Sestodlar (Şeritler)

63 questions

Question 41Question

3232 yaşında bir erkek hasta, karın ağrısı ve dışkısında yaklaşık 121-2 cm boyunda, yassı, beyaz renkli ve hareketli parçalar görme şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan dışkı incelemesinde; yaklaşık 35μm35 \mu m çapında, kalın ve radyant çizgili çeperi olan, içerisinde altı çengelli onkosfer (heksakant embriyo) bulunan tipik helmint yumurtaları saptanıyor. Bu laboratuvar bulgusu ve parazit tanısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu yumurta morfolojisi ile tür ayrımı yapılamadığı için kesin tanı için dökülen halkaların veya skoleksin incelenmesi gerekir.

Answer

Taenia türlerinde yumurta morfolojisi ile tür ayrımı yapılamadığı için kesin tanı için dökülen halkaların (uterus dal sayısı) veya skoleksin incelenmesi gerekir.
Işık mikroskobunda Taenia cinsi şeritlerin yumurtaları (3045μm30-45 \mu m, kalın radyant çizgili kabuk, 66 çengelli onkosfer) birbirinin aynısıdır. Bu nedenle sadece yumurta görülmesi 'Taenia spp.' tanısı koydurur ancak tür ayrımı yapmaya yetmez. Tür ayrımı için dış dışkı ile atılan gebe halkalardaki uterus lateral dal sayısı (Taenia saginata'da her bir tarafta 153015-30 adet, Taenia solium'da ise 7137-13 adet) veya skoleksin özellikleri (T. saginata'da çengel yoktur, T. solium'da çift sıra çengel vardır) incelenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Dışkı incelemesindeki morfolojik bulguları analiz et.
35μm35 \mu m, radyant çizgili kalın çeper ve altı çengelli onkosfer bulguları 'Taenia spp.' yumurtasını tanımlar.
Bu özellikler Taenia cinsi parazitlerin karakteristik mikroskobik görüntüsüdür.
2
Tür düzeyinde ayırıcı tanıyı değerlendir.
Taenia saginata ve Taenia solium yumurtalarının mikroskopta ayırt edilemediği bilgisini kullan.
İki türün de yumurtaları aynı morfolojiye sahiptir.
3
Kesin tanı için gerekli ek materyalleri belirle.
Gebe halkalardaki (proglottid) uterus dal sayısı (T.saginataT. saginata için 153015-30, T.soliumT. solium için 7137-13) veya skoleksin yapısı (çengel varlığı/yokluğu) incelenmelidir.
Tür ayrımı sadece erişkin parazit parçaları üzerinden yapılabilir.

Key Concept

Taenia türlerinde (T. saginata vs T. solium) yumurta morfolojisi tanısal ayırım için yetersizdir; tür ayrımı proglottid veya skoleks morfolojisi ile yapılır.
Question 42Question

44 yaşında bir çocuk, dışkısında ve bezinde pirinç tanesine benzeyen beyaz, hareketli parçalar görülmesi üzerine polikliniğe getiriliyor. Hikayesinde ailenin evde bir köpek beslediği ve köpeğin son dönemde yoğun şekilde pirelendiği öğreniliyor. Bu klinik tabloya neden olan paraziter enfeksiyonun en olası bulaş yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Enfekte pirelerin kazaen yutulması

Answer

Dipylidium caninum enfeksiyonu, içerisinde sistiserkoid larva bulunan enfekte pirelerin kazaen yutulması yoluyla bulaşır.
Klinik tabloda tarif edilen hareketli, pirinç tanesi benzeri parçalar Dipylidium caninum (köpek tenyası) halkalarıdır. Bu parazitin yaşam döngüsünde ara konak pirelerdir. İnsanlar (özellikle çocukluk çağında köpeklerle yakın temas sırasında) içerisinde sistiserkoid larva taşıyan pireleri kazaen yutarak enfekte olurlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et.
Çocukta görülen 'pirinç tanesi' benzeri hareketli halkalar ve evdeki pireli köpek varlığı Dipylidium caninum'u işaret eder.
Dipylidium caninum proglottidleri tipik olarak pirinç tanesi veya salatalık çekirdeğine benzetilir ve hareketlidir.
2
Parazitin yaşam döngüsünü ve ara konağını belirle.
Ara konak pirelerdir (Ctenocephalides spp.).
Sestodların çoğu yaşam döngülerini tamamlamak için bir ara konağa ihtiyaç duyar; D. caninum için bu pirelerdir.
3
İnsanlara bulaş mekanizmasını saptala.
Enfekte pirelerin yutulması.
Pire içerisindeki sistiserkoid larva, pirenin yutulmasıyla son konak olan insana veya köpeğe geçer.

Key Concept

Dipylidium caninum Yaşam Döngüsü ve Bulaş Yolu
Estimated Time:1m 15s
Question 43Question

Karın ağrısı ve sindirim bozukluğu şikayetleriyle başvuran bir hastanın dışkısında yaklaşık 1.5 cm1.5 \ cm genişliğinde ve 1 cm1 \ cm boyunda, eni boyundan daha uzun olan şerit halkaları (proglottid) saptanmıştır. Bu halkaların mikroskobik incelemesinde; halkanın merkezinde rozet şeklinde bir uterus yapısı ve ventral orta hatta yerleşmiş bir genital delik (porus genitalis) gözlenmiştir. Bu morfolojik özellikler aşağıdaki parazitlerden hangisine aittir?

Show answer & explanation

Answer: Diphyllobothrium latumDiphyllobothrium \ latum

Answer

Halkaların merkezinde rozet şeklinde bir uterus ve orta hatta yerleşmiş bir genital delik bulunması Diphyllobothrium latumDiphyllobothrium \ latum (balık şeridi) için karakteristiktir.
Doğru seçenek olan parazit, halkalarının eninin boyundan daha uzun olması, uterusunun halkanın merkezinde rozet şeklinde kıvrımlar yapması ve genital deliğinin halkanın ventral orta hattında yer almasıyla karakterize olan Diphyllobothrium latumDiphyllobothrium \ latum'dur. Bu özellikler onu lateral genital deliğe sahip olan TaeniaTaenia türlerinden ve çift genital deliği olan Dipylidium caninumDipylidium \ caninum türünden ayırır.

