullanılabilmesini sağlayan temel farmakolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?
yaşında kadın hasta, uzun süredir devam eden şiddetli persistan astım nedeniyle yüksek doz oral metilprednizolon ve kombine inhale tedavi almaktadır. Tedavi rejimine oral bir ajanın eklenmesini takiben, hastanın oral kortikosteroid dozu kademeli olarak azaltılmaya başlanmıştır. Ancak steroid dozu düşürüldüğünde hastada ateş, belirgin periferik eozinofili, vaskülitik cilt döküntüleri ve mononöritis multipleks tablosu gelişmiştir. Yapılan tetkiklerde Eozinofilik Granülomatozis ile Polianjitis (Churg-Strauss Sendromu) tanısı konulmuştur. Bu klinik tablonun ortaya çıkmasına (maskelenmiş semptomların açığa çıkmasına) zemin hazırlayan ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Astım alevlenmesi (eksaservasyon) tedavisi amacıyla yüksek dozda sistemik kortikosteroid başlanan bir hastada, bu ilaçların mineralokortikoid ve metabolik etkileri sonucunda aşağıdaki yan etkilerden hangisinin gelişmesi beklenmez?
Ağır astım tedavisinde kullanılan biyolojik ajanlar ve mast hücresi stabilizörlerinin farmakolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
64 yaşında erkek hasta, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısıyla uzun etkili bir muskarinik antagonist (LAMA) tedavisine başlandıktan sonra ağız kuruluğu ve idrar çıkışında azalma şikayetleri ile başvurmuştur. Bu hastada gözlenen terapötik bronkodilatasyon etkisinden sorumlu olan temel hücresel sinyal iletim yolağı aşağıdakilerden hangisidir?
Pulmoner vasküler direnci düşürmek amacıyla sürekli subkutan infüzyon pompası ile tedavi edilen bir hastada, uygulama bölgesinde doz kısıtlayıcı düzeyde şiddetli ağrı, yanma ve eritem gelişmiştir. Bu hastada kullanılan ajanın farmakolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Şiddetli eozinofilik astım tanısı olan ve yüksek doz inhale kortikosteroid tedavisine rağmen semptomları devam eden bir hastada; eozinofillerin yüzeyindeki interlökin-5 reseptörünün alfa () alt birimine bağlanarak "antikor bağımlı hücre aracılı sitotoksisite" () mekanizması ile eozinofil sayısında hızlı ve belirgin bir azalma sağlayan biyolojik ajan aşağıdakilerden hangisidir?
Günde adet sigara içen ve ağır tanısı nedeniyle inhale kortikosteroid () / uzun etkili agonist () kombinasyonu kullanmasına rağmen semptomları kontrol altına alınamayan yaşındaki erkek hastanın tedavisine düşük doz oral teofilin ( mg/gün) eklenmiştir. Tedavi sonrası hastanın yanıtında belirgin düzelme saptanmıştır. Bir ay sonra sigarayı bırakan ve aynı dönemde üriner enfeksiyon nedeniyle siprofloksasin tedavisine başlanan hastada; şiddetli bulantı, dirençli taşikardi ve jeneralize tonik-klonik nöbet tablosu gelişmiştir.
Bu vakadaki farmakolojik süreçlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
65 yaşında, majör depresif bozukluk nedeniyle fluoksetin kullanmakta olan ve KOAH alevlenmesi sonrası gelişen inatçı kuru öksürük şikayeti bulunan bir hastada; santral sinir sistemi yan etkilerinden ve ilaç etkileşimlerinden (özellikle serotonin sendromu) kaçınmak amacıyla bir antitussif ilaç tercih edilecektir. Akciğerlerdeki afferent C-liflerinden duyusal nöropeptidlerin salınımını inhibe ederek etki gösteren bu periferik etkili antitussif aşağıdakilerden hangisidir?
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) alevlenmesi nedeniyle acil serviste nebulizatör yoluyla bronkodilatör tedavi alan bir hastada, uygulama sırasında maskenin yüze tam oturmamasına bağlı olarak ilacın göze kaçması sonucu tek taraflı midriyazis (göz bebeği büyümesi) ve akomodasyon felci (siklopleji) gelişmiştir. Bu klinik tabloya neden olan ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Solunum yolu hastalıklarında sekresyonların atılımını kolaylaştırmak amacıyla kullanılan ajanlardan hangisi, mukusun vizkozitesini doğrudan azaltmak yerine, bronşiyal bezlerden sıvı salgılanmasını uyararak sekresyon hacmini artıran (ekspektoran) bir etkiye sahiptir?
32 yaşında, orta dereceli persistan astım tanısı olan bir hasta, inhale flutikazon ve salmeterol kombinasyonu ile takip edilmektedir. Bu tedavi rejiminde kortikosteroidlerin eklenmesi, sadece inflamasyonu baskılamakla kalmaz, aynı zamanda -agonistlere karşı gelişebilecek duyarsızlaşmayı (tolerans) da önler. Kortikosteroidlerin -adrenerjik reseptörler üzerindeki bu 'duyarlılaştırıcı' etkisinin temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Astım profilaksisinde kullanılan mast hücresi stabilizörlerinin (sodyum kromoglikat, nedokromil) mast hücrelerinden mediyatör salınımını engellemedeki temel hücresel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
yaşında, egzersizle indüklenen bronkospazm ve eşlik eden mevsimsel alerjik rinit şikayetleri olan bir hastada, inhaler cihaz kullanım uyumunun düşük olması nedeniyle oral lökotrien modülatörü başlanması planlanıyor. Bu ilaç grubuyla ilgili yapılan klinik bilgilendirmede aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Şiddetli eozinofilik astım profilaksisi ve tedavisinde kullanılan mast hücresi stabilizörleri ile biyolojik ajanların (monoklonal antikorlar) etki mekanizmaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?