Ürogenital ve Endokrin Sistem Patolojisi

$48$ yaşında erkek hasta, son iki yılda ellerinde ve ayaklarında büyüme, kaba yüz hatları ve seste kalınlaşma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde belirgin prognatizm saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum büyüme hormonu ($GH$) ve $IGF-1$ düzeyleri yüksek bulunuyor. Hipofiz manyetik rezonans görüntülemede ($MRG$) $1,5$ cm çapında intrasellar bir kitle izleniyor.

Bu hastada saptanan kitlenin histopatolojik incelemesinde, tanının hiperplaziden ziyade bir hipofiz adenomu olduğunu destekleyen en karakteristik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında kadın hasta; gövdesel obezite, hipertansiyon ve hiperpigmentasyonun eşlik etmediği proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde sodyum ($Na^+$) $146$ mEq/L, potasyum ($K^+$) $2.9$ mEq/L, plazma kortizol düzeyi $38$ $\mu$ g/dL (yüksek) ve plazma ACTH düzeyi $2$ pg/mL (düşük) olarak saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar tablosuna göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında sünnetsiz erkek hasta, glans peniste yerleşik, ağrısız, parlak kırmızı renkli ve kadifemsi görünümlü bir plak nedeniyle üroloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan histopatolojik incelemede epitelde polarite kaybı, belirgin nükleer atipi ve sık atipik mitozlar izlenmesine rağmen bazal membranın intakt olduğu saptanıyor. Bu klinik ve morfolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hastada makroskobik hematüri şikayeti üzerine yapılan mesane rezeksiyonunda yüksek dereceli ürotelyal karsinom saptanmıştır. Mikroskobik incelemede, tümörün bazı alanlarda stroma içinde berrak laküner boşluklar oluşturduğu ve bu boşluklar içerisinde atipik, pleomorfik hücre kümelerinin yerleştiği görülmüştür. Bu görünümün başlangıçta lenfovasküler invazyon olarak yorumlanabileceği ancak histokimyasal çalışmalarda bu boşlukların gerçek bir endotel döşemesi içermediği belirlenmiştir. Bu morfolojik bulgular aşağıdaki ürotelyal karsinom varyantlarından hangisi için karakteristiktir?

$52$ yaşında kadın hastanın rutin kontrolü sırasında yapılan abdominal ultrasonografisinde, sol böbrek üst polde yerleşimli, $5\text{ cm}$ çaplı, iyi sınırlı solid bir kitle saptanıyor. Radikal nefrektomi materyalinin makroskobik incelemesinde kitlenin kesit yüzünün homojen, açık kahverengi (tan-brown) renkli olduğu görülüyor. Mikroskobik incelemede; belirgin hücre sınırlarına (bitki hücresi benzeri görünüm) sahip, eozinofilik sitoplazmalı hücrelerin oluşturduğu tabakalar ve bu hücrelerin nükleusları çevresinde belirgin halo izleniyor. Bu tümör için en olası tanısal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, sağ testiste ağrısız, yavaş büyüyen bir kitle nedeniyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum $\alpha$-fetoprotein ($AFP$) düzeyi normal sınırlarda saptanırken, serum $\beta-hCG$ düzeyi hafif yüksek ($25 \text{ mIU/mL}$) bulunuyor. Radikal orşiektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; berrak sitoplazmalı, iri nükleollü hücrelerden oluşan adaların lenfositik infiltrasyon içeren fibröz septalarla ayrıldığı izleniyor. Bu tümör ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cushing sendromu klinik bulguları ile takip edilen bir hastada yapılan radyolojik incelemeler sonucunda $7 \text{ mm}$ çapında ACTH salgılayan hipofiz adenomu tespit edilmiştir. Cerrahi operasyonla eksize edilen adenomun komşuluğundaki non-neoplastik anterior hipofiz dokusunda yer alan kortikotrop hücrelerin sitoplazmasında homojen, soluk eozinofilik ve camımsı bir materyal birikimi saptanmıştır. Bu birikimin immünohistokimyasal incelemesinde sitokeratin ara filamanlarından oluştuğu gösterilmiştir. Bu morfolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, medikal tedaviye dirençli Cushing hastalığı kliniği ile başvuruyor. Hipofiz MR incelemesinde $22$ mm çapında, suprasellar uzanım gösteren invaziv karakterde bir makroadenom saptanıyor. Cerrahi rezeksiyon sonrası yapılan histopatolojik incelemede; tümör hücrelerinin büyük kısmında ($\%50$'den fazla) nükleusu kenara iten, perinükleer yerleşimli, camımsı (glassy), eozinofilik hyalin materyal birikimi izleniyor. Bu materyal sitokeratin (CAM5.2) ile güçlü pozitif boyanırken, PAS (Periodic Acid-Schiff) negatiftir. PAS pozitif ACTH granülleri ise hücre membranının hemen altına, dar bir rim şeklinde itilmiştir. Bu tümörün morfolojik özellikleri ve biyolojik davranışı dikkate alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$15$ yaşında kız çocuk hasta, ağrısız makroskopik hematüri şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede belirgin patolojik bulgu saptanmıyor. Abdominal görüntülemede sol böbrek alt polde kortikal yerleşimli, $3,5$ cm çapında, heterojen yapıda kitle izleniyor. Parsiyel nefrektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; fibrovasküler korlara sahip papiller yapılar oluşturan, hacimli berrak sitoplazmalı hücreler ve çok sayıda psammoma cisimciği görülüyor.