Step-by-Step Solution

1
Halkanın boyutlarının ve genital deliğin konumunun belirlenmesi
Halkalar enine geniş, genital delik orta hattadır.
Sestod türleri arasında TaeniaTaenia türleri lateral, DiphyllobothriumDiphyllobothrium türleri ise ventral orta hat genital deliğine sahiptir.
2
Uterus morfolojisinin değerlendirilmesi
Merkezde rozet görünümü saptanmıştır.
Rozet şeklindeki uterus yapısı Diphyllobothrium latumDiphyllobothrium \ latum için en tipik morfolojik tanımlayıcıdır.

Key Concept

Sestodların ayırıcı tanısında halka (proglottid) morfolojisi, uterusun yapısı ve genital delik konumu kritik öneme sahiptir.
Question 44Question

Parazitoloji laboratuvarında görevli bir uzman, sestod enfeksiyonlarının bulaş mekanizmalarını ve insana bulaşan enfektif evrelerini (bulaş formlarını) içeren bir eğitim sunumu hazırlamaktadır. Sunumdaki bir tabloda parazit türleri ve bunların insana bulaşmasından sorumlu olan evreler eşleştirilmiştir.

Buna göre, tablodaki aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: DiphyllobothriumDiphyllobothrium latumlatum - Proserkoid larva

Answer

Diphyllobothrium latum enfeksiyonunda insan için enfektif olan evre pleroserkoid larvadır; proserkoid larva ise yalnızca birinci ara konak olan kopepodlarda görülen bir gelişim evresidir.
Balık şeridi (DiphyllobothriumDiphyllobothrium latumlatum) yaşam döngüsünde, birinci ara konak olan kopepodlar (Cyclops) tarafından yutulan korasidyumlar burada proserkoid larvaya dönüşür. Ancak insanlar proserkoid larva ile değil, ikinci ara konak olan balıkların kas dokusunda gelişen pleroserkoid larvaları (sparganum) içeren az pişmiş balıkların tüketilmesiyle enfekte olurlar.

Step-by-Step Solution

1
Sestodların yaşam döngülerini ve insana bulaş yollarını (yumurta vs. larva) gözden geçirmek.
Sestodların çoğunda insanın enfekte olması için ya enfekte ara konaktaki larva formunun (sistiserkus, pleroserkoid vb.) ya da dış ortama atılan yumurtanın alınması gerekir.
Parazitin yaşam döngüsündeki her evre farklı bir konakta gelişimini tamamlar.
2
DiphyllobothriumDiphyllobothrium latumlatum yaşam döngüsündeki ara konakları ve bu konaklardaki larva formlarını analiz etmek.
Birinci ara konak: Kopepod (Cyclops) içinde proserkoid larva; İkinci ara konak: Tatlı su balığı içinde pleroserkoid larva gelişir.
Balık şeridinin gelişimini tamamlaması için su ortamında iki farklı ara konak gereklidir.
3
İnsan için enfektif olan formu saptamak.
İnsanlar, pleroserkoid larva içeren az pişmiş balıkları yiyerek enfekte olurlar. Proserkoid larva ise doğrudan insana bulaşamaz.
Pleroserkoid evresi, parazitin memeli konaklarda (insan, kedi, köpek) erişkin hale gelebildiği son larva evresidir.

Key Concept

Sestodların yaşam döngüsünde ara konaklarda gelişen larva formları ile insana bulaş yolu arasındaki ilişki.

Hints

1
Balık şeridinin yaşam döngüsünde iki farklı ara konak (eklem bacaklı ve balık) olduğunu hatırlayın.
2
İnsana bulaşın balık tüketimiyle olduğunu düşünürsek, balığın içindeki larva formunun adını belirleyin.
3
Proserkoid larva 'pro' ön ekinden de anlaşılabileceği gibi ilk larva evresidir ve kopepodlarda bulunur; balıktaki daha gelişmiş evre 'plero' ön ekini alır.

Practice More

Sestodların larva formlarının isimlendirilmesi (Sistiserkus, Sistiserkoid, Hidatik Kist, Pleroserkoid) üzerine çalışmak, sınavda ayırt edici sorularda yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 15s
Question 45Question

2828 yaşındaki bir erkek hasta, dışkısında ve çamaşırında hareketli, beyaz renkli yassı parçalar görme şikayetiyle polikliniğe başvurmuştur. Yapılan makroskobik incelemede yaklaşık 2×1cm2 \times 1 cm boyutlarında proglottidler saptanmış ve bu parçaların çini mürekkebi ile boyanması sonucunda ana uterus kanalından ayrılan lateral dal sayısının 2020 olduğu gözlenmiştir. Bu hastadaki enfeksiyona neden olan etkenle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İnsanlar bu parazit için sadece son konaktır ve enfeksiyon sistiserkus bovis içeren sığır etlerinin çiğ tüketilmesiyle bulaşır.

