Travma ve Yanıklar

$42$ yaşında erkek hasta, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında kan basıncı $85/55 \text{ mmHg}$, nabız $125/\text{dk}$ olarak saptanıyor. Hastaya hızlıca $1 \text{ litre}$ izotonik kristaloid resüsitasyonu uygulandıktan sonra kan basıncı $115/75 \text{ mmHg}$, nabız $92/\text{dk}$ değerlerine geriliyor. Yapılan fizik muayenede sol üst kadranda hassasiyet ve o bölgede ekimoz gözleniyor. Bu hasta için yönetimde bir sonraki en uygun adım hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, yüksek enerjili araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında havayolu açık olan hastanın solunum sayısı $28/dk$, kan basıncı $75/45$ mmHg, nabzı $135/dk$ ve $GCS: 9$ ($E2, M4, V3$) olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde göğüs ön duvarında ekimozlar, batında hafif distansiyon ve pelvik kompresyon ile instabilite saptanıyor. Hastaya endotrakeal entübasyon uygulanıyor, $1$ L ısıtılmış Ringer Laktat solüsyonu hızlıca infüze ediliyor ve pelvik kuşak takılıyor. Resüsitasyon sonrası kan basıncı $80/50$ mmHg, nabzı $130/dk$ ölçülüyor. Yapılan $FAST$ incelemesinde perihepatik ve perisplenik alanlarda eser miktarda (minimal) sıvı izleniyor. Bu aşamada hastaya yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, balkon korkuluğunun kırılması sonucu yaklaşık $3$ metre yükseklikten sert zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk bakıda konfüze, soluk ve terlemiş olduğu gözlenen hastanın kan basıncı $70/40$ mmHg, nabzı $135$/dakika ve solunum sayısı $32$/dakika olarak ölçülüyor. Fizik muayenesinde sol hemitoraksta solunum sesleri alınamıyor, perküsyonla matite saptanıyor ve boyun venlerinin kollabe (düz) olduğu görülüyor. Bu hasta için en olası tanı ve uygulanması gereken ilk müdahale aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$48$ yaşında kadın hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $80/50$ mmHg, nabız $135/dk$, solunum sayısı $24/dk$ saptanıyor. Pelvis muayenesinde instabilite saptanan hastanın grafisinde simfizis pubiste $4$ cm ayrılma ('open-book' tipi kırık) izleniyor. Bu hastanın yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$29$ yaşında kadın hasta, motosiklet kazası sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $80/50$ mmHg, nabzı $124/dk$, solunum sayısı $26/dk$ olarak saptanıyor. Pelvis muayenesinde instabilite (open-book tipi ayrışma) saptanan hastaya hemen pelvik kuşak (binder) uygulanıyor ve agresif kristaloid resüsitasyonuna başlanıyor. Yapılan "Odaklanmış Travma Sonografisi" (FAST) sonucunda batın içi serbest sıvı saptanmıyor. Bu aşamada hastada kanama kontrolü için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan birincil bakıda; havayolunun açık olduğu, solunum seslerinin bilateral doğal ve yeterli olduğu, kan basıncının $100/70$ mmHg, nabzının $115$ atım/dakika, solunum sayısının $24$/dakika ve $GCS$ puanının $12$ olduğu saptanıyor. Fizik muayenede her iki göz çevresinde ekimoz (rakun gözleri) ve burundan kanlı sıvı gelişi fark ediliyor. Bu hastada gastrik dekompresyon sağlamak amacıyla uygulanması gereken en uygun yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında kadın hasta, binicilik kazası (attan düşme) sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında kan basıncı $80/50 \text{ mmHg}$, nabız $130/\text{dakika}$ ve solunum sayısı $26/\text{dakika}$ olarak ölçülüyor. $2 \text{ L}$ kristaloid resüsitasyonuna rağmen kan basıncı $85/55 \text{ mmHg}$ olan hastanın yapılan 'Odaklanmış Travma Ultrasonografisi' (FAST) incelemesinde batın içi serbest sıvı saptanmıyor. Toraks grafisi, pelvik muayene ve uzun kemik değerlendirmelerinde şoku açıklayacak bir kanama odağına rastlanmıyor. Bu aşamada hastanın yönetiminde bir sonraki en uygun adım hangisidir?

$40$ yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakıda; havayolu açık ve güvenli, solunum sayısı $32/dk$, kan basıncı $80/50$ $mmHg$, nabız $135/dk$ ve $GCS$ skoru $12$ olarak saptanıyor. Fizik muayenede sol hemitoraksta solunum sesleri duyulmuyor, perküsyonda matite alınıyor ve boyun venlerinin düzleştiği (kollabe olduğu) gözleniyor. Bu hastada yapılması gereken en öncelikli müdahale hangisidir?