Bu tümörün patogenezinde aşağıdaki genetik değişikliklerden hangisinin rol oynama olasılığı en yüksektir?

$24$ yaşında erkek hasta, sağ testiste ağrısız kitle şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde serum $\alpha-fetoprotein$ ($AFP$) ve $\beta-hCG$ düzeyleri belirgin derecede yüksek saptanıyor. Bu tümörde izlenmesi en olası histopatolojik bulgu çifti aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında bir kadın hasta, üriner sistem enfeksiyonu nedeniyle reçete edilen sülfonamid grubu bir antibiyotik tedavisinin $12$. gününde; vücudunda yaygın döküntü, hafif ateş ve idrar miktarında azalma şikayetleri ile başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyi $3.4$ $mg/dL$ ($N: 0.7-1.2$) ve periferik kanda eozinofili saptanıyor. Tam idrar tetkikinde proteinüri ($+$), lökositüri ve eozinofilüri izleniyor.

Bu hastada gelişen tabloyu akut tübüler hasardan (ATH) ayıran ve tanıyı kesinleştiren en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz dört yaşında erkek hasta, son bir haftadır artan nefes darlığı ve öksürükle birlikte kanlı balgam çıkarma (hemoptizi) şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $150/95$ mmHg, bilateral akciğer bazallerinde rallar ve pretibial $1+$ ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin düzeyi $3.8$ mg/dL, idrarda $2+$ proteinüri ve mikroskopisinde her sahada bol dismorfik eritrosit ile eritrosit silindirleri izleniyor. Yapılan böbrek biyopsisinde ışık mikroskobunda glomerüllerin $\%65$’inde kresent (hilal) oluşumu saptanıyor. İmmünofloresan incelemede glomerül bazal membranı boyunca düzgün, kesintisiz ve lineer tarzda $IgG$ ve $C3$ birikimi izleniyor.

Bu hastada saptanan bulgulara yol açan antikorların hedef aldığı moleküler yapı aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta, boyunda yaklaşık $2$ yıldır var olan, son dönemde belirgin büyüme göstermeyen ağrısız soliter nodül nedeniyle opere ediliyor. Tiroidektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; tümörün kalın bir fibröz kapsülle çevrili olduğu, kapsülün bir alanda tüm katmanlarıyla katedilerek çevre parankime ilerlediği, ancak örneklenen damar lümenlerinde tümör hücresi bulunmadığı saptanıyor. Mikroskobik incelemede belirgin trabeküler gelişim paterni sergileyen bu neoplazide, aşağıdaki moleküler değişikliklerden hangisinin saptanma olasılığı en yüksektir?

$42$ yaşında kadın hasta, komplike üriner sistem enfeksiyonu nedeniyle oral siprofloksasin tedavisine başlanmıştır. Tedavinin $12$. gününde hastada yaygın makülopapüler döküntüler ve hafif ateş gelişmiştir. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $3.4$ mg/dL (bazal: $0.8$ mg/dL) saptanmış, periferik yaymada eozinofili izlenmiştir. İdrar tetkikinde steril piyüri ve Wright-Giemsa boyamasında eozinofiller görülmüştür.