Answer

Enfeksiyon etkeni Taenia saginata olup, insanlar bu parazit için sadece son konaktır ve bulaşma sistiserkus bovis içeren sığır etlerinin çiğ tüketilmesiyle gerçekleşir.
Vakada tanımlanan proglottidlerdeki 2020 adet lateral uterus dalı, etkenin Taenia saginata olduğunu gösterir. Taenia saginata enfeksiyonunda insanlar sadece son (kesin) konak görevi görür. Parazit, sığırlarda (ara konak) bulunan sistiserkus bovis larvalarının tüketilmesiyle bulaşır ve erişkin form bağırsaklarda yerleşir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri ve morfolojik bulguları analiz et.
Dışkıda hareketli proglottidlerin saptanması ve lateral uterus dal sayısının 2020 (yani >15>15) olması enfeksiyon etkeninin Taenia saginata olduğunu kesinleştirir.
Taenia saginata'da gebe halkalarda 153015-30 adet, Taenia solium'da ise 7137-13 adet lateral uterus dalı bulunur.
2
Etkenin yaşam döngüsü ve bulaş yolunu belirle.
Taenia saginata enfeksiyonu (teniyaz), ara konak olan sığırların kaslarındaki sistiserkus bovis larvalarının çiğ veya az pişmiş olarak tüketilmesiyle bulaşır.
Sestodların yaşam döngüsünde ara ve son konak ayrımı tanı ve klinik seyir açısından kritiktir.
3
Klinik komplikasyon riskini değerlendir.
İnsanlar Taenia saginata için ara konak olamadıklarından, bu türün yumurtalarının alınması insanda sistisirkoz (veya nörosistisirkoz) gelişimine neden olmaz.
Sistisirkoz riski sadece Taenia solium yumurtalarının ağız yoluyla (fekal-oral) alınması durumunda mevcuttur.

Key Concept

Taenia türlerinin (saginata vs solium) proglottid morfolojisi ve yaşam döngüsü farkları.
Estimated Time:1m 15s
Question 46Question

Evinde köpek besleyen 55 yaşındaki bir çocuğun annesi, çocuğun dışkısında ve anal bölgesinde hareket eden, taze iken pirinç tanesine veya salatalık çekirdeğine benzeyen beyaz renkli yapılar fark ederek polikliniğe başvuruyor. Yapılan mikroskobik incelemede, bu yapıların içinde 1515-2020 adet yumurta içeren embriyoforlu kapsüller (ovokapsül) saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan parazitin insanlara bulaşmasında rol oynayan enfektif formun (sistiserkoid larva) geliştiği ara konak aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ctenocephalides canis (Köpek piresi)

Answer

Dipylidium caninum enfeksiyonunda (dipylidiasis) insanlara bulaşmadan sorumlu olan ara konak Ctenocephalides canis veya Ctenocephalides felis gibi pire türleridir.
Vakada tanımlanan 'pirinç tanesi' görünümündeki hareketli halkalar ve ovokapsül yapıları Dipylidium caninum'u işaret eder. Bu parazitin yaşam döngüsünde ara konak pirelerdir (Ctenocephalides canis/felis). İnsanlar, özellikle köpeklerle yakın temas halindeki çocuklar, sistiserkoid larva taşıyan pireleri kazara yutarak enfekte olurlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları ve morfolojik özellikleri değerlendir
Pirinç tanesine benzeyen hareketli proglottidler ve içinde çok sayıda yumurta barındıran ovokapsüller Dipylidium caninum (köpek şeridi) tanısını koydurur.
Bu özellikler Dipylidium caninum için patognomoniktir.
2
Parazitin yaşam döngüsünü hatırla
Parazitin ara konakları pirelerdir. Pire larvaları dışkıdaki yumurtaları yer, pirenin içinde sistiserkoid larva gelişir.
İnsanlar ve hayvanlar bu enfektif sistiserkoid larvaları içeren ergin pireleri kazara yutarak enfekte olurlar.

Key Concept

Dipylidium caninum'un yaşam döngüsünde pireler (Ctenocephalides spp.) ara konaktır ve enfektif form olan sistiserkoid larva pire içinde gelişir.

Alternative Method

Eğer 'pirinç tanesi' ifadesi hatırlanmazsa, 'ovokapsül' (yumurta kapsülü) terimi doğrudan Dipylidium caninum'u akla getirmelidir. Diğer seçeneklerdeki vektörlerin (sivrisinek, üvez vb.) şeritlerle ilişkisi olmadığı elenerek de sonuca gidilebilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 47Question

Karın ağrısı ve şişkinlik şikayetiyle başvuran bir hastanın dışkı incelemesinde; yaklaşık 75μm75 \mu m çapında, içerisinde altı çengelli onkosfer bulunan, ancak onkosferi çevreleyen zardan köken alan polar filamanların izlenmediği küresel ve kalın kabuklu yumurtalar saptanmıştır. Bu parazit ve yaşam döngüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İnsan enfeksiyonları, içerisinde sistiserkoid larva barındıran un böceği veya pire gibi ara konakların kazaen yutulmasıyla gelişir.

Answer

İnsan enfeksiyonları, içerisinde sistiserkoid larva barındıran un böceği veya pire gibi ara konakların kazaen yutulmasıyla gelişir.
Vakada tarif edilen yumurta morfolojisi (büyük boyut ve polar filaman yokluğu) Hymenolepis diminuta'yı işaret etmektedir. Bu parazit, gelişimini tamamlamak için mutlaka bir ara konağa (genellikle tahıl böcekleri veya pireler) ihtiyaç duyar. İnsanlara bulaş, bu ara konakların içerisinde gelişmiş olan sistiserkoid larvaların kazaen yutulmasıyla gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Yumurta morfolojisinin analizi
Hymenolepis diminuta saptanması
Yumurtanın 7085μm70-85 \mu m olması ve polar filaman içermemesi, onu küçük olan (3050μm30-50 \mu m) ve polar filaman içeren H. nana'dan ayırır.
2
Yaşam döngüsü özelliklerinin değerlendirilmesi
Ara konak zorunluluğu
H. diminuta, H. nana'nın aksine zorunlu bir ara konak (un böceği, pire, hamam böceği gibi artropodlar) gerektirir.
3
Bulaş yolunun belirlenmesi
Sistiserkoid larva içeren böcek yutulması
İnsanlar bu paraziti yumurta yiyerek değil, larvayı taşıyan ara konağı kazaen yutarak alırlar.

Key Concept

Hymenolepis diminuta ile H. nana arasındaki en önemli farklar yumurta morfolojisi (boyut ve polar filaman) ve ara konak zorunluluğudur.
Estimated Time:1m 15s
Question 48Question

Doğu Anadolu bölgesinde hayvancılıkla yoğun uğraşılan bir köyde yaşayan 45 yaşındaki erkek hasta, sağ üst kadranda dolgunluk hissi ve künt bir ağrı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede hepatomegali saptanıyor. Ultrasonografik incelemede karaciğer sağ lobunda 8 cm8 \text{ cm} çapında, düzgün sınırlı, içinde çok sayıda "kız veziküller" bulunan kistik bir yapı izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit için insanların enfeksiyonu aldığı yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Embriyonlu yumurta

Answer

Embriyonlu yumurta (Onkosfer içeren yumurta)
Klinik vakada tanımlanan tablo Kistik Hidatik hastalığıdır. Bu hastalığın etkeni olan Echinococcus granulosus şeridinin son konağı köpeklerdir. İnsanlar, köpek dışkısı ile çevreye saçılan ve içinde onkosfer (altı çengelli embriyo) bulunan embriyonlu yumurtaları kontamine su veya gıdalar aracılığıyla alarak enfekte olurlar. Bu yumurtalar bağırsakta açılır, onkosferler kan yoluyla karaciğer başta olmak üzere organlara giderek kistik hidatik formunu oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları ve radyolojik verileri değerlendirerek etkeni belirlemek.
Hayvancılık öyküsü, karaciğerde kistik kitle ve özellikle ultrasonografideki "kız veziküller" (daughter cysts), Echinococcus granulosus (Kistik hidatik) tanısını koydurur.
Kız veziküller, E. granulosus'un karaciğerdeki kist yapısında görülen tipik bir patognomonik özelliktir.
2
Parazitin yaşam döngüsünde insanın rolünü ve enfeksiyon yolunu analiz etmek.
İnsanlar bu döngüde rastlantısal ara konaktır. Köpeklerin (son konak) dışkısıyla çevreye yayılan embriyonlu yumurtaların (onkosfer) gıdalarla alınması enfeksiyonu başlatır.
Sestodların yaşam döngüsünde insanın son konak mı yoksa ara konak mı olduğu, enfeksiyonun hangi formla (yumurta veya larva) alınacağını belirler.

Key Concept

Echinococcus granulosus yaşam döngüsünde insanın rastlantısal ara konak olarak enfekte olma mekanizması.
Estimated Time:1m 15s
Question 49Question

2424 yaşında erkek hasta, dışkısında hareketli, beyaz renkli ve yassı parçalar görmesi üzerine polikliniğe başvuruyor. Hastanın anamnezinde son birkaç aydır epigastrik bölgede hafif ağrı ve iştah artışı tanımladığı, beslenme alışkanlığı olarak ise çiğ sığır etinden yapılan yerel gıdaları sıklıkla tükettiği öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası parazit aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Taenia saginata

Answer

Hastanın çiğ sığır eti tüketme öyküsü ve dışkısında hareketli proglottidler saptanması, en olası etkenin Taenia saginata olduğunu göstermektedir.
Doğru yanıt olan parazit, sığırların ara konak olduğu bir türdür. İnsanlar, içinde 'Cysticercus bovis' larvası bulunan az pişmiş sığır etlerini yiyerek enfekte olurlar. Bu parazitin gebe halkaları (proglottidler) oldukça hareketlidir ve dışkılama dışında da anüsten aktif olarak çıkabilirler; bu durum hastalar tarafından sıklıkla fark edilen bir bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik öykü analizi
Çiğ sığır eti tüketimi ara konağın sığır olduğunu gösterir.
Sestodların bulaş yolları ara konaklarına göre spesifiktir.
2
Tanısal materyal değerlendirmesi
Dışkıda hareketli yassı parçalar (proglottid) görülmesi.
Taenia saginata'nın gebe halkaları (proglottid) kas yapısı sayesinde anüsten aktif olarak çıkabilir.
3
Etiyolojik eşleştirme
Sığır eti + hareketli proglottid = Taenia saginata.
Bu kombinasyon TUS düzeyinde klasik bir tanı kriteridir.

Key Concept

Taenia saginata enfeksiyonu (Tenyazis), az pişmiş veya çiğ sığır etindeki sistiserkus larvalarının alınmasıyla bulaşır.
Estimated Time:45s
Question 50Question

Karın ağrısı ve dışkıda beyaz renkli şerit parçaları görme şikayetiyle başvuran 3232 yaşındaki bir erkek hastanın laboratuvar incelemesinde; atılan segmentlerin (gravid proglottidlerin) uterusunda tek taraflı 1010 adet yan dal saptanmıştır. Ayrıca parazit skoleksinin dört adet çekmene ve iki sıra çengele sahip olduğu görülmüştür.

Bu bulgular ışığında, saptanan parazit ve neden olduğu enfeksiyon ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İnsanlar bu parazit için yaşam döngüsü içerisinde hem son konak hem de ara konak rolü üstlenebilirler.

Answer

İnsanların hem son konak hem de ara konak olabildiğini belirten ifade doğrudur.
Soruda tanımlanan morfolojik özellikler (çengelli skoleks ve 1010 adet uterus yan dalı) kesin olarak Taenia soliumTaenia \ solium (domuz şeridi) parazitine işaret eder. Bu parazitin en önemli özelliği, insanların hem erişkin formu barındıran son konak (tenyazis) hem de larval formu barındıran ara konak (sistiserkozis) olabilmesidir. Bu durum, hijyen eksikliği veya internal otoenfeksiyon ile yumurtaların yutulması sonucu gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Morfolojik verileri analiz et
Uterusta 7137-13 arası (1010 adet) yan dal ve çengelli skoleks varlığı parazitin Taenia solium olduğunu kanıtlar.
Taenia saginata'da uterus yan dal sayısı 1515'ten fazladır ve skoleks silahsızdır (çengelsizdir).
2
Parazitin biyolojik yaşam döngüsünü hatırla
T. solium'da insan, az pişmiş domuz etiyle sistiserkusları aldığında 'son konak'; yumurtaları (eksojen veya internal otoenfeksiyonla) aldığında ise 'ara konak' olur.
Bu çift konaklılık özelliği T. solium'u T. saginata'dan ayıran en kritik biyolojik ve tıbbi farktır.
3
Klinik riskleri değerlendir
T. solium taşıyan bir hastada en büyük risk, yumurtaların yutulmasıyla beyin, göz gibi dokularda sistiserkozis gelişmesidir.
T. saginata yumurtaları insanda larva formuna dönüşemediği için bu risk sığır şeridinde yoktur.

Key Concept

Taenia solium Ayırıcı Tanısı ve Çift Konaklılık Özelliği

Practice More

Sestodlarda yumurta morfolojisi ile tür tanısı yapılamayan tek grubun Taenia cinsi olduğunu, Hymenolepis ve Diphyllobothrium türlerinin yumurtalarının karakteristik özelliklerini tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 51Question

34 yaşındaki bir erkek hasta, karın ağrısı ve zaman zaman gelişen ishal şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın öyküsünden, hafta sonları gölde avladığı tatlı su balıklarını tütsüleyerek veya az pişmiş şekilde tükettiği öğreniliyor. Yapılan gaita incelemesinde, yaklaşık 70μm70 \mu m uzunluğunda, oval yapıda, bir ucu kapaklı (operkulum) ve diğer ucunda küçük bir çıkıntısı olan sarı-kahverengi yumurtalar saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin morfolojik özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Erişkin formunun skoleksinde iki adet yarık şeklinde emici oluk (bothria) bulunur

Answer

Erişkin formunun skoleksinde iki adet yarık şeklinde emici oluk (bothria) bulunur.
Vakada tanımlanan tatlı su balığı tüketimi ve operkulumlu yumurta bulguları Diphyllobothrium latum'a özgüdür. Bu parazitin erişkin formunun en karakteristik morfolojik özelliği, tutunmayı sağlayan ve 'bothria' adı verilen iki adet uzunlamasına emici oluğa sahip olmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri analiz et
Tatlı su balığı tüketimi ve operkulumlu (kapaklı) yumurta varlığı saptandı.
Bu bulgular tipik olarak Diphyllobothrium latum (geniş balık şeridi) enfeksiyonunu işaret eder.
2
Parazitin morfolojik özelliklerini hatırla
Diphyllobothrium latum skoleksinde çekmen bulunmaz, iki adet longitudinal bothria (oluk) bulunur.
Sestodlar arasında operkulumlu yumurta yapan ve balıkla bulaşan tek önemli tür budur.

Key Concept

Diphyllobothrium latum'un operkulumlu yumurta yapısı ve bothria içeren skoleks morfolojisi.
Estimated Time:1m 30s
Question 52Question

Sestodların yaşam döngüleri ve biyolojik özellikleri değerlendirildiğinde; HymenolepisHymenolepis diminutadiminuta (Sıc\canSıçan s\ceridişeridi) enfeksiyonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İnsan enfeksiyonunun gelişimi için mutlaka bir artropod (un böceği, pire vb.) ara konağa ihtiyaç duyulur.

Answer

İnsan enfeksiyonunun gelişimi için mutlaka bir artropod ara konağa ihtiyaç duyulması
Doğru olan seçenek, enfeksiyonun gelişimi için zorunlu bir artropod ara konağa ihtiyaç duyulmasıdır. HymenolepisHymenolepis diminutadiminuta, H.nanaH. nana'dan farklı olarak 'zorunlu indirekt' bir yaşam döngüsüne sahiptir. İnsanlar, içinde sistiserkoid larva gelişmiş olan un böcekleri veya pirelerin kazara yutulmasıyla (genellikle kontamine tahıllar yoluyla) enfekte olurlar.

Step-by-Step Solution

1
HymenolepisHymenolepis diminutadiminuta'nın yaşam döngüsü tipini belirle.
İndirekt (zorunlu ara konaklı) döngü.
Parazitin gelişimi için mutlaka un böceği (TriboliumTribolium spp.) veya pire gibi bir eklembacaklı ara konak gereklidir.
2
HymenolepisHymenolepis nananana ile morfolojik farklarını karşılaştır.
H.diminutaH. diminuta yumurtaları daha büyüktür ve kutup flamanları içermez.
Tanısal ayrımda yumurta boyutu ve iç yapı (flaman varlığı) kritiktir.
3
Enfeksiyon mekanizmasını analiz et.
Ara konağın (sistiserkoid larva içeren) ağız yoluyla alınması.
Yumurtalar doğrudan insanlar için enfektif değildir, bu nedenle direkt bulaş ve otoenfeksiyon görülmez.

Key Concept

HymenolepisHymenolepis diminutadiminuta ve HymenolepisHymenolepis nananana arasındaki biyolojik farklar.
Question 53Question

3434 yaşında erkek hasta, sağ periorbital bölgede yaklaşık iki haftadır giderek büyüyen, ağrısız ve palpasyonla yer değiştirebilen nodüler bir kitle şikayetiyle göz polikliniğine başvuruyor. Hastanın öyküsünden, bir ay önce gözündeki bir enfeksiyonu tedavi etmek amacıyla geleneksel bir yöntem olan taze kurbağa eti pansumanı uyguladığı öğreniliyor. Kitlenin cerrahi olarak çıkarılması sırasında 3 cm3 \ cm uzunluğunda, şerit benzeri, beyaz renkli, yavaş hareket eden bir larva saptanıyor. Yapılan mikroskobik incelemede larvanın skoleksi bulunmadığı, ancak anterior ucunda invajine bir emici oluk (pseudobothria) yapısı taşıdığı görülüyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit ve insana bulaşan bu spesifik formu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Spirometra spp. — Pleroserkoit

Answer

Bu klinik tabloya Spirometra türleri neden olur ve enfektif formu pleroserkoit (sparganum) larvadır.
Verilen vakadaki klinik tablo (perioküler kitle) ve kurbağa eti pansumanı öyküsü, tipik bir sparganozis vakasıdır. Bu tabloya Spirometra spp. larvaları neden olur. Kurbağalar bu parazit için ikinci ara konaktır ve dokularında pleroserkoit (sparganum) adı verilen larva formunu taşırlar. İnsanlara bulaş, bu larvaların doğrudan doku temasıyla (pansuman) veya enfekte kopepod içeren suların içilmesiyle (proserkoit alımı sonucu dokuda pleroserkoite dönüşüm) gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik öykü ve bulaş yolunu analiz et.
Göz kapağında hareketli kitle ve taze kurbağa eti pansumanı (poultice) öyküsü, sparganozis hastalığı için tipiktir.
Sparganozis, Spirometra cinsi sestodların larvalarının doku invazyonu ile karakterize bir hastalıktır.
2
Parazit morfolojisini değerlendir.
Skoleksi olmayan, invajine pseudobothria taşıyan şerit benzeri yapı, pleroserkoit (sparganum) larvayı tanımlar.
Pleroserkoit, sestodların (özellikle Pseudophyllidea takımının) doku evresindeki larva formudur.
3
Yaşam döngüsü ve bulaş mekanizmasını eşleştir.
İkinci ara konak olan kurbağaların etindeki pleroserkoit larvalar, doğrudan temas veya ağız yoluyla insana geçebilir.
İnsanlar bu parazit için rastlantısal konaktır ve enfeksiyon pleroserkoit larva (kurbağa/yılan eti veya enfekte su) ile gerçekleşir.

Key Concept

Sparganozis, Spirometra türlerinin pleroserkoit (sparganum) larvalarının neden olduğu bir doku enfeksiyonudur; genellikle enfekte kurbağa veya yılan etinin yara/göz üzerine kapatılmasıyla bulaşır.
Question 54Question

Kırsal bölgede hayvancılıkla uğraşan 3535 yaşında bir erkek hasta, son aylarda giderek artan şiddetli baş ağrısı ve fokal nöbetler nedeniyle hastaneye başvuruyor. Kraniyal MR incelemesinde sol serebral hemisferde 33 cm çapında, ince duvarlı, içi sıvı dolu, kistik bir lezyon izleniyor. Cerrahi eksizyon ile bütünlüğü korunarak çıkarılan kistin makroskobik incelemesinde; kist duvarının iç yüzeyine kümeler halinde tutunmuş çok sayıda protoskoleks saptanıyor. Ancak kist içerisinde lamine membran (kütikül tabakası), çimlenme keseleri (brood capsules) veya çocuk veziküllere rastlanmıyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Taenia multiceps

Answer

Kist morfolojisi ve çok sayıda skoleksin kümelenmiş yapısı nedeniyle doğru yanıt Taenia multiceps (senurozis) parazitidir.
Doğru yanıt olan Taenia multiceps, köpeklerin barsağında yaşayan bir şerittir ve larval formu olan 'Coenurus cerebralis' insanlarda ve koyunlarda senurozis tablosuna neden olur. Senurus larvası, tek bir kist boşluğu (tek gözlü) içinde, kist duvarının iç yüzeyine kümeler halinde tutunmuş çok sayıda protoskoleks içermesiyle karakterizedir. Vaka tanımındaki makroskobik bulgular bu yapıya tam uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kistik morfolojiyi analiz et
Kraniyal yerleşimli, 33 cm çapında, tek boşluklu kistik lezyon saptandı.
Sestod larvalarının (metasestod) ayrımında kist duvar yapısı ve içeriği temel kriterdir.
2
Skoleks yerleşimini değerlendir
Kist duvarının iç yüzeyinde grup (küme) halinde tutunmuş çok sayıda skoleks gözlendi.
Bu yapı 'Senurus' (Coenurus) tipindeki larvaya özgüdür. Sistiserkusta tek skoleks, hidatik kistte ise daha karmaşık bir yapı vardır.
3
Tanıyı doğrula
Lamine membran ve çocuk veziküllerin yokluğu, kistik ekinokokkozisi dışlar; çok sayıda skoleks ise sistiserkozisi dışlar.
Tek bir kist boşluğunda çok sayıda skoleks içeren Senurus larvası Taenia multiceps türüne aittir.

Key Concept

Sestod larvalarının (metasestod) morfolojik ayırımı: Sistiserkus (tek skoleks), Senurus (çok skoleksli tek kist), Hidatik kist (lamine membranlı, çok skoleksli karmaşık yapı).
Estimated Time:3m 0s
Question 55Question

Dışkısında 'pirinç tanesi' şeklinde tanımlanan hareketli halkalar saptanan ve yapılan mikroskobik incelemede onkosfer içeren yumurta paketleri (egg packets) görülen bir çocukta, bu klinik tabloya neden olan parazitin ara konağı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Pire (Ctenocephalides spp.)

Answer

Pire (Ctenocephalides spp.)
Vakadaki 'pirinç tanesi' benzeri hareketli halkalar ve mikroskopideki yumurta paketleri (egg packets), Dipylidium caninum enfeksiyonuna işaret eder. Bu parazitin zorunlu ara konağı pirelerdir (Ctenocephalides spp.). İnsanlar, özellikle köpeklerle yakın teması olan çocuklar, içinde sistiserkoid larva bulunan pireleri kazara yutarak enfekte olurlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve mikroskobik bulguların değerlendirilmesi
Patojenin Dipylidium caninum olduğu saptandı.
Dışkıda hareketli 'pirinç tanesi' (proglottid) görünümü ve mikroskopide saptanan yumurta paketleri Dipylidium caninum için karakteristiktir.
2
Parazitin yaşam döngüsünün ve ara konağının hatırlanması
Ara konak pirelerdir.
D. caninum yaşam döngüsünde onkosferler pire larvaları tarafından yutulur ve erişkin pirede sistiserkoid larvalara dönüşür.

Key Concept

Dipylidium caninum (köpek şeridi) yaşam döngüsü ve ara konağı
Question 56Question

Karın ağrısı ve hazımsızlık şikayetiyle başvuran bir hastanın öyküsünden, az pişmiş sığır eti yeme alışkanlığı olduğu öğrenilmiştir. Dışkı incelemesinde hareketli halkalar (proglottidler) saptanan bu hastada en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Taenia saginata

Answer

Taenia saginata, sığır eti tüketimiyle bulaşan ve hareketli proglottidleri ile karakterize bir sestoddur.
Sığır eti tüketimi öyküsü ve dışkıda saptanan hareketli halkalar (proglottidler) tipik olarak sığır şeridi olan paraziti işaret eder. Bu parazit, insan bağırsağında erişkin hale gelir ve gebe halkaları dışkı ile veya aktif olarak anüsten atılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Bulaş kaynağını analiz etme
Sığır eti (intermediate host)
Hastanın öyküsünde belirtilen sığır eti tüketimi, Taenia saginata için birincil risk faktörüdür.
2
Morfolojik bulguları değerlendirme
Hareketli halkalar (motile proglottids)
Taenia saginata'nın gebe halkaları uterus dallanması ve kas yapısı sayesinde aktiftir ve dışkıdan bağımsız olarak anüsten çıkabilir.

Key Concept

Taenia saginata enfeksiyonu (Tenyaz), enfekte sığır etlerinin (ara konak) içindeki sistiserkus larva formlarının sindirilmesiyle bulaşır.

Practice More

Taenia saginata ve Taenia solium ayrımında kullanılan skoleks morfolojisi ve uterus dal sayılarını inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 57Question

EchinococcusEchinococcus granulosusgranulosus'un neden olduğu kistik ekokokkoz (kist hidatik) hastalığının patogenezi ve laboratuvar tanısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kesin tanı amacıyla hastanın dışkısında yaklaşık 304030-40 μ\mu m çapında, radyiner çizgili yumurtaların görülmesi beklenir.

Answer

Kesin tanı amacıyla hastanın dışkısında radyiner çizgili yumurtaların görülmesi beklenmesi ifadesi yanlıştır; çünkü kist hidatik hastalığında insanlar ara konaktır ve dışkı ile yumurta çıkarmazlar.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü EchinococcusEchinococcus granulosusgranulosus enfeksiyonunda (kistik ekokokkoz) insanlar 'ara konak' pozisyonundadır. Ara konaklarda parazitin sadece larva formu (hidatik kist) gelişir. Parazitin yumurtaları ise sadece 'son konak' olan köpek, kurt gibi etçillerin bağırsağında yaşayan erişkin formlar tarafından üretilir ve bu hayvanların dışkısıyla dış ortama atılır. Dolayısıyla bir hastanın dışkısında bu yumurtaların görülmesi biyolojik olarak mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Parazitin yaşam döngüsündeki konak ilişkisini belirle.
EchinococcusEchinococcus granulosusgranulosus için köpekler son konak, koyun ve insanlar ise ara konaktır.
Son konak erişkin formu (bağırsakta), ara konak ise larva formunu (dokuda kist) barındırır.
2
Tanısal materyalin hangi konakta ne şekilde bulunacağını analiz et.
Yumurtalar sadece son konağın (köpeğin) bağırsağındaki erişkin halkalardan atılır ve köpek dışkısında bulunur.
Ara konak olan insanda parazit bağırsakta değil, karaciğer ve akciğer gibi dokularda kist şeklinde yerleşir.
3
Seçeneklerdeki klinik ve laboratuvar bulgularını doğrula.
Dışkıda yumurta görülmesi insan için imkansızdır; tanı dokudaki kistin gösterilmesi veya seroloji ile konur.
İnsanda parazitin erişkin formu gelişmediği için dışkı incelemesi kistik ekokokkoz tanısında kullanılmaz.

Key Concept

Echinococcus granulosus yaşam döngüsünde insanların ara konak olması ve dışkıda yumurta görülmemesi.
Estimated Time:1m 15s
Question 58Question

3535 yaşında bir kadın hasta, kollarında ve gövdesinde ağrısız cilt altı nodüller ve son 11 aydır devam eden şiddetli baş ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan kraniyal görüntülemede parankimal kistik ve kalsifiye lezyonlar saptanıyor. Hastanın öyküsünden hijyen koşullarının yetersiz olduğu bir bölgede yaşadığı ve çiğ sebze tüketiminin fazla olduğu öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tabloya (sistiserkoz) neden olan enfektif parazit evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Taenia solium yumurtalarının oral yolla alınması

Answer

Taenia solium yumurtalarının oral yolla alınması
Sistiserkoz, Taenia solium yumurtalarının kontamine gıdalarla (veya otoenfeksiyonla) alınması sonucu oluşur. Yumurtalardan çıkan onkosferler kan yoluyla beyin, kas ve cilt altı dokulara yayılarak kistik lezyonlar oluşturur. Bu tabloda insanın ara konak olduğu unutulmamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et.
Cilt altı nodüller ve beyindeki kistik/kalsifiye lezyonlar sistiserkoz tablosunu işaret etmektedir.
Sistiserkoz, Taenia solium larvalarının (Cysticercus cellulosae) dokularda yerleşmesiyle karakterizedir.
2
Etkenin yaşam döngüsündeki bulaş yollarını ayırt et.
İnsanın ara konak olduğu (sistiserkoz) durumlar yumurta alımı ile, son konak olduğu (teniyazis) durumlar larva alımı ile gerçekleşir.
Taenia solium için insan hem son konak hem de ara konak olabilir; sistiserkoz için enfektif form yumurtadır.
3
Enfektif evreyi saptala.
Fekal-oral yolla (hijyen eksikliği, çiğ sebze) alınan Taenia solium yumurtaları etkendir.
Yumurtadan çıkan onkosferler bağırsak duvarını geçerek kan yoluyla dokulara yayılır.

Key Concept

Taenia solium enfeksiyonlarında 'yumurta' alımı sistiserkoza (ara konaklık), 'sistiserkus larvası' alımı ise bağırsak teniyazisine (son konaklık) yol açar.
Estimated Time:1m 15s
Question 59Question

88 yaşında bir çocuk, perianal kaşıntı ve karın ağrısı şikayetiyle pediatri polikliniğine başvuruyor. Yapılan dışkı incelemesinde 3045μm30-45 \mu m çapında, içinde altı çengelli onkosfer bulunan ve her iki kutbundan çıkan polar flamanları olan yumurtalar saptanıyor. Bu parazitin biyolojik döngüsüyle ilgili diğer tüm tıbbi sestodlardan ayrılmasını sağlayan en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yaşam döngüsünü tamamlamak için zorunlu bir ara konağa ihtiyaç duymaması

Answer

Hymenolepis nana (cüce şerit), bir ara konağa zorunlu ihtiyaç duymadan yaşam döngüsünü tamamlayabilmesiyle diğer sestodlardan ayrılır.
Hymenolepis nana (cüce şerit), tıbbi önemi olan sestodlar arasında yaşam döngüsünü tamamlamak için zorunlu bir ara konağa (böcek vb.) ihtiyaç duymayan tek sestoddur. Yumurtaların doğrudan yutulmasıyla (direkt döngü) veya bağırsak içindeki yumurtaların dışarı çıkmadan açılmasıyla (otoenfeksiyon) enfeksiyon devam edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Parazit identifikasyonu
Hymenolepis nana
Tanımda geçen 'polar flamanlı yumurta' ve 'altı çengelli onkosfer' ifadeleri tipik olarak Hymenolepis nana'yı işaret eder.
2
Biyolojik özellik analizi
Doğrudan yaşam döngüsü ve otoenfeksiyon
H. nana, hem son konak hem de ara konak olarak insanı kullanabilir (sistiserkoid larva villuslarda gelişir).
3
Diğer sestodlarla karşılaştırma
Ara konak zorunluluğu yokluğu
Taenia türleri, Echinococcus türleri ve Diphyllobothrium latum'un aksine, H. nana yumurtaları alındığında doğrudan erişkin hale gelebilir.

Key Concept

Hymenolepis nana'nın doğrudan yaşam döngüsü ve otoenfeksiyon yeteneği.
Estimated Time:1m 0s
Question 60Question

Doğu Anadolu bölgesinde yaşayan 5252 yaşında bir erkek hasta; iştahsızlık, kilo kaybı ve sağ üst kadranda dolgunluk hissi ile başvuruyor. Yapılan radyolojik incelemelerde karaciğer sağ lobunda sınırları net seçilemeyen, infiltratif karakterde, merkezi nekroz ve kalsifikasyonlar içeren bir kitle saptanıyor. Cerrahi girişim sırasında kitlenin çevre dokulara invaziv bir şekilde yayıldığı, belirgin bir kapsülünün bulunmadığı ve dışa doğru tomurcuklanan çok sayıda küçük vezikülden oluştuğu gözleniyor. Bu klinik ve patolojik tabloya neden olan parazit ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sınırlayıcı bir kapsül yapısının olmaması ve eksojen tomurcuklanma göstermesi nedeniyle çevre dokulara infiltrasyon ve metastatik yayılım yapabilir.

Answer

Sınırlayıcı bir kapsül yapısının olmaması ve eksojen tomurcuklanma göstermesi nedeniyle çevre dokulara infiltrasyon ve metastatik yayılım yapabilir.
Echinococcus multilocularis, alveolar kist hastalığına neden olur. Bu parazit, Echinococcus granulosus'un aksine belirgin bir kapsül yapısına sahip değildir ve kistleri dışa doğru tomurcuklanarak (eksojen tomurcuklanma) çevre dokuları istila eder. Bu durum karaciğerde infiltratif, maligniteye benzer bir tabloya ve hatta akciğer veya beyin gibi uzak organlara metastatik yayılıma yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et.
İnfiltratif yayılım, kapsülsüz yapı ve eksojen tomurcuklanma gösteren karaciğer kitlesi saptandı.
Bu bulgular Echinococcus granulosus (kist hidatik) yerine Echinococcus multilocularis (alveolar kist) enfeksiyonuna işaret eder.
2
Echinococcus multilocularis'in patolojik özelliklerini hatırla.
Alveolar kistin laminer tabakasının çok ince olduğu ve dışa doğru tomurcuklanarak (eksojen) invaziv büyüdüğü bilgisine ulaşılır.
Bu biyolojik özellik, parazitin neden kist hidatikten farklı olarak malignite benzeri bir klinik sergilediğini açıklar.
3
Yaşam döngüsü ve bulaş yollarını karşılaştır.
İnsanın tesadüfi ara konak olduğu ve bulaşın enfektif yumurtaların alımıyla gerçekleştiği doğrulanır.
Seçeneklerdeki diğer parazitlerin (D. latum, T. saginata) veya diğer Echinococcus türünün özelliklerini elemek için gereklidir.

Key Concept

Echinococcus multilocularis (Alveolar Kist) Patogenezi ve Diferansiyel Tanısı
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 3 / 4Next
Sestodlar (Şeritler) — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 3 | Examkin