$35$ yaşında erkek hasta, boyun orta kesiminden ($Zon$ $II$) delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede bilinci açık, kan basıncı $120/80$ $mmHg$ ve nabzı $76/dakika$ saptanıyor. Fizik muayenede yara yerinde aktif kanama, üfürüm, tril veya hava çıkışı gözlenmiyor; ancak hastanın yutkunma sırasında boğazında ağrı olduğu belirleniyor. Çekilen boyun Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografisinde ($BTA$) majör vasküler bir patoloji saptanmıyor; ancak retrofaringeal ve prevertebral doku planları arasında serbest hava kabarcıkları izleniyor. Bu hastada şüphelenilen özofagus yaralanması tanısını kesinleştirmek için en uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, motosiklet kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında; havayolu endotrakeal entübasyon ile güvenli hale getiriliyor. Solunum değerlendirmesinde; sol hemitoraksta solunum sesleri alınamıyor, perküsyonda hipersonorite saptanıyor ve trakeanın sağa deviye olduğu gözleniyor. Dolaşım değerlendirmesinde; kan basıncı $70/40$ mmHg, nabız $142/dk$ ölçülüyor. FAST (Travmada Odaklanmış Sonografi) incelemesinde sol üst kadranda (perisplenik alan) serbest sıvı saptanıyor. Bu hastada bir sonraki aşamada yapılması en uygun müdahale hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, yüksek hızla seyreden araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede hastanın bilinci kapalı, solunumu yüzeyseldir. Vital bulguları; kan basıncı $85/50\ mmHg$, nabız $135/dk$ (zayıf) ve solunum sayısı $32/dk$ olarak saptanıyor. Fizik muayenede sağ hemitoraksta solunum seslerinin alınamadığı ve perküsyonla hiperrezonans alındığı görülüyor. Boyun venlerinde dolgunluk saptanan hastaya sağ $2$. interkostal aralıktan iğne dekompresyonu yapılıyor ve ardından $32\ Fr$ göğüs tüpü takılıyor. Tüp takılmasını takiben su altı direnajında masif ve sürekli hava çıkışı gözleniyor. Kontrol akciğer grafisinde sağ akciğerin ekspanse olmadığı ve plevral boşluğun periferine değil, hilusa ve diyaframa doğru çöktüğü (fallen lung sign) izleniyor. Bu aşamada tanıyı kesinleştirmek için yapılması gereken en uygun işlem hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $5$ metre yükseklikten düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk bakıda ajite, soğuk ve soluk olduğu gözleniyor. Geliş vital bulguları; kan basıncı $75/45$ $mmHg$, nabız $138/dakika$, solunum sayısı $32/dakika$ ve $SpO_2$ $\%$ $86$ (maske ile $10$ $L/dk$ $O_2$ desteği altında) olarak ölçülüyor. Fizik muayenesinde sağ hemitoraks $5-8$. kostalar hattında paradoksik solunum hareketi izleniyor; sağda perküsyonda matite ve solunum seslerinde belirgin azalma saptanıyor. Hastaya öncelikle endotrakeal entübasyon uygulanıyor ve $2$ adet geniş fokal venöz yoldan kristaloid resüsitasyonu başlanıyor. Sağ hemitoraksa $36$ $F$ göğüs tüpü takıldığında anında $1150$ $ml$ kan drene oluyor. Resüsitasyona $2$ ünite tam kan transfüzyonu ile devam edilen hastanın $1$ saat sonraki değerlendirmesinde vital bulguları; kan basıncı $85/55$ $mmHg$, nabız $124/dakika$ ve göğüs tüpünden son bir saatteki drenajı $280$ $ml$ olarak saptanıyor.

Bu aşamada hastada en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Kunt karın travması sonrası acil laparotomiye alınan bir hastada; intraoperatif olarak vücut sıcaklığının $34.2^\circ C$ olduğu, arter kan gazında $pH$ değerinin $7.15$ olduğu ve laboratuvar tetkiklerinde koagülasyon parametrelerinin (PT, aPTT) belirgin uzadığı saptanıyor. Batın içinde masif hemoperitoneum, multipl ince bağırsak yaralanması ve splenik laserasyon izlenen bu hastada, uygulanan 'hasar kontrol cerrahisi'nin birinci aşamasında (ameliyathane fazı) yapılması en az uygun olan girişim aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında kadın hasta, yüksekten düşme sonrası gelişen hemodinamik instabilite ve pelvik kırık nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. Operasyon sırasında retroperitoneal bölgede kontrol edilemeyen venöz kanama ve sigmoid kolonda iki adet perforasyon saptanıyor. Hastanın intraoperatif ölçümlerinde vücut sıcaklığı $34.1^\circ C$, arteriyel $pH = 7.16$ ve cerrahi alanlarda yaygın mikrovasküler sızıntı (koagülopati) gözleniyor. Bu hastada hasar kontrol cerrahisinin birinci aşamasında (Phase 1) aşağıdakilerden hangisinin uygulanması en *az* uygundur?

$34$ yaşında kadın hasta, direksiyonun göğüs kafesine çarptığı bir araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakıda; kan basıncı $85/50$ $mmHg$, nabız $135/dk$, solunum sayısı $32/dk$ ve $GCS$ 13 olarak saptanıyor. Fizik muayenede boyun bölgesinde ve göğüs ön duvarında yaygın cilt altı amfizem (krepitasyon) mevcut olup sağda solunum sesleri alınamıyor. Sağ hemitoraksa tüp torakostomi uygulanıyor; işlem sonrası drenaj şişesinde sürekli ve masif hava kaçağı gözleniyor, ancak akciğerin ekspandeliği sağlanamıyor ve hastanın solunum sıkıntısı düzelmiyor. Bu hastada kesin tanı için yapılması gereken en uygun işlem hangisidir?

$26$ yaşında kadın hasta, göğüs sağ tarafına kesici delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakıda havayolu açık ve servikal stabilizasyon sağlanmıştır. Solunum hızı $32/dakika$, kan basıncı $105/65$ $mmHg$, nabız $112/dakika$, $GCS$ $15$ olarak saptanıyor. Fizik muayenede göğüs sağ yan duvarda yaklaşık $3$ $cm$ çapında, solunum fazları ile uyumlu şekilde hava giriş çıkış sesinin duyulduğu "emici" karakterde bir yara izleniyor. Bu hastada yönetimin bir sonraki aşamasında atılması gereken ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?

Karın travması nedeniyle acil operasyona alınan bir hastada; intraoperatif olarak vücut sıcaklığının $34^\circ C$, $pH$ değerinin $7.10$ olduğu ve yaygın mikrovasküler kanamaların başladığı gözlenmiştir. Cerrahi ekip bu noktada "Hasar Kontrol Cerrahisi" ($Damage$ $Control$) uygulama kararı almıştır.

Buna göre, bu hastada ameliyathanede gerçekleştirilen birinci aşamanın ($Phase$ $1$) temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, bir fabrikadaki kazan patlaması sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakısında; yüzünde $2.$ derece yanıklar, yanmış kaşlar ve nazal vibrissalar saptanıyor; hasta "yardım edin" şeklinde bağırabiliyor. Solunum sayısı $38$/dak olan hastanın sol hemitoraksında havalanma azalmış ve perküsyonla hiperrezonans alınmıştır, boyun venleri dolgun saptanmıştır. Kan basıncı $75/40$ mmHg, nabız $142$/dak ve $SaO_2$ (maske ile $\%100$ oksijen altında) $\%84$ olarak ölçülmüştür. Glaskow Koma Skoru (GKS): $13$ ($E3, M6, V4$) olarak değerlendirilmiştir.

Bu hastanın yönetiminde, birincil bakı aşamasında yapılması gereken ilk ve en öncelikli müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

Yanık patofizyolojisinde Jackson tarafından tanımlanan lokal doku yanıtı bölgelerinden hangisi; perfüzyonun azaldığı, ancak uygun resüsitasyon ve tedavi ile canlılığının korunabildiği "risk altındaki" bölgeyi temsil eder?

42 yaşında kadın hasta, araç içi trafik kazası sonrası gelişen masif hemoperitoneum nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. İntraoperatif incelemede karaciğer sağ lobunda yaygın laserasyon ve çok sayıda ince bağırsak perforasyonu saptanıyor. Hastanın operasyon sırasında vücut ısısının $34.2^\circ C$, arteriyel $pH$ değerinin $7.15$ olduğu ve cerrahi sahadaki tüm yüzeylerden sızıntı şeklinde kanama (non-cerrahi kanama) başladığı gözleniyor.

Bu klinik tabloya göre, birinci aşama hasar kontrol cerrahisinde uygulanması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?