Bu hastada böbrek biyopsisi yapılması durumunda, histopatolojik olarak saptanması beklenen ve tabloyu akut tübüler hasardan (ATI) ayırt etmede en yardımcı olan bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, evde düşme sonrası gelişen şiddetli kalça ağrısı ile acil servise başvuruyor. Yapılan radyolojik incelemelerde femur boyun kırığı ve belirgin osteoporoz saptanıyor. Özgeçmişinde son $2$ yıldır kontrol altına alınamayan hipertansiyon ve tip $2$ diyabet öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde pletorik yüz, trunkal obezite ve karın bölgesinde geniş mor strialar izleniyor, ancak hiperpigmentasyon saptanmıyor.

Hastanın laboratuvar bulguları şu şekildedir:

Bu klinik tablo ve laboratuvar verileriyle en uyumlu tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hasta; ani kilo alımı, hipertansiyon ve karın bölgesinde belirgin mor renkli strialar (çatlaklar) şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde plazma $ACTH$ ve idrar serbest kortizol düzeyleri anlamlı derecede yüksek saptanıyor. Yapılan hipofiz $MR$ görüntülemesinde $0.7$ cm boyutunda bir adenom izleniyor. Bu hastada, adenom dokusu dışında kalan normal adenohipofizdeki kortikotrop hücrelerin sitoplazmasında, yüksek glukokortikoid seviyelerine ikincil olarak keratin ara filamentlerinin birikmesiyle karakterize morfolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Tiroid bezinde nodül ve kronik ishal yakınmalarıyla incelenen $25$ yaşındaki kadın hastanın tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisinde; iğsi ve plazmasitoid görünümlü hücreler ile stromada kongo kırmızısı boyasıyla elma yeşili röfle veren aselüler birikimler izlenmiştir. Anamnezinde ataklar halinde gelen baş ağrısı, terleme ve çarpıntı şikayetleri olduğu öğrenilen hastanın genetik analizinde *RET* proto-onkogen mutasyonu saptanmıştır.

Bu hastada ilerleyen dönemde kalsiyum metabolizması bozukluğuna yol açması en muhtemel patolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, tekrarlayan böbrek taşı şikayeti ve laboratuvar incelemesinde saptanan hiperkalsemi nedeniyle değerlendiriliyor. Hastanın öyküsünden ayrıca zaman zaman açlıkta fenalık hissi, terleme ve çarpıntı atakları geçirdiği, bu esnada ölçülen kan şekerinin düşük olduğu öğreniliyor. Bu hastada, mevcut klinik tabloya eşlik etmesi en olası diğer patolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$31$ yaşında erkek hasta, sağ testiste son birkaç ayda gelişen ağrısız sertlik ve büyüme şikayetiyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum $\alpha-fetoprotein$ ($AFP$) düzeyi belirgin olarak yüksek ($1.800\ ng/mL$) saptanırken, $\beta-hCG$ düzeyi normal sınırlarda ölçülüyor. Radikal orşiektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; mikrokistik (retiküler) yapılar, hyalen damlacıklar ve merkezi bir damar çevresinde papiller tarzda dizilmiş atipik hücrelerden oluşan "Schiller-Duval" cisimcikleri gözleniyor. Bu antitene dair aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

$50$ yaşında bir kadın hasta, şiddetli kusma ve diyare sonrası gelişen dehidratasyon tablosuyla acil servise başvurmuştur. Hastanın öyküsünden, eş zamanlı olarak bel ağrısı nedeniyle son bir haftadır günde $1000$ $mg$ $Naproksen$ kullandığı öğrenilmiştir. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $4.2$ $mg/dL$ saptanmış; tam idrar tetkikinde dansite $1.010$, mikroskopide ise hem eozinofilüri hem de çok sayıda "kirli kahve" granüler silendir izlenmiştir. Hem iskemik hem de nefrotoksik faktörlerin eşlik ettiği bu hastada, tablonun temel olarak bir "ilaç ilişkili akut interstisyel nefrit" ($AİN$) lehine olduğunu kanıtlayan en spesifik